Adhikarana aShTA~ggasaMgrahaH-sharIrasthAne-tRutIyo~adhyAyaH ------ atha garBopacaraNIyo nAma tRutIyo~adhyAyaH----- pratij~jA (1) · Śloka 1
ਆਥਾਤੋ ਗਰ੍ਭੋਪਚਰਣੀਯਂ ਸ਼ਾਰੀਰਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
आथातो गर्भोपचरणीयं शारीरमध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH prathamamAsakRutyam (2) · Śloka 2
ਪ੍ਰਥਮੇ ਮਾਸਿ ਗਰ੍ਭਿਣਿ ਕ੍ਸੀਰਮਨੁਪਸਂਸ੍ਕਤਂ ਮਾਤ੍ਰਾਵਚ੍ਛੀਤਂ ਕਾਲੇਕਾਲੇ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਪਿ ਚਾਦ੍ਯਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸੀਰੋਦ੍ਭਵਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣੀਪਲਾਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਤਂ ਕਨਕਰਜਤਕ੍ਵਥਿਤਮ੍ ਸ਼ੀਤੋਦਕਾਨੁਪਾਨਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਸ੍ਵਾਦੁ ਸ਼ੀਤਂ ਦ੍ਰਵਪ੍ਰਾਯਸਾਤ੍ਮ੍ਯਞ੍ਚ ਸਾਯਮ੍ਪ੍ਰਾਤਰਾਹਾਰਯੇਤ੍| ਨ ਚਾਭ੍ਯਙ੍ਗੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਾਨਿ ਸੇਵੇਤ| ਯਥੋ- ਕ੍ਤਾਨਿ ਚ ਦੋਸਕਰਾਣਿ ਪਰਿਹਰੇਦ੍ ਆਪਞ੍ਚਮਾਤ੍ ਮਾਸਾਦ੍ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ||੨||
प्रथमे मासि गर्भिणि क्षीरमनुपसंस्कृतं मात्रावच्छीतं कालेकाले पिबेत्| तस्मिन्नपि चाद्यं द्वादशरात्रं क्षीरोद्भवं सर्पिः शालिपर्णीपलाशाभ्यां शृतं कनकरजतक्वथितम् शीतोदकानुपानं पिबेत्| स्वादु शीतं द्रवप्रायसात्म्यञ्च सायम्प्रातराहारयेत्| न चाभ्यङ्गोद्वर्तनानि सेवेत| यथो- क्तानि च दोषकराणि परिहरेद् आपञ्चमात् मासाद् विशेषेण||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyamAse sevanIyam (3) · Śloka 3
ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਮਧੁਰੌਸਧਸਿਦ੍ਧਂ ਪਯਃ ਪਿਬੇਤ੍||੩||
द्वितीये मधुरौषधसिद्धं पयः पिबेत्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIye mAsi madhurairdrAkShAmadhukAdibhi siddhaM payaH pibet|| 3|| (4) · Śloka 4
ਤਤੀਯੇ ਤਦੇਵ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਭ੍ਯਾਮ੍||੪||
तृतीये तदेव सर्पिर्मधुभ्याम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthamAse sevanIyam (5) · Śloka 5
ਚਤੁਰ੍ਥੇਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਨਵਨੀਤਯੁਕ੍ਤਮ੍||੫||
चतुर्थेऽक्षमात्रनवनीतयुक्तम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcamamAse sevanIyam (6) · Śloka 6
ਪਞ੍ਚਮੇ ਕ੍ਸੀਰਸਰ੍ਪਿਃ||੬||
पञ्चमे क्षीरसर्पिः||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThasaptamamAsayoH sevanIyam (7) · Śloka 7
ਸਸ੍ਠੇ ਤਦੇਵ ਮਧੁਰੌਸਧਸਿਦ੍ਧਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਚ||੭||
षष्ठे तदेव मधुरौषधसिद्धं सप्तमे च||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThe madhurauShadhaiH siddhaM tadeva kShIrasarpiH ca|| 7|| (8) · Śloka 8
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਕੇਸ਼ੋਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਮਾਤੁਰ੍ਵਿਦਾਹੋ ਭਵਤੀਤਿ ਸ੍ਤ੍ਰਿ-ਯੋ ਭਾਸਨ੍ਤੇ| ਨੇਤਿ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਰੇਯਃ| ਗਰ੍ਭੋਤ੍ਪੀਡਨਾਤ੍ਤੁ ਦੋਸਾ ਹਦਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਦਹਨ੍ਤਿ ਤਤਃ ਕਣ੍ਡੂਰ੍ਜਾਯਤੇ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾ ਕਿ- ਕ੍ਕਿਸਮ੍||੮||
तस्मिंस्तु गर्भस्य केशोत्पत्त्या मातुर्विदाहो भवतीति स्त्रि-यो भाषन्ते| नेति भगवानात्रेयः| गर्भोत्पीडनात्तु दोषा हृदयं प्राप्य विदहन्ति ततः कण्डूर्जायते कण्ड्वा कि- क्किसम्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptamamAsikagarbhopadrave sevanIyAni (9) · Śloka 9
ਤਤ੍ਰ ਕੋਲੋਦਕੇਨ ਨਵਨੀਤਸ੍ਯ ਮਧੁਰੌਸਧਸਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਪਾਣਿ- ਤਲਮਾਤ੍ਰਮਸ੍ਯੈ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਚਨ੍ਦਨਮਣਾਲਕਲ੍ਕੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤਨੋਦਰਂ ਮਦ੍ਨੀਯਾਤ੍| ਸ਼ਿਰੀਸਧਾਤਕੀਸਰ੍ਸਪਮਧੁਕਚੂਰ੍ਣੈਰ੍ਵਾ| ਕੁਟਜਾਰ੍ਜਕਬੀਜਮੁਸ੍ਤਹਰਿਦ੍ਰਾਕਲ੍ਕੈਰ੍ਵਾ| ਨਿਮ੍ਬਕੋਲਸੁਰਸਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ- ਕਲ੍ਕੈਰ੍ਵਾ| ਸ਼ਸ਼ਹਰਿਣਪਸਤਰੁਧਿਰਯੁਕ੍ਤਯਾ ਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਯਾ| ਕਰਵੀਰਕਰਞ੍ਜਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕਸਿਦ੍ਧੇਨ ਚ ਤੈਲੇਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗਃ| ਪਰਿਸੇਕਃ ਪੁਨਰ੍ਮਾਲਤੀਮਧੁਕਸਿਦ੍ਧੇਨਾਮ੍ਭਸ| ਕਣ੍ਡੂਯਨਂ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਤ੍ਵਗ੍ਭੇਦਵੈਰੁਪ੍ਯਪਰਿਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਨਾਨੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਂ ਚ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਮਧੁਰਂ ਚਾਹਾਰਮਲ੍ਪਮਲ੍ਪਸ੍ਨੇਹਲਵਣਮਲ੍ਪੋਦਕਾਨੁਪਾਨਂ ਭੁਞ੍ਜੀਤ||੯||
