Adhikarana aShTA~ggasaMgrahaH-sharIrasthAne-tRutIyo~adhyAyaH ------ atha garBopacaraNIyo nAma tRutIyo~adhyAyaH----- pratij~jA (1) · Śloka 1
ఆథాతో గర్భోపచరణీయం శారీరమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః||1||
आथातो गर्भोपचरणीयं शारीरमध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH prathamamAsakRutyam (2) · Śloka 2
ప్రథమే మాసి గర్భిణి క్షీరమనుపసంస్కృతం మాత్రావచ్ఛీతం కాలేకాలే పిబేత్| తస్మిన్నపి చాద్యం ద్వాదశరాత్రం క్షీరోద్భవం సర్పిః శాలిపర్ణీపలాశాభ్యాం శృతం కనకరజతక్వథితం శీతోదకానుపానం పిబేత్| స్వాదు శీతం ద్రవప్రాయసాత్మ్యంచ సాయంప్రాతరాహారయేత్| న చాభ్యంగోద్వర్తనాని సేవేత| యథో- క్తాని చ దోషకరాణి పరిహరేద్ ఆపంచమాత్ మాసాద్ విశేషేణ||2||
प्रथमे मासि गर्भिणि क्षीरमनुपसंस्कृतं मात्रावच्छीतं कालेकाले पिबेत्| तस्मिन्नपि चाद्यं द्वादशरात्रं क्षीरोद्भवं सर्पिः शालिपर्णीपलाशाभ्यां शृतं कनकरजतक्वथितम् शीतोदकानुपानं पिबेत्| स्वादु शीतं द्रवप्रायसात्म्यञ्च सायम्प्रातराहारयेत्| न चाभ्यङ्गोद्वर्तनानि सेवेत| यथो- क्तानि च दोषकराणि परिहरेद् आपञ्चमात् मासाद् विशेषेण||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyamAse sevanIyam (3) · Śloka 3
ద్వితీయే మధురౌషధసిద్ధం పయః పిబేత్||3||
द्वितीये मधुरौषधसिद्धं पयः पिबेत्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIye mAsi madhurairdrAkShAmadhukAdibhi siddhaM payaH pibet|| 3|| (4) · Śloka 4
తృతీయే తదేవ సర్పిర్మధుభ్యాం||4||
तृतीये तदेव सर्पिर्मधुभ्याम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthamAse sevanIyam (5) · Śloka 5
చతుర్థేఽక్షమాత్రనవనీతయుక్తం||5||
चतुर्थेऽक्षमात्रनवनीतयुक्तम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcamamAse sevanIyam (6) · Śloka 6
పంచమే క్షీరసర్పిః||6||
पञ्चमे क्षीरसर्पिः||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThasaptamamAsayoH sevanIyam (7) · Śloka 7
షష్ఠే తదేవ మధురౌషధసిద్ధం సప్తమే చ||7||
षष्ठे तदेव मधुरौषधसिद्धं सप्तमे च||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThe madhurauShadhaiH siddhaM tadeva kShIrasarpiH ca|| 7|| (8) · Śloka 8
తస్మింస్తు గర్భస్య కేశోత్పత్త్యా మాతుర్విదాహో భవతీతి స్త్రి-యో భాషంతే| నేతి భగవానాత్రేయః| గర్భోత్పీడనాత్తు దోషా హృదయం ప్రాప్య విదహంతి తతః కండూర్జాయతే కండ్వా కి- క్కిసం||8||
तस्मिंस्तु गर्भस्य केशोत्पत्त्या मातुर्विदाहो भवतीति स्त्रि-यो भाषन्ते| नेति भगवानात्रेयः| गर्भोत्पीडनात्तु दोषा हृदयं प्राप्य विदहन्ति ततः कण्डूर्जायते कण्ड्वा कि- क्किसम्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptamamAsikagarbhopadrave sevanIyAni (9) · Śloka 9
తత్ర కోలోదకేన నవనీతస్య మధురౌషధసిద్ధస్య పాణి- తలమాత్రమస్యై దద్యాత్| చందనమృణాలకల్కైశ్చ స్తనోదరం మృద్నీయాత్| శిరీషధాతకీసర్షపమధుకచూర్ణైర్వా| కుటజార్జకబీజముస్తహరిద్రాకల్కైర్వా| నింబకోలసురసమంజిష్ఠా- కల్కైర్వా| శశహరిణపృషతరుధిరయుక్తయా వా త్రిఫలయా| కరవీరకరంజపత్రకల్కసిద్ధేన చ తైలేనాభ్యంగః| పరిషేకః పునర్మాలతీమధుకసిద్ధేనాంభస| కండూయనం వర్జయేత్| త్వగ్భేదవైరుప్యపరిహారార్థం స్నానోద్వర్తనం చ శీలయేత్| మధురం చాహారమల్పమల్పస్నేహలవణమల్పోదకానుపానం భుంజీత||9||
