1. putrakāmīyaḥ

Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1

అథాతః పుత్రకామీయమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః||1||

Adhikarana puruShasya vivAhavayaH pariNayArthaM strINAM lakShaNa~jca (2) · Śloka 2

అథ ఖలు పుమానేకవింశతివర్షః కన్యామతుల్యగోత్రాం తుల్యాభిజనామసంచారిరోగకులప్రసూతాం రూపశీలలక్షణసంపన్నామనూనామవినష్టదంతౌష్ఠకర్ణనాసానఖకేశస్తనీం మృదుమరోగప్రకృతిమకపిలామపింగలామహీనాధికాంగీం ద్వాదశవర్షదేశీయామమరభుజగసరిదచలవృక్షపక్షినక్షత్రాంత్యప్రేష్యభీషణకనామాన్యనుద్వహంతీమనఘామనింద్యామానింద్యేన విధినోద్వహేత్||2||

Adhikarana dampatyoH putrotpAdanavayaH (3) · Śloka 3

తస్యాం షోడశవర్షాయాం పంచవింశతివర్షః పురుషః పుత్రార్థం ప్రయతేత| తదా హి తౌ ప్రాప్తవీర్యౌ వీర్యాన్వితమపత్యం జనయతః||3||

Adhikarana nyUnAbdAbhyAM RutorAdyadinatraye shukrArtavadoShe ca garbhasambhave doShAH (4) · Śloka 4

ఊనపంచవింశతివర్షేణోనషోడశవర్షాయామాహితో గర్భః కుక్షిస్థ ఏవ వినాశమాప్నుయాదల్పాయుర్బలారోగ్యవిభవో వా స్యాద్వికలేంద్రియో వా ఋతావాద్యే చ రాత్రిత్రయే తథా దుష్టే శుక్రార్తవ ఇతి||4||

Adhikarana shukrotpattiH (5) · Śloka 5

తత్రాహారస్య సమ్యక్పరిణతస్య క్రమాన్మజ్జాజమనుప్రాప్తస్య సారః శుక్రసంజ్ఞాం లభతే||5||

Adhikarana shukrasya sthAnAni (6) · Śloka 6

తత్తు క్షీర ఇవ సర్పిరిక్షురస ఇవ గుడః శరీరే శుక్రధరాం కలామాశ్రిత్యాస్రుతం సర్వాంగవ్యాపితయా స్థితం| విశేషతశ్చ మజ్జముష్కస్తనేషు||6||

Adhikarana shukrapravRuttau hetuH| (7) · Śloka 7

హర్షోదీరితం తు సంఘట్టనేన హృదయావేశాత్ పిండీభూతమంగాదంగాత్ ప్రవర్తతే||7||

Adhikarana garbhAdhAnayogyaM shukram| (8) · Śloka 8

తత్ సౌమ్యం స్నిగ్ధం గురు శుక్లం మధుగంధి మధురం పిచ్ఛిలం బహు బహలం ఘృతతైలక్షౌద్రాన్యతమవర్ణం చ శుక్రం గర్భాధానయోగ్యం భవతి||8||

Adhikarana ArtavalakShaNam| (9) · Śloka 9

తథా రక్తమేవ చ స్త్రీణాం మాసే మాసే గర్భకోష్ఠమనుప్రాప్య త్ర్యహం ప్రవర్తమానమార్తవమిత్యాహుః||9||

Adhikarana asRugdarAdicikitsA| (10) · Śloka 10

అతిప్రసంగేనానృతావృతౌ వా తదేవాసృగ్దరం ప్రదరం వ్యాపదం చ రక్తయోనిసంజ్ఞాం లభతే| తత్సాధనే రక్తపిత్తచికిత్సితం గుహ్యరోగప్రతిషేధం చేక్షేత||10||

Adhikarana ArtavApravRuttistaccikitsAsUtraM ca| (11) · Śloka 11

వాతకఫావృతమార్గాణాంచాప్రవర్తమానం పిత్తలైరుపాచరేత్||11||

Adhikarana raktagulmaH taccikitsAtideshashca| (12) · Śloka 12

తద్ధి వర్ద్ధమానమంతర్వర్తమానం సశుక్రమశుక్రం వా జీవరహితం వాతలాన్యాసేవమానాయా యోషితో గర్భలింగాని దర్శయద్ గుల్మీభవతి| తత్ర గుల్మచికిత్సితమీక్షేత||12||

