1. putrakāmīyaḥ

Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1

അഥാതഃ പുത്രകാമീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||

Adhikarana puruShasya vivAhavayaH pariNayArthaM strINAM lakShaNa~jca (2) · Śloka 2

അഥ ഖലു പുമാനേകവിംശതിവര്ഷഃ കന്യാമതുല്യഗോത്രാം തുല്യാഭിജനാമസഞ്ചാരിരോഗകുലപ്രസൂതാം രൂപശീലലക്ഷണസമ്പന്നാമനൂനാമവിനഷ്ടദന്തൌഷ്ഠകര്ണനാസാനഖകേശസ്തനീം മൃദുമരോഗപ്രകൃതിമകപിലാമപിങ്ഗലാമഹീനാധികാങ്ഗീം ദ്വാദശവര്ഷദേശീയാമമരഭുജഗസരിദചലവൃക്ഷപക്ഷിനക്ഷത്രാന്ത്യപ്രേഷ്യഭീഷണകനാമാന്യനുദ്വഹന്തീമനഘാമനിന്ദ്യാമാനിന്ദ്യേന വിധിനോദ്വഹേത്||൨||

Adhikarana dampatyoH putrotpAdanavayaH (3) · Śloka 3

തസ്യാം ഷോഡശവര്ഷായാം പഞ്ചവിംശതിവര്ഷഃ പുരുഷഃ പുത്രാര്ഥം പ്രയതേത| തദാ ഹി തൌ പ്രാപ്തവീര്യൌ വീര്യാന്വിതമപത്യം ജനയതഃ||൩||

Adhikarana nyUnAbdAbhyAM RutorAdyadinatraye shukrArtavadoShe ca garbhasambhave doShAH (4) · Śloka 4

ഊനപഞ്ചവിംശതിവര്ഷേണോനഷോഡശവര്ഷായാമാഹിതോ ഗര്ഭഃ കുക്ഷിസ്ഥ ഏവ വിനാശമാപ്നുയാദല്പായുര്ബലാരോഗ്യവിഭവോ വാ സ്യാദ്വികലേന്ദ്രിയോ വാ ഋതാവാദ്യേ ച രാത്രിത്രയേ തഥാ ദുഷ്ടേ ശുക്രാര്തവ ഇതി||൪||

Adhikarana shukrotpattiH (5) · Śloka 5

തത്രാഹാരസ്യ സമ്യക്പരിണതസ്യ ക്രമാന്മജ്ജാജമനുപ്രാപ്തസ്യ സാരഃ ശുക്രസംജ്ഞാം ലഭതേ||൫||

Adhikarana shukrasya sthAnAni (6) · Śloka 6

തത്തു ക്ഷീര ഇവ സര്പിരിക്ഷുരസ ഇവ ഗുഡഃ ശരീരേ ശുക്രധരാം കലാമാശ്രിത്യാസ്രുതം സര്വാങ്ഗവ്യാപിതയാ സ്ഥിതമ്| വിശേഷതശ്ച മജ്ജമുഷ്കസ്തനേഷു||൬||

Adhikarana shukrapravRuttau hetuH| (7) · Śloka 7

ഹര്ഷോദീരിതം തു സങ്ഘട്ടനേന ഹൃദയാവേശാത് പിണ്ഡീഭൂതമങ്ഗാദങ്ഗാത് പ്രവര്തതേ||൭||

Adhikarana garbhAdhAnayogyaM shukram| (8) · Śloka 8

തത് സൌമ്യം സ്നിഗ്ധം ഗുരു ശുക്ലം മധുഗന്ധി മധുരം പിച്ഛിലം ബഹു ബഹലം ഘൃതതൈലക്ഷൌദ്രാന്യതമവര്ണം ച ശുക്രം ഗര്ഭാധാനയോഗ്യം ഭവതി||൮||

Adhikarana ArtavalakShaNam| (9) · Śloka 9

തഥാ രക്തമേവ ച സ്ത്രീണാം മാസേ മാസേ ഗര്ഭകോഷ്ഠമനുപ്രാപ്യ ത്ര്യഹം പ്രവര്തമാനമാര്തവമിത്യാഹുഃ||൯||

Adhikarana asRugdarAdicikitsA| (10) · Śloka 10

അതിപ്രസങ്ഗേനാനൃതാവൃതൌ വാ തദേവാസൃഗ്ദരം പ്രദരം വ്യാപദം ച രക്തയോനിസംജ്ഞാം ലഭതേ| തത്സാധനേ രക്തപിത്തചികിത്സിതം ഗുഹ്യരോഗപ്രതിഷേധം ചേക്ഷേത||൧൦||

