Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತೋ ಬಾಲಗ್ರಹವಿಜ್ಞಾನೀಯಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
View original
अथातो बालग्रहविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
3. bālagrahavijñānīyaḥ
Adhikarana grahANAM samBavaH (2) · Śloka 2
ಪುರಾ ಗುಹಸ್ಯ ರಕ್ಷಾರ್ಥಂ ನಿರ್ಮಿತಾಃ ಶೂಲಪಾಣಿನಾ| ಮನುಷ್ಯವಿಗ್ರಹಾಃ ಪಞ್ಚ ಸಪ್ತ ಸ್ತ್ರೀವಿಗ್ರಹಾ ಗ್ರಹಾಃ| ಸ್ಕನ್ದೋ ವಿಶಾಖೋ ಮೇಷಾಸ್ಯಃ ಶ್ವಗ್ರಹಃ ಪಿತೃಸಂಜ್ಞಿತಃ| ಶಕುನಿಃ ಪೂತನಾ ಶೀತಪೂತನಾಽದೃಷ್ಟಿಪೂತನಾ| ಮುಖಮಣ್ಡಿತಿಕಾ ತದ್ವದ್ರೇವತೀ ಶುಷ್ಕರೇವತೀ||೨||
View original
पुरा गुहस्य रक्षार्थं निर्मिताः शूलपाणिना| मनुष्यविग्रहाः पञ्च सप्त स्त्रीविग्रहा ग्रहाः| स्कन्दो विशाखो मेषास्यः श्वग्रहः पितृसंज्ञितः| शकुनिः पूतना शीतपूतनाऽदृष्टिपूतना| मुखमण्डितिका तद्वद्रेवती शुष्करेवती||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grahANAM vRuttivyavasthA (3) · Śloka 3
ತೇ ಕಾಮರೂಪಿಣಃ ಸ್ಕನ್ದಮುಪಚೇರುಃ ಸಮಾಹಿತಾಃ| ಸ್ಕನ್ದಸ್ಯ ಬಾಲಧಾರತ್ವಾತ್ತೇಷಾಂ ಸ್ಕನ್ದೋಽಗ್ರಣೀರಭೂತ್| ಸ್ಕನ್ದೇಽಥ ಯೌವನಂ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಸೇನಾಪತ್ಯಂ ಚ ತಾನ್ ಗ್ರಹಾನ್| ರೌದ್ರಾನ್ ರುದ್ರೋಽನುಜಗ್ರಾಹ ಪ್ರಹ್ವಾನ್ ವೃತ್ತ್ಯಭಿಲಾಷಿಣಃ| ನ ತಿಥಿಷ್ವಪ್ಯತಿಥಯೋ ದೇವತಾಃ ಪಿತರೋಽಪಿ ವಾ| ಯೇಷು ವೇಶ್ಮಸು ಪೂಜ್ಯನ್ತೇ ನಿವೃತ್ತಾಚಾರವರ್ತ್ಮಸು| ಹರಧ್ವಂ ತೇಷು ಬಾಲಾನಾಮಾರೋಗ್ಯಂ ಧಾರಿಶರ್ಮ ಚ||೩||
View original
ते कामरूपिणः स्कन्दमुपचेरुः समाहिताः| स्कन्दस्य बालधारत्वात्तेषां स्कन्दोऽग्रणीरभूत्| स्कन्देऽथ यौवनं प्राप्ते सेनापत्यं च तान् ग्रहान्| रौद्रान् रुद्रोऽनुजग्राह प्रह्वान् वृत्त्यभिलाषिणः| न तिथिष्वप्यतिथयो देवताः पितरोऽपि वा| येषु वेश्मसु पूज्यन्ते निवृत्ताचारवर्त्मसु| हरध्वं तेषु बालानामारोग्यं धारिशर्म च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grahagrahaNahetavaH kAlaH prakArashca (4) · Śloka 4