Adhikarana duShTArtavajanyaM vAtodarantaccikitsAsUtra~jca| (13) · Śloka 13

కదాచిద్వా గర్భ ఇవ వాతోదరం భవతి తద్వాతోపశమనైరుపశామ్యతి||13||

Adhikarana asRu~gnirodhe garbhabhramaH| (14) · Śloka 14

తదేవ కదాచిద్ ఆర్తవం సౌమ్యైర్బృంహణాత్మభిరాహారవిహారైః స్తంభితమనుపద్రవమేవోదరం గర్భాధిష్ఠితమివ వర్ధయతి| యేన తామగర్భాం గర్భిణీమాహుర్మూఢాః||14||

Adhikarana garbhasya bhUtahatatvabhrAntiH| (15) · Śloka 15

తతో విరీతైర్యదృచ్ఛయా వా ప్రవృత్తే రక్తే గర్భశరీరమపశ్యంతో భూతహృతమిత్యజ్ఞా బ్రువతే||15||

Adhikarana rakShasAM sharIrApaharaNe~ashaktiH (16) · Śloka 16

యస్మాత్ సంభవత్యోజసోఽపహరణం రక్షోభిర్న తు శరీరాపహరణమనిష్టత్వాదశక్తేర్వా| ఇచ్ఛాశక్త్యోర్హి ప్రవృత్తేరుపలబ్ధిః న చ దృశ్యతే కస్యచిదమానుషైర్దేహాప్రహారః||16||

Adhikarana AkShepapUrvako rakShobhiH sharIrApaharaNaniShedhaH| (17) · Śloka 17

యది చ దృష్టమపి సముల్లంఘ్య కేచిదతిశక్తియుక్తా గర్భస్య శరీరాక్షేపే ప్రవర్తంతే తదా కథమివ ప్రాప్తావసరాస్తజ్జననీముపేక్షేరన్||17||

Adhikarana shuddhArtavalakShaNam| (18) · Śloka 18

ఆర్తవం పునః శశరుధిరలాక్షారసోపమం ధౌతంచ విరజ్యమానం శుద్ధమాహుః||18||

Adhikarana strIpuMsayo rajaH shukrAdInAmanupalabdhikAlaH| (19) · Śloka 19

యథా చ బాలస్య జీర్ణస్య వా తరోః పుష్పఫలం పుష్పఫలస్య వా తద్విధస్య గంధో నోపలభ్యతే తథైవ నోనషోడశాతీతసప్తతివర్షస్య పుంసః శుక్రరోమాదయో యోషితశ్చోనద్వాదశాతీతపంచాశద్వర్షాయా రజస్తన్యాదయ ఇతి||19||

Adhikarana shukrArtavayorA~a~apyAyanam| (20) · Śloka 20

అథ శుద్ధశుక్రార్తవమరోగం మిథోఽనురక్తం మిథునముపస్నేహ్యవిధివత్ సంశోధ్యాస్థాపనానువాసనాభ్యాముపాచరేత్| విశేషతస్తు ఘృతక్షీరవద్భిర్మధురౌషధసంస్కారైః పురుషం, తైలేన నారీం పిత్తలైశ్చ మాంసైః| ఏవం హి సమానగుణతయా శుక్రార్తవమాప్యాయతే||20||

Adhikarana garbhAsambhavakarAH shukradoShAH| (21) · Śloka 21

వాతపిత్తశ్లేష్మకుణపగంధిగ్రంథిపూయక్షీణమూత్రపురీషరేతాంసి త్వబీజాని భవంతి||21||

Adhikarana vAtAdiduShTasya shukrasya lakShaNAni| (22) · Śloka 22

తత్ర తను రూక్షం ఫేనిలమరుణమల్పం విచ్ఛిన్నం సరుజం చిరాచ్చ నిషిచ్యతే వాతేన| కించిత్ పీతమపిచ్ఛిలమానీలం వా దహదివ ప్రవర్తతే పిత్తేన| మజ్జోసంసృష్టం ప్రభూతం విబద్ధం చాంభసి చ కించిన్మజ్జతి శ్లేష్మణా| కుణపగంధ్యనల్పం రక్తేన| గ్రంథిభూతం వాతశ్లేష్మభ్యాం| పూతి పూయనిభం పిత్తశ్లేష్మభ్యాం| క్షీణం వాతపిత్తాభ్యాం| తదుక్తం ససాధనం ప్రాక్| మూత్రపురీషగంధి సన్నిపాతేన||22||