तत्र कोलोदकेन नवनीतस्य मधुरौषधसिद्धस्य पाणि- तलमात्रमस्यै दद्यात्| चन्दनमृणालकल्कैश्च स्तनोदरं मृद्नीयात्| शिरीषधातकीसर्षपमधुकचूर्णैर्वा| कुटजार्जकबीजमुस्तहरिद्राकल्कैर्वा| निम्बकोलसुरसमञ्जिष्ठा- कल्कैर्वा| शशहरिणपृषतरुधिरयुक्तया वा त्रिफलया| करवीरकरञ्जपत्रकल्कसिद्धेन च तैलेनाभ्यङ्गः| परिषेकः पुनर्मालतीमधुकसिद्धेनाम्भस| कण्डूयनं वर्जयेत्| त्वग्भेदवैरुप्यपरिहारार्थं स्नानोद्वर्तनं च शीलयेत्| मधुरं चाहारमल्पमल्पस्नेहलवणमल्पोदकानुपानं भुञ्जीत||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH aShTame mAse sevanIyAni (10) · Śloka 10
అష్టమే క్షీరయవాగూం సర్పిష్మతీం పిబేత్| నేతి ఖండకాప్యఃగర్భస్య పైంగల్యా బాధభయాత్| అస్తు పైంగల్యా బాధస్తథాప్యేవం కుర్వీత| నీరుజం బలవర్ణసత్త్వసంహననసంపదుపేతం జ్ఞాతీనామగ్రగణ్యమపత్యం జనయతీతి భగవానాత్రేయః| బదరోదకేన పలలపయోదధిమస్తుతైలలవణఫలఘృతయుక్తేనాస్థాపయేత్| పురాణవిడ్విశుద్ధ్యర్థం మధుకాదిమధురౌషధసిద్ధేన చ తైలేనానువాసయేదనులోమనాయ వాయోః అనులోమే హి మారుతే సా సుఖమనుపద్రవా ప్రసూతే| గర్భిణీం తు న్యుబ్జామాస్థాపయేదనువాసయేద్వా| తథాఽస్యా వివృతమార్గతయా సమ్యగౌషధనమనుప్రవిశతి| తత ఊర్ధ్వం స్నిగ్ధాభిర్యవాగూభి- ర్జాంగలరసైశ్చోపాచరేదాప్రసవకాలాదితి భగవాన్ ధన్వ- ంతరిః||10||
अष्टमे क्षीरयवागूं सर्पिष्मतीं पिबेत्| नेति खण्डकाप्यःगर्भस्य पैङ्गल्या बाधभयात्| अस्तु पैङ्गल्या बाधस्तथाप्येवं कुर्वीत| नीरुजं बलवर्णसत्त्वसंहननसम्पदुपेतं ज्ञातीनामग्रगण्यमपत्यं जनयतीति भगवानात्रेयः| बदरोदकेन पललपयोदधिमस्तुतैललवणफलघृतयुक्तेनास्थापयेत्| पुराणविड्विशुद्ध्यर्थं मधुकादिमधुरौषधसिद्धेन च तैलेनानुवासयेदनुलोमनाय वायोः अनुलोमे हि मारुते सा सुखमनुपद्रवा प्रसूते| गर्भिणीं तु न्युब्जामास्थापयेदनुवासयेद्वा| तथाऽस्या विवृतमार्गतया सम्यगौषधनमनुप्रविशति| तत ऊर्ध्वं स्निग्धाभिर्यवागूभि- र्जाङ्गलरसैश्चोपाचरेदाप्रसवकालादिति भगवान् धन्व- न्तरिः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana navame mAse karaNIyAni garbhiNIkRutyAni (11) · Śloka 11
నవమే తు తత ఏవానువాసనతైలాత్ పిచుం యోనౌ ప్రణయేద్ గర్భమార్గాశయయోః స్నేహనార్థమితి||11||
नवमे तु तत एवानुवासनतैलात् पिचुं योनौ प्रणयेद् गर्भमार्गाशययोः स्नेहनार्थमिति||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNIniyamAnusaraNaphalam (12) · Śloka 12
అనేన ప్రథమమాసాదారభ్య క్రమేణ గర్భిణ్యా ప్రసవకాలే గర్భధారిణీకుక్షికటీపార్శ్వపృష్ఠం మృదు భవతి| వాయుశ్చానులోమః సంపద్యతే| మూత్రపురీషం చ ప్రకృతిభూతం జరాయుశ్చ మార్గం ప్రతిపద్యతే| పుత్రం చేష్టం కల్యమాయుష్వంతం సుఖినం సుఖేన కాలే బలవతీ ప్రసూతే||12||
अनेन प्रथममासादारभ्य क्रमेण गर्भिण्या प्रसवकाले गर्भधारिणीकुक्षिकटीपार्श्वपृष्ठं मृदु भवति| वायुश्चानुलोमः सम्पद्यते| मूत्रपुरीषं च प्रकृतिभूतं जरायुश्च मार्गं प्रतिपद्यते| पुत्रं चेष्टं कल्यमायुष्वन्तं सुखिनं सुखेन काले बलवती प्रसूते||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH snAnodakam (13) · Śloka 13
