Adhikarana atha li~gganAshapratiShedho nAma saptadasho~adhyAyaH - pra (1) · Śloka 1
అథాతో లింగనాశప్రతిశేధం నామాధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః||1||
अथातो लिङ्गनाशप्रतिशेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana li~gganAshaparyAyAH - upadravAshca (2) · Śloka 2
లింగనాశే నీలికా పటలమాంధ్యమితి పర్యాయాః| సః శ్లైష్మిక ఏవ ప్రాక్ సాధ్యోఽభిహితః| తస్య పునః షడుపద్రవాః-ఆవర్త్తకీ, శర్కరా, రాజీమతీ, ఛిన్నాంశుకా, చంద్రకీ ఛత్రకీ చేతి||2||
लिङ्गनाशे नीलिका पटलमान्ध्यमिति पर्यायाः| सः श्लैष्मिक एव प्राक् साध्योऽभिहितः| तस्य पुनः षडुपद्रवाः-आवर्त्तकी, शर्करा, राजीमती, छिन्नांशुका, चन्द्रकी छत्रकी चेति||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upadravalakShaNAni (3) · Śloka 3
తత్ర శ్వేతారుణావర్త్తవదనవస్థితా దృష్టిరావర్త్తకీ| అర్కక్షీరలేశేనేవ కూర్చికాపిండేనేవ చాచితా శర్కరా| శాలిశూకాభరాజ్యావృతా రాజీమతీ| ఛిన్నవిషమదగ్ధాభా సరుక్ ఛిన్నాంశుకా| కాంస్యసమచ్ఛాయా చంద్రకసంస్థానా చంద్రకీ| నైకవర్ణా ఛత్రనిభా ఛత్రకీ| తా న విధ్యేత్| అపి చ||3||
तत्र श्वेतारुणावर्त्तवदनवस्थिता दृष्टिरावर्त्तकी| अर्कक्षीरलेशेनेव कूर्चिकापिण्डेनेव चाचिता शर्करा| शालिशूकाभराज्यावृता राजीमती| छिन्नविषमदग्धाभा सरुक् छिन्नांशुका| कांस्यसमच्छाया चन्द्रकसंस्थाना चन्द्रकी| नैकवर्णा छत्रनिभा छत्रकी| ता न विध्येत्| अपि च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avedhyali~gganASalakShaNam (4) · Śloka 4
న విధ్యేదసిరార్హాణాం న తృట్పీనసకాసినాం| నాజీర్ణభీరువమితశిరః కర్ణాక్షిశూలినాం| నాత్యుష్ణశీతవాతాభ్రే నాసంపూర్ణాం చ నీలికాం||4||
न विध्येदसिरार्हाणां न तृट्पीनसकासिनाम्| नाजीर्णभीरुवमितशिरः कर्णाक्षिशूलिनाम्| नात्युष्णशीतवाताभ्रे नासम्पूर्णां च नीलिकाम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asa~jjAtanIlikAlakShaNam (5) · Śloka 5
అసంజాతా హీ విషమా దధిమస్తతనుశ్చ సా| శలాకయాఽవఘృష్టాపి పునరూర్ధ్వం ప్రపద్యతే| కరోతి వేదనాం తీవ్రాం దృష్టించ స్థగయేత్పునః||5||
असञ्जाता ही विषमा दधिमस्ततनुश्च सा| शलाकयाऽवघृष्टापि पुनरूर्ध्वं प्रपद्यते| करोति वेदनां तीव्रां दृष्टिञ्च स्थगयेत्पुनः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asampUrNanIlikAyAH gatiH (6) · Śloka 6
సా చ సంపూర్యతే శీఘ్రం శ్లేష్మలైర్వాతపిత్తలైః| చిరాత్ సోపద్రవా చ స్యాత్...........................||6||
सा च सम्पूर्यते शीघ्रं श्लेष्मलैर्वातपित्तलैः| चिरात् सोपद्रवा च स्यात्...........................||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyadhyanIlikAlakShaNam (7) · Śloka 7