Adhikarana duShTArtavalakShaNAtideshaH duShTashukrArtavayoH sAdhyatvAdi ca| (23) · Śloka 23

ఆర్తవమపి శుక్రవద్ దోషైరుపసృష్టమబీజమేవ| తస్య లింగం నామ చ పూర్వవత్| తేషు కుణపగ్రంథిపూయక్షీణరేతాంసి కృచ్ఛ్రసాధ్యాని| మూత్రపురీషశుక్రార్తవం త్వసాధ్యం కుణపగ్రంథిపూయార్తవం చ||23||

Adhikarana vAtAditriduShTayoH shukrArtavadoShayoshcikitsAtideshaH| (24) · Śloka 24

తత్రాద్యాంస్త్రీన్ శుక్రార్త్తవదోషాన్ యథాస్వం దోషసాధనేన సాధయేత్| గుహ్యయోనిరోగప్రతిషేధేన చోభయాన్||24||

Adhikarana vAtikashukradoShe cikitsAvisheShaH| (25) · Śloka 25

అపి చ-- వాతికే శుక్రదోషే వసుకసైంధవఫలామ్లసిద్ధం యవక్షారప్రతీవాపం సర్పిష్పానం| బిల్వవిదారీసిద్ధం క్షీరయుక్తమాస్థాపనం| మధుకభద్రదారుసిద్ధం తైలమనువాసనం క్షీరకులీరరససిద్ధం తైలముత్తరబస్తిః||25||

Adhikarana paittikashukradoShe cikitsAvisheShaH| (26) · Śloka 26

పైత్తికే కాండేక్షుశ్వదంష్ట్రాగుడూచీసిద్ధం మూర్వామధూకప్రతీవాపం సర్పిష్పానం| త్రివృచ్చూర్ణః సఘృతో విరేకః| పయస్యాశ్రీపర్ణీసిద్ధం క్షీరయుక్తమాస్థాపనం| మధుకముద్గపర్ణీసిద్ధం తైలమనువాసనముత్తరబస్తిశ్చ||26||

Adhikarana shlaiShmikashukradoShe cikitsAvisheShaH| (27) · Śloka 27

శ్లైష్మికే పాషాణభేదాఽశ్మంతకాఽఽమలకక్వాథసిద్ధం పిప్పలీమధుకచూర్ణప్రతీవాపం సర్పిష్పానం| మదనఫలకషాయో వమనం| దంతీవిడంగచూర్ణస్తైలలీఢో విరేకః| రాజవృక్షమదనఫలకషాయప్రగాఢమాఽఽస్థాపనం| మధుకపిప్పలీసిద్ధం తైలమనువాసనముత్తరబస్తిశ్చ||27||

Adhikarana vAtajArttavadoShe cikitsAvisheShaH| (28) · Śloka 28

వాతజే పుష్పదోషే భారంగీమధుకభద్రదారుసిద్ధం సర్పిష్పానం| కాశ్మర్య్యక్షుద్రసహాసిద్ధం వా క్షీరం| మధుకశృగాలవిన్నాకల్కం పయస్సర్పిస్సహితం ప్రియంగుతిలకల్కం వా యోనౌ ధారయేత్| సరలముద్గపర్ణీకషాయః ప్రక్షాలనం||28||

Adhikarana pittajArtavadoShe cikitsAvisheShaH| (29) · Śloka 29

పిత్తజే కాకోలీద్వయవిదారీమూలక్వాథముత్పలపద్మకక్వాథం మధూకపుష్పకాశ్మర్య్యఫలక్వాథం వా సశర్కరం పిబేత్| శ్వేతచందనక్వాథం వా సక్షౌద్రం| ధవధాతకీకల్కం వా ఘృతేన వా మధుకమధురసామృద్వీకాకల్కం| శమ్యాకగవాక్షీక్షీరం విరేకః| చందనపయస్యాకల్కం యోనౌ ధారయేత్| గౌరికారిష్టకషాయః ప్రక్షాలనం||29||