బిల్వకార్పాసీపప్ఫణాపాతలీపిచుమర్దాగ్నిమంథమాంసీవర్ధమానకపత్రభంగక్వాథేన శీతేన సర్వగంధోదకేన వా గర్భిణ్యాః ప్రత్యహం స్నానముపదిశేత్||13||
बिल्वकार्पासीपप्फणापातलीपिचुमर्दाग्निमन्थमांसीवर्धमानकपत्रभङ्गक्वाथेन शीतेन सर्वगन्धोदकेन वा गर्भिण्याः प्रत्यहं स्नानमुपदिशेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAgAranirmitiH (14) · Śloka 14
ప్రాక్ చైవాస్యా నవమాన్మాసాదప్రహృతాస్థిశర్కరాకపాలే ప్రశస్తే దేశే వాస్తువిద్యాప్రశస్తం సర్వర్త్తుసుఖముఖహృతసర్వో- పకరణం సన్నిహితజ్వలనం ప్రాగ్ద్వారముదంద్వారం వా సూతికాగారం కారయేత్||14||
प्राक् चैवास्या नवमान्मासादप्रहृतास्थिशर्कराकपाले प्रशस्ते देशे वास्तुविद्याप्रशस्तं सर्वर्त्तुसुखमुखहृतसर्वो- पकरणं सन्निहितज्वलनं प्राग्द्वारमुदङ्द्वारं वा सूतिकागारं कारयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH sUtikAgAre praveshaH viNmUtra- vibandhe phalavartidAna~jca (15) · Śloka 15
తత్రానుకూలేషు నక్షత్రాదిషు పుణ్యాహశబ్దేన గోబ్రాహ్మణవృద్ధా- నంత్వాఽఽవర్తమానా ప్రదక్షిణం ప్రవిశ్య బహుశః ప్రసూతాభిర- నురక్తాభిరవిషాదాభిః క్లేశక్షమాభిః పరివృతా స్వ- స్త్యయనపరానులోమనైరాహారవిహారైరనులోమితవాతమూత్రపురీషా ప్రసవకాలముదీక్షేత| స్వల్పేఽపి చ విణ్మూత్రపురీషా ప్రసవ- కాలముదీక్షేత| స్వల్పేఽపి చ విణ్మూత్రవిబంధే ఫలవర్తీః ప్రణిదద్యాత్||15||
तत्रानुकूलेषु नक्षत्रादिषु पुण्याहशब्देन गोब्राह्मणवृद्धा- न्न्त्वाऽऽवर्तमाना प्रदक्षिणं प्रविश्य बहुशः प्रसूताभिर- नुरक्ताभिरविषादाभिः क्लेशक्षमाभिः परिवृता स्व- स्त्ययनपरानुलोमनैराहारविहारैरनुलोमितवातमूत्रपुरीषा प्रसवकालमुदीक्षेत| स्वल्पेऽपि च विण्मूत्रपुरीषा प्रसव- कालमुदीक्षेत| स्वल्पेऽपि च विण्मूत्रविबन्धे फलवर्तीः प्रणिदद्यात्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AsannaprasavAyA lakShaNAni (16) · Śloka 16
తత్రాసన్నప్రసవాయాః క్లమో గ్లానిర్ముక్తబంధనే ఇవా- క్షిణీ నిష్ఠీవికా మూత్రపురీషబాహుల్యం శిథిలకుక్షి- తాఽధోగురుత్వమన్నానభిలాషో వేదనోదరహృదయకటీబస్తి- వంక్షణేషు తోదభేదశూలస్ఫురణస్రవణాని చ యోన్యౌ భవంతి| తదనంతరమావీనాం ప్రాదుర్భావో గర్భోదకప్రవాహశ్చ||16||
तत्रासन्नप्रसवायाः क्लमो ग्लानिर्मुक्तबन्धने इवा- क्षिणी निष्ठीविका मूत्रपुरीषबाहुल्यं शिथिलकुक्षि- ताऽधोगुरुत्वमन्नानभिलाषो वेदनोदरहृदयकटीबस्ति- वङ्क्षणेषु तोदभेदशूलस्फुरणस्रवणानि च योन्यौ भवन्ति| तदनन्तरमावीनां प्रादुर्भावो गर्भोदकप्रवाहश्च||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upasthitagarbhAyA yavAgUpAnam (17) · Śloka 17
అథైనాముపస్థితగర్భాం కృతకౌతుకమంగలాం పున్నామఫలహస్తాం స్వభ్యక్తాముష్ణోదకపరిషిక్తాం సఘృతాం యవాగూం పాయయేత్||17||
अथैनामुपस्थितगर्भां कृतकौतुकमङ्गलां पुन्नामफलहस्तां स्वभ्यक्तामुष्णोदकपरिषिक्तां सघृतां यवागूं पाययेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AvIprAdurbhAvottarakRutyam (18) · Śloka 18
తతః సురక్తార్షభచర్మప్రచ్ఛదే మృదుని భూమిశయనే శయానా- ముత్తానామాభుగ్నసక్థిపృష్ఠామహతవాససోఽశంకనీయాః ప్రియ- దర్శనాః పరిణతవయసః ప్రజననకుశలాః ప్రగల్భః కృత్త- నఖాః స్త్రియః సూతికాం సూనృతాభిర్వాణీభిరాశ్వాసయంత్యః పర్యుపాసీరన్||18||