तत्र कोलोदकेन नवनीतस्य मधुरौषधसिद्धस्य पाणि- तलमात्रमस्यै दद्यात्| चन्दनमृणालकल्कैश्च स्तनोदरं मृद्नीयात्| शिरीषधातकीसर्षपमधुकचूर्णैर्वा| कुटजार्जकबीजमुस्तहरिद्राकल्कैर्वा| निम्बकोलसुरसमञ्जिष्ठा- कल्कैर्वा| शशहरिणपृषतरुधिरयुक्तया वा त्रिफलया| करवीरकरञ्जपत्रकल्कसिद्धेन च तैलेनाभ्यङ्गः| परिषेकः पुनर्मालतीमधुकसिद्धेनाम्भस| कण्डूयनं वर्जयेत्| त्वग्भेदवैरुप्यपरिहारार्थं स्नानोद्वर्तनं च शीलयेत्| मधुरं चाहारमल्पमल्पस्नेहलवणमल्पोदकानुपानं भुञ्जीत||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH aShTame mAse sevanIyAni (10) · Śloka 10
ਅਸ੍ਟਮੇ ਕ੍ਸੀਰਯਵਾਗੂਂ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਮਤੀਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਨੇਤਿ ਖਣ੍ਡਕਾਪ੍ਯਃਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਪੈਙ੍ਗਲ੍ਯਾ ਬਾਧਭਯਾਤ੍| ਅਸ੍ਤੁ ਪੈਙ੍ਗਲ੍ਯਾ ਬਾਧਸ੍ਤਥਾਪ੍ਯੇਵਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਨੀਰੁਜਂ ਬਲਵਰ੍ਣਸਤ੍ਤ੍ਵਸਂਹਨਨਸਮ੍ਪਦੁਪੇਤਂ ਜ੍ਞਾਤੀਨਾਮਗ੍ਰਗਣ੍ਯਮਪਤ੍ਯਂ ਜਨਯਤੀਤਿ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਰੇਯਃ| ਬਦਰੋਦਕੇਨ ਪਲਲਪਯੋਦਧਿਮਸ੍ਤੁਤੈਲਲਵਣਫਲਘਤਯੁਕ੍ਤੇਨਾਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਪੁਰਾਣਵਿਡ੍ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮਧੁਕਾਦਿਮਧੁਰੌਸਧਸਿਦ੍ਧੇਨ ਚ ਤੈਲੇਨਾਨੁਵਾਸਯੇਦਨੁਲੋਮਨਾਯ ਵਾਯੋਃ ਅਨੁਲੋਮੇ ਹਿ ਮਾਰੁਤੇ ਸਾ ਸੁਖਮਨੁਪਦ੍ਰਵਾ ਪ੍ਰਸੂਤੇ| ਗਰ੍ਭਿਣੀਂ ਤੁ ਨ੍ਯੁਬ੍ਜਾਮਾਸ੍ਥਾਪਯੇਦਨੁਵਾਸਯੇਦ੍ਵਾ| ਤਥਾਸ੍ਯਾ ਵਿਵਤਮਾਰ੍ਗਤਯਾ ਸਮ੍ਯਗੌਸਧਨਮਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤਿ| ਤਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਭਿਰ੍ਯਵਾਗੂਭਿ- ਰ੍ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੈਸ਼੍ਚੋਪਾਚਰੇਦਾਪ੍ਰਸਵਕਾਲਾਦਿਤਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵ- ਨ੍ਤਰਿਃ||੧੦||
अष्टमे क्षीरयवागूं सर्पिष्मतीं पिबेत्| नेति खण्डकाप्यःगर्भस्य पैङ्गल्या बाधभयात्| अस्तु पैङ्गल्या बाधस्तथाप्येवं कुर्वीत| नीरुजं बलवर्णसत्त्वसंहननसम्पदुपेतं ज्ञातीनामग्रगण्यमपत्यं जनयतीति भगवानात्रेयः| बदरोदकेन पललपयोदधिमस्तुतैललवणफलघृतयुक्तेनास्थापयेत्| पुराणविड्विशुद्ध्यर्थं मधुकादिमधुरौषधसिद्धेन च तैलेनानुवासयेदनुलोमनाय वायोः अनुलोमे हि मारुते सा सुखमनुपद्रवा प्रसूते| गर्भिणीं तु न्युब्जामास्थापयेदनुवासयेद्वा| तथाऽस्या विवृतमार्गतया सम्यगौषधनमनुप्रविशति| तत ऊर्ध्वं स्निग्धाभिर्यवागूभि- र्जाङ्गलरसैश्चोपाचरेदाप्रसवकालादिति भगवान् धन्व- न्तरिः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana navame mAse karaNIyAni garbhiNIkRutyAni (11) · Śloka 11
ਨਵਮੇ ਤੁ ਤਤ ਏਵਾਨੁਵਾਸਨਤੈਲਾਤ੍ ਪਿਚੁਂ ਯੋਨੌ ਪ੍ਰਣਯੇਦ੍ ਗਰ੍ਭਮਾਰ੍ਗਾਸ਼ਯਯੋਃ ਸ੍ਨੇਹਨਾਰ੍ਥਮਿਤਿ||੧੧||
नवमे तु तत एवानुवासनतैलात् पिचुं योनौ प्रणयेद् गर्भमार्गाशययोः स्नेहनार्थमिति||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNIniyamAnusaraNaphalam (12) · Śloka 12
ਅਨੇਨ ਪ੍ਰਥਮਮਾਸਾਦਾਰਭ੍ਯ ਕ੍ਰਮੇਣ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਵਕਾਲੇ ਗਰ੍ਭਧਾਰਿਣੀਕੁਕ੍ਸਿਕਟੀਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਪਸ੍ਠਂ ਮਦੁ ਭਵਤਿ| ਵਾਯੁਸ਼੍ਚਾਨੁਲੋਮਃ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ| ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਂ ਚ ਪ੍ਰਕਤਿਭੂਤਂ ਜਰਾਯੁਸ਼੍ਚ ਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ| ਪੁਤ੍ਰਂ ਚੇਸ੍ਟਂ ਕਲ੍ਯਮਾਯੁਸ੍ਵਨ੍ਤਂ ਸੁਖਿਨਂ ਸੁਖੇਨ ਕਾਲੇ ਬਲਵਤੀ ਪ੍ਰਸੂਤੇ||੧੨||
अनेन प्रथममासादारभ्य क्रमेण गर्भिण्या प्रसवकाले गर्भधारिणीकुक्षिकटीपार्श्वपृष्ठं मृदु भवति| वायुश्चानुलोमः सम्पद्यते| मूत्रपुरीषं च प्रकृतिभूतं जरायुश्च मार्गं प्रतिपद्यते| पुत्रं चेष्टं कल्यमायुष्वन्तं सुखिनं सुखेन काले बलवती प्रसूते||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH snAnodakam (13) · Śloka 13
ਬਿਲ੍ਵਕਾਰ੍ਪਾਸੀਪਪ੍ਫਣਾਪਾਤਲੀਪਿਚੁਮਰ੍ਦਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਮਾਂਸੀਵਰ੍ਧਮਾਨਕਪਤ੍ਰਭਙ੍ਗਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸ਼ੀਤੇਨ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧੋਦਕੇਨ ਵਾ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਸ੍ਨਾਨਮੁਪਦਿਸ਼ੇਤ੍||੧੩||