ಶೂಲಿನೇತಿ ನಿಯುಕ್ತಾಸ್ತೇ ಬಲಿಪೂಜಾಭಿಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ| ಕ್ರುದ್ಧಾನ್ ಭೀತಾನ್ ವಿಮನಸಃ ಶೂನ್ಯಸ್ಥಾನೈಕಚಾರಿಣಃ| ಪರೋಪಭುಕ್ತಕುಸುಮವಸ್ತ್ರಾಭರಣಧಾರಿಣಃ| ಬಾಲಾನ್ ಕಶ್ಮಲಧಾತ್ರೀಕಾನ್ ಸನ್ಧ್ಯಾಸು ರುದತೋಽಶುಚೀನ್| ಋಕ್ಷೋಲೂಕಬಿಡಾಲಾದಿರೂಪೈರನ್ಯೈಸ್ತಥಾದ್ಭುತೈಃ| ಸನ್ತ್ರಾಸಯನ್ತಃ ಶಯಿತಾನ್ ಕದಾಚಿಜ್ಜಾಗ್ರತೋಽಪಿ ವಾ| ಪ್ರಾಯಃ ಪರ್ವಸು ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಗ್ರಹಾಶ್ಛಿದ್ರಪ್ರಹಾರಿಣಃ| ಆವಿಶನ್ತಶ್ಚ ಲಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ಕೇವಲಂ ಶಾಸ್ತ್ರಚಕ್ಷುಷಾ| ಶುದ್ಧೇನ ದೇಹಂ ಬಾಲಾನಾಂ ಗನ್ಧರ್ವಾ ಇವ ಯೋಷಿತಾಮ್||೪||
View original
शूलिनेति नियुक्तास्ते बलिपूजाभिकाङ्क्षिणः| क्रुद्धान् भीतान् विमनसः शून्यस्थानैकचारिणः| परोपभुक्तकुसुमवस्त्राभरणधारिणः| बालान् कश्मलधात्रीकान् सन्ध्यासु रुदतोऽशुचीन्| ऋक्षोलूकबिडालादिरूपैरन्यैस्तथाद्भुतैः| सन्त्रासयन्तः शयितान् कदाचिज्जाग्रतोऽपि वा| प्रायः पर्वसु गृह्णन्ति ग्रहाश्छिद्रप्रहारिणः| आविशन्तश्च लक्ष्यन्ते केवलं शास्त्रचक्षुषा| शुद्धेन देहं बालानां गन्धर्वा इव योषिताम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyaM pUrvarUpam (5) · Śloka 5
ತೇಷಾಂ ಗ್ರಹಿಷ್ಯತಾಂ ರೂಪಂ ಪ್ರತತಂ ರೋದನಂ ಜ್ವರಃ||೫||
View original
तेषां ग्रहिष्यतां रूपं प्रततं रोदनं ज्वरः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyaM rUpam (6) · Śloka 6
ಸಾಮಾನ್ಯಂ ರೂಪಮುತ್ರಾಸಜೃಮ್ಭಾಭ್ರೂಕ್ಷೇಪದೀನತಾಃ| ಫೇನಸ್ರಾವೋರ್ಧ್ವದುಷ್ಟ್ಯೋಷ್ಠದನ್ತದಂಶಪ್ರಜಾಗರಾಃ| ರೋದನಂ ಕೂಜನಂ ಸ್ತನ್ಯವಿದ್ವೇಷಃ ಸ್ವರವೈಕೃತಮ್| ನಖೈರಕಸ್ಮಾತ್ಪರಿತಃ ಸ್ವಧಾತ್ರ್ಯಙ್ಗವಿಲೇಖನಮ್||೬||
View original
सामान्यं रूपमुत्रासजृम्भाभ्रूक्षेपदीनताः| फेनस्रावोर्ध्वदुष्ट्योष्ठदन्तदंशप्रजागराः| रोदनं कूजनं स्तन्यविद्वेषः स्वरवैकृतम्| नखैरकस्मात्परितः स्वधात्र्यङ्गविलेखनम्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana skandagrahe lakShaNam (7) · Śloka 7
ತತ್ರೈಕನಯನಸ್ರಾವೀ ಶಿರೋ ವಿಕ್ಷಿಪತೇ ಮುಹುಃ| ಹತೈಕಪಕ್ಷಃ ಸ್ತಬ್ಧಾಙ್ಗಃ ಸಸ್ವೇದೋ ನತಕನ್ಧರಃ| ದನ್ತಖಾದೀ ಸ್ತನದ್ವೇಷೀ ತ್ರಸ್ಯನ್ ರೋದಿತಿ ವಿಸ್ವರಮ್| ವಕ್ರವಕ್ತ್ರೋ ವಮನ್ ಲಾಲಾಂ ಭೃಶಮೂರ್ಧ್ವಂ ನಿರೀಕ್ಷತೇ| ವಸಾಸ್ರಗನ್ಧಿರುದ್ವಿಗ್ನೋ ಬದ್ಧಮುಷ್ಟಿಶಕೃಚ್ಛಿಶುಃ| ಚಲಿತೈಕಾಕ್ಷಿಗಣ್ಡಭ್ರೂಃ ಸಂರಕ್ತೋಭಯಲೋಚನಃ| ಸ್ಕನ್ದಾರ್ತ್ತಸ್ತೇನ ವೈಕಲ್ಯಂ ಮರಣಂ ವಾ ಭವೇದ್ ಧ್ರುವಮ್||೭||