Adhikarana ArtavApravRuttistaccikitsAsUtraM ca| (11) · Śloka 11

വാതകഫാവൃതമാര്ഗാണാഞ്ചാപ്രവര്തമാനം പിത്തലൈരുപാചരേത്||൧൧||

Adhikarana raktagulmaH taccikitsAtideshashca| (12) · Śloka 12

തദ്ധി വര്ദ്ധമാനമന്തര്വര്തമാനം സശുക്രമശുക്രം വാ ജീവരഹിതം വാതലാന്യാസേവമാനായാ യോഷിതോ ഗര്ഭലിങ്ഗാനി ദര്ശയദ് ഗുല്മീഭവതി| തത്ര ഗുല്മചികിത്സിതമീക്ഷേത||൧൨||

Adhikarana duShTArtavajanyaM vAtodarantaccikitsAsUtra~jca| (13) · Śloka 13

കദാചിദ്വാ ഗര്ഭ ഇവ വാതോദരം ഭവതി തദ്വാതോപശമനൈരുപശാമ്യതി||൧൩||

Adhikarana asRu~gnirodhe garbhabhramaH| (14) · Śloka 14

തദേവ കദാചിദ് ആര്തവം സൌമ്യൈര്ബൃംഹണാത്മഭിരാഹാരവിഹാരൈഃ സ്തമ്ഭിതമനുപദ്രവമേവോദരം ഗര്ഭാധിഷ്ഠിതമിവ വര്ധയതി| യേന താമഗര്ഭാം ഗര്ഭിണീമാഹുര്മൂഢാഃ||൧൪||

Adhikarana garbhasya bhUtahatatvabhrAntiH| (15) · Śloka 15

തതോ വിരീതൈര്യദൃച്ഛയാ വാ പ്രവൃത്തേ രക്തേ ഗര്ഭശരീരമപശ്യന്തോ ഭൂതഹൃതമിത്യജ്ഞാ ബ്രുവതേ||൧൫||

Adhikarana rakShasAM sharIrApaharaNe~ashaktiH (16) · Śloka 16

യസ്മാത് സമ്ഭവത്യോജസോऽപഹരണം രക്ഷോഭിര്ന തു ശരീരാപഹരണമനിഷ്ടത്വാദശക്തേര്വാ| ഇച്ഛാശക്ത്യോര്ഹി പ്രവൃത്തേരുപലബ്ധിഃ ന ച ദൃശ്യതേ കസ്യചിദമാനുഷൈര്ദേഹാപ്രഹാരഃ||൧൬||

Adhikarana AkShepapUrvako rakShobhiH sharIrApaharaNaniShedhaH| (17) · Śloka 17

യദി ച ദൃഷ്ടമപി സമുല്ലങ്ഘ്യ കേചിദതിശക്തിയുക്താ ഗര്ഭസ്യ ശരീരാക്ഷേപേ പ്രവര്തന്തേ തദാ കഥമിവ പ്രാപ്താവസരാസ്തജ്ജനനീമുപേക്ഷേരന്||൧൭||

Adhikarana shuddhArtavalakShaNam| (18) · Śloka 18

ആര്തവം പുനഃ ശശരുധിരലാക്ഷാരസോപമം ധൌതഞ്ച വിരജ്യമാനം ശുദ്ധമാഹുഃ||൧൮||

Adhikarana strIpuMsayo rajaH shukrAdInAmanupalabdhikAlaH| (19) · Śloka 19

യഥാ ച ബാലസ്യ ജീര്ണസ്യ വാ തരോഃ പുഷ്പഫലം പുഷ്പഫലസ്യ വാ തദ്വിധസ്യ ഗന്ധോ നോപലഭ്യതേ തഥൈവ നോനഷോഡശാതീതസപ്തതിവര്ഷസ്യ പുംസഃ ശുക്രരോമാദയോ യോഷിതശ്ചോനദ്വാദശാതീതപഞ്ചാശദ്വര്ഷായാ രജസ്തന്യാദയ ഇതി||൧൯||

Adhikarana shukrArtavayorA~a~apyAyanam| (20) · Śloka 20

അഥ ശുദ്ധശുക്രാര്തവമരോഗം മിഥോऽനുരക്തം മിഥുനമുപസ്നേഹ്യവിധിവത് സംശോധ്യാസ്ഥാപനാനുവാസനാഭ്യാമുപാചരേത്| വിശേഷതസ്തു ഘൃതക്ഷീരവദ്ഭിര്മധുരൌഷധസംസ്കാരൈഃ പുരുഷമ്, തൈലേന നാരീം പിത്തലൈശ്ച മാംസൈഃ| ഏവം ഹി സമാനഗുണതയാ ശുക്രാര്തവമാപ്യായതേ||൨൦||