ततः सुरक्तार्षभचर्मप्रच्छदे मृदुनि भूमिशयने शयाना- मुत्तानामाभुग्नसक्थिपृष्ठामहतवाससोऽशङ्कनीयाः प्रिय- दर्शनाः परिणतवयसः प्रजननकुशलाः प्रगल्भः कृत्त- नखाः स्त्रियः सूतिकां सूनृताभिर्वाणीभिराश्वासयन्त्यः पर्युपासीरन्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasyAdhomukhatvasampAdanam (19) · Śloka 19
అథాస్యై దద్యాత్ కుష్ఠైలాలాంగలీవచాచవ్యచిత్రకచిరి- బిల్వచూర్ణముపాఘ్రాతుం ముహుర్ముహుః| తథా భూర్జపత్రశింశపాసర్జరసాన్యతమధూమమంతరాంతరా చ| పార్శ్వపృష్ఠకటీసక్థిదేశాన్ కోష్ణేన తైలేనాభ్యజ్యానుసుఖమస్యా మృద్నీయాత్| ఏవమవాక్ పరివర్త్తతే గర్భః||19||
अथास्यै दद्यात् कुष्ठैलालाङ्गलीवचाचव्यचित्रकचिरि- बिल्वचूर्णमुपाघ्रातुं मुहुर्मुहुः| तथा भूर्जपत्रशिंशपासर्जरसान्यतमधूममन्तरान्तरा च| पार्श्वपृष्ठकटीसक्थिदेशान् कोष्णेन तैलेनाभ्यज्यानुसुखमस्या मृद्नीयात्| एवमवाक् परिवर्त्तते गर्भः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhomukhagarbhalakShaNam (20) · Śloka 20
తస్య లక్షణంవిముచ్య హృదయముదరమావిశతి| బస్తిశిరోఽవగృహ్ణాతి త్వరయంత్యేనామావ్యః||20||
तस्य लक्षणम्विमुच्य हृदयमुदरमाविशति| बस्तिशिरोऽवगृह्णाति त्वरयन्त्येनामाव्यः||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhaparivartane upAyAntaram (21) · Śloka 21
న చేదేవం పరివర్త్తతే తతో ముహుర్ముహుర్జృంభణం చంక్రమణంచ కారయతివ్యాననంతరోక్తం విధిం||21||
न चेदेवं परिवर्त्तते ततो मुहुर्मुहुर्जृम्भणं चङ्क्रमणञ्च कारयतिव्याननन्तरोक्तं विधिम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anyamatena garbhaparivarttanopAyaH (22) · Śloka 22
అన్యే తు ముసలేన ఉలూఖలం ధాన్యపూర్ణమాహననీయమిత్యాహుః||22||
अन्ये तु मुसलेन उलूखलं धान्यपूर्णमाहननीयमित्याहुः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tanniShedhashca (23) · Śloka 23
తత్తు న సమ్యక్| దారుణవ్యాయామవర్జనం హి గర్భిణ్యాః సతతముదపదిశ్యతే| విశేషతశ్చ ప్రసవకాలే| ప్రచలితసర్వధాతుదోషాయాః సౌకుమార్య్యత్వాన్నార్య్యా ముసలవ్యాయామేనేరితో వాయురంతరం లబ్ధ్వా ప్రాణాన్ హింస్యాదితి||23||
तत्तु न सम्यक्| दारुणव्यायामवर्जनं हि गर्भिण्याः सततमुदपदिश्यते| विशेषतश्च प्रसवकाले| प्रचलितसर्वधातुदोषायाः सौकुमार्य्यत्वान्नार्य्या मुसलव्यायामेनेरितो वायुरन्तरं लब्ध्वा प्राणान् हिंस्यादिति||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhaparivRuttyuttarakRutyam (24) · Śloka 24
అథ పరివృత్తగర్భాం పర్య్యంకమేనామారోప్య కుశలా స్త్రీ పాదతోఽస్యా నిషణ్ణాయా యోనిమనులోమమనుసుఖమభ్యజ్య స్ఫిజౌ పాదాభ్యాం పీడయేత్| యోనించ పునః పునః ప్రసాధయేత్| బ్రూయాచ్చ, సుభగే! శనైః శనైః ప్రవాహయస్వ| సుప్రసన్నస్తేముఖవర్ణః పుత్రం జనయిష్యతీతి||24||
अथ परिवृत्तगर्भां पर्य्यङ्कमेनामारोप्य कुशला स्त्री पादतोऽस्या निषण्णाया योनिमनुलोममनुसुखमभ्यज्य स्फिजौ पादाभ्यां पीडयेत्| योनिञ्च पुनः पुनः प्रसाधयेत्| ब्रूयाच्च, सुभगे! शनैः शनैः प्रवाहयस्व| सुप्रसन्नस्तेमुखवर्णः पुत्रं जनयिष्यतीति||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhaprasavakaramantrajapaH (25) · Śloka 25
