3. garbhōpacaraṇīyaḥ

Adhikarana aShTA~ggasaMgrahaH-sharIrasthAne-tRutIyo~adhyAyaH ------ atha garBopacaraNIyo nAma tRutIyo~adhyAyaH----- pratij~jA (1) · Śloka 1

આથાતો ગર્ભોપચરણીયં શારીરમધ્યાયં વ્યાખ્યાસ્યામઃ| ઇતિ હ સ્માહુરાત્રેયાદયો મહર્ષયઃ||૧||

Adhikarana garbhiNyAH prathamamAsakRutyam (2) · Śloka 2

પ્રથમે માસિ ગર્ભિણિ ક્ષીરમનુપસંસ્કૃતં માત્રાવચ્છીતં કાલેકાલે પિબેત્| તસ્મિન્નપિ ચાદ્યં દ્વાદશરાત્રં ક્ષીરોદ્ભવં સર્પિઃ શાલિપર્ણીપલાશાભ્યાં શૃતં કનકરજતક્વથિતમ્ શીતોદકાનુપાનં પિબેત્| સ્વાદુ શીતં દ્રવપ્રાયસાત્મ્યઞ્ચ સાયમ્પ્રાતરાહારયેત્| ન ચાભ્યઙ્ગોદ્વર્તનાનિ સેવેત| યથો- ક્તાનિ ચ દોષકરાણિ પરિહરેદ્ આપઞ્ચમાત્ માસાદ્ વિશેષેણ||૨||

Adhikarana dvitIyamAse sevanIyam (3) · Śloka 3

દ્વિતીયે મધુરૌષધસિદ્ધં પયઃ પિબેત્||૩||

Adhikarana dvitIye mAsi madhurairdrAkShAmadhukAdibhi siddhaM payaH pibet|| 3|| (4) · Śloka 4

તૃતીયે તદેવ સર્પિર્મધુભ્યામ્||૪||

Adhikarana caturthamAse sevanIyam (5) · Śloka 5

ચતુર્થેઽક્ષમાત્રનવનીતયુક્તમ્||૫||

Adhikarana pa~jcamamAse sevanIyam (6) · Śloka 6

પઞ્ચમે ક્ષીરસર્પિઃ||૬||

Adhikarana ShaShThasaptamamAsayoH sevanIyam (7) · Śloka 7

ષષ્ઠે તદેવ મધુરૌષધસિદ્ધં સપ્તમે ચ||૭||

Adhikarana ShaShThe madhurauShadhaiH siddhaM tadeva kShIrasarpiH ca|| 7|| (8) · Śloka 8

તસ્મિંસ્તુ ગર્ભસ્ય કેશોત્પત્ત્યા માતુર્વિદાહો ભવતીતિ સ્ત્રિ-યો ભાષન્તે| નેતિ ભગવાનાત્રેયઃ| ગર્ભોત્પીડનાત્તુ દોષા હૃદયં પ્રાપ્ય વિદહન્તિ તતઃ કણ્ડૂર્જાયતે કણ્ડ્વા કિ- ક્કિસમ્||૮||

Adhikarana saptamamAsikagarbhopadrave sevanIyAni (9) · Śloka 9

તત્ર કોલોદકેન નવનીતસ્ય મધુરૌષધસિદ્ધસ્ય પાણિ- તલમાત્રમસ્યૈ દદ્યાત્| ચન્દનમૃણાલકલ્કૈશ્ચ સ્તનોદરં મૃદ્નીયાત્| શિરીષધાતકીસર્ષપમધુકચૂર્ણૈર્વા| કુટજાર્જકબીજમુસ્તહરિદ્રાકલ્કૈર્વા| નિમ્બકોલસુરસમઞ્જિષ્ઠા- કલ્કૈર્વા| શશહરિણપૃષતરુધિરયુક્તયા વા ત્રિફલયા| કરવીરકરઞ્જપત્રકલ્કસિદ્ધેન ચ તૈલેનાભ્યઙ્ગઃ| પરિષેકઃ પુનર્માલતીમધુકસિદ્ધેનામ્ભસ| કણ્ડૂયનં વર્જયેત્| ત્વગ્ભેદવૈરુપ્યપરિહારાર્થં સ્નાનોદ્વર્તનં ચ શીલયેત્| મધુરં ચાહારમલ્પમલ્પસ્નેહલવણમલ્પોદકાનુપાનં ભુઞ્જીત||૯||