View original
तत्रैकनयनस्रावी शिरो विक्षिपते मुहुः| हतैकपक्षः स्तब्धाङ्गः सस्वेदो नतकन्धरः| दन्तखादी स्तनद्वेषी त्रस्यन् रोदिति विस्वरम्| वक्रवक्त्रो वमन् लालां भृशमूर्ध्वं निरीक्षते| वसास्रगन्धिरुद्विग्नो बद्धमुष्टिशकृच्छिशुः| चलितैकाक्षिगण्डभ्रूः संरक्तोभयलोचनः| स्कन्दार्त्तस्तेन वैकल्यं मरणं वा भवेद् ध्रुवम्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana skandApasmAralakShaNam (8) · Śloka 8
ಸಂಜ್ಞಾನಾಶೋ ಮುಹುಃ ಕೇಶಲುಞ್ಚನಂ ಕನ್ಧರಾನತಿಃ| ವನಮ್ಯ ಜೃಮ್ಭಮಾಣಸ್ಯ ಶಕೃನ್ಮೂತ್ರಪ್ರವರ್ತನಮ್| ಸ್ತನಸ್ವಜಿಹ್ವಾಸನ್ದಂಶಸಂರಮ್ಭಜ್ವರಜಾಗರಾಃ| ಪೂಯಶೋಣಿತಗನ್ಧಶ್ಚ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಲಕ್ಷಣಮ್||೮||
View original
संज्ञानाशो मुहुः केशलुञ्चनं कन्धरानतिः| वनम्य जृम्भमाणस्य शकृन्मूत्रप्रवर्तनम्| स्तनस्वजिह्वासन्दंशसंरम्भज्वरजागराः| पूयशोणितगन्धश्च स्कन्दापस्मारलक्षणम्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana naigameShagrahe lakShaNam (9) · Śloka 9
ಆಧ್ಮಾನಂ ಪಾಣಿಪಾದಸ್ಯ ಸ್ಪನ್ದನಂ ಫೇನನಿರ್ವಮಿಃ| ತೃಣ್ಮುಷ್ಟಿಬನ್ಧಾತೀಸಾರಸ್ವರದೈನ್ಯವಿವರ್ಣತಾಃ| ಕೂಜನಂ ಸ್ತನನಂ ಛರ್ದಿಃ ಕಾಸಹಿಧ್ಮಾಪ್ರಜಾಗರಾಃ| ಓಷ್ಠದಂಶಾಂಸಸಙ್ಕೋಚಸ್ತಮ್ಭಬಸ್ತಾಭಗನ್ಧತಾಃ| ಊರ್ಧ್ವಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಹಸನಂ ಮಧ್ಯೇ ವಿನಮನಂ ಜ್ವರಃ| ಮೂರ್ಛೈಕನೇತ್ರಶೋಫಶ್ಚ ನೈಗಮೇಷಗ್ರಹಾಕೃತಿಃ||೯||
View original
आध्मानं पाणिपादस्य स्पन्दनं फेननिर्वमिः| तृण्मुष्टिबन्धातीसारस्वरदैन्यविवर्णताः| कूजनं स्तननं छर्दिः कासहिध्माप्रजागराः| ओष्ठदंशांससङ्कोचस्तम्भबस्ताभगन्धताः| ऊर्ध्वं निरीक्ष्य हसनं मध्ये विनमनं ज्वरः| मूर्छैकनेत्रशोफश्च नैगमेषग्रहाकृतिः||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvagrahe lakShaNam (10) · Śloka 10