అన్యా తు వామకర్ణేఽస్యా మంత్రమిమం జపేత్క్షితిర్జలం వియత్తేజో వాయుర్విష్ణుః ప్రజాప్రతిః| సగర్భాం త్వాం సదా పాతు వైశల్యం వా దధాత్వపి| ప్రసూష్వ త్వమవిక్లిష్టమవిక్లిష్టా శుభాననే| కార్తికేయద్యుతిం పుత్రం కార్తికేయాదిరక్షితం| ఇతి| తథా- ఇహామృతంచ సోమశ్చ చిత్రభానుశ్చ భామిని| ఉచ్చైఃశ్రవాశ్చ తురగో మందిరే నివసంతు తే| ఇదమమృతమపాం సముద్ధృతం వైతవలఘు గర్భమిమం ప్రముంచతు స్త్రీ| తదనలపవనార్కవాసవాస్తే సహ లవణాంబుధరైర్దిశంతు శాంతిమితి||25||
अन्या तु वामकर्णेऽस्या मन्त्रमिमं जपेत्क्षितिर्जलं वियत्तेजो वायुर्विष्णुः प्रजाप्रतिः| सगर्भां त्वां सदा पातु वैशल्यं वा दधात्वपि| प्रसूष्व त्वमविक्लिष्टमविक्लिष्टा शुभानने| कार्तिकेयद्युतिं पुत्रं कार्तिकेयादिरक्षितम्| इति| तथा- इहामृतञ्च सोमश्च चित्रभानुश्च भामिनि| उच्चैःश्रवाश्च तुरगो मन्दिरे निवसन्तु ते| इदममृतमपां समुद्धृतं वैतवलघु गर्भमिमं प्रमुञ्चतु स्त्री| तदनलपवनार्कवासवास्ते सह लवणाम्बुधरैर्दिशन्तु शान्तिमिति||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana akAlapravAhaNe kAle~apravAhaNe ca doShaH (26) · Śloka 26
తథా పరాఽనుశిష్యాదనాగతాయాం వేదనాయాం మా ప్రవాహిష్ఠాః| అకాలప్రవాహణం హి విణ్మూత్రాదివేగానామివోదీరణమనర్థ- కరమహితంచ గర్భస్య శ్వాసకాసశేషకుబ్జతాదికా- రిత్వాత్| తథా తేషామేవ విధారణమివ వేదనాయామప్రవా- హణముపఘాతాయ| తతో యథోక్తం కురుష్వ||26||
तथा पराऽनुशिष्यादनागतायां वेदनायां मा प्रवाहिष्ठाः| अकालप्रवाहणं हि विण्मूत्रादिवेगानामिवोदीरणमनर्थ- करमहितञ्च गर्भस्य श्वासकासशेषकुब्जतादिका- रित्वात्| तथा तेषामेव विधारणमिव वेदनायामप्रवा- हणमुपघाताय| ततो यथोक्तं कुरुष्व||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pravAhaNakramaH (27) · Śloka 27
శనైః శనైశ్చ పూర్వం ప్రవాహిష్ఠాః| నిగర్భే బాఢం| గర్భస్య యోనిముఖప్రతిపత్తౌ బాఢతరమాఽఽప్రసవాదితి||27||
शनैः शनैश्च पूर्वं प्रवाहिष्ठाः| निगर्भे बाढम्| गर्भस्य योनिमुखप्रतिपत्तौ बाढतरमाऽऽप्रसवादिति||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pravAhamAnAyAH garbhiNyAH harShaNam (28) · Śloka 28
తస్యాస్తు ప్రవాహమానాయాః స్త్రియః శబ్దం కుర్య్యుః ప్రజాతా, ప్రజాతాధన్యం ధన్యం పుత్రమితి| తథాఽస్యా హర్షేణ ప్రాణా ఆప్యాయంతే||28||
तस्यास्तु प्रवाहमानायाः स्त्रियः शब्दं कुर्य्युः प्रजाता, प्रजाताधन्यं धन्यं पुत्रमिति| तथाऽस्या हर्षेण प्राणा आप्यायन्ते||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasa~gge cikitsA (29) · Śloka 29
గర్భసంగే తు యోనిం ధూపయేత్| కృష్ణసర్పనిర్మోకేన పిండీతకేన వా| బధ్నీయాచ్చ హిరణ్యపుష్పీమూలం హస్తపాదే| ధారయేచ్చ సువర్చలాం విశల్యాం వా||29||
गर्भसङ्गे तु योनिं धूपयेत्| कृष्णसर्पनिर्मोकेन पिण्डीतकेन वा| बध्नीयाच्च हिरण्यपुष्पीमूलं हस्तपादे| धारयेच्च सुवर्चलां विशल्यां वा||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aparAsa~gge upacArAH (30) · Śloka 30