Adhikarana garbhiNyAH aShTame mAse sevanIyAni (10) · Śloka 10

અષ્ટમે ક્ષીરયવાગૂં સર્પિષ્મતીં પિબેત્| નેતિ ખણ્ડકાપ્યઃગર્ભસ્ય પૈઙ્ગલ્યા બાધભયાત્| અસ્તુ પૈઙ્ગલ્યા બાધસ્તથાપ્યેવં કુર્વીત| નીરુજં બલવર્ણસત્ત્વસંહનનસમ્પદુપેતં જ્ઞાતીનામગ્રગણ્યમપત્યં જનયતીતિ ભગવાનાત્રેયઃ| બદરોદકેન પલલપયોદધિમસ્તુતૈલલવણફલઘૃતયુક્તેનાસ્થાપયેત્| પુરાણવિડ્વિશુદ્ધ્યર્થં મધુકાદિમધુરૌષધસિદ્ધેન ચ તૈલેનાનુવાસયેદનુલોમનાય વાયોઃ અનુલોમે હિ મારુતે સા સુખમનુપદ્રવા પ્રસૂતે| ગર્ભિણીં તુ ન્યુબ્જામાસ્થાપયેદનુવાસયેદ્વા| તથાઽસ્યા વિવૃતમાર્ગતયા સમ્યગૌષધનમનુપ્રવિશતિ| તત ઊર્ધ્વં સ્નિગ્ધાભિર્યવાગૂભિ- ર્જાઙ્ગલરસૈશ્ચોપાચરેદાપ્રસવકાલાદિતિ ભગવાન્ ધન્વ- ન્તરિઃ||૧૦||

Adhikarana navame mAse karaNIyAni garbhiNIkRutyAni (11) · Śloka 11

નવમે તુ તત એવાનુવાસનતૈલાત્ પિચું યોનૌ પ્રણયેદ્ ગર્ભમાર્ગાશયયોઃ સ્નેહનાર્થમિતિ||૧૧||

Adhikarana garbhiNIniyamAnusaraNaphalam (12) · Śloka 12

અનેન પ્રથમમાસાદારભ્ય ક્રમેણ ગર્ભિણ્યા પ્રસવકાલે ગર્ભધારિણીકુક્ષિકટીપાર્શ્વપૃષ્ઠં મૃદુ ભવતિ| વાયુશ્ચાનુલોમઃ સમ્પદ્યતે| મૂત્રપુરીષં ચ પ્રકૃતિભૂતં જરાયુશ્ચ માર્ગં પ્રતિપદ્યતે| પુત્રં ચેષ્ટં કલ્યમાયુષ્વન્તં સુખિનં સુખેન કાલે બલવતી પ્રસૂતે||૧૨||

Adhikarana garbhiNyAH snAnodakam (13) · Śloka 13

બિલ્વકાર્પાસીપપ્ફણાપાતલીપિચુમર્દાગ્નિમન્થમાંસીવર્ધમાનકપત્રભઙ્ગક્વાથેન શીતેન સર્વગન્ધોદકેન વા ગર્ભિણ્યાઃ પ્રત્યહં સ્નાનમુપદિશેત્||૧૩||

Adhikarana sUtikAgAranirmitiH (14) · Śloka 14

પ્રાક્ ચૈવાસ્યા નવમાન્માસાદપ્રહૃતાસ્થિશર્કરાકપાલે પ્રશસ્તે દેશે વાસ્તુવિદ્યાપ્રશસ્તં સર્વર્ત્તુસુખમુખહૃતસર્વો- પકરણં સન્નિહિતજ્વલનં પ્રાગ્દ્વારમુદઙ્દ્વારં વા સૂતિકાગારં કારયેત્||૧૪||