Adhikarana shlaiShmikArttavadoShe cikitsAvisheShaH| (30) · Śloka 30

శ్లైష్మికే కుటజకటుకాశ్వగంధాక్వాథం పిబేత్| సమాక్షికం వా క్షీరివృక్షప్రవాలక్వాథం| ఏతేషామేవ వా చూర్ణం మధుఘృతాభ్యాం లిహ్యాత్| మదనఫలకషాయేణ వమనం| తత్కల్కమేవ చ యోనౌ ధారయేత్| లోధ్రతిందుకకషాయః ప్రక్షాలనం బస్తమేషమూత్రం వా||30||

Adhikarana kuNaparetasi cikitsA| (31) · Śloka 31

కుణపరేతసి ధాతకీపుష్పఖదిరార్జునదాడిమైః సిద్ధమసనాదిభిర్వా సర్పిః పాయయేత్||31||

Adhikarana granthiretasi cikitsA| (32) · Śloka 32

గ్రంథిరేతసి పాషాణభేదా పలాశభస్మనా వా||32||

Adhikarana pUyaretasi cikitsA| (33) · Śloka 33

పూయరేతసి పరుషకాదిన్యగ్రోధాదిభ్యాం||33||

Adhikarana mUtrapurISharetasi cikitsA| (34) · Śloka 34

మూత్రపురీషరేతసి వాయునాతివికృతే హింగూశీరచిత్రకైరథవా చిత్రకవితున్నకప్రియంగుసమంగామృణాలసిద్ధం ఏలామోచచూర్ణప్రతీవాపం||34||

Adhikarana granthyArtave cikitsA| (35) · Śloka 35

తథ గ్రంథ్యార్త్తవే పాఠాత్రికంటకవృక్షకక్వాథం||35||

Adhikarana kuNapapUyArttave cikitsA| (36) · Śloka 36

కుణపపూయార్త్తవే చందనక్వాథం పిబేత్| త్రిఫలాకల్కక్వాథౌ చాత్ర ధారణాచమనే||36||

Adhikarana shukrArttavadoSheShu sAmAnyA cikitsA| (37) · Śloka 37

సర్వేషు చ శుక్రార్త్తవదోషేషు స్త్రీపుంసౌ స్నేహాదికర్మభిర్విశేషేణ చోత్తరబస్తిభిః పునః పునరుపాచరేత్| యథాస్వం చ యోనౌ కల్కైః పిచుభిశ్చ| ఇత్యేవం విశుద్ధశుక్రార్త్తవౌ పూర్వోక్తం విధిమాసేవేతాం||37||

Adhikarana RutukAlaH tatra matAntarANi ca| (38) · Śloka 38

ఋతుస్తు దృష్టార్త్తవో ద్వాదశరాత్రం భవతి| షోడశరాత్రమిత్యన్యే| శుద్ధయోనిగర్భాశయార్త్తవాయా మాసమపి కేచిత్| తద్వదదృష్టార్త్తవోఽప్యస్తీత్యపరే||38||

Adhikarana RutumatyA lakShaNam| (39) · Śloka 39

క్షామప్రసన్నవదనాం స్ఫురచ్ఛ్రోణిపయోధరాం| స్రస్తాక్షికుక్షిం పుంస్కామాం వింద్యాదృతుమతీం స్త్రియం||39||

Adhikarana RutAvatIte garbhAsambhavasya hetuH| (40) · Śloka 40

పద్మం సంకోచమాయాతి దినేఽతీతే యథా తథా| ఋతావతీతే యోనిః స్యాచ్ఛుక్రం నాతః ప్రతీచ్ఛతి||40||

Adhikarana Arttavasa~jcayakAlaH vAyorArttavaprartakattva~jca| (41) · Śloka 41

మాసేనోపచితం రక్తం ధమనీభ్యామృతౌ పునః| ఈషత్కృష్ణం విగంధం చ వాయుర్యోనిముఖాన్నుదేత్||41||

Adhikarana RutumatyA niyamAH| (42) · Śloka 42

తతః పుష్పదర్శని ప్రథమదివసాత్ప్రభృతి బ్రహ్మచారిణీ, స్నానాద్యలంకారరహితా, దర్భసంస్తరశాయినీ త్రిరాత్రమాసీత| పర్ణశరావకరతలాన్యతమేన యావకం పయసా సిద్ధమల్పం కర్శనార్థం అశ్నీయాత్| తీక్ష్ణోష్ణాఽమ్లలవణాని చ వర్జయేత్||42||