........................నిష్ప్రేక్ష్యా త్వర్హతి వ్యధం|7|
.......................ंइष्प्रेक्ष्या त्वर्हति व्यधम्|७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana li~gganASe SastrakarmavidhAnam (7) · Śloka 7
అథ స్నిగ్ధస్య విరిక్తస్య ఘృతైః సంభోజితస్య నిశి రసేన ప్రీణితోత్తమాంగస్యాభుక్తవతః సజ్జోపకరణస్య విమలేఽహని సాధకే చ కృతస్వస్త్యయనస్య విహితాదిత్యవిదేహాధిపతిప్రణామస్య పూర్వాహ్ణే నివాతప్రకాశదేశస్థస్య ప్రత్యాదిత్యమాస్తరణేన లబ్ధమార్దవాయాం భూమౌ ప్రసాదితచరణయుగ్మముపవిష్టస్య క్షితితలగతసమతలోభయపాణేః పృష్ఠతః సుఖోపవిష్టేన పరిచారకేణ హస్తాభ్యాం నిశ్చలమవలంబితశిరసః కించిదుత్తానాస్యస్య స్వాం నాసామితరచ్చేక్షణమీక్షమాణస్యాతురస్య జంఘయోరుపరిష్టాన్నాత్యుచ్ఛ్రితాసననివిష్టో భిషక్ దక్షిణహస్తానులోమమక్షిముఖవాష్పస్విన్నం నిమీలితమీషదంగుష్ఠోదరవిమృదితతారకతయా పరిప్లుతదోషం సవ్యాంగుష్ఠప్రదదేశినీభ్యామున్మీల్య దక్షిణమధ్యమాప్రదేశిన్యంగుష్ఠైర్నిష్కంపం గృహీతయా శలాకయా కృష్ణభాగాద్భాగద్వయస్యాపాంగాదేకభాగస్య చ సంగమే దృషేరార్జవం నాత్యూర్ధ్వమధో వా నేత్రసహజన్మని సంధౌ విధ్యేత్| ఏవమేవ దక్షిణం దక్షిణాంగుష్ఠప్రదేశిన్యున్మీలితమితరేణ కరేణైవ చాతురస్య దక్షిణపార్శ్వే స్థిత్వా||7||
अथ स्निग्धस्य विरिक्तस्य घृतैः सम्भोजितस्य निशि रसेन प्रीणितोत्तमाङ्गस्याभुक्तवतः सज्जोपकरणस्य विमलेऽहनि साधके च कृतस्वस्त्ययनस्य विहितादित्यविदेहाधिपतिप्रणामस्य पूर्वाह्णे निवातप्रकाशदेशस्थस्य प्रत्यादित्यमास्तरणेन लब्धमार्दवायां भूमौ प्रसादितचरणयुग्ममुपविष्टस्य क्षितितलगतसमतलोभयपाणेः पृष्ठतः सुखोपविष्टेन परिचारकेण हस्ताभ्यां निश्चलमवलम्बितशिरसः किञ्चिदुत्तानास्यस्य स्वां नासामितरच्चेक्षणमीक्षमाणस्यातुरस्य जङ्घयोरुपरिष्टान्नात्युच्छ्रितासननिविष्टो भिषक् दक्षिणहस्तानुलोममक्षिमुखवाष्पस्विन्नं निमीलितमीषदङ्गुष्ठोदरविमृदिततारकतया परिप्लुतदोषं सव्याङ्गुष्ठप्रददेशिनीभ्यामुन्मील्य दक्षिणमध्यमाप्रदेशिन्यङ्गुष्ठैर्निष्कम्पं गृहीतया शलाकया कृष्णभागाद्भागद्वयस्यापाङ्गादेकभागस्य च सङ्गमे दृषेरार्जवं नात्यूर्ध्वमधो वा नेत्रसहजन्मनि सन्धौ विध्येत्| एवमेव दक्षिणं दक्षिणाङ्गुष्ठप्रदेशिन्युन्मीलितमितरेण करेणैव चातुरस्य दक्षिणपार्श्वे स्थित्वा||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samyagviddhalakShaNam (8) · Śloka 8
అథ శబ్దవదవేదనం సాంబుబిందుస్రుతి చ సమ్యగ్విద్ధం విద్యాత్| ప్రవిష్టమాత్రాం చ శాలాకాం ధారయేత్| రాగాశ్రువేదనానుత్పాదనార్థంచ స్తన్యేన సేచయేత్| తతః పునరాతురమాశ్వాస్య భ్రమయన్ శలాకామాదృష్టిమధ్యాత్ ప్రవేశయేత్||8||