Adhikarana garbhAsambhavakarAH shukradoShAH| (21) · Śloka 21

വാതപിത്തശ്ലേഷ്മകുണപഗന്ധിഗ്രന്ഥിപൂയക്ഷീണമൂത്രപുരീഷരേതാംസി ത്വബീജാനി ഭവന്തി||൨൧||

Adhikarana vAtAdiduShTasya shukrasya lakShaNAni| (22) · Śloka 22

തത്ര തനു രൂക്ഷം ഫേനിലമരുണമല്പം വിച്ഛിന്നം സരുജം ചിരാച്ച നിഷിച്യതേ വാതേന| കിഞ്ചിത് പീതമപിച്ഛിലമാനീലം വാ ദഹദിവ പ്രവര്തതേ പിത്തേന| മജ്ജോസംസൃഷ്ടം പ്രഭൂതം വിബദ്ധം ചാമ്ഭസി ച കിഞ്ചിന്മജ്ജതി ശ്ലേഷ്മണാ| കുണപഗന്ധ്യനല്പം രക്തേന| ഗ്രന്ഥിഭൂതം വാതശ്ലേഷ്മഭ്യാമ്| പൂതി പൂയനിഭം പിത്തശ്ലേഷ്മഭ്യാമ്| ക്ഷീണം വാതപിത്താഭ്യാമ്| തദുക്തം സസാധനം പ്രാക്| മൂത്രപുരീഷഗന്ധി സന്നിപാതേന||൨൨||

Adhikarana duShTArtavalakShaNAtideshaH duShTashukrArtavayoH sAdhyatvAdi ca| (23) · Śloka 23

ആര്തവമപി ശുക്രവദ് ദോഷൈരുപസൃഷ്ടമബീജമേവ| തസ്യ ലിങ്ഗം നാമ ച പൂര്വവത്| തേഷു കുണപഗ്രന്ഥിപൂയക്ഷീണരേതാംസി കൃച്ഛ്രസാധ്യാനി| മൂത്രപുരീഷശുക്രാര്തവം ത്വസാധ്യം കുണപഗ്രന്ഥിപൂയാര്തവം ച||൨൩||

Adhikarana vAtAditriduShTayoH shukrArtavadoShayoshcikitsAtideshaH| (24) · Śloka 24

തത്രാദ്യാംസ്ത്രീന് ശുക്രാര്ത്തവദോഷാന് യഥാസ്വം ദോഷസാധനേന സാധയേത്| ഗുഹ്യയോനിരോഗപ്രതിഷേധേന ചോഭയാന്||൨൪||

Adhikarana vAtikashukradoShe cikitsAvisheShaH| (25) · Śloka 25

അപി ച-- വാതികേ ശുക്രദോഷേ വസുകസൈന്ധവഫലാമ്ലസിദ്ധം യവക്ഷാരപ്രതീവാപം സര്പിഷ്പാനമ്| ബില്വവിദാരീസിദ്ധം ക്ഷീരയുക്തമാസ്ഥാപനമ്| മധുകഭദ്രദാരുസിദ്ധം തൈലമനുവാസനം ക്ഷീരകുലീരരസസിദ്ധം തൈലമുത്തരബസ്തിഃ||൨൫||

Adhikarana paittikashukradoShe cikitsAvisheShaH| (26) · Śloka 26

പൈത്തികേ കാണ്ഡേക്ഷുശ്വദംഷ്ട്രാഗുഡൂചീസിദ്ധം മൂര്വാമധൂകപ്രതീവാപം സര്പിഷ്പാനമ്| ത്രിവൃച്ചൂര്ണഃ സഘൃതോ വിരേകഃ| പയസ്യാശ്രീപര്ണീസിദ്ധം ക്ഷീരയുക്തമാസ്ഥാപനമ്| മധുകമുദ്ഗപര്ണീസിദ്ധം തൈലമനുവാസനമുത്തരബസ്തിശ്ച||൨൬||

Adhikarana shlaiShmikashukradoShe cikitsAvisheShaH| (27) · Śloka 27

ശ്ലൈഷ്മികേ പാഷാണഭേദാऽശ്മന്തകാऽऽമലകക്വാഥസിദ്ധം പിപ്പലീമധുകചൂര്ണപ്രതീവാപം സര്പിഷ്പാനമ്| മദനഫലകഷായോ വമനമ്| ദന്തീവിഡങ്ഗചൂര്ണസ്തൈലലീഢോ വിരേകഃ| രാജവൃക്ഷമദനഫലകഷായപ്രഗാഢമാऽऽസ്ഥാപനമ്| മധുകപിപ്പലീസിദ്ധം തൈലമനുവാസനമുത്തരബസ്തിശ്ച||൨൭||