बिल्वकार्पासीपप्फणापातलीपिचुमर्दाग्निमन्थमांसीवर्धमानकपत्रभङ्गक्वाथेन शीतेन सर्वगन्धोदकेन वा गर्भिण्याः प्रत्यहं स्नानमुपदिशेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAgAranirmitiH (14) · Śloka 14
ਪ੍ਰਾਕ੍ ਚੈਵਾਸ੍ਯਾ ਨਵਮਾਨ੍ਮਾਸਾਦਪ੍ਰਹਤਾਸ੍ਥਿਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕਪਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇ ਦੇਸ਼ੇ ਵਾਸ੍ਤੁਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤੁਸੁਖਮੁਖਹਤਸਰ੍ਵੋ- ਪਕਰਣਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਜ੍ਵਲਨਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਦ੍ਵਾਰਮੁਦਙ੍ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਾ ਸੂਤਿਕਾਗਾਰਂ ਕਾਰਯੇਤ੍||੧੪||
प्राक् चैवास्या नवमान्मासादप्रहृतास्थिशर्कराकपाले प्रशस्ते देशे वास्तुविद्याप्रशस्तं सर्वर्त्तुसुखमुखहृतसर्वो- पकरणं सन्निहितज्वलनं प्राग्द्वारमुदङ्द्वारं वा सूतिकागारं कारयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH sUtikAgAre praveshaH viNmUtra- vibandhe phalavartidAna~jca (15) · Śloka 15
ਤਤ੍ਰਾਨੁਕੂਲੇਸੁ ਨਕ੍ਸਤ੍ਰਾਦਿਸੁ ਪੁਣ੍ਯਾਹਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਦ੍ਧਾ- ਨ੍ਨ੍ਤ੍ਵਾਵਰ੍ਤਮਾਨਾ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸਿਣਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸੂਤਾਭਿਰ- ਨੁਰਕ੍ਤਾਭਿਰਵਿਸਾਦਾਭਿਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਕ੍ਸਮਾਭਿਃ ਪਰਿਵਤਾ ਸ੍ਵ- ਸ੍ਤ੍ਯਯਨਪਰਾਨੁਲੋਮਨੈਰਾਹਾਰਵਿਹਾਰੈਰਨੁਲੋਮਿਤਵਾਤਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਾ ਪ੍ਰਸਵਕਾਲਮੁਦੀਕ੍ਸੇਤ| ਸ੍ਵਲ੍ਪੇਪਿ ਚ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਾ ਪ੍ਰਸਵ- ਕਾਲਮੁਦੀਕ੍ਸੇਤ| ਸ੍ਵਲ੍ਪੇਪਿ ਚ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਵਿਬਨ੍ਧੇ ਫਲਵਰ੍ਤੀਃ ਪ੍ਰਣਿਦਦ੍ਯਾਤ੍||੧੫||
तत्रानुकूलेषु नक्षत्रादिषु पुण्याहशब्देन गोब्राह्मणवृद्धा- न्न्त्वाऽऽवर्तमाना प्रदक्षिणं प्रविश्य बहुशः प्रसूताभिर- नुरक्ताभिरविषादाभिः क्लेशक्षमाभिः परिवृता स्व- स्त्ययनपरानुलोमनैराहारविहारैरनुलोमितवातमूत्रपुरीषा प्रसवकालमुदीक्षेत| स्वल्पेऽपि च विण्मूत्रपुरीषा प्रसव- कालमुदीक्षेत| स्वल्पेऽपि च विण्मूत्रविबन्धे फलवर्तीः प्रणिदद्यात्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AsannaprasavAyA lakShaNAni (16) · Śloka 16
ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ਨਪ੍ਰਸਵਾਯਾਃ ਕ੍ਲਮੋ ਗ੍ਲਾਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਬਨ੍ਧਨੇ ਇਵਾ- ਕ੍ਸਿਣੀ ਨਿਸ੍ਠੀਵਿਕਾ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਬਾਹੁਲ੍ਯਂ ਸ਼ਿਥਿਲਕੁਕ੍ਸਿ- ਤਾਧੋਗੁਰੁਤ੍ਵਮਨ੍ਨਾਨਭਿਲਾਸੋ ਵੇਦਨੋਦਰਹਦਯਕਟੀਬਸ੍ਤਿ- ਵਙ੍ਕ੍ਸਣੇਸੁ ਤੋਦਭੇਦਸ਼ੂਲਸ੍ਫੁਰਣਸ੍ਰਵਣਾਨਿ ਚ ਯੋਨ੍ਯੌ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਤਦਨਨ੍ਤਰਮਾਵੀਨਾਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋ ਗਰ੍ਭੋਦਕਪ੍ਰਵਾਹਸ਼੍ਚ||੧੬||
तत्रासन्नप्रसवायाः क्लमो ग्लानिर्मुक्तबन्धने इवा- क्षिणी निष्ठीविका मूत्रपुरीषबाहुल्यं शिथिलकुक्षि- ताऽधोगुरुत्वमन्नानभिलाषो वेदनोदरहृदयकटीबस्ति- वङ्क्षणेषु तोदभेदशूलस्फुरणस्रवणानि च योन्यौ भवन्ति| तदनन्तरमावीनां प्रादुर्भावो गर्भोदकप्रवाहश्च||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upasthitagarbhAyA yavAgUpAnam (17) · Śloka 17
ਅਥੈਨਾਮੁਪਸ੍ਥਿਤਗਰ੍ਭਾਂ ਕਤਕੌਤੁਕਮਙ੍ਗਲਾਂ ਪੁਨ੍ਨਾਮਫਲਹਸ੍ਤਾਂ ਸ੍ਵਭ੍ਯਕ੍ਤਾਮੁਸ੍ਣੋਦਕਪਰਿਸਿਕ੍ਤਾਂ ਸਘਤਾਂ ਯਵਾਗੂਂ ਪਾਯਯੇਤ੍||੧੭||
अथैनामुपस्थितगर्भां कृतकौतुकमङ्गलां पुन्नामफलहस्तां स्वभ्यक्तामुष्णोदकपरिषिक्तां सघृतां यवागूं पाययेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AvIprAdurbhAvottarakRutyam (18) · Śloka 18
ਤਤਃ ਸੁਰਕ੍ਤਾਰ੍ਸਭਚਰ੍ਮਪ੍ਰਚ੍ਛਦੇ ਮਦੁਨਿ ਭੂਮਿਸ਼ਯਨੇ ਸ਼ਯਾਨਾ- ਮੁਤ੍ਤਾਨਾਮਾਭੁਗ੍ਨਸਕ੍ਥਿਪਸ੍ਠਾਮਹਤਵਾਸਸੋਸ਼ਙ੍ਕਨੀਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯ- ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ਪਰਿਣਤਵਯਸਃ ਪ੍ਰਜਨਨਕੁਸ਼ਲਾਃ ਪ੍ਰਗਲ੍ਭਃ ਕਤ੍ਤ- ਨਖਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸੂਤਿਕਾਂ ਸੂਨਤਾਭਿਰ੍ਵਾਣੀਭਿਰਾਸ਼੍ਵਾਸਯਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸੀਰਨ੍||੧੮||
ततः सुरक्तार्षभचर्मप्रच्छदे मृदुनि भूमिशयने शयाना- मुत्तानामाभुग्नसक्थिपृष्ठामहतवाससोऽशङ्कनीयाः प्रिय- दर्शनाः परिणतवयसः प्रजननकुशलाः प्रगल्भः कृत्त- नखाः स्त्रियः सूतिकां सूनृताभिर्वाणीभिराश्वासयन्त्यः पर्युपासीरन्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasyAdhomukhatvasampAdanam (19) · Śloka 19