Adhikarana garbhiNyAH sUtikAgAre praveshaH viNmUtra- vibandhe phalavartidAna~jca (15) · Śloka 15

તત્રાનુકૂલેષુ નક્ષત્રાદિષુ પુણ્યાહશબ્દેન ગોબ્રાહ્મણવૃદ્ધા- ન્ન્ત્વાઽઽવર્તમાના પ્રદક્ષિણં પ્રવિશ્ય બહુશઃ પ્રસૂતાભિર- નુરક્તાભિરવિષાદાભિઃ ક્લેશક્ષમાભિઃ પરિવૃતા સ્વ- સ્ત્યયનપરાનુલોમનૈરાહારવિહારૈરનુલોમિતવાતમૂત્રપુરીષા પ્રસવકાલમુદીક્ષેત| સ્વલ્પેઽપિ ચ વિણ્મૂત્રપુરીષા પ્રસવ- કાલમુદીક્ષેત| સ્વલ્પેઽપિ ચ વિણ્મૂત્રવિબન્ધે ફલવર્તીઃ પ્રણિદદ્યાત્||૧૫||

Adhikarana AsannaprasavAyA lakShaNAni (16) · Śloka 16

તત્રાસન્નપ્રસવાયાઃ ક્લમો ગ્લાનિર્મુક્તબન્ધને ઇવા- ક્ષિણી નિષ્ઠીવિકા મૂત્રપુરીષબાહુલ્યં શિથિલકુક્ષિ- તાઽધોગુરુત્વમન્નાનભિલાષો વેદનોદરહૃદયકટીબસ્તિ- વઙ્ક્ષણેષુ તોદભેદશૂલસ્ફુરણસ્રવણાનિ ચ યોન્યૌ ભવન્તિ| તદનન્તરમાવીનાં પ્રાદુર્ભાવો ગર્ભોદકપ્રવાહશ્ચ||૧૬||

Adhikarana upasthitagarbhAyA yavAgUpAnam (17) · Śloka 17

અથૈનામુપસ્થિતગર્ભાં કૃતકૌતુકમઙ્ગલાં પુન્નામફલહસ્તાં સ્વભ્યક્તામુષ્ણોદકપરિષિક્તાં સઘૃતાં યવાગૂં પાયયેત્||૧૭||

Adhikarana AvIprAdurbhAvottarakRutyam (18) · Śloka 18

તતઃ સુરક્તાર્ષભચર્મપ્રચ્છદે મૃદુનિ ભૂમિશયને શયાના- મુત્તાનામાભુગ્નસક્થિપૃષ્ઠામહતવાસસોઽશઙ્કનીયાઃ પ્રિય- દર્શનાઃ પરિણતવયસઃ પ્રજનનકુશલાઃ પ્રગલ્ભઃ કૃત્ત- નખાઃ સ્ત્રિયઃ સૂતિકાં સૂનૃતાભિર્વાણીભિરાશ્વાસયન્ત્યઃ પર્યુપાસીરન્||૧૮||

Adhikarana garbhasyAdhomukhatvasampAdanam (19) · Śloka 19

અથાસ્યૈ દદ્યાત્ કુષ્ઠૈલાલાઙ્ગલીવચાચવ્યચિત્રકચિરિ- બિલ્વચૂર્ણમુપાઘ્રાતું મુહુર્મુહુઃ| તથા ભૂર્જપત્રશિંશપાસર્જરસાન્યતમધૂમમન્તરાન્તરા ચ| પાર્શ્વપૃષ્ઠકટીસક્થિદેશાન્ કોષ્ણેન તૈલેનાભ્યજ્યાનુસુખમસ્યા મૃદ્નીયાત્| એવમવાક્ પરિવર્ત્તતે ગર્ભઃ||૧૯||

Adhikarana adhomukhagarbhalakShaNam (20) · Śloka 20

તસ્ય લક્ષણમ્વિમુચ્ય હૃદયમુદરમાવિશતિ| બસ્તિશિરોઽવગૃહ્ણાતિ ત્વરયન્ત્યેનામાવ્યઃ||૨૦||