Adhikarana vAtajArttavadoShe cikitsAvisheShaH| (28) · Śloka 28

വാതജേ പുഷ്പദോഷേ ഭാര്ങ്ഗീമധുകഭദ്രദാരുസിദ്ധം സര്പിഷ്പാനമ്| കാശ്മര്യ്യക്ഷുദ്രസഹാസിദ്ധം വാ ക്ഷീരമ്| മധുകശൃഗാലവിന്നാകല്കം പയസ്സര്പിസ്സഹിതം പ്രിയങ്ഗുതിലകല്കം വാ യോനൌ ധാരയേത്| സരലമുദ്ഗപര്ണീകഷായഃ പ്രക്ഷാലനമ്||൨൮||

Adhikarana pittajArtavadoShe cikitsAvisheShaH| (29) · Śloka 29

പിത്തജേ കാകോലീദ്വയവിദാരീമൂലക്വാഥമുത്പലപദ്മകക്വാഥം മധൂകപുഷ്പകാശ്മര്യ്യഫലക്വാഥം വാ സശര്കരം പിബേത്| ശ്വേതചന്ദനക്വാഥം വാ സക്ഷൌദ്രമ്| ധവധാതകീകല്കം വാ ഘൃതേന വാ മധുകമധുരസാമൃദ്വീകാകല്കമ്| ശമ്യാകഗവാക്ഷീക്ഷീരം വിരേകഃ| ചന്ദനപയസ്യാകല്കം യോനൌ ധാരയേത്| ഗൌരികാരിഷ്ടകഷായഃ പ്രക്ഷാലനമ്||൨൯||

Adhikarana shlaiShmikArttavadoShe cikitsAvisheShaH| (30) · Śloka 30

ശ്ലൈഷ്മികേ കുടജകടുകാശ്വഗന്ധാക്വാഥം പിബേത്| സമാക്ഷികം വാ ക്ഷീരിവൃക്ഷപ്രവാലക്വാഥമ്| ഏതേഷാമേവ വാ ചൂര്ണം മധുഘൃതാഭ്യാം ലിഹ്യാത്| മദനഫലകഷായേണ വമനമ്| തത്കല്കമേവ ച യോനൌ ധാരയേത്| ലോധ്രതിന്ദുകകഷായഃ പ്രക്ഷാലനം ബസ്തമേഷമൂത്രം വാ||൩൦||

Adhikarana kuNaparetasi cikitsA| (31) · Śloka 31

കുണപരേതസി ധാതകീപുഷ്പഖദിരാര്ജുനദാഡിമൈഃ സിദ്ധമസനാദിഭിര്വാ സര്പിഃ പായയേത്||൩൧||

Adhikarana granthiretasi cikitsA| (32) · Śloka 32

ഗ്രന്ഥിരേതസി പാഷാണഭേദാ പലാശഭസ്മനാ വാ||൩൨||

Adhikarana pUyaretasi cikitsA| (33) · Śloka 33

പൂയരേതസി പരുഷകാദിന്യഗ്രോധാദിഭ്യാമ്||൩൩||

Adhikarana mUtrapurISharetasi cikitsA| (34) · Śloka 34

മൂത്രപുരീഷരേതസി വായുനാതിവികൃതേ ഹിങ്ഗൂശീരചിത്രകൈരഥവാ ചിത്രകവിതുന്നകപ്രിയങ്ഗുസമങ്ഗാമൃണാലസിദ്ധമ് ഏലാമോചചൂര്ണപ്രതീവാപമ്||൩൪||

Adhikarana granthyArtave cikitsA| (35) · Śloka 35

തഥ ഗ്രന്ഥ്യാര്ത്തവേ പാഠാത്രികണ്ടകവൃക്ഷകക്വാഥമ്||൩൫||

Adhikarana kuNapapUyArttave cikitsA| (36) · Śloka 36

കുണപപൂയാര്ത്തവേ ചന്ദനക്വാഥം പിബേത്| ത്രിഫലാകല്കക്വാഥൌ ചാത്ര ധാരണാചമനേ||൩൬||

Adhikarana shukrArttavadoSheShu sAmAnyA cikitsA| (37) · Śloka 37

സര്വേഷു ച ശുക്രാര്ത്തവദോഷേഷു സ്ത്രീപുംസൌ സ്നേഹാദികര്മഭിര്വിശേഷേണ ചോത്തരബസ്തിഭിഃ പുനഃ പുനരുപാചരേത്| യഥാസ്വം ച യോനൌ കല്കൈഃ പിചുഭിശ്ച| ഇത്യേവം വിശുദ്ധശുക്രാര്ത്തവൌ പൂര്വോക്തം വിധിമാസേവേതാമ്||൩൭||