Adhikarana RutusnAtAyAH prathamabhartRudarshanavidhiH tatra hetushca| (43) · Śloka 43

చతుర్థేఽహన్యుద్వర్త్తితా శీతసలిలస్నాతాఽనులిప్తాఽలంకృతా శుక్లమాల్యాంబరా కృతమంగలస్వస్త్యయనైవంవిధమేవం భర్త్తారం పశ్యేదనన్యమనాః| తదా హి యాదృశమేవ పశ్యతి చింతయతి వా తాదృశం ప్రసూత ఇతి||43||

Adhikarana gunavatputrArthI saptarAtramupekSheta| (44) · Śloka 44

తతః స్నానాత్ పునరపి గుణవత్ పుత్రార్థీ త్రిరాత్రం ఉపేక్షేత| పుష్పదర్శనాత్ సప్తరాత్రం||44||

Adhikarana yugmAsu putrakAmaH saMvishet| (45) · Śloka 45

అథాష్టమ్యాం దశమ్యాం ద్వాదశ్యాం వా రాత్రౌ పుత్రకామః సంవిశేత్||45||

Adhikarana ayugmAsu duhitRukAmaH saMvishet| (46) · Śloka 46

పంచమ్యాం సప్తమ్యాం నవమ్యాం వా దుహితృకామః||46||

Adhikarana prashastarAtriShUttarottarA rAtrayaH prashastatarAH| (47) · Śloka 47

తాసూత్తరోత్తరమాయురారోగ్యైశ్వర్య్యసౌభాగ్యబలవర్ణేంద్రియసంపదపత్యస్య భవతి| అతః పరం తూత్తరోత్తరమేవాయురాదీనాం హ్రాసః||47||

Adhikarana strIpuMgarbhasambhave upapattiH| (48) · Śloka 48

తత్ర యుగ్మాసు రాత్రిష్వల్పీభవత్యార్త్తవమయుగ్మాస్వాప్యాయ్యతే| తస్మాత్తాసు క్రమాత్ పుత్రస్య దుహితుశ్చ జన్మ| అతఏవ చానుపరతార్త్తవదర్శనాం పుత్రార్థీ విప్రకృష్టేష్వప్యహస్తు నోపేయాత్||48||

Adhikarana AhArAvashAdyugmAyugmAsu shukrasya nyUnAdhikye durapatyatA| (49) · Śloka 49

యది త్వాహారనురోధాదయుగ్మాసు శుక్రస్యాధికతా చ న్యూనతా స్యాత్తతః పుమాన్ స్త్ర్యాకృతిర్దుర్బలో హీనాంగో వా జాయతే| స్త్రీ చ పురుషాకృతిర్దుర్బలా హీనాంగీ వా||49||

Adhikarana klIbA~apratyatAyAH kAraNam| (50) · Śloka 50

ఏకాదశీత్రయోదశ్యోస్తు నపుంసకం స్యాత్||50||

Adhikarana putrIyaM vidhAnAdi| (51) · Śloka 51

అథోపాధ్యాయః పుత్రీయం విధానమాచరేత్| శూద్రాయాస్తు మంత్రవర్జితం| యాదృశం చ పుత్రమాశాసీత తద్రూపవర్ణచరితాంజనపదాననుచింతయేతి స్త్రీ వాచ్యా చ| తజ్జనపదాహారవిహారోపచారపరిచ్ఛదాంశ్చానువిదధీత్||51||

Adhikarana putrIyavidhyanuShThAnAtparaM dampatyoshcaryyA| (52) · Śloka 52

కర్మాంతే చ పుమాన్ మాసం బ్రహ్మచారీ సర్పిఃక్షీరాభ్యాం శల్యోదనమభిప్రాశ్య నాత్యాఽఽశితః సుఖీ స్రగ్వీ సుమనాః ప్రీణీతాంగః శుక్లనివసనో మౌహూర్తికానుమతే రాత్రిభాగే కల్యాణాని చింతయాస్తదభికామః స్వాస్తీర్ణం శయనం దక్షిణేన పాదేన ప్రాగారోహేత్| తద్విధైవ చ ప్రమదా కర్శితాంగీ తైలమాషోత్తరాహారా, పూర్వం వామపాదేన పురుషస్య దక్షిణతః శయ్యామధిరోహేత్||52||