ਅਥਾਸ੍ਯੈ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਕੁਸ੍ਠੈਲਾਲਾਙ੍ਗਲੀਵਚਾਚਵ੍ਯਚਿਤ੍ਰਕਚਿਰਿ- ਬਿਲ੍ਵਚੂਰ੍ਣਮੁਪਾਘ੍ਰਾਤੁਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ| ਤਥਾ ਭੂਰ੍ਜਪਤ੍ਰਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਸਰ੍ਜਰਸਾਨ੍ਯਤਮਧੂਮਮਨ੍ਤਰਾਨ੍ਤਰਾ ਚ| ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਪਸ੍ਠਕਟੀਸਕ੍ਥਿਦੇਸ਼ਾਨ੍ ਕੋਸ੍ਣੇਨ ਤੈਲੇਨਾਭ੍ਯਜ੍ਯਾਨੁਸੁਖਮਸ੍ਯਾ ਮਦ੍ਨੀਯਾਤ੍| ਏਵਮਵਾਕ੍ ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਗਰ੍ਭਃ||੧੯||
अथास्यै दद्यात् कुष्ठैलालाङ्गलीवचाचव्यचित्रकचिरि- बिल्वचूर्णमुपाघ्रातुं मुहुर्मुहुः| तथा भूर्जपत्रशिंशपासर्जरसान्यतमधूममन्तरान्तरा च| पार्श्वपृष्ठकटीसक्थिदेशान् कोष्णेन तैलेनाभ्यज्यानुसुखमस्या मृद्नीयात्| एवमवाक् परिवर्त्तते गर्भः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhomukhagarbhalakShaNam (20) · Śloka 20
ਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਹਦਯਮੁਦਰਮਾਵਿਸ਼ਤਿ| ਬਸ੍ਤਿਸ਼ਿਰੋਵਗਹ੍ਣਾਤਿ ਤ੍ਵਰਯਨ੍ਤ੍ਯੇਨਾਮਾਵ੍ਯਃ||੨੦||
तस्य लक्षणम्विमुच्य हृदयमुदरमाविशति| बस्तिशिरोऽवगृह्णाति त्वरयन्त्येनामाव्यः||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhaparivartane upAyAntaram (21) · Śloka 21
ਨ ਚੇਦੇਵਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਤਤੋ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਜਮ੍ਭਣਂ ਚਙ੍ਕ੍ਰਮਣਞ੍ਚ ਕਾਰਯਤਿਵ੍ਯਾਨਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਧਿਮ੍||੨੧||
न चेदेवं परिवर्त्तते ततो मुहुर्मुहुर्जृम्भणं चङ्क्रमणञ्च कारयतिव्याननन्तरोक्तं विधिम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anyamatena garbhaparivarttanopAyaH (22) · Śloka 22
ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਮੁਸਲੇਨ ਉਲੂਖਲਂ ਧਾਨ੍ਯਪੂਰ੍ਣਮਾਹਨਨੀਯਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ||੨੨||
अन्ये तु मुसलेन उलूखलं धान्यपूर्णमाहननीयमित्याहुः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tanniShedhashca (23) · Śloka 23
ਤਤ੍ਤੁ ਨ ਸਮ੍ਯਕ੍| ਦਾਰੁਣਵ੍ਯਾਯਾਮਵਰ੍ਜਨਂ ਹਿ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾਃ ਸਤਤਮੁਦਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ| ਵਿਸ਼ੇਸਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਸਵਕਾਲੇ| ਪ੍ਰਚਲਿਤਸਰ੍ਵਧਾਤੁਦੋਸਾਯਾਃ ਸੌਕੁਮਾਰ੍ਯ੍ਯਤ੍ਵਾਨ੍ਨਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਮੁਸਲਵ੍ਯਾਯਾਮੇਨੇਰਿਤੋ ਵਾਯੁਰਨ੍ਤਰਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਹਿਂਸ੍ਯਾਦਿਤਿ||੨੩||
तत्तु न सम्यक्| दारुणव्यायामवर्जनं हि गर्भिण्याः सततमुदपदिश्यते| विशेषतश्च प्रसवकाले| प्रचलितसर्वधातुदोषायाः सौकुमार्य्यत्वान्नार्य्या मुसलव्यायामेनेरितो वायुरन्तरं लब्ध्वा प्राणान् हिंस्यादिति||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhaparivRuttyuttarakRutyam (24) · Śloka 24
ਅਥ ਪਰਿਵਤ੍ਤਗਰ੍ਭਾਂ ਪਰ੍ਯ੍ਯਙ੍ਕਮੇਨਾਮਾਰੋਪ੍ਯ ਕੁਸ਼ਲਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਪਾਦਤੋਸ੍ਯਾ ਨਿਸਣ੍ਣਾਯਾ ਯੋਨਿਮਨੁਲੋਮਮਨੁਸੁਖਮਭ੍ਯਜ੍ਯ ਸ੍ਫਿਜੌ ਪਾਦਾਭ੍ਯਾਂ ਪੀਡਯੇਤ੍| ਯੋਨਿਞ੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਸਾਧਯੇਤ੍| ਬ੍ਰੂਯਾਚ੍ਚ, ਸੁਭਗੇ! ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ ਪ੍ਰਵਾਹਯਸ੍ਵ| ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਸ੍ਤੇਮੁਖਵਰ੍ਣਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਜਨਯਿਸ੍ਯਤੀਤਿ||੨੪||
अथ परिवृत्तगर्भां पर्य्यङ्कमेनामारोप्य कुशला स्त्री पादतोऽस्या निषण्णाया योनिमनुलोममनुसुखमभ्यज्य स्फिजौ पादाभ्यां पीडयेत्| योनिञ्च पुनः पुनः प्रसाधयेत्| ब्रूयाच्च, सुभगे! शनैः शनैः प्रवाहयस्व| सुप्रसन्नस्तेमुखवर्णः पुत्रं जनयिष्यतीति||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhaprasavakaramantrajapaH (25) · Śloka 25