ಕಮ್ಪೋ ಹೃಷಿತರೋಮತ್ವಂ ಸ್ವೇದಶ್ಚಕ್ಷುನಿಮೀಲನಮ್| ಬಹಿರಾಯಾಮನಂ ಜಿಹ್ವಾದೇಶೋಽನ್ತಃಕಣ್ಠಕೂಜನಮ್| ಧಾವನಂ ವಿಟ್ಸಗನ್ಧತ್ವಂ ಕ್ರೋಶನಞ್ಚ ಶ್ವವಚ್ಛುನಿ||೧೦||
View original
कम्पो हृषितरोमत्वं स्वेदश्चक्षुनिमीलनम्| बहिरायामनं जिह्वादेशोऽन्तःकण्ठकूजनम्| धावनं विट्सगन्धत्वं क्रोशनञ्च श्ववच्छुनि||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pitRugrahe lakShaNam (11) · Śloka 11
ರೋಮಹರ್ಷೋ ಮುಹುಸ್ತ್ರಾಸಃ ಸಹಸಾ ರೋದನಂ ಜ್ವರಃ| ಕಾಸಾತಿಸಾರವಮಥುಜೃಮ್ಭಾತೃಟ್ಚ್ಛವಗನ್ಧಿತಾಃ| ಅಙ್ಗೇಷ್ವಾಕ್ಷೇಪವಿಕ್ಷೇಪಶೋಷಸ್ತಮ್ಭವಿವರ್ಣತಾಃ| ಮುಷ್ಟಿಬನ್ಧಃ ಸ್ರುತಿಶ್ಚಾಕ್ಷ್ಣೋರ್ಬಾಲಸ್ಯ ಸ್ಯುಃ ಪಿತೃಗ್ರಹೇ||೧೧||
View original
रोमहर्षो मुहुस्त्रासः सहसा रोदनं ज्वरः| कासातिसारवमथुजृम्भातृट्च्छवगन्धिताः| अङ्गेष्वाक्षेपविक्षेपशोषस्तम्भविवर्णताः| मुष्टिबन्धः स्रुतिश्चाक्ष्णोर्बालस्य स्युः पितृग्रहे||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shakunigrahe lakShaNam (12) · Śloka 12
ಸ್ರಸ್ತಾಙ್ಗತ್ವಮತೀಸಾರೋ ಜಿಹ್ವಾತಾಲುಗಲೇ ವ್ರಣಾಃ| ಸ್ಫೋಟಾಃ ಸದಾಹರುಕ್ಪಾಕಾಃ ಸನ್ಧಿಷು ಸ್ಯುಃ ಪುನಃಪುನಃ| ನಿಶ್ಯಹ್ನಿ ಪ್ರವಿಲೀಯನ್ತೇ ಪಾಕೋ ವಕ್ತ್ರೇ ಗುದೇಽಪಿ ವಾ| ಭಯಂ ಶಕುನಗನ್ಧತ್ವಂ ಜ್ವರಶ್ಚ ಶಕುನಿಗ್ರಹೇ||೧೨||
View original
स्रस्ताङ्गत्वमतीसारो जिह्वातालुगले व्रणाः| स्फोटाः सदाहरुक्पाकाः सन्धिषु स्युः पुनःपुनः| निश्यह्नि प्रविलीयन्ते पाको वक्त्रे गुदेऽपि वा| भयं शकुनगन्धत्वं ज्वरश्च शकुनिग्रहे||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUtanAgrahe lakShaNam (13) · Śloka 13
ಪೂತನಾಯಾಂ ವಮಿಃ ಕಮ್ಪಃ ತನ್ದ್ರಾ ರಾತ್ರೌ ಪ್ರಜಾಗರಃ| ಹಿಧ್ಮಾಧ್ಮಾನಂ ಶಕೃದ್ಭೇದಃ ಪಿಪಾಸಾ ಮೂತ್ರನಿಗ್ರಹಃ| ಸ್ರಸ್ತಹೃಷ್ಟಾಙ್ಗರೋಮತ್ವಂ ಕಾಕವತ್ ಪೂತಿಗನ್ಧಿತಾ||೧೩||
View original
पूतनायां वमिः कम्पः तन्द्रा रात्रौ प्रजागरः| हिध्माध्मानं शकृद्भेदः पिपासा मूत्रनिग्रहः| स्रस्तहृष्टाङ्गरोमत्वं काकवत् पूतिगन्धिता||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shItapUtanAgrahe lakShaNam (14) · Śloka 14
ಶೀತಪೂತನಯಾ ಕಮ್ಪೋ ರೋದನಂ ತಿರ್ಯಗೀಕ್ಷಣಮ್| ತೃಷ್ಣಾನ್ತ್ರಕೂಜೋಽತೀಸಾರೋ ವಸಾವದ್ವಿಸ್ರಗನ್ಧಿತಾ| ಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಯೈಕಸ್ಯ ಶೀತತ್ವಮುಷ್ಣತ್ವಮಪರಸ್ಯ ಚ||೧೪||