अथ शब्दवदवेदनं साम्बुबिन्दुस्रुति च सम्यग्विद्धं विद्यात्| प्रविष्टमात्रां च शालाकां धारयेत्| रागाश्रुवेदनानुत्पादनार्थञ्च स्तन्येन सेचयेत्| ततः पुनरातुरमाश्वास्य भ्रमयन् शलाकामादृष्टिमध्यात् प्रवेशयेत्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vedhottaraM karma (9) · Śloka 9
అధశ్చాస్యావలోకయతో లింగనాశమద్రుతమవిలంబితమనుసుఖమధోముఖమపనయేదుచ్ఛింఖయేచ్చైనం| తథా హి దృక్స్రస్తకఫస్య విశుధ్యతి| విశుద్ధదృష్టేశ్చాంగులిం తంతూన్ జ్ఞాతీన్ సంతతీంశ్చ దర్శయేత్| ప్రేక్షమాణస్య చానిమీలితాన్నేత్రాచ్ఛన్నైః శనైః భ్రమయన్నేవ శలాకామపకర్షేత్| అథ వ్యపగతదోషస్య యథావత్ పశ్యతః సుఖోష్ణఘృతాప్లుతం పిచుమీక్షణస్యోపరి దత్వా బధ్నీయాత్| తతో నివాతమాగారమనుప్రవేశ్య సంవేశ్య చ సోపధానే మృదుశయనే శయానం దక్షిణేఽక్షిణి విద్ధే వామేన పార్శ్వేన వామే దక్షిణేనోభయస్మిన్నుత్తానమనుకూలాభిః కథాభిరుపచారేత్| యథాశక్తి చైనముపవాసయేత్ ఉద్గారక్షవథుకాసనిష్ఠీవనోత్క్షేపణాని త్ర్యహం పరిహరేత్| స్నానాంబుపానదంతధావనాధోముఖావస్థానాని సప్తాహం| స్నేహవిధిం చేక్షేత| మూర్ధ్ని పాదయోశ్చ ఘృతాభ్యంగమాచరేత్| తృతీయే చాహ్ని ముక్త్వాక్షి పరిషేచయేదేరండపల్లవశృతేన దుగ్ధోష్ణేన దుగ్ధేన| జీవనీయైర్వా సిద్ధేన పయసా హవిషా వా| తద్వల్లఘునా పంచమూలేన| తతః పూర్వవద్ బధ్నీయాత్| తతః ప్రభృత్యేవమేవ ప్రత్యహమాసప్తాహం| సప్తమే తు దివసే సర్వథా మోక్షయేత్| దశమే వా| భోజయేచ్చైనం వ్యోషామలకయుక్తం ద్రవమీషత్స్నేహలవణం వాట్యముష్ణోదకద్వితీయాం విలేపీం వా| ఏవమాచరతో రుజా రాగాదయౌ నానువర్త్తంతే||9||
अधश्चास्यावलोकयतो लिङ्गनाशमद्रुतमविलम्बितमनुसुखमधोमुखमपनयेदुच्छिङ्खयेच्चैनम्| तथा हि दृक्स्रस्तकफस्य विशुध्यति| विशुद्धदृष्टेश्चाङ्गुलिं तन्तून् ज्ञातीन् सन्ततींश्च दर्शयेत्| प्रेक्षमाणस्य चानिमीलितान्नेत्राच्छन्नैः शनैः भ्रमयन्नेव शलाकामपकर्षेत्| अथ व्यपगतदोषस्य यथावत् पश्यतः सुखोष्णघृताप्लुतं पिचुमीक्षणस्योपरि दत्वा बध्नीयात्| ततो निवातमागारमनुप्रवेश्य संवेश्य च सोपधाने मृदुशयने शयानं दक्षिणेऽक्षिणि विद्धे वामेन पार्श्वेन वामे दक्षिणेनोभयस्मिन्नुत्तानमनुकूलाभिः कथाभिरुपचारेत्| यथाशक्ति चैनमुपवासयेत् उद्गारक्षवथुकासनिष्ठीवनोत्क्षेपणानि त्र्यहं परिहरेत्| स्नानाम्बुपानदन्तधावनाधोमुखावस्थानानि सप्ताहम्| स्नेहविधिं चेक्षेत| मूर्ध्नि पादयोश्च घृताभ्यङ्गमाचरेत्| तृतीये चाह्नि मुक्त्वाक्षि परिषेचयेदेरण्डपल्लवशृतेन दुग्धोष्णेन दुग्धेन| जीवनीयैर्वा सिद्धेन पयसा हविषा वा| तद्वल्लघुना पञ्चमूलेन| ततः पूर्ववद् बध्नीयात्| ततः प्रभृत्येवमेव प्रत्यहमासप्ताहम्| सप्तमे तु दिवसे सर्वथा मोक्षयेत्| दशमे वा| भोजयेच्चैनं व्योषामलकयुक्तं द्रवमीषत्स्नेहलवणं वाट्यमुष्णोदकद्वितीयां विलेपीं वा| एवमाचरतो रुजा रागादयौ नानुवर्त्तन्ते||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rujAdyupadravacikitsA pathya~jca (10) · Śloka 10