Adhikarana garbhaparivartane upAyAntaram (21) · Śloka 21

ન ચેદેવં પરિવર્ત્તતે તતો મુહુર્મુહુર્જૃમ્ભણં ચઙ્ક્રમણઞ્ચ કારયતિવ્યાનનન્તરોક્તં વિધિમ્||૨૧||

Adhikarana anyamatena garbhaparivarttanopAyaH (22) · Śloka 22

અન્યે તુ મુસલેન ઉલૂખલં ધાન્યપૂર્ણમાહનનીયમિત્યાહુઃ||૨૨||

Adhikarana tanniShedhashca (23) · Śloka 23

તત્તુ ન સમ્યક્| દારુણવ્યાયામવર્જનં હિ ગર્ભિણ્યાઃ સતતમુદપદિશ્યતે| વિશેષતશ્ચ પ્રસવકાલે| પ્રચલિતસર્વધાતુદોષાયાઃ સૌકુમાર્ય્યત્વાન્નાર્ય્યા મુસલવ્યાયામેનેરિતો વાયુરન્તરં લબ્ધ્વા પ્રાણાન્ હિંસ્યાદિતિ||૨૩||

Adhikarana garbhaparivRuttyuttarakRutyam (24) · Śloka 24

અથ પરિવૃત્તગર્ભાં પર્ય્યઙ્કમેનામારોપ્ય કુશલા સ્ત્રી પાદતોઽસ્યા નિષણ્ણાયા યોનિમનુલોમમનુસુખમભ્યજ્ય સ્ફિજૌ પાદાભ્યાં પીડયેત્| યોનિઞ્ચ પુનઃ પુનઃ પ્રસાધયેત્| બ્રૂયાચ્ચ, સુભગે! શનૈઃ શનૈઃ પ્રવાહયસ્વ| સુપ્રસન્નસ્તેમુખવર્ણઃ પુત્રં જનયિષ્યતીતિ||૨૪||

Adhikarana garbhaprasavakaramantrajapaH (25) · Śloka 25

અન્યા તુ વામકર્ણેઽસ્યા મન્ત્રમિમં જપેત્ક્ષિતિર્જલં વિયત્તેજો વાયુર્વિષ્ણુઃ પ્રજાપ્રતિઃ| સગર્ભાં ત્વાં સદા પાતુ વૈશલ્યં વા દધાત્વપિ| પ્રસૂષ્વ ત્વમવિક્લિષ્ટમવિક્લિષ્ટા શુભાનને| કાર્તિકેયદ્યુતિં પુત્રં કાર્તિકેયાદિરક્ષિતમ્| ઇતિ| તથા- ઇહામૃતઞ્ચ સોમશ્ચ ચિત્રભાનુશ્ચ ભામિનિ| ઉચ્ચૈઃશ્રવાશ્ચ તુરગો મન્દિરે નિવસન્તુ તે| ઇદમમૃતમપાં સમુદ્ધૃતં વૈતવલઘુ ગર્ભમિમં પ્રમુઞ્ચતુ સ્ત્રી| તદનલપવનાર્કવાસવાસ્તે સહ લવણામ્બુધરૈર્દિશન્તુ શાન્તિમિતિ||૨૫||

Adhikarana akAlapravAhaNe kAle~apravAhaNe ca doShaH (26) · Śloka 26

તથા પરાઽનુશિષ્યાદનાગતાયાં વેદનાયાં મા પ્રવાહિષ્ઠાઃ| અકાલપ્રવાહણં હિ વિણ્મૂત્રાદિવેગાનામિવોદીરણમનર્થ- કરમહિતઞ્ચ ગર્ભસ્ય શ્વાસકાસશેષકુબ્જતાદિકા- રિત્વાત્| તથા તેષામેવ વિધારણમિવ વેદનાયામપ્રવા- હણમુપઘાતાય| તતો યથોક્તં કુરુષ્વ||૨૬||

Adhikarana pravAhaNakramaH (27) · Śloka 27

શનૈઃ શનૈશ્ચ પૂર્વં પ્રવાહિષ્ઠાઃ| નિગર્ભે બાઢમ્| ગર્ભસ્ય યોનિમુખપ્રતિપત્તૌ બાઢતરમાઽઽપ્રસવાદિતિ||૨૭||