Adhikarana shayyAdhirohaNe prayojyamantrAH| (53) · Śloka 53

తత్ర మంత్రం ప్రయుంజీత-- 'ఆయురసి, సర్వతః ప్రతిష్ఠాసి, ధాతా త్వా దధాతు, విధాతా త్వా దధాతు, బ్రహ్మవర్చసా భవ ఇతి| బ్రహ్మా బృహస్పతిర్విష్ణుః సోమసూర్యస్తథాఽశ్వినౌ| భగోఽథ మిత్రావరుణౌ వీరం దధతు మే సుతం||53||

Adhikarana saMveshanaprakArastaduttarakRutya~jca| (54) · Śloka 54

తతః పరస్పరం సామభిరభిసాంత్వ్య సహర్షమనుకూలం సంవిశేతాం| పర్యాప్తే చైనాం శీతోదకేన సహసా పరిషించేత్||54||

Adhikarana maithune~ayogyau strIpuruShau (55) · Śloka 55

తత్రాఽత్యాశితా, క్షుధితా, పిపాసితా, భీతా, విమనాః, శోకార్త్తా, క్రుద్ధాఽతిమేదురాఽన్యకామాఽవ్యవాయకామా వా న గర్భం ధత్తే, విగుణం వా| తథా పురుషోఽపి| న చాసౌ అధస్తిష్ఠేత్| తథా హి స్త్రీచేష్టః పుమాంజాయతే, పుంశ్చేష్టా వా స్త్రీ||55||

Adhikarana nyubjapArshvagatastrIsevananiShedhAdi (56) · Śloka 56

న చ న్యుబ్జాం వా సేవేత| న్యుబ్జాయాం వాతో బలవాన్ స యోనిం పీడయతి| దక్షిణపార్శ్వగతాయాః శ్లేష్మా పీడితశ్చ్యుతః పిదధాతి గర్భాశయం| వామపార్శ్వగతాయాస్తద్వత్ పిత్తం విదహతి రక్తశుక్రే| తస్మాదుత్తానం బీజం గృహ్ణీయాత్| తథా హి యథాస్థానమేవ తిష్ఠంతి దోషాః||56||

Adhikarana puMsavanakAlaH matAntarANi ca (57) · Śloka 57

లబ్ధగర్భాం చైనాం విదిత్వా, ప్రాగ్వ్యక్తీభావాద్గర్భస్య పుష్యే పుంసవనాని ప్రయుంజీత| ద్వాదశరాత్రమిత్యన్యే| తత్రాపి యుగ్మదినేష్వితి కేచిత్| ప్రత్యహమిత్యపరే||57||

Adhikarana puMsavanavidhiH (58) · Śloka 58

తద్యథా-- లక్ష్మణా-వటశ్రృంగ-సహదేవా-విశ్వ-దేవానామ-న్యతమాం క్షీరేఽభిషుత్య త్రీశ్చతురో వా బిందూన్ దక్షిణే నాసాపుటే స్వయమాసించేత్ పిచునా| వామే తు దుహితృకామా| న చైతాన్ నిష్ఠీవేత్| తథా పుష్యోద్ధృతాయాః శ్వేతబృహత్యా మూలకల్కాద్రసం నావయేత్| తద్వచ్చోత్పలపత్రం కుముదపత్రం లక్ష్మణామూలం వటశృంగాణి చాష్టౌ చ నావయేత్| శుక్ల-మాల్యాంబరధరా చ నారీ పుష్యోద్ధృతాయా లక్ష్మణాయా మూలకల్కముదుంబరమాత్రం పయసా పిబేత్ పుత్రస్యోత్పాదనాయ స్థితయే చ| తద్వద్గౌరదండమపామార్గం జీవకర్షభకౌ శంఖపుష్పీమధ్యదండాం సహచరం నగ్నజితమగ్నిజిహ్వామష్టౌ వా వటశ్రృంగాని| శాలిపిష్టస్య చ పచ్యమానస్యోష్మాణమాఘ్రాయ తద్రసం దేహల్యాం స్థితా పూర్వవన్నావయేత్| యచ్చాన్యదపి బ్రాహ్మణా వృద్ధస్త్రియో వా బ్రూయుస్తచ్చ కుర్యాత్||58||