తదనువృత్తౌ యష్టీమధుకలోధ్రమృద్వీకాసైంధవైః సిద్ధేన ససితేనఽజపయసా నయనమాశ్చ్యోతయేత్| మధుకకుష్ఠోత్పలద్రాక్షాలాక్షాశర్కరాభిర్వా| పృశ్నిపర్ణీముస్తమధుకశతావరీపద్మకసైంధవైర్వా| శిరోవక్త్రలేపంచ సారివాగౌరికయవదూర్వాఘృతైః కుర్యాత్| మాతులుంగరసాప్లుతైర్వా మృదుభృష్టైస్తిలైః ససర్షపైః| అజాక్షీరద్రుతైర్వా పయస్యాసారివాపత్రమంజిష్ఠాయష్ట్యాహ్వైర్హిమః సుఖోష్ణో వా లేపః| తద్వద్దేవదారునాగరపద్మకైర్వా| జాంగలరసేన చ జీవనీయక్వాథవతా భోజయేత్| వాతహరవర్గసిద్ధేన చ పయసా| పద్మకాదిగర్భసిద్ధం సర్పిః పాననావనసేకేషు విదధ్యాత్| తథానుపశమే సిరాం విధ్యేత్| అధిమంథసాధనం చేక్షేత||10||
तदनुवृत्तौ यष्टीमधुकलोध्रमृद्वीकासैन्धवैः सिद्धेन ससितेनऽजपयसा नयनमाश्च्योतयेत्| मधुककुष्ठोत्पलद्राक्षालाक्षाशर्कराभिर्वा| पृश्निपर्णीमुस्तमधुकशतावरीपद्मकसैन्धवैर्वा| शिरोवक्त्रलेपञ्च सारिवागौरिकयवदूर्वाघृतैः कुर्यात्| मातुलुङ्गरसाप्लुतैर्वा मृदुभृष्टैस्तिलैः ससर्षपैः| अजाक्षीरद्रुतैर्वा पयस्यासारिवापत्रमञ्जिष्ठायष्ट्याह्वैर्हिमः सुखोष्णो वा लेपः| तद्वद्देवदारुनागरपद्मकैर्वा| जाङ्गलरसेन च जीवनीयक्वाथवता भोजयेत्| वातहरवर्गसिद्धेन च पयसा| पद्मकादिगर्भसिद्धं सर्पिः पाननावनसेकेषु विदध्यात्| तथानुपशमे सिरां विध्येत्| अधिमन्थसाधनं चेक्षेत||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AcArAtikramapariNAmAstatropacArashca (11) · Śloka 11
యథోక్తాచారాతిక్రమాత్తు వ్యధః పాకముపయాతి| అభిష్యందాధిమంథాదయః స్యుర్వ్యధదోషాచ్చ| తాన్యథాస్వముపక్రమేత||11||
यथोक्ताचारातिक्रमात्तु व्यधः पाकमुपयाति| अभिष्यन्दाधिमन्थादयः स्युर्व्यधदोषाच्च| तान्यथास्वमुपक्रमेत||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyadhadoShAH tatropAyASca (12) · Śloka 12
వ్యధదోషాః పునరధ ఊర్ధ్వం కృష్ణాసన్నమపాంగాసన్నం సిరావ్యధశ్చ| తత్రాధోవ్యధాదత్యర్థశూలాస్రస్రుతిరాగాః శలాకాయాశ్చోపలేపో బహలపిచ్ఛిలః కృష్ణం వలిభిరుపచీయతే నయనం స్రవతి తద్వర్జయేత్| ఊర్ధ్వవ్యధాదతిమాత్రరుక్| తత్రాత్యుష్ణఘృతపరిషేకో వాతహరం చ కర్మ| కృష్ణాసన్నవ్యధాన్న సుఖమపనీయతే పటలం| కృష్ణే చ రుజా| దృష్టిరపి చ రక్తావచ్ఛాదితా కృష్ణమండలాభా భవతి| తత్ర సర్పిస్సేకవిరేకరక్తమోక్షైః సిద్ధిః| అపాంగాసన్నవ్యధాచ్ఛోఫశూలతోదభేదాః సాస్రాః స్రుతయః| తత్ర ఘృతసేకోపవాసౌ భ్రువోరంతరే చ దాహః| సిరావ్యధాద్రక్తాగమో వివిధాశ్చ వేదనాః| తత్ర స్తన్యమధుకవిపక్వేన సర్పిషా పరిషేకోఽపాంగే వా దాహః||12||