Adhikarana pravAhamAnAyAH garbhiNyAH harShaNam (28) · Śloka 28

તસ્યાસ્તુ પ્રવાહમાનાયાઃ સ્ત્રિયઃ શબ્દં કુર્ય્યુઃ પ્રજાતા, પ્રજાતાધન્યં ધન્યં પુત્રમિતિ| તથાઽસ્યા હર્ષેણ પ્રાણા આપ્યાયન્તે||૨૮||

Adhikarana garbhasa~gge cikitsA (29) · Śloka 29

ગર્ભસઙ્ગે તુ યોનિં ધૂપયેત્| કૃષ્ણસર્પનિર્મોકેન પિણ્ડીતકેન વા| બધ્નીયાચ્ચ હિરણ્યપુષ્પીમૂલં હસ્તપાદે| ધારયેચ્ચ સુવર્ચલાં વિશલ્યાં વા||૨૯||

Adhikarana aparAsa~gge upacArAH (30) · Śloka 30

અથ પ્રસૂતાયા ન ચેદપરા પતતિ તતો દક્ષિણેન પાણિના નાભેરુપરિષ્ટાદ્બલવદુપપીડ્ય અન્યેન પૃષ્ઠત ઉપસંગૃહ્ય વિધુ- નુયાત્| પાર્ષ્ણ્યા વા શ્રોણીમાકોટયેત્| સ્ફિજૌ વોપસંગૃહ્યા સુપીડિતં નિપીડયેત્| વેણ્યાઽઙ્ગુલ્યા વા કેશવેષ્ટિતયા ચ કણ્ઠતાલૂ પરામૃશેત્| ભૂર્જપત્રકાચમણિસર્પનિર્મોકૈશ્ચ યોનિં ધૂપયેત્| ભૂર્જગુગ્ગુલુભ્યાં વા| શાલિમૂલસિદ્ધેન વ સર્પિષા યોનિમભ્યજ્ય કટુકાલાબુજાલિનીનિમ્બસર્પનિર્મોકૈર્ધૂપયેત્| ગુડનાગરકલ્કેન વા| તદેવ વા ભક્ષયેત્| લાઙ્ગલીમૂલકલ્કેન વા પાણિમુદરં ચાલિમ્પેત્| મહાવૃક્ષક્ષીરં વા મૂર્ધન્યષેચયેત્| કુષ્ઠતાલીસકલ્કં બિલ્વબલ્વજયૂષમૈરેયાસવસુરામણ્ડાન્યતમેન વ્યોષતીક્ષ્ણોષ્ણેન વાઽમ્લેન કુલત્થરસેન મધુકપિપ્પલીસમ્પાકેન વ પાયયેત્| પિપ્પલ્યેલાકોલવિડચવ્યચિત્રકોપકુબ્જિકાકલ્કં વા| ખરસ્ય વૃષભસ્ય વા જીવતો દક્ષિણં કર્ણમુદ્ધૃત્ય બિલ્વકુલત્થબલ્વજયૂષાનીનાપ્લાવનાનામન્યતમે પ્રક્ષિપ્ય મુહૂર્ત્તસ્થિતમુદ્ધૃત્ય તદાપ્લાવનં પાયયેત્| કુષ્ઠૈલાકલ્કં વા સુરયા| અર્કાલર્કકષાયં વા પ્રજાતાંસુરોન્મિશ્રમ્| કુષ્ઠલાઙ્ગલિકીમૂલકલ્કં વા મદ્યમૂત્રાન્યતરેણ| વત્સકાદિચૂર્ણં વા મદ્યેન| શતપુષ્પાકુષ્ઠમદનહિઙ્ગુસિદ્ધસ્ય ચ તૈલસ્ય પિચું ગ્રાહયેત્| તતશ્ચૈનામનુવાસનકાલેઽનુવાસયેત્| બિલ્વબલ્વજયૂષાદ્યાપ્લાવનૈશ્ચ ફલજીમૂતકેક્ષ્વાકુ- ધામાર્ગવકુટજાર્કકૃતવેધનહસ્તિપર્ણ્યભીરૂપહિતૈરાસ્થાપયેત્| સિદ્ધાર્થકકુષ્ઠલાઙ્ગલિકીમહાવૃક્ષક્ષીરામિશ્રેણ વા સુરામણ્ડેન| શાલ્મલીવૃન્તાનિ વા સ્વિન્નાન્યાપોથ્ય પઞ્ચમૂલકષાયે વિમર્દ્દયેત્| તેન ચ પૂતેન સ્નેહવતા ફલાદિયુક્તેનેતિ| યથોક્તાસ્થાપનદ્રવ્યસિદ્ધેન કટુતૈલેનોત્તરબસ્તિં દદ્યાત્| શિગ્રુસુમુખમરિચાજાજીચિત્રકકલ્કક્ષીરગોમૂત્રસિદ્ધેન વા કટુતૈલેનાઽનુવાસયેત્| ઉમાશાલ્મલીપિચ્છયા વા સઘૃતયા યોનિં પૂરયિત્વ વિધુનુયાત્| સ્નિગ્ધેન વ કૃતનખેન પાણિના નાલાનુસારતોઽપહરેત્||૩૦||