View original
शीतपूतनया कम्पो रोदनं तिर्यगीक्षणम्| तृष्णान्त्रकूजोऽतीसारो वसावद्विस्रगन्धिता| पार्श्वस्यैकस्य शीतत्वमुष्णत्वमपरस्य च||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana andhapUtanAgrahe lakShaNam (15) · Śloka 15
ಅನ್ಧಪೂತನಯಾ ಚ್ಛರ್ದಿರ್ಜ್ವರಃ ಕಾಸೋಽಲ್ಪನಿದ್ರತಾ| ವರ್ಚಸೋ ಭೇದವೈವರ್ಣ್ಯದೌರ್ಗನ್ಧ್ಯಾನ್ಯಙ್ಗಶೋಷಣಮ್| ದುಷ್ಟಿಸಾದೋಽಕ್ಷಿರುಕ್ಕಣ್ಡೂಃ ಪೋಥಕೀಜನ್ಮಶೂನತಾ| ಹಿಧ್ಮೋದ್ವೇಗಃ ಸ್ತನದ್ವೇಷವೈವರ್ಣ್ಯಸ್ವರತೀಕ್ಷ್ಣತಾಃ| ವೇಪಥುರ್ಮತ್ಸ್ಯಗನ್ಧಿತ್ವಮಥವಾ ಸಾಮ್ಲಗನ್ಧಿತಾ||೧೫||
View original
अन्धपूतनया च्छर्दिर्ज्वरः कासोऽल्पनिद्रता| वर्चसो भेदवैवर्ण्यदौर्गन्ध्यान्यङ्गशोषणम्| दुष्टिसादोऽक्षिरुक्कण्डूः पोथकीजन्मशूनता| हिध्मोद्वेगः स्तनद्वेषवैवर्ण्यस्वरतीक्ष्णताः| वेपथुर्मत्स्यगन्धित्वमथवा साम्लगन्धिता||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana muKamaNDitikAgrahe lakShaNam (16) · Śloka 16
ಮುಖಮಣ್ಡಿತಯಾ ಪಾಣಿಪಾದಾಸ್ಯರಮಣೀಯತಾ| ಸಿರಾಭಿರಸಿತಾಭಾಭಿರಾಚಿತೋದರತಾ ಜ್ವರಃ| ಅರೋಚಕೋಽಙ್ಗಗ್ಲಪನಂ ಗೋಮೂತ್ರಸಮಗನ್ಧಿತಾ||೧೬||
View original
मुखमण्डितया पाणिपादास्यरमणीयता| सिराभिरसिताभाभिराचितोदरता ज्वरः| अरोचकोऽङ्गग्लपनं गोमूत्रसमगन्धिता||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana revatIgrahe lakShaNam (17) · Śloka 17
ರೇವತ್ಯಾಂ ಶ್ಯಾವನೀಲತ್ವಂ ಕರ್ಣನಾಸಾಕ್ಷಿಮರ್ದನಮ್| ಕಾಸಹಿಧ್ಮಾಕ್ಷಿವಿಕ್ಷೇಪವಕ್ತ್ರವಕ್ರತ್ವರಕ್ತತಾಃ| ವಸ್ತಗನ್ಧೋ ಜ್ವರಃ ಶೋಷಃ ...................||೧೭||
View original
रेवत्यां श्यावनीलत्वं कर्णनासाक्षिमर्दनम्| कासहिध्माक्षिविक्षेपवक्त्रवक्रत्वरक्तताः| वस्तगन्धो ज्वरः शोषः ...................||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuShkarevatIgrahe lakShaNam (18) · Śloka 18
........................ ಪುರೀಷಂ ಹರಿತಂ ದ್ರವಮ್| ಜಾಯತೇ ಶುಷ್ಕರೇವತ್ಯಾಂ ಕ್ರಮಾತ್ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸಙ್ಕ್ಷಯಃ| ಕೇಶಶಾತೋಽನ್ನವಿದ್ವೇಷಃ ಸ್ವರದೈನ್ಯಂ ವಿವರ್ಣತಾ| ನಾನಾವರ್ಣಪುರೀಷತ್ವಮುದರೇ ಗ್ರನ್ಥಯಃ ಸಿರಾಃ| ರೋದನಂ ಗೃಧ್ರಗನ್ಧಿತ್ವಂ ದೀರ್ಘಕಾಲಾನುವರ್ತನಮ್||೧೮||