అథ ప్రసూతాయా న చేదపరా పతతి తతో దక్షిణేన పాణినా నాభేరుపరిష్టాద్బలవదుపపీడ్య అన్యేన పృష్ఠత ఉపసంగృహ్య విధు- నుయాత్| పార్ష్ణ్యా వా శ్రోణీమాకోటయేత్| స్ఫిజౌ వోపసంగృహ్యా సుపీడితం నిపీడయేత్| వేణ్యాఽంగుల్యా వా కేశవేష్టితయా చ కంఠతాలూ పరామృశేత్| భూర్జపత్రకాచమణిసర్పనిర్మోకైశ్చ యోనిం ధూపయేత్| భూర్జగుగ్గులుభ్యాం వా| శాలిమూలసిద్ధేన వ సర్పిషా యోనిమభ్యజ్య కటుకాలాబుజాలినీనింబసర్పనిర్మోకైర్ధూపయేత్| గుడనాగరకల్కేన వా| తదేవ వా భక్షయేత్| లాంగలీమూలకల్కేన వా పాణిముదరం చాలింపేత్| మహావృక్షక్షీరం వా మూర్ధన్యషేచయేత్| కుష్ఠతాలీసకల్కం బిల్వబల్వజయూషమైరేయాసవసురామండాన్యతమేన వ్యోషతీక్ష్ణోష్ణేన వాఽమ్లేన కులత్థరసేన మధుకపిప్పలీసంపాకేన వ పాయయేత్| పిప్పల్యేలాకోలవిడచవ్యచిత్రకోపకుబ్జికాకల్కం వా| ఖరస్య వృషభస్య వా జీవతో దక్షిణం కర్ణముద్ధృత్య బిల్వకులత్థబల్వజయూషానీనాప్లావనానామన్యతమే ప్రక్షిప్య ముహూర్త్తస్థితముద్ధృత్య తదాప్లావనం పాయయేత్| కుష్ఠైలాకల్కం వా సురయా| అర్కాలర్కకషాయం వా ప్రజాతాంసురోన్మిశ్రం| కుష్ఠలాంగలికీమూలకల్కం వా మద్యమూత్రాన్యతరేణ| వత్సకాదిచూర్ణం వా మద్యేన| శతపుష్పాకుష్ఠమదనహింగుసిద్ధస్య చ తైలస్య పిచుం గ్రాహయేత్| తతశ్చైనామనువాసనకాలేఽనువాసయేత్| బిల్వబల్వజయూషాద్యాప్లావనైశ్చ ఫలజీమూతకేక్ష్వాకు- ధామార్గవకుటజార్కకృతవేధనహస్తిపర్ణ్యభీరూపహితైరాస్థాపయేత్| సిద్ధార్థకకుష్ఠలాంగలికీమహావృక్షక్షీరామిశ్రేణ వా సురామండేన| శాల్మలీవృంతాని వా స్విన్నాన్యాపోథ్య పంచమూలకషాయే విమర్ద్దయేత్| తేన చ పూతేన స్నేహవతా ఫలాదియుక్తేనేతి| యథోక్తాస్థాపనద్రవ్యసిద్ధేన కటుతైలేనోత్తరబస్తిం దద్యాత్| శిగ్రుసుముఖమరిచాజాజీచిత్రకకల్కక్షీరగోమూత్రసిద్ధేన వా కటుతైలేనాఽనువాసయేత్| ఉమాశాల్మలీపిచ్ఛయా వా సఘృతయా యోనిం పూరయిత్వ విధునుయాత్| స్నిగ్ధేన వ కృతనఖేన పాణినా నాలానుసారతోఽపహరేత్||30||
अथ प्रसूताया न चेदपरा पतति ततो दक्षिणेन पाणिना नाभेरुपरिष्टाद्बलवदुपपीड्य अन्येन पृष्ठत उपसंगृह्य विधु- नुयात्| पार्ष्ण्या वा श्रोणीमाकोटयेत्| स्फिजौ वोपसंगृह्या सुपीडितं निपीडयेत्| वेण्याऽङ्गुल्या वा केशवेष्टितया च कण्ठतालू परामृशेत्| भूर्जपत्रकाचमणिसर्पनिर्मोकैश्च योनिं धूपयेत्| भूर्जगुग्गुलुभ्यां वा| शालिमूलसिद्धेन व सर्पिषा योनिमभ्यज्य कटुकालाबुजालिनीनिम्बसर्पनिर्मोकैर्धूपयेत्| गुडनागरकल्केन वा| तदेव वा भक्षयेत्| लाङ्गलीमूलकल्केन वा पाणिमुदरं चालिम्पेत्| महावृक्षक्षीरं वा मूर्धन्यषेचयेत्| कुष्ठतालीसकल्कं बिल्वबल्वजयूषमैरेयासवसुरामण्डान्यतमेन व्योषतीक्ष्णोष्णेन वाऽम्लेन कुलत्थरसेन मधुकपिप्पलीसम्पाकेन व पाययेत्| पिप्पल्येलाकोलविडचव्यचित्रकोपकुब्जिकाकल्कं वा| खरस्य वृषभस्य वा जीवतो दक्षिणं कर्णमुद्धृत्य बिल्वकुलत्थबल्वजयूषानीनाप्लावनानामन्यतमे प्रक्षिप्य मुहूर्त्तस्थितमुद्धृत्य तदाप्लावनं पाययेत्| कुष्ठैलाकल्कं वा सुरया| अर्कालर्ककषायं वा प्रजातांसुरोन्मिश्रम्| कुष्ठलाङ्गलिकीमूलकल्कं वा मद्यमूत्रान्यतरेण| वत्सकादिचूर्णं वा मद्येन| शतपुष्पाकुष्ठमदनहिङ्गुसिद्धस्य च तैलस्य पिचुं ग्राहयेत्| ततश्चैनामनुवासनकालेऽनुवासयेत्| बिल्वबल्वजयूषाद्याप्लावनैश्च फलजीमूतकेक्ष्वाकु- धामार्गवकुटजार्ककृतवेधनहस्तिपर्ण्यभीरूपहितैरास्थापयेत्| सिद्धार्थककुष्ठलाङ्गलिकीमहावृक्षक्षीरामिश्रेण वा सुरामण्डेन| शाल्मलीवृन्तानि वा स्विन्नान्यापोथ्य पञ्चमूलकषाये विमर्द्दयेत्| तेन च पूतेन स्नेहवता फलादियुक्तेनेति| यथोक्तास्थापनद्रव्यसिद्धेन कटुतैलेनोत्तरबस्तिं दद्यात्| शिग्रुसुमुखमरिचाजाजीचित्रककल्कक्षीरगोमूत्रसिद्धेन वा कटुतैलेनाऽनुवासयेत्| उमाशाल्मलीपिच्छया वा सघृतया योनिं पूरयित्व विधुनुयात्| स्निग्धेन व कृतनखेन पाणिना नालानुसारतोऽपहरेत्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prasUtAyAH makkllashUle cikitsa (31) · Śloka 31