Adhikarana garbhasthApanAni (59) · Śloka 7

తతః ప్రజాస్థాపనాఖ్యా దశౌషధీః శిరసా దక్షిణేన చ పాణినా ధారయేత్| ఏతాభిశ్చ సిద్ధం పయో ఘృతం వా పిబేత్| ఏతాభిరేవ పుష్యే-పుష్యే స్నాయాత్| సదా చ సమాలభేత| తథా సర్వాసాం జీవనీయానామౌషధీనాం సదోపయోగస్తైర్విధానైః| ఇతి గర్భస్థాపనాని| సౌమ్యాకృతివచనోపచారచేష్టాశ్చ ప్రియహితానువర్తినః పరిచారకాస్తథా భర్తేతి||7||

Adhikarana punarupagamananiShedhakAlaH (60) · Śloka 60

పునశ్చైనాం మాసాదుపేయాత్||60||

Adhikarana garbhasya varNavisheShahetavaH (61) · Śloka 61

తత్ర శుక్రే శుక్లే ఘృతమండాభే వా గర్భస్య గౌరత్వం| తైలాభే కృష్ణత్వం| మధ్వాభే శ్యామత్వం| తథా క్షీరాదిమధురాణాముపయోగాత్ మాతురుదకవిహారాచ్చ గౌరతా| తిలాన్నవిదాహినాం కృష్ణతా| వ్యామిశ్రాణాం శ్యామతా| దేశకులానువృత్తితశ్చ వర్ణభేదః| తథా తేజోధాతోరుదకాఽఽకాశధాతుసంపర్కాద్గౌరతా, భూవాయుసంపర్కాత్ కృష్ణతా, సర్వధాతుసామ్యే శ్యామతా||61||

Adhikarana garbhasya sattvavisheShakarANi (62) · Śloka 62

సత్త్వవిశేషకరాణి పునర్మాతాపితృసత్త్వాదయోఽంతర్వత్న్యాః శ్రుతయశ్చాభీక్ష్ణం స్వోపచితం చ కర్మ భవతి| పూర్వాభ్యాసశ్చేతి||62||

Adhikarana adhyAyopasaMhAraH (63) · Śloka 63

భవంతి చాత్ర||63||

Adhikarana Arttavasya bahvalpakAlasthitau hetuH (64) · Śloka 64

ఘృతక్షీరాదినిత్యాసు ముదితాసు కఫాత్మసు| ఆర్త్తవం తిష్ఠతి చిరం విపరీతాస్వతోఽన్యథా||64||

Adhikarana shuddhe garbhAshaye bIjanipAtAdeva garbhagrahaNam (65) · Śloka 65

నిపాతాదేవ గృహ్ణాతి రాగం వాసో యథాఽమలం| ధ్రువం గర్భం తథా బీజం క్షేత్రం బీజముపస్కృతం||65||

Adhikarana garbhali~ggAbdivyakteH pUrvameva puMsavanasya anuShTheyatvam (66) · Śloka 66

అవిరుద్ధే ధ్రువం దైవ కాలే యుక్తస్య కర్మణః| సిద్ధిః పుంసవనాద్యస్మాత్పూర్వం వ్యక్తేః ప్రయోజయేత్||66||

Adhikarana puMsavanAdividhinA jAtAnAM putrANAM sadguNatvam (67) · Śloka 67

జాతాశ్చైవం రూపవంతో మహాసత్త్వాశ్చిరాయుషః| ఋణాన్మోచయితారః స్యుః సుపుత్రాః పుత్రిణాం మతాః||67||

Adhikarana devatAdiratAnAM mahAguNaputrotpattiH (68) · Śloka 68

దేవతాచారశౌచాదిరతా సూతే మహాగుణం| ధావత్యేవం చాచరితం ప్రాగ్జన్మాభ్యాసయోగతః||68||

Adhikarana strIshukrasya garbhaM pratyaki~jcitkaratvam (69-5) · Śloka 5

యోషితోఽపి స్రవత్యేవ శుక్రం పుంసః సమాగమే| గర్భస్య తత్ర కించిత్తుం కరోతీతి న చింత్యతే||69|| ఇతి వైద్యపతిసింహగుప్తస్య సూనోర్వాగ్భటస్య కృతౌ అష్టాంగసంగ్రహసంహితాయాం శారీరస్థానేఽంగ- విభాగో నామ ప్రథమోఽధ్యాయః||5||