View original
........................ पुरीषं हरितं द्रवम्| जायते शुष्करेवत्यां क्रमात् सर्वाङ्गसङ्क्षयः| केशशातोऽन्नविद्वेषः स्वरदैन्यं विवर्णता| नानावर्णपुरीषत्वमुदरे ग्रन्थयः सिराः| रोदनं गृध्रगन्धित्वं दीर्घकालानुवर्तनम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asAdhyagrahe lakShaNam (19) · Śloka 19
ಉದರೇ ಗ್ರನ್ಥಯೋ ವೃತ್ತಾ ಯಸ್ಯ ನಾನಾವಿಧಂ ಶಕೃತ್| ಜಿಹ್ವಾಯಾ ನಿಮ್ನತಾ ಮಧ್ಯೇ ಶ್ಯಾವಂ ತಾಲುಂ ಚ ತಂ ತ್ಯಜೇತ್||೧೯||
View original
उदरे ग्रन्थयो वृत्ता यस्य नानाविधं शकृत्| जिह्वाया निम्नता मध्ये श्यावं तालुं च तं त्यजेत्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuShkarevatyAH vishiShTamasAdhyalakShaNam (20) · Śloka 20
ಭುಞ್ಜಾನೋಽನ್ನಂ ಬಹುವಿಧಂ ಯೋ ಬಾಲಃ ಪರಿಹೀಯತೇ| ತೃಷ್ಣಾಗೃಹೀತಃ ಕ್ಷಾಮಾಕ್ಷೋ ಹನ್ತಿ ತಂ ಶುಷ್ಕರೇವತೀ||೨೦||
View original
भुञ्जानोऽन्नं बहुविधं यो बालः परिहीयते| तृष्णागृहीतः क्षामाक्षो हन्ति तं शुष्करेवती||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grahagrahaNahetutraividhyam (21) · Śloka 21
ಹಿಂಸಾರತ್ಯರ್ಚನಾಕಾಙ್ಕ್ಷಾ ಗ್ರಹಗ್ರಹಣಕಾರಣಮ್||೨೧||
View original
हिंसारत्यर्चनाकाङ्क्षा ग्रहग्रहणकारणम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hiMsAtmake grahe lakShaNam (22) · Śloka 22
ತತ್ರ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕೇ ಬಾಲೋ ಮಹಾನ್ ವಾ ಸ್ರುತನಾಸಿಕಃ| ಕ್ಷತಜಿಹ್ವಃ ಕ್ವಣನ್ ಬಾಢಮಸುಖೀ ಸಾಸ್ರಲೋಚನಃ| ದುರ್ವರ್ಣೋ ಹೀನವಚನಃ ಪೂತಿಗನ್ಧಶ್ಚ ಜಾಯತೇ| ಕ್ಷಾಮೋ ಮೂತ್ರಪುರೀಷಂ ಸ್ವಂ ಮೃದ್ನಾತಿ ನ ಜುಗುಪ್ಸತೇ| ಹಸ್ತೌ ಚೋದ್ಯಮ್ಯ ಸಂರಬ್ಧೋ ಹನ್ತ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ತಥಾಪರಮ್| ತದ್ವಚ್ಚ ಶಸ್ತ್ರಕಾಷ್ಠಾದ್ಯೈರಗ್ನಿಂ ವಾ ದೀಪ್ತಮಾವಿಶೇತ್| ಅಪ್ಸು ಮಜ್ಜೇತ್ಪತೇತ್ ಕೂಪೇ ಕುರ್ಯಾದನ್ಯಚ್ಚ ತದ್ವಿಧಮ್| ತೃಡ್ದಾಹಮೋಹಾನ್ ಪೂಯಸ್ಯ ಛರ್ದನಂ ಚ ಪ್ರವರ್ತಯೇತ್| ಸಕ್ತಞ್ಚ ಸರ್ವಮಾರ್ಗೇಭ್ಯೋಽರಿಷ್ಟೋತ್ಪತ್ತಿಞ್ಚ ತಂ ತ್ಯಜೇತ್||೨೨||