Adhikarana RutukAlaH tatra matAntarANi ca| (38) · Śloka 38

ഋതുസ്തു ദൃഷ്ടാര്ത്തവോ ദ്വാദശരാത്രം ഭവതി| ഷോഡശരാത്രമിത്യന്യേ| ശുദ്ധയോനിഗര്ഭാശയാര്ത്തവായാ മാസമപി കേചിത്| തദ്വദദൃഷ്ടാര്ത്തവോऽപ്യസ്തീത്യപരേ||൩൮||

Adhikarana RutumatyA lakShaNam| (39) · Śloka 39

ക്ഷാമപ്രസന്നവദനാം സ്ഫുരച്ഛ്രോണിപയോധരാമ്| സ്രസ്താക്ഷികുക്ഷിം പുംസ്കാമാം വിന്ദ്യാദൃതുമതീം സ്ത്രിയമ്||൩൯||

Adhikarana RutAvatIte garbhAsambhavasya hetuH| (40) · Śloka 40

പദ്മം സങ്കോചമായാതി ദിനേऽതീതേ യഥാ തഥാ| ഋതാവതീതേ യോനിഃ സ്യാച്ഛുക്രം നാതഃ പ്രതീച്ഛതി||൪൦||

Adhikarana Arttavasa~jcayakAlaH vAyorArttavaprartakattva~jca| (41) · Śloka 41

മാസേനോപചിതം രക്തം ധമനീഭ്യാമൃതൌ പുനഃ| ഈഷത്കൃഷ്ണം വിഗന്ധം ച വായുര്യോനിമുഖാന്നുദേത്||൪൧||

Adhikarana RutumatyA niyamAH| (42) · Śloka 42

തതഃ പുഷ്പദര്ശനി പ്രഥമദിവസാത്പ്രഭൃതി ബ്രഹ്മചാരിണീ, സ്നാനാദ്യലങ്കാരരഹിതാ, ദര്ഭസംസ്തരശായിനീ ത്രിരാത്രമാസീത| പര്ണശരാവകരതലാന്യതമേന യാവകം പയസാ സിദ്ധമല്പം കര്ശനാര്ഥമ് അശ്നീയാത്| തീക്ഷ്ണോഷ്ണാऽമ്ലലവണാനി ച വര്ജയേത്||൪൨||

Adhikarana RutusnAtAyAH prathamabhartRudarshanavidhiH tatra hetushca| (43) · Śloka 43

ചതുര്ഥേऽഹന്യുദ്വര്ത്തിതാ ശീതസലിലസ്നാതാऽനുലിപ്താऽലങ്കൃതാ ശുക്ലമാല്യാമ്ബരാ കൃതമങ്ഗലസ്വസ്ത്യയനൈവംവിധമേവം ഭര്ത്താരം പശ്യേദനന്യമനാഃ| തദാ ഹി യാദൃശമേവ പശ്യതി ചിന്തയതി വാ താദൃശം പ്രസൂത ഇതി||൪൩||

Adhikarana gunavatputrArthI saptarAtramupekSheta| (44) · Śloka 44

തതഃ സ്നാനാത് പുനരപി ഗുണവത് പുത്രാര്ഥീ ത്രിരാത്രമ് ഉപേക്ഷേത| പുഷ്പദര്ശനാത് സപ്തരാത്രമ്||൪൪||

Adhikarana yugmAsu putrakAmaH saMvishet| (45) · Śloka 45

അഥാഷ്ടമ്യാം ദശമ്യാം ദ്വാദശ്യാം വാ രാത്രൌ പുത്രകാമഃ സംവിശേത്||൪൫||

Adhikarana ayugmAsu duhitRukAmaH saMvishet| (46) · Śloka 46

പഞ്ചമ്യാം സപ്തമ്യാം നവമ്യാം വാ ദുഹിതൃകാമഃ||൪൬||

Adhikarana prashastarAtriShUttarottarA rAtrayaH prashastatarAH| (47) · Śloka 47

താസൂത്തരോത്തരമായുരാരോഗ്യൈശ്വര്യ്യസൌഭാഗ്യബലവര്ണേന്ദ്രിയസമ്പദപത്യസ്യ ഭവതി| അതഃ പരം തൂത്തരോത്തരമേവായുരാദീനാം ഹ്രാസഃ||൪൭||