ਅਨ੍ਯਾ ਤੁ ਵਾਮਕਰ੍ਣੇਸ੍ਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਿਮਂ ਜਪੇਤ੍ਕ੍ਸਿਤਿਰ੍ਜਲਂ ਵਿਯਤ੍ਤੇਜੋ ਵਾਯੁਰ੍ਵਿਸ੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਜਾਪ੍ਰਤਿਃ| ਸਗਰ੍ਭਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸਦਾ ਪਾਤੁ ਵੈਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵਾ ਦਧਾਤ੍ਵਪਿ| ਪ੍ਰਸੂਸ੍ਵ ਤ੍ਵਮਵਿਕ੍ਲਿਸ੍ਟਮਵਿਕ੍ਲਿਸ੍ਟਾ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ| ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯਦ੍ਯੁਤਿਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯਾਦਿਰਕ੍ਸਿਤਮ੍| ਇਤਿ| ਤਥਾ- ਇਹਾਮਤਞ੍ਚ ਸੋਮਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁਸ਼੍ਚ ਭਾਮਿਨਿ| ਉਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਾਸ਼੍ਚ ਤੁਰਗੋ ਮਨ੍ਦਿਰੇ ਨਿਵਸਨ੍ਤੁ ਤੇ| ਇਦਮਮਤਮਪਾਂ ਸਮੁਦ੍ਧਤਂ ਵੈਤਵਲਘੁ ਗਰ੍ਭਮਿਮਂ ਪ੍ਰਮੁਞ੍ਚਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀ| ਤਦਨਲਪਵਨਾਰ੍ਕਵਾਸਵਾਸ੍ਤੇ ਸਹ ਲਵਣਾਮ੍ਬੁਧਰੈਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਤੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਿਤਿ||੨੫||
अन्या तु वामकर्णेऽस्या मन्त्रमिमं जपेत्क्षितिर्जलं वियत्तेजो वायुर्विष्णुः प्रजाप्रतिः| सगर्भां त्वां सदा पातु वैशल्यं वा दधात्वपि| प्रसूष्व त्वमविक्लिष्टमविक्लिष्टा शुभानने| कार्तिकेयद्युतिं पुत्रं कार्तिकेयादिरक्षितम्| इति| तथा- इहामृतञ्च सोमश्च चित्रभानुश्च भामिनि| उच्चैःश्रवाश्च तुरगो मन्दिरे निवसन्तु ते| इदममृतमपां समुद्धृतं वैतवलघु गर्भमिमं प्रमुञ्चतु स्त्री| तदनलपवनार्कवासवास्ते सह लवणाम्बुधरैर्दिशन्तु शान्तिमिति||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana akAlapravAhaNe kAle~apravAhaNe ca doShaH (26) · Śloka 26
ਤਥਾ ਪਰਾਨੁਸ਼ਿਸ੍ਯਾਦਨਾਗਤਾਯਾਂ ਵੇਦਨਾਯਾਂ ਮਾ ਪ੍ਰਵਾਹਿਸ੍ਠਾਃ| ਅਕਾਲਪ੍ਰਵਾਹਣਂ ਹਿ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਾਦਿਵੇਗਾਨਾਮਿਵੋਦੀਰਣਮਨਰ੍ਥ- ਕਰਮਹਿਤਞ੍ਚ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਸ਼ੇਸਕੁਬ੍ਜਤਾਦਿਕਾ- ਰਿਤ੍ਵਾਤ੍| ਤਥਾ ਤੇਸਾਮੇਵ ਵਿਧਾਰਣਮਿਵ ਵੇਦਨਾਯਾਮਪ੍ਰਵਾ- ਹਣਮੁਪਘਾਤਾਯ| ਤਤੋ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਕੁਰੁਸ੍ਵ||੨੬||
तथा पराऽनुशिष्यादनागतायां वेदनायां मा प्रवाहिष्ठाः| अकालप्रवाहणं हि विण्मूत्रादिवेगानामिवोदीरणमनर्थ- करमहितञ्च गर्भस्य श्वासकासशेषकुब्जतादिका- रित्वात्| तथा तेषामेव विधारणमिव वेदनायामप्रवा- हणमुपघाताय| ततो यथोक्तं कुरुष्व||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pravAhaNakramaH (27) · Śloka 27
ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਾਹਿਸ੍ਠਾਃ| ਨਿਗਰ੍ਭੇ ਬਾਢਮ੍| ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਯੋਨਿਮੁਖਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤੌ ਬਾਢਤਰਮਾਪ੍ਰਸਵਾਦਿਤਿ||੨੭||
शनैः शनैश्च पूर्वं प्रवाहिष्ठाः| निगर्भे बाढम्| गर्भस्य योनिमुखप्रतिपत्तौ बाढतरमाऽऽप्रसवादिति||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pravAhamAnAyAH garbhiNyAH harShaNam (28) · Śloka 28
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਵਾਹਮਾਨਾਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਜਾਤਾ, ਪ੍ਰਜਾਤਾਧਨ੍ਯਂ ਧਨ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰਮਿਤਿ| ਤਥਾਸ੍ਯਾ ਹਰ੍ਸੇਣ ਪ੍ਰਾਣਾ ਆਪ੍ਯਾਯਨ੍ਤੇ||੨੮||
तस्यास्तु प्रवाहमानायाः स्त्रियः शब्दं कुर्य्युः प्रजाता, प्रजाताधन्यं धन्यं पुत्रमिति| तथाऽस्या हर्षेण प्राणा आप्यायन्ते||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasa~gge cikitsA (29) · Śloka 29
ਗਰ੍ਭਸਙ੍ਗੇ ਤੁ ਯੋਨਿਂ ਧੂਪਯੇਤ੍| ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪਨਿਰ੍ਮੋਕੇਨ ਪਿਣ੍ਡੀਤਕੇਨ ਵਾ| ਬਧ੍ਨੀਯਾਚ੍ਚ ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਸ੍ਪੀਮੂਲਂ ਹਸ੍ਤਪਾਦੇ| ਧਾਰਯੇਚ੍ਚ ਸੁਵਰ੍ਚਲਾਂ ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਾਂ ਵਾ||੨੯||
गर्भसङ्गे तु योनिं धूपयेत्| कृष्णसर्पनिर्मोकेन पिण्डीतकेन वा| बध्नीयाच्च हिरण्यपुष्पीमूलं हस्तपादे| धारयेच्च सुवर्चलां विशल्यां वा||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aparAsa~gge upacArAH (30) · Śloka 30