View original
तत्र हिंसात्मके बालो महान् वा स्रुतनासिकः| क्षतजिह्वः क्वणन् बाढमसुखी सास्रलोचनः| दुर्वर्णो हीनवचनः पूतिगन्धश्च जायते| क्षामो मूत्रपुरीषं स्वं मृद्नाति न जुगुप्सते| हस्तौ चोद्यम्य संरब्धो हन्त्यात्मानं तथापरम्| तद्वच्च शस्त्रकाष्ठाद्यैरग्निं वा दीप्तमाविशेत्| अप्सु मज्जेत्पतेत् कूपे कुर्यादन्यच्च तद्विधम्| तृड्दाहमोहान् पूयस्य छर्दनं च प्रवर्तयेत्| सक्तञ्च सर्वमार्गेभ्योऽरिष्टोत्पत्तिञ्च तं त्यजेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ratikAme grahe lakShaNam (23) · Śloka 23
ರಹಃಸ್ತ್ರೀರತಿಸಂಲ್ಲಾಪಗನ್ಧಸ್ರಗ್ಭೂಷಣಪ್ರಿಯಃ| ಹೃಷ್ಟಃ ಶಾನ್ತಶ್ಚ ದುಃಸಾಧ್ಯೋ ರತಿಕಾಮೇನ ಪೀಡಿತಃ||೨೩||
View original
रहःस्त्रीरतिसंल्लापगन्धस्रग्भूषणप्रियः| हृष्टः शान्तश्च दुःसाध्यो रतिकामेन पीडितः||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arcanAkAmagrahe lakShaNam (24) · Śloka 24
ದೀನಃ ಪರಿಮೃಶನ್ ವಕ್ತ್ರಂ ಶುಷ್ಕೌಷ್ಠಗಲತಾಲುಕಃ| ಶಙ್ಕಿತಂ ವೀಕ್ಷತೇ ರೌತಿ ಧ್ಯಾಯತ್ಯಾಯಾತಿ ಭೀತತಾಮ್| ಅನ್ನಮನ್ನಾಭಿಲಾಷೇಽಪಿ ದತ್ತಂ ನಾತಿ ಬುಭುಕ್ಷತೇ| ಗೃಹೀತಂ ಬಲಿಕಾಮೇನ ತಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಸುಖಸಾಧನಮ್||೨೪||
View original
दीनः परिमृशन् वक्त्रं शुष्कौष्ठगलतालुकः| शङ्कितं वीक्षते रौति ध्यायत्यायाति भीतताम्| अन्नमन्नाभिलाषेऽपि दत्तं नाति बुभुक्षते| गृहीतं बलिकामेन तं विद्यात् सुखसाधनम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikitsAsUtram (25-26) · Śloka 26
ಹನ್ತುಕಾಮಂ ಜಯೇದ್ಧೋಮೈಃ ಸಿದ್ಧಮನ್ತ್ರಪ್ರವರ್ತಿತೈಃ| ಇತರೌ ತು ಯಥಾಕಾಮಂ ರತಿಬಲ್ಯಾದಿದಾನತಃ||೨೫|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಬಾಲಗ್ರಹವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೬||
View original
हन्तुकामं जयेद्धोमैः सिद्धमन्त्रप्रवर्तितैः| इतरौ तु यथाकामं रतिबल्यादिदानतः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे बालग्रहविज्ञानीयो नाम तृतीयोऽध्यायः||२६||
🔊 Audio coming soon