Adhikarana strIpuMgarbhasambhave upapattiH| (48) · Śloka 48

തത്ര യുഗ്മാസു രാത്രിഷ്വല്പീഭവത്യാര്ത്തവമയുഗ്മാസ്വാപ്യായ്യതേ| തസ്മാത്താസു ക്രമാത് പുത്രസ്യ ദുഹിതുശ്ച ജന്മ| അതഏവ ചാനുപരതാര്ത്തവദര്ശനാം പുത്രാര്ഥീ വിപ്രകൃഷ്ടേഷ്വപ്യഹസ്തു നോപേയാത്||൪൮||

Adhikarana AhArAvashAdyugmAyugmAsu shukrasya nyUnAdhikye durapatyatA| (49) · Śloka 49

യദി ത്വാഹാരനുരോധാദയുഗ്മാസു ശുക്രസ്യാധികതാ ച ന്യൂനതാ സ്യാത്തതഃ പുമാന് സ്ത്ര്യാകൃതിര്ദുര്ബലോ ഹീനാങ്ഗോ വാ ജായതേ| സ്ത്രീ ച പുരുഷാകൃതിര്ദുര്ബലാ ഹീനാങ്ഗീ വാ||൪൯||

Adhikarana klIbA~apratyatAyAH kAraNam| (50) · Śloka 50

ഏകാദശീത്രയോദശ്യോസ്തു നപുംസകം സ്യാത്||൫൦||

Adhikarana putrIyaM vidhAnAdi| (51) · Śloka 51

അഥോപാധ്യായഃ പുത്രീയം വിധാനമാചരേത്| ശൂദ്രായാസ്തു മന്ത്രവര്ജിതമ്| യാദൃശം ച പുത്രമാശാസീത തദ്രൂപവര്ണചരിതാഞ്ജനപദാനനുചിന്തയേതി സ്ത്രീ വാച്യാ ച| തജ്ജനപദാഹാരവിഹാരോപചാരപരിച്ഛദാംശ്ചാനുവിദധീത്||൫൧||

Adhikarana putrIyavidhyanuShThAnAtparaM dampatyoshcaryyA| (52) · Śloka 52

കര്മാന്തേ ച പുമാന് മാസം ബ്രഹ്മചാരീ സര്പിഃക്ഷീരാഭ്യാം ശല്യോദനമഭിപ്രാശ്യ നാത്യാऽऽശിതഃ സുഖീ സ്രഗ്വീ സുമനാഃ പ്രീണീതാങ്ഗഃ ശുക്ലനിവസനോ മൌഹൂര്തികാനുമതേ രാത്രിഭാഗേ കല്യാണാനി ചിന്തയാസ്തദഭികാമഃ സ്വാസ്തീര്ണം ശയനം ദക്ഷിണേന പാദേന പ്രാഗാരോഹേത്| തദ്വിധൈവ ച പ്രമദാ കര്ശിതാങ്ഗീ തൈലമാഷോത്തരാഹാരാ, പൂര്വം വാമപാദേന പുരുഷസ്യ ദക്ഷിണതഃ ശയ്യാമധിരോഹേത്||൫൨||

Adhikarana shayyAdhirohaNe prayojyamantrAH| (53) · Śloka 53

തത്ര മന്ത്രം പ്രയുഞ്ജീത-- 'ആയുരസി, സര്വതഃ പ്രതിഷ്ഠാസി, ധാതാ ത്വാ ദധാതു, വിധാതാ ത്വാ ദധാതു, ബ്രഹ്മവര്ചസാ ഭവ ഇതി| ബ്രഹ്മാ ബൃഹസ്പതിര്വിഷ്ണുഃ സോമസൂര്യസ്തഥാऽശ്വിനൌ| ഭഗോऽഥ മിത്രാവരുണൌ വീരം ദധതു മേ സുതമ്||൫൩||

Adhikarana saMveshanaprakArastaduttarakRutya~jca| (54) · Śloka 54

തതഃ പരസ്പരം സാമഭിരഭിസാന്ത്വ്യ സഹര്ഷമനുകൂലം സംവിശേതാമ്| പര്യാപ്തേ ചൈനാം ശീതോദകേന സഹസാ പരിഷിഞ്ചേത്||൫൪||