ప్రజాతాయాం చేద్బస్తిమూర్ధోదరేషు శూలం మక్కల్లాఖ్యం స్యాత్తత్ర యవక్షారచూర్ణం సర్పిషా సుఖోష్ణోదకేన వా పిబేత్| వరణాదిం వా సపంచకోలమేలాప్రతీవాపం| అథవా వీరతరాదిమూషరాదిప్రతీవాపం| లవణచూర్ణం వా వత్సకాదినిర్యూహేణ| వత్సకాదిం వా మదిరయా| అంశుమతీద్వయక్వాథేన వా మరిచభద్రదారుకల్కం| భారంగీనాగరదేవదారుకల్కం వోష్ణాంభసా| పురాణగుడం వ త్రికటుత్రిజాతకధనికాచూర్ణసంసృష్టం భక్షయేత్||31||
प्रजातायां चेद्बस्तिमूर्धोदरेषु शूलं मक्कल्लाख्यं स्यात्तत्र यवक्षारचूर्णं सर्पिषा सुखोष्णोदकेन वा पिबेत्| वरणादिं वा सपञ्चकोलमेलाप्रतीवापम्| अथवा वीरतरादिमूषरादिप्रतीवापम्| लवणचूर्णं वा वत्सकादिनिर्यूहेण| वत्सकादिं वा मदिरया| अंशुमतीद्वयक्वाथेन वा मरिचभद्रदारुकल्कम्| भार्ङ्गीनागरदेवदारुकल्कं वोष्णाम्भसा| पुराणगुडं व त्रिकटुत्रिजातकधनिकाचूर्णसंसृष्टं भक्षयेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yonibhraMshe cikitsA (32) · Śloka 32
తస్యాశ్చేత్ స్వస్థానతో యోనిర్భ్రశ్యేత్ తతో యస్యకస్య- చిచ్ఛోణితేనాభ్యజ్య యోనిం యథాస్థానం కుశలా స్త్రీ నివేశయేత్| నివిష్టాం చాఽశోకరోహిణీబర్హిషోశీరప్రియంగుదేవదారుకల్కవిపక్వేన తైలేన బహుశః స్వేదయేత్ పూరయేత్ బ్రూయాచ్చ 'గచ్ఛ సుభగే! స్వస్థానం' ఇతి|32|
तस्याश्चेत् स्वस्थानतो योनिर्भ्रश्येत् ततो यस्यकस्य- चिच्छोणितेनाभ्यज्य योनिं यथास्थानं कुशला स्त्री निवेशयेत्| निविष्टां चाऽशोकरोहिणीबर्हिषोशीरप्रियङ्गुदेवदारुकल्कविपक्वेन तैलेन बहुशः स्वेदयेत् पूरयेत् ब्रूयाच्च 'गच्छ सुभगे! स्वस्थानम्' इति|३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadyo jAtasya bAlasyopacArAdeshaH (32) · Śloka 32
తస్యాశ్చేత్ స్వస్థానతో యోనిర్భ్రశ్యేత్ తతో యస్యకస్య- చిచ్ఛోణితేనాభ్యజ్య యోనిం యథాస్థానం కుశలా స్త్రీ నివేశయేత్| నివిష్టాం చాఽశోకరోహిణీబర్హిషోశీరప్రియంగు- దేవదారుకల్కవిపక్వేన తైలేన బహుశః స్వేదయేత్ పూరయేత్ బ్రూయాచ్చ 'గచ్ఛ సుభగే! స్వస్థానం' ఇతి||32||
तस्याश्चेत् स्वस्थानतो योनिर्भ्रश्येत् ततो यस्यकस्य- चिच्छोणितेनाभ्यज्य योनिं यथास्थानं कुशला स्त्री निवेशयेत्| निविष्टां चाऽशोकरोहिणीबर्हिषोशीरप्रियङ्गु- देवदारुकल्कविपक्वेन तैलेन बहुशः स्वेदयेत् पूरयेत् ब्रूयाच्च 'गच्छ सुभगे! स्वस्थानम्' इति||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadyo jAtasya bAlasyopacArAdeshaH (33) · Śloka 33
తద్వచ్చాన్యతమా స్త్రీ జాతమాత్రమేవ బాలం బాలోపచరణీయేన విధినోపపాదయేత్| తముపదేక్ష్యతే తూత్తరేషు||33||
तद्वच्चान्यतमा स्त्री जातमात्रमेव बालं बालोपचरणीयेन विधिनोपपादयेत्| तमुपदेक्ष्यते तूत्तरेषु||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAyA upacArAH (34) · Śloka 34