ਅਥ ਪ੍ਰਸੂਤਾਯਾ ਨ ਚੇਦਪਰਾ ਪਤਤਿ ਤਤੋ ਦਕ੍ਸਿਣੇਨ ਪਾਣਿਨਾ ਨਾਭੇਰੁਪਰਿਸ੍ਟਾਦ੍ਬਲਵਦੁਪਪੀਡ੍ਯ ਅਨ੍ਯੇਨ ਪਸ੍ਠਤ ਉਪਸਂਗਹ੍ਯ ਵਿਧੁ- ਨੁਯਾਤ੍| ਪਾਰ੍ਸ੍ਣ੍ਯਾ ਵਾ ਸ਼੍ਰੋਣੀਮਾਕੋਟਯੇਤ੍| ਸ੍ਫਿਜੌ ਵੋਪਸਂਗਹ੍ਯਾ ਸੁਪੀਡਿਤਂ ਨਿਪੀਡਯੇਤ੍| ਵੇਣ੍ਯਾਙ੍ਗੁਲ੍ਯਾ ਵਾ ਕੇਸ਼ਵੇਸ੍ਟਿਤਯਾ ਚ ਕਣ੍ਠਤਾਲੂ ਪਰਾਮਸ਼ੇਤ੍| ਭੂਰ੍ਜਪਤ੍ਰਕਾਚਮਣਿਸਰ੍ਪਨਿਰ੍ਮੋਕੈਸ਼੍ਚ ਯੋਨਿਂ ਧੂਪਯੇਤ੍| ਭੂਰ੍ਜਗੁਗ੍ਗੁਲੁਭ੍ਯਾਂ ਵਾ| ਸ਼ਾਲਿਮੂਲਸਿਦ੍ਧੇਨ ਵ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਯੋਨਿਮਭ੍ਯਜ੍ਯ ਕਟੁਕਾਲਾਬੁਜਾਲਿਨੀਨਿਮ੍ਬਸਰ੍ਪਨਿਰ੍ਮੋਕੈਰ੍ਧੂਪਯੇਤ੍| ਗੁਡਨਾਗਰਕਲ੍ਕੇਨ ਵਾ| ਤਦੇਵ ਵਾ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਲਾਙ੍ਗਲੀਮੂਲਕਲ੍ਕੇਨ ਵਾ ਪਾਣਿਮੁਦਰਂ ਚਾਲਿਮ੍ਪੇਤ੍| ਮਹਾਵਕ੍ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਵਾ ਮੂਰ੍ਧਨ੍ਯਸੇਚਯੇਤ੍| ਕੁਸ੍ਠਤਾਲੀਸਕਲ੍ਕਂ ਬਿਲ੍ਵਬਲ੍ਵਜਯੂਸਮੈਰੇਯਾਸਵਸੁਰਾਮਣ੍ਡਾਨ੍ਯਤਮੇਨ ਵ੍ਯੋਸਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣੇਨ ਵਾਮ੍ਲੇਨ ਕੁਲਤ੍ਥਰਸੇਨ ਮਧੁਕਪਿਪ੍ਪਲੀਸਮ੍ਪਾਕੇਨ ਵ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯੇਲਾਕੋਲਵਿਡਚਵ੍ਯਚਿਤ੍ਰਕੋਪਕੁਬ੍ਜਿਕਾਕਲ੍ਕਂ ਵਾ| ਖਰਸ੍ਯ ਵਸਭਸ੍ਯ ਵਾ ਜੀਵਤੋ ਦਕ੍ਸਿਣਂ ਕਰ੍ਣਮੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਬਿਲ੍ਵਕੁਲਤ੍ਥਬਲ੍ਵਜਯੂਸਾਨੀਨਾਪ੍ਲਾਵਨਾਨਾਮਨ੍ਯਤਮੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਸ੍ਥਿਤਮੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਤਦਾਪ੍ਲਾਵਨਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਕੁਸ੍ਠੈਲਾਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਸੁਰਯਾ| ਅਰ੍ਕਾਲਰ੍ਕਕਸਾਯਂ ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਤਾਂਸੁਰੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਮ੍| ਕੁਸ੍ਠਲਾਙ੍ਗਲਿਕੀਮੂਲਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਮਦ੍ਯਮੂਤ੍ਰਾਨ੍ਯਤਰੇਣ| ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਮਦ੍ਯੇਨ| ਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾਕੁਸ੍ਠਮਦਨਹਿਙ੍ਗੁਸਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਚ ਤੈਲਸ੍ਯ ਪਿਚੁਂ ਗ੍ਰਾਹਯੇਤ੍| ਤਤਸ਼੍ਚੈਨਾਮਨੁਵਾਸਨਕਾਲੇਨੁਵਾਸਯੇਤ੍| ਬਿਲ੍ਵਬਲ੍ਵਜਯੂਸਾਦ੍ਯਾਪ੍ਲਾਵਨੈਸ਼੍ਚ ਫਲਜੀਮੂਤਕੇਕ੍ਸ੍ਵਾਕੁ- ਧਾਮਾਰ੍ਗਵਕੁਟਜਾਰ੍ਕਕਤਵੇਧਨਹਸ੍ਤਿਪਰ੍ਣ੍ਯਭੀਰੂਪਹਿਤੈਰਾਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਕੁਸ੍ਠਲਾਙ੍ਗਲਿਕੀਮਹਾਵਕ੍ਸਕ੍ਸੀਰਾਮਿਸ਼੍ਰੇਣ ਵਾ ਸੁਰਾਮਣ੍ਡੇਨ| ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਵਨ੍ਤਾਨਿ ਵਾ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨ੍ਯਾਪੋਥ੍ਯ ਪਞ੍ਚਮੂਲਕਸਾਯੇ ਵਿਮਰ੍ਦ੍ਦਯੇਤ੍| ਤੇਨ ਚ ਪੂਤੇਨ ਸ੍ਨੇਹਵਤਾ ਫਲਾਦਿਯੁਕ੍ਤੇਨੇਤਿ| ਯਥੋਕ੍ਤਾਸ੍ਥਾਪਨਦ੍ਰਵ੍ਯਸਿਦ੍ਧੇਨ ਕਟੁਤੈਲੇਨੋਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਸੁਮੁਖਮਰਿਚਾਜਾਜੀਚਿਤ੍ਰਕਕਲ੍ਕਕ੍ਸੀਰਗੋਮੂਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਕਟੁਤੈਲੇਨਾਨੁਵਾਸਯੇਤ੍| ਉਮਾਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਪਿਚ੍ਛਯਾ ਵਾ ਸਘਤਯਾ ਯੋਨਿਂ ਪੂਰਯਿਤ੍ਵ ਵਿਧੁਨੁਯਾਤ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੇਨ ਵ ਕਤਨਖੇਨ ਪਾਣਿਨਾ ਨਾਲਾਨੁਸਾਰਤੋਪਹਰੇਤ੍||੩੦||
अथ प्रसूताया न चेदपरा पतति ततो दक्षिणेन पाणिना नाभेरुपरिष्टाद्बलवदुपपीड्य अन्येन पृष्ठत उपसंगृह्य विधु- नुयात्| पार्ष्ण्या वा श्रोणीमाकोटयेत्| स्फिजौ वोपसंगृह्या सुपीडितं निपीडयेत्| वेण्याऽङ्गुल्या वा केशवेष्टितया च कण्ठतालू परामृशेत्| भूर्जपत्रकाचमणिसर्पनिर्मोकैश्च योनिं धूपयेत्| भूर्जगुग्गुलुभ्यां वा| शालिमूलसिद्धेन व सर्पिषा योनिमभ्यज्य कटुकालाबुजालिनीनिम्बसर्पनिर्मोकैर्धूपयेत्| गुडनागरकल्केन वा| तदेव वा भक्षयेत्| लाङ्गलीमूलकल्केन वा पाणिमुदरं चालिम्पेत्| महावृक्षक्षीरं वा मूर्धन्यषेचयेत्| कुष्ठतालीसकल्कं बिल्वबल्वजयूषमैरेयासवसुरामण्डान्यतमेन व्योषतीक्ष्णोष्णेन वाऽम्लेन कुलत्थरसेन मधुकपिप्पलीसम्पाकेन व पाययेत्| पिप्पल्येलाकोलविडचव्यचित्रकोपकुब्जिकाकल्कं वा| खरस्य वृषभस्य वा जीवतो दक्षिणं कर्णमुद्धृत्य बिल्वकुलत्थबल्वजयूषानीनाप्लावनानामन्यतमे प्रक्षिप्य मुहूर्त्तस्थितमुद्धृत्य तदाप्लावनं पाययेत्| कुष्ठैलाकल्कं वा सुरया| अर्कालर्ककषायं वा प्रजातांसुरोन्मिश्रम्| कुष्ठलाङ्गलिकीमूलकल्कं वा मद्यमूत्रान्यतरेण| वत्सकादिचूर्णं वा मद्येन| शतपुष्पाकुष्ठमदनहिङ्गुसिद्धस्य च तैलस्य पिचुं ग्राहयेत्| ततश्चैनामनुवासनकालेऽनुवासयेत्| बिल्वबल्वजयूषाद्याप्लावनैश्च फलजीमूतकेक्ष्वाकु- धामार्गवकुटजार्ककृतवेधनहस्तिपर्ण्यभीरूपहितैरास्थापयेत्| सिद्धार्थककुष्ठलाङ्गलिकीमहावृक्षक्षीरामिश्रेण वा सुरामण्डेन| शाल्मलीवृन्तानि वा स्विन्नान्यापोथ्य पञ्चमूलकषाये विमर्द्दयेत्| तेन च पूतेन स्नेहवता फलादियुक्तेनेति| यथोक्तास्थापनद्रव्यसिद्धेन कटुतैलेनोत्तरबस्तिं दद्यात्| शिग्रुसुमुखमरिचाजाजीचित्रककल्कक्षीरगोमूत्रसिद्धेन वा कटुतैलेनाऽनुवासयेत्| उमाशाल्मलीपिच्छया वा सघृतया योनिं पूरयित्व विधुनुयात्| स्निग्धेन व कृतनखेन पाणिना नालानुसारतोऽपहरेत्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prasUtAyAH makkllashUle cikitsa (31) · Śloka 31