Adhikarana prasUtAyAH makkllashUle cikitsa (31) · Śloka 31

પ્રજાતાયાં ચેદ્બસ્તિમૂર્ધોદરેષુ શૂલં મક્કલ્લાખ્યં સ્યાત્તત્ર યવક્ષારચૂર્ણં સર્પિષા સુખોષ્ણોદકેન વા પિબેત્| વરણાદિં વા સપઞ્ચકોલમેલાપ્રતીવાપમ્| અથવા વીરતરાદિમૂષરાદિપ્રતીવાપમ્| લવણચૂર્ણં વા વત્સકાદિનિર્યૂહેણ| વત્સકાદિં વા મદિરયા| અંશુમતીદ્વયક્વાથેન વા મરિચભદ્રદારુકલ્કમ્| ભાર્ઙ્ગીનાગરદેવદારુકલ્કં વોષ્ણામ્ભસા| પુરાણગુડં વ ત્રિકટુત્રિજાતકધનિકાચૂર્ણસંસૃષ્ટં ભક્ષયેત્||૩૧||

Adhikarana yonibhraMshe cikitsA (32) · Śloka 32

તસ્યાશ્ચેત્ સ્વસ્થાનતો યોનિર્ભ્રશ્યેત્ તતો યસ્યકસ્ય- ચિચ્છોણિતેનાભ્યજ્ય યોનિં યથાસ્થાનં કુશલા સ્ત્રી નિવેશયેત્| નિવિષ્ટાં ચાઽશોકરોહિણીબર્હિષોશીરપ્રિયઙ્ગુદેવદારુકલ્કવિપક્વેન તૈલેન બહુશઃ સ્વેદયેત્ પૂરયેત્ બ્રૂયાચ્ચ 'ગચ્છ સુભગે! સ્વસ્થાનમ્' ઇતિ|૩૨|

Adhikarana sadyo jAtasya bAlasyopacArAdeshaH (32) · Śloka 32

તસ્યાશ્ચેત્ સ્વસ્થાનતો યોનિર્ભ્રશ્યેત્ તતો યસ્યકસ્ય- ચિચ્છોણિતેનાભ્યજ્ય યોનિં યથાસ્થાનં કુશલા સ્ત્રી નિવેશયેત્| નિવિષ્ટાં ચાઽશોકરોહિણીબર્હિષોશીરપ્રિયઙ્ગુ- દેવદારુકલ્કવિપક્વેન તૈલેન બહુશઃ સ્વેદયેત્ પૂરયેત્ બ્રૂયાચ્ચ 'ગચ્છ સુભગે! સ્વસ્થાનમ્' ઇતિ||૩૨||

Adhikarana sadyo jAtasya bAlasyopacArAdeshaH (33) · Śloka 33

તદ્વચ્ચાન્યતમા સ્ત્રી જાતમાત્રમેવ બાલં બાલોપચરણીયેન વિધિનોપપાદયેત્| તમુપદેક્ષ્યતે તૂત્તરેષુ||૩૩||