Adhikarana maithune~ayogyau strIpuruShau (55) · Śloka 55

തത്രാऽത്യാശിതാ, ക്ഷുധിതാ, പിപാസിതാ, ഭീതാ, വിമനാഃ, ശോകാര്ത്താ, ക്രുദ്ധാऽതിമേദുരാऽന്യകാമാऽവ്യവായകാമാ വാ ന ഗര്ഭം ധത്തേ, വിഗുണം വാ| തഥാ പുരുഷോऽപി| ന ചാസൌ അധസ്തിഷ്ഠേത്| തഥാ ഹി സ്ത്രീചേഷ്ടഃ പുമാഞ്ജായതേ, പുംശ്ചേഷ്ടാ വാ സ്ത്രീ||൫൫||

Adhikarana nyubjapArshvagatastrIsevananiShedhAdi (56) · Śloka 56

ന ച ന്യുബ്ജാം വാ സേവേത| ന്യുബ്ജായാം വാതോ ബലവാന് സ യോനിം പീഡയതി| ദക്ഷിണപാര്ശ്വഗതായാഃ ശ്ലേഷ്മാ പീഡിതശ്ച്യുതഃ പിദധാതി ഗര്ഭാശയമ്| വാമപാര്ശ്വഗതായാസ്തദ്വത് പിത്തം വിദഹതി രക്തശുക്രേ| തസ്മാദുത്താനം ബീജം ഗൃഹ്ണീയാത്| തഥാ ഹി യഥാസ്ഥാനമേവ തിഷ്ഠന്തി ദോഷാഃ||൫൬||

Adhikarana puMsavanakAlaH matAntarANi ca (57) · Śloka 57

ലബ്ധഗര്ഭാം ചൈനാം വിദിത്വാ, പ്രാഗ്വ്യക്തീഭാവാദ്ഗര്ഭസ്യ പുഷ്യേ പുംസവനാനി പ്രയുഞ്ജീത| ദ്വാദശരാത്രമിത്യന്യേ| തത്രാപി യുഗ്മദിനേഷ്വിതി കേചിത്| പ്രത്യഹമിത്യപരേ||൫൭||

Adhikarana puMsavanavidhiH (58) · Śloka 58

തദ്യഥാ-- ലക്ഷ്മണാ-വടശ്രൃങ്ഗ-സഹദേവാ-വിശ്വ-ദേവാനാമ-ന്യതമാം ക്ഷീരേऽഭിഷുത്യ ത്രീശ്ചതുരോ വാ ബിന്ദൂന് ദക്ഷിണേ നാസാപുടേ സ്വയമാസിഞ്ചേത് പിചുനാ| വാമേ തു ദുഹിതൃകാമാ| ന ചൈതാന് നിഷ്ഠീവേത്| തഥാ പുഷ്യോദ്ധൃതായാഃ ശ്വേതബൃഹത്യാ മൂലകല്കാദ്രസം നാവയേത്| തദ്വച്ചോത്പലപത്രം കുമുദപത്രം ലക്ഷ്മണാമൂലം വടശൃങ്ഗാണി ചാഷ്ടൌ ച നാവയേത്| ശുക്ല-മാല്യാമ്ബരധരാ ച നാരീ പുഷ്യോദ്ധൃതായാ ലക്ഷ്മണായാ മൂലകല്കമുദുമ്ബരമാത്രം പയസാ പിബേത് പുത്രസ്യോത്പാദനായ സ്ഥിതയേ ച| തദ്വദ്ഗൌരദണ്ഡമപാമാര്ഗം ജീവകര്ഷഭകൌ ശങ്ഖപുഷ്പീമധ്യദണ്ഡാം സഹചരം നഗ്നജിതമഗ്നിജിഹ്വാമഷ്ടൌ വാ വടശ്രൃങ്ഗാനി| ശാലിപിഷ്ടസ്യ ച പച്യമാനസ്യോഷ്മാണമാഘ്രായ തദ്രസം ദേഹല്യാം സ്ഥിതാ പൂര്വവന്നാവയേത്| യച്ചാന്യദപി ബ്രാഹ്മണാ വൃദ്ധസ്ത്രിയോ വാ ബ്രൂയുസ്തച്ച കുര്യാത്||൫൮||

Adhikarana garbhasthApanAni (59) · Śloka 7

തതഃ പ്രജാസ്ഥാപനാഖ്യാ ദശൌഷധീഃ ശിരസാ ദക്ഷിണേന ച പാണിനാ ധാരയേത്| ഏതാഭിശ്ച സിദ്ധം പയോ ഘൃതം വാ പിബേത്| ഏതാഭിരേവ പുഷ്യേ-പുഷ്യേ സ്നായാത്| സദാ ച സമാലഭേത| തഥാ സര്വാസാം ജീവനീയാനാമൌഷധീനാം സദോപയോഗസ്തൈര്വിധാനൈഃ| ഇതി ഗര്ഭസ്ഥാപനാനി| സൌമ്യാകൃതിവചനോപചാരചേഷ്ടാശ്ച പ്രിയഹിതാനുവര്തിനഃ പരിചാരകാസ്തഥാ ഭര്തേതി||൭||