ਪ੍ਰਜਾਤਾਯਾਂ ਚੇਦ੍ਬਸ੍ਤਿਮੂਰ੍ਧੋਦਰੇਸੁ ਸ਼ੂਲਂ ਮਕ੍ਕਲ੍ਲਾਖ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਯਵਕ੍ਸਾਰਚੂਰ੍ਣਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸੁਖੋਸ੍ਣੋਦਕੇਨ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਰਣਾਦਿਂ ਵਾ ਸਪਞ੍ਚਕੋਲਮੇਲਾਪ੍ਰਤੀਵਾਪਮ੍| ਅਥਵਾ ਵੀਰਤਰਾਦਿਮੂਸਰਾਦਿਪ੍ਰਤੀਵਾਪਮ੍| ਲਵਣਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਨਿਰ੍ਯੂਹੇਣ| ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਂ ਵਾ ਮਦਿਰਯਾ| ਅਂਸ਼ੁਮਤੀਦ੍ਵਯਕ੍ਵਾਥੇਨ ਵਾ ਮਰਿਚਭਦ੍ਰਦਾਰੁਕਲ੍ਕਮ੍| ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਨਾਗਰਦੇਵਦਾਰੁਕਲ੍ਕਂ ਵੋਸ੍ਣਾਮ੍ਭਸਾ| ਪੁਰਾਣਗੁਡਂ ਵ ਤ੍ਰਿਕਟੁਤ੍ਰਿਜਾਤਕਧਨਿਕਾਚੂਰ੍ਣਸਂਸਸ੍ਟਂ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍||੩੧||
प्रजातायां चेद्बस्तिमूर्धोदरेषु शूलं मक्कल्लाख्यं स्यात्तत्र यवक्षारचूर्णं सर्पिषा सुखोष्णोदकेन वा पिबेत्| वरणादिं वा सपञ्चकोलमेलाप्रतीवापम्| अथवा वीरतरादिमूषरादिप्रतीवापम्| लवणचूर्णं वा वत्सकादिनिर्यूहेण| वत्सकादिं वा मदिरया| अंशुमतीद्वयक्वाथेन वा मरिचभद्रदारुकल्कम्| भार्ङ्गीनागरदेवदारुकल्कं वोष्णाम्भसा| पुराणगुडं व त्रिकटुत्रिजातकधनिकाचूर्णसंसृष्टं भक्षयेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yonibhraMshe cikitsA (32) · Śloka 32
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚੇਤ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਤੋ ਯੋਨਿਰ੍ਭ੍ਰਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਤਤੋ ਯਸ੍ਯਕਸ੍ਯ- ਚਿਚ੍ਛੋਣਿਤੇਨਾਭ੍ਯਜ੍ਯ ਯੋਨਿਂ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਕੁਸ਼ਲਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍| ਨਿਵਿਸ੍ਟਾਂ ਚਾਸ਼ੋਕਰੋਹਿਣੀਬਰ੍ਹਿਸੋਸ਼ੀਰਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਦੇਵਦਾਰੁਕਲ੍ਕਵਿਪਕ੍ਵੇਨ ਤੈਲੇਨ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍ ਪੂਰਯੇਤ੍ ਬ੍ਰੂਯਾਚ੍ਚ 'ਗਚ੍ਛ ਸੁਭਗੇ! ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਮ੍' ਇਤਿ|੩੨|
तस्याश्चेत् स्वस्थानतो योनिर्भ्रश्येत् ततो यस्यकस्य- चिच्छोणितेनाभ्यज्य योनिं यथास्थानं कुशला स्त्री निवेशयेत्| निविष्टां चाऽशोकरोहिणीबर्हिषोशीरप्रियङ्गुदेवदारुकल्कविपक्वेन तैलेन बहुशः स्वेदयेत् पूरयेत् ब्रूयाच्च 'गच्छ सुभगे! स्वस्थानम्' इति|३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadyo jAtasya bAlasyopacArAdeshaH (32) · Śloka 32
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚੇਤ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਤੋ ਯੋਨਿਰ੍ਭ੍ਰਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਤਤੋ ਯਸ੍ਯਕਸ੍ਯ- ਚਿਚ੍ਛੋਣਿਤੇਨਾਭ੍ਯਜ੍ਯ ਯੋਨਿਂ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਕੁਸ਼ਲਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍| ਨਿਵਿਸ੍ਟਾਂ ਚਾਸ਼ੋਕਰੋਹਿਣੀਬਰ੍ਹਿਸੋਸ਼ੀਰਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁ- ਦੇਵਦਾਰੁਕਲ੍ਕਵਿਪਕ੍ਵੇਨ ਤੈਲੇਨ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍ ਪੂਰਯੇਤ੍ ਬ੍ਰੂਯਾਚ੍ਚ 'ਗਚ੍ਛ ਸੁਭਗੇ! ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਮ੍' ਇਤਿ||੩੨||
तस्याश्चेत् स्वस्थानतो योनिर्भ्रश्येत् ततो यस्यकस्य- चिच्छोणितेनाभ्यज्य योनिं यथास्थानं कुशला स्त्री निवेशयेत्| निविष्टां चाऽशोकरोहिणीबर्हिषोशीरप्रियङ्गु- देवदारुकल्कविपक्वेन तैलेन बहुशः स्वेदयेत् पूरयेत् ब्रूयाच्च 'गच्छ सुभगे! स्वस्थानम्' इति||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadyo jAtasya bAlasyopacArAdeshaH (33) · Śloka 33
ਤਦ੍ਵਚ੍ਚਾਨ੍ਯਤਮਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਮੇਵ ਬਾਲਂ ਬਾਲੋਪਚਰਣੀਯੇਨ ਵਿਧਿਨੋਪਪਾਦਯੇਤ੍| ਤਮੁਪਦੇਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ਤੂਤ੍ਤਰੇਸੁ||੩੩||
तद्वच्चान्यतमा स्त्री जातमात्रमेव बालं बालोपचरणीयेन विधिनोपपादयेत्| तमुपदेक्ष्यते तूत्तरेषु||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAyA upacArAH (34) · Śloka 34