అథ సూతికాం బలాతైలేనాభ్యజ్యాత్| బుభుక్షితాంచ పంచకోలచూర్ణేన యవాన్యుపకుంచికాచవ్యచిత్రకవ్యోషసైంధవ- చూర్ణేన వ యుక్తామహః పరిణామినీం యథా సాత్మ్యం స్నేహమాత్రాం పాయయేత్| స్నేహాయోగ్యాం వాతహరౌషధక్వాథం హ్రస్వపంచమూలక్వాథం వా| పీతవత్యాశ్చ యమకేనాభ్యజ్య వేష్టయేదుదరం వస్త్రేణ| తథా న వాయురుదరవికృతిముత్పాదయేదనవకాశత్వాత్| జీర్ణే తు స్నేహే పూర్వౌషధైరేవ సిద్ధాం విదార్య్యాదిగణక్వాథేన క్షీరేణ వా యవాగూం సుస్విన్నాం ద్రవాం మాత్రయా పాయయేత్| ప్రాక్స్నేహయవాగూపానాభ్యాం చోభయకాలముష్ణోదకేన పరిషేచయేత్| ఏవం త్రిరాత్రం పంచరాత్రం సప్తరాత్రం వాఽనుపాల్య తతో యవకోలకులత్థయూషేణ లఘునా చాన్నపానేన| ద్వాదశరాత్రాత్ పరం జాంగలరసాదిభిశ్చ క్రమాదాప్యాయయేదగ్నిబలాదీన్యపేక్ష్య| క్వథితశీతం చ తోయం పాయయేత్| తథా జీవనీయబృంహణీయమధురవాతహరసిద్ధైరభ్యంగోద్వర్తనపరిషేకావగాహైరన్న- పానైశ్చ హృద్యైరుపాచరేత్||34||
अथ सूतिकां बलातैलेनाभ्यज्यात्| बुभुक्षिताञ्च पञ्चकोलचूर्णेन यवान्युपकुञ्चिकाचव्यचित्रकव्योषसैन्धव- चूर्णेन व युक्तामहः परिणामिनीं यथा सात्म्यं स्नेहमात्रां पाययेत्| स्नेहायोग्यां वातहरौषधक्वाथं ह्रस्वपञ्चमूलक्वाथं वा| पीतवत्याश्च यमकेनाभ्यज्य वेष्टयेदुदरं वस्त्रेण| तथा न वायुरुदरविकृतिमुत्पादयेदनवकाशत्वात्| जीर्णे तु स्नेहे पूर्वौषधैरेव सिद्धां विदार्य्यादिगणक्वाथेन क्षीरेण वा यवागूं सुस्विन्नां द्रवां मात्रया पाययेत्| प्राक्स्नेहयवागूपानाभ्यां चोभयकालमुष्णोदकेन परिषेचयेत्| एवं त्रिरात्रं पञ्चरात्रं सप्तरात्रं वाऽनुपाल्य ततो यवकोलकुलत्थयूषेण लघुना चान्नपानेन| द्वादशरात्रात् परं जाङ्गलरसादिभिश्च क्रमादाप्याययेदग्निबलादीन्यपेक्ष्य| क्वथितशीतं च तोयं पाययेत्| तथा जीवनीयबृंहणीयमधुरवातहरसिद्धैरभ्यङ्गोद्वर्तनपरिषेकावगाहैरन्न- पानैश्च हृद्यैरुपाचरेत्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikopacArAnusaraNaphalam (35) · Śloka 35
ఏవం హి గర్భవృద్ధిక్షపితశిథిలసర్వశరీరధాతుప్రవాహణ- వేదనాక్లేదరక్తనిస్సృతివిశేషశూన్యశరీరాచ్చ పునర్నవీ- భవతి||35||
एवं हि गर्भवृद्धिक्षपितशिथिलसर्वशरीरधातुप्रवाहण- वेदनाक्लेदरक्तनिस्सृतिविशेषशून्यशरीराच्च पुनर्नवी- भवति||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAniyamAnusaraNAvashyakatA (36) · Śloka 36
అత ఏవ చ సూతికాయా వ్యాధిః కృచ్ఛ్రసాధ్యో భవత్యసాధ్యో వా| తస్మాత్తాం యథోక్తేన విధినా ప్రయత్నేనోపచరేత్||36||
अत एव च सूतिकाया व्याधिः कृच्छ्रसाध्यो भवत्यसाध्यो वा| तस्मात्तां यथोक्तेन विधिना प्रयत्नेनोपचरेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAbhidhAnanivRuttisamayaH (37) · Śloka 37
ఏవం సాధ్యర్ధమాసముపసంస్కృతా క్రమేణ విముక్తాహారవిహారయంత్రణా విగతసూతికాభిధానా స్యాత్| పునరార్త్తవదర్శనాదిత్యేకే||37||
एवं साध्यर्धमासमुपसंस्कृता क्रमेण विमुक्ताहारविहारयन्त्रणा विगतसूतिकाभिधाना स्यात्| पुनरार्त्तवदर्शनादित्येके||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhyAyopasaMhAraH (38) · Śloka 38
ఇత్యాద్యం మాసమాదాయ యావద్గర్భక్షమా పునః| స్త్రీ స్యాత్ తావద్ విధిః సర్వః సర్వథా సాధు దర్శితః||38|| ఇతి వైద్యపతిసింహగుప్తస్య సూనోర్వాగ్భటస్య కృతౌ అష్టాంగసంగ్రహసంహితాయాం శారీరస్థానే గర్భో- పచరణీయో నామ తృతీయోఽధ్యాయః||38||
इत्याद्यं मासमादाय यावद्गर्भक्षमा पुनः| स्त्री स्यात् तावद् विधिः सर्वः सर्वथा साधु दर्शितः||३८|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतोउ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां शारीरस्थाने गर्भो- पचरणीयो नाम तृतीयोऽध्यायः||३८||
🔊 Audio coming soon