Adhikarana punarupagamananiShedhakAlaH (60) · Śloka 60

പുനശ്ചൈനാം മാസാദുപേയാത്||൬൦||

Adhikarana garbhasya varNavisheShahetavaH (61) · Śloka 61

തത്ര ശുക്രേ ശുക്ലേ ഘൃതമണ്ഡാഭേ വാ ഗര്ഭസ്യ ഗൌരത്വമ്| തൈലാഭേ കൃഷ്ണത്വമ്| മധ്വാഭേ ശ്യാമത്വമ്| തഥാ ക്ഷീരാദിമധുരാണാമുപയോഗാത് മാതുരുദകവിഹാരാച്ച ഗൌരതാ| തിലാന്നവിദാഹിനാം കൃഷ്ണതാ| വ്യാമിശ്രാണാം ശ്യാമതാ| ദേശകുലാനുവൃത്തിതശ്ച വര്ണഭേദഃ| തഥാ തേജോധാതോരുദകാऽऽകാശധാതുസമ്പര്കാദ്ഗൌരതാ, ഭൂവായുസമ്പര്കാത് കൃഷ്ണതാ, സര്വധാതുസാമ്യേ ശ്യാമതാ||൬൧||

Adhikarana garbhasya sattvavisheShakarANi (62) · Śloka 62

സത്ത്വവിശേഷകരാണി പുനര്മാതാപിതൃസത്ത്വാദയോऽന്തര്വത്ന്യാഃ ശ്രുതയശ്ചാഭീക്ഷ്ണം സ്വോപചിതം ച കര്മ ഭവതി| പൂര്വാഭ്യാസശ്ചേതി||൬൨||

Adhikarana adhyAyopasaMhAraH (63) · Śloka 63

ഭവന്തി ചാത്ര||൬൩||

Adhikarana Arttavasya bahvalpakAlasthitau hetuH (64) · Śloka 64

ഘൃതക്ഷീരാദിനിത്യാസു മുദിതാസു കഫാത്മസു| ആര്ത്തവം തിഷ്ഠതി ചിരം വിപരീതാസ്വതോऽന്യഥാ||൬൪||

Adhikarana shuddhe garbhAshaye bIjanipAtAdeva garbhagrahaNam (65) · Śloka 65

നിപാതാദേവ ഗൃഹ്ണാതി രാഗം വാസോ യഥാऽമലമ്| ധ്രുവം ഗര്ഭം തഥാ ബീജം ക്ഷേത്രം ബീജമുപസ്കൃതമ്||൬൫||

Adhikarana garbhali~ggAbdivyakteH pUrvameva puMsavanasya anuShTheyatvam (66) · Śloka 66

അവിരുദ്ധേ ധ്രുവം ദൈവ കാലേ യുക്തസ്യ കര്മണഃ| സിദ്ധിഃ പുംസവനാദ്യസ്മാത്പൂര്വം വ്യക്തേഃ പ്രയോജയേത്||൬൬||

Adhikarana puMsavanAdividhinA jAtAnAM putrANAM sadguNatvam (67) · Śloka 67

ജാതാശ്ചൈവം രൂപവന്തോ മഹാസത്ത്വാശ്ചിരായുഷഃ| ഋണാന്മോചയിതാരഃ സ്യുഃ സുപുത്രാഃ പുത്രിണാം മതാഃ||൬൭||

Adhikarana devatAdiratAnAM mahAguNaputrotpattiH (68) · Śloka 68

ദേവതാചാരശൌചാദിരതാ സൂതേ മഹാഗുണമ്| ധാവത്യേവം ചാചരിതം പ്രാഗ്ജന്മാഭ്യാസയോഗതഃ||൬൮||

Adhikarana strIshukrasya garbhaM pratyaki~jcitkaratvam (69-5) · Śloka 5

യോഷിതോऽപി സ്രവത്യേവ ശുക്രം പുംസഃ സമാഗമേ| ഗര്ഭസ്യ തത്ര കിഞ്ചിത്തും കരോതീതി ന ചിന്ത്യതേ||൬൯|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതൌ അഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാം ശാരീരസ്ഥാനേऽങ്ഗ- വിഭാഗോ നാമ പ്രഥമോऽധ്യായഃ||൫||