ਅਥ ਸੂਤਿਕਾਂ ਬਲਾਤੈਲੇਨਾਭ੍ਯਜ੍ਯਾਤ੍| ਬੁਭੁਕ੍ਸਿਤਾਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਕੋਲਚੂਰ੍ਣੇਨ ਯਵਾਨ੍ਯੁਪਕੁਞ੍ਚਿਕਾਚਵ੍ਯਚਿਤ੍ਰਕਵ੍ਯੋਸਸੈਨ੍ਧਵ- ਚੂਰ੍ਣੇਨ ਵ ਯੁਕ੍ਤਾਮਹਃ ਪਰਿਣਾਮਿਨੀਂ ਯਥਾ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ੍ਨੇਹਮਾਤ੍ਰਾਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਸ੍ਨੇਹਾਯੋਗ੍ਯਾਂ ਵਾਤਹਰੌਸਧਕ੍ਵਾਥਂ ਹ੍ਰਸ੍ਵਪਞ੍ਚਮੂਲਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾ| ਪੀਤਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯਮਕੇਨਾਭ੍ਯਜ੍ਯ ਵੇਸ੍ਟਯੇਦੁਦਰਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ| ਤਥਾ ਨ ਵਾਯੁਰੁਦਰਵਿਕਤਿਮੁਤ੍ਪਾਦਯੇਦਨਵਕਾਸ਼ਤ੍ਵਾਤ੍| ਜੀਰ੍ਣੇ ਤੁ ਸ੍ਨੇਹੇ ਪੂਰ੍ਵੌਸਧੈਰੇਵ ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਵਿਦਾਰ੍ਯ੍ਯਾਦਿਗਣਕ੍ਵਾਥੇਨ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਵਾ ਯਵਾਗੂਂ ਸੁਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਂ ਦ੍ਰਵਾਂ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ੍ਨੇਹਯਵਾਗੂਪਾਨਾਭ੍ਯਾਂ ਚੋਭਯਕਾਲਮੁਸ੍ਣੋਦਕੇਨ ਪਰਿਸੇਚਯੇਤ੍| ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਂ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਂ ਵਾਨੁਪਾਲ੍ਯ ਤਤੋ ਯਵਕੋਲਕੁਲਤ੍ਥਯੂਸੇਣ ਲਘੁਨਾ ਚਾਨ੍ਨਪਾਨੇਨ| ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ ਪਰਂ ਜਾਙ੍ਗਲਰਸਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਮਾਦਾਪ੍ਯਾਯਯੇਦਗ੍ਨਿਬਲਾਦੀਨ੍ਯਪੇਕ੍ਸ੍ਯ| ਕ੍ਵਥਿਤਸ਼ੀਤਂ ਚ ਤੋਯਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਤਥਾ ਜੀਵਨੀਯਬਂਹਣੀਯਮਧੁਰਵਾਤਹਰਸਿਦ੍ਧੈਰਭ੍ਯਙ੍ਗੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਪਰਿਸੇਕਾਵਗਾਹੈਰਨ੍ਨ- ਪਾਨੈਸ਼੍ਚ ਹਦ੍ਯੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੩੪||
अथ सूतिकां बलातैलेनाभ्यज्यात्| बुभुक्षिताञ्च पञ्चकोलचूर्णेन यवान्युपकुञ्चिकाचव्यचित्रकव्योषसैन्धव- चूर्णेन व युक्तामहः परिणामिनीं यथा सात्म्यं स्नेहमात्रां पाययेत्| स्नेहायोग्यां वातहरौषधक्वाथं ह्रस्वपञ्चमूलक्वाथं वा| पीतवत्याश्च यमकेनाभ्यज्य वेष्टयेदुदरं वस्त्रेण| तथा न वायुरुदरविकृतिमुत्पादयेदनवकाशत्वात्| जीर्णे तु स्नेहे पूर्वौषधैरेव सिद्धां विदार्य्यादिगणक्वाथेन क्षीरेण वा यवागूं सुस्विन्नां द्रवां मात्रया पाययेत्| प्राक्स्नेहयवागूपानाभ्यां चोभयकालमुष्णोदकेन परिषेचयेत्| एवं त्रिरात्रं पञ्चरात्रं सप्तरात्रं वाऽनुपाल्य ततो यवकोलकुलत्थयूषेण लघुना चान्नपानेन| द्वादशरात्रात् परं जाङ्गलरसादिभिश्च क्रमादाप्याययेदग्निबलादीन्यपेक्ष्य| क्वथितशीतं च तोयं पाययेत्| तथा जीवनीयबृंहणीयमधुरवातहरसिद्धैरभ्यङ्गोद्वर्तनपरिषेकावगाहैरन्न- पानैश्च हृद्यैरुपाचरेत्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikopacArAnusaraNaphalam (35) · Śloka 35
ਏਵਂ ਹਿ ਗਰ੍ਭਵਦ੍ਧਿਕ੍ਸਪਿਤਸ਼ਿਥਿਲਸਰ੍ਵਸ਼ਰੀਰਧਾਤੁਪ੍ਰਵਾਹਣ- ਵੇਦਨਾਕ੍ਲੇਦਰਕ੍ਤਨਿਸ੍ਸਤਿਵਿਸ਼ੇਸਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼ਰੀਰਾਚ੍ਚ ਪੁਨਰ੍ਨਵੀ- ਭਵਤਿ||੩੫||
एवं हि गर्भवृद्धिक्षपितशिथिलसर्वशरीरधातुप्रवाहण- वेदनाक्लेदरक्तनिस्सृतिविशेषशून्यशरीराच्च पुनर्नवी- भवति||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAniyamAnusaraNAvashyakatA (36) · Śloka 36
ਅਤ ਏਵ ਚ ਸੂਤਿਕਾਯਾ ਵ੍ਯਾਧਿਃ ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧ੍ਯੋ ਭਵਤ੍ਯਸਾਧ੍ਯੋ ਵਾ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਾਂ ਯਥੋਕ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨੋਪਚਰੇਤ੍||੩੬||
अत एव च सूतिकाया व्याधिः कृच्छ्रसाध्यो भवत्यसाध्यो वा| तस्मात्तां यथोक्तेन विधिना प्रयत्नेनोपचरेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAbhidhAnanivRuttisamayaH (37) · Śloka 37
ਏਵਂ ਸਾਧ੍ਯਰ੍ਧਮਾਸਮੁਪਸਂਸ੍ਕਤਾ ਕ੍ਰਮੇਣ ਵਿਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਵਿਹਾਰਯਨ੍ਤ੍ਰਣਾ ਵਿਗਤਸੂਤਿਕਾਭਿਧਾਨਾ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਪੁਨਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਿਤ੍ਯੇਕੇ||੩੭||
एवं साध्यर्धमासमुपसंस्कृता क्रमेण विमुक्ताहारविहारयन्त्रणा विगतसूतिकाभिधाना स्यात्| पुनरार्त्तवदर्शनादित्येके||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhyAyopasaMhAraH (38) · Śloka 38
ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯਂ ਮਾਸਮਾਦਾਯ ਯਾਵਦ੍ਗਰ੍ਭਕ੍ਸਮਾ ਪੁਨਃ| ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਾਵਦ੍ ਵਿਧਿਃ ਸਰ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਸਾਧੁ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ||੩੮|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤੋਉ ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸ਼ਾਰੀਰਸ੍ਥਾਨੇ ਗਰ੍ਭੋ- ਪਚਰਣੀਯੋ ਨਾਮ ਤਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩੮||
इत्याद्यं मासमादाय यावद्गर्भक्षमा पुनः| स्त्री स्यात् तावद् विधिः सर्वः सर्वथा साधु दर्शितः||३८|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतोउ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां शारीरस्थाने गर्भो- पचरणीयो नाम तृतीयोऽध्यायः||३८||
🔊 Audio coming soon