Adhikarana sUtikAyA upacArAH (34) · Śloka 34

અથ સૂતિકાં બલાતૈલેનાભ્યજ્યાત્| બુભુક્ષિતાઞ્ચ પઞ્ચકોલચૂર્ણેન યવાન્યુપકુઞ્ચિકાચવ્યચિત્રકવ્યોષસૈન્ધવ- ચૂર્ણેન વ યુક્તામહઃ પરિણામિનીં યથા સાત્મ્યં સ્નેહમાત્રાં પાયયેત્| સ્નેહાયોગ્યાં વાતહરૌષધક્વાથં હ્રસ્વપઞ્ચમૂલક્વાથં વા| પીતવત્યાશ્ચ યમકેનાભ્યજ્ય વેષ્ટયેદુદરં વસ્ત્રેણ| તથા ન વાયુરુદરવિકૃતિમુત્પાદયેદનવકાશત્વાત્| જીર્ણે તુ સ્નેહે પૂર્વૌષધૈરેવ સિદ્ધાં વિદાર્ય્યાદિગણક્વાથેન ક્ષીરેણ વા યવાગૂં સુસ્વિન્નાં દ્રવાં માત્રયા પાયયેત્| પ્રાક્સ્નેહયવાગૂપાનાભ્યાં ચોભયકાલમુષ્ણોદકેન પરિષેચયેત્| એવં ત્રિરાત્રં પઞ્ચરાત્રં સપ્તરાત્રં વાઽનુપાલ્ય તતો યવકોલકુલત્થયૂષેણ લઘુના ચાન્નપાનેન| દ્વાદશરાત્રાત્ પરં જાઙ્ગલરસાદિભિશ્ચ ક્રમાદાપ્યાયયેદગ્નિબલાદીન્યપેક્ષ્ય| ક્વથિતશીતં ચ તોયં પાયયેત્| તથા જીવનીયબૃંહણીયમધુરવાતહરસિદ્ધૈરભ્યઙ્ગોદ્વર્તનપરિષેકાવગાહૈરન્ન- પાનૈશ્ચ હૃદ્યૈરુપાચરેત્||૩૪||

Adhikarana sUtikopacArAnusaraNaphalam (35) · Śloka 35

એવં હિ ગર્ભવૃદ્ધિક્ષપિતશિથિલસર્વશરીરધાતુપ્રવાહણ- વેદનાક્લેદરક્તનિસ્સૃતિવિશેષશૂન્યશરીરાચ્ચ પુનર્નવી- ભવતિ||૩૫||

Adhikarana sUtikAniyamAnusaraNAvashyakatA (36) · Śloka 36

અત એવ ચ સૂતિકાયા વ્યાધિઃ કૃચ્છ્રસાધ્યો ભવત્યસાધ્યો વા| તસ્માત્તાં યથોક્તેન વિધિના પ્રયત્નેનોપચરેત્||૩૬||

Adhikarana sUtikAbhidhAnanivRuttisamayaH (37) · Śloka 37

એવં સાધ્યર્ધમાસમુપસંસ્કૃતા ક્રમેણ વિમુક્તાહારવિહારયન્ત્રણા વિગતસૂતિકાભિધાના સ્યાત્| પુનરાર્ત્તવદર્શનાદિત્યેકે||૩૭||

Adhikarana adhyAyopasaMhAraH (38) · Śloka 38

ઇત્યાદ્યં માસમાદાય યાવદ્ગર્ભક્ષમા પુનઃ| સ્ત્રી સ્યાત્ તાવદ્ વિધિઃ સર્વઃ સર્વથા સાધુ દર્શિતઃ||૩૮|| ઇતિ વૈદ્યપતિસિંહગુપ્તસ્ય સૂનોર્વાગ્ભટસ્ય કૃતોઉ અષ્ટાઙ્ગસંગ્રહસંહિતાયાં શારીરસ્થાને ગર્ભો- પચરણીયો નામ તૃતીયોઽધ્યાયઃ||૩૮||