व्यधदोषाः पुनरध ऊर्ध्वं कृष्णासन्नमपाङ्गासन्नं सिराव्यधश्च| तत्राधोव्यधादत्यर्थशूलास्रस्रुतिरागाः शलाकायाश्चोपलेपो बहलपिच्छिलः कृष्णं वलिभिरुपचीयते नयनं स्रवति तद्वर्जयेत्| ऊर्ध्वव्यधादतिमात्ररुक्| तत्रात्युष्णघृतपरिषेको वातहरं च कर्म| कृष्णासन्नव्यधान्न सुखमपनीयते पटलम्| कृष्णे च रुजा| दृष्टिरपि च रक्तावच्छादिता कृष्णमण्डलाभा भवति| तत्र सर्पिस्सेकविरेकरक्तमोक्षैः सिद्धिः| अपाङ्गासन्नव्यधाच्छोफशूलतोदभेदाः सास्राः स्रुतयः| तत्र घृतसेकोपवासौ भ्रुवोरन्तरे च दाहः| सिराव्यधाद्रक्तागमो विविधाश्च वेदनाः| तत्र स्तन्यमधुकविपक्वेन सर्पिषा परिषेकोऽपाङ्गे वा दाहः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAjAle karmaviSeShaH (13) · Śloka 13
సిరాజాలవతి తు నేత్రే ప్రాక్ సిరాజాలమపనయేత్| తతో లబ్ధబలం స్నిగ్ధం చ విధ్యేత్||13||
सिराजालवति तु नेत्रे प्राक् सिराजालमपनयेत्| ततो लब्धबलं स्निग्धं च विध्येत्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SalAkABramaNadoShAH upacAraSca (14) · Śloka 14
అథ శలాకాభ్రమణదోషాః| క్షోభణమూర్ధ్వమధోఽత్యర్థదృష్టిఘట్టనమతిదృష్టిప్రేరణంచ| శలాకాక్షోభణాద్ధి స్పందనతోదభేదపరిమంథాః| తస్మిన్ యష్టీమధుకపోట్టాల్యా ఘృతమృదితయా సేకో జలౌకసశ్చ| ఊర్ధ్వప్రణయనాద్రాగోఽతివేదనా చ| తత్రోపవాసో ఘృతసేకశ్చ స్పర్శసుఖః| అధోనయనాచ్ఛూలం రక్తాగమశ్చ| తత్ర సర్పిర్మండోఽనువాసనం నావనం చ| అతీత్య దృష్టిం శలాకాయాః ప్రేరణాద్రక్తస్రవణం రక్తాభరూపదర్శనం చ| తత్ర సర్పిస్సేకోపవాజలౌకసః||14||
अथ शलाकाभ्रमणदोषाः| क्षोभणमूर्ध्वमधोऽत्यर्थदृष्टिघट्टनमतिदृष्टिप्रेरणञ्च| शलाकाक्षोभणाद्धि स्पन्दनतोदभेदपरिमन्थाः| तस्मिन् यष्टीमधुकपोट्टाल्या घृतमृदितया सेको जलौकसश्च| ऊर्ध्वप्रणयनाद्रागोऽतिवेदना च| तत्रोपवासो घृतसेकश्च स्पर्शसुखः| अधोनयनाच्छूलं रक्तागमश्च| तत्र सर्पिर्मण्डोऽनुवासनं नावनं च| अतीत्य दृष्टिं शलाकायाः प्रेरणाद्रक्तस्रवणं रक्ताभरूपदर्शनं च| तत्र सर्पिस्सेकोपवाजलौकसः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana li~gganASadoShAH upacAraSca (15) · Śloka 15
లింగనాశదోషాస్తు స్ఫుటనమవగలనం విస్తరణముత్ప్లవనం లీనతా చ| తత్ర శలాకయా స్పృష్టో లింగనాశో యః స్ఫుటతి తమేరండపత్రస్విన్నం ఖండశః శోధయేత్| తతః కృష్ణాసైంధవమధుభిరవపీడనం| అవగలతి తు శలాకామపనీయ స్తన్యసేకం దద్యాదవపీడనం చ శుంఠీగుడం జలౌకసశ్చ| విస్తీర్యమాణో సుఖోష్ణాంబుప్లుతేన వాససా స్వేదో ఘృతమండశ్చ ప్రతిమర్శః| తద్వదుత్ప్లవమానే విత్రాసనం శీతాంభసా ప్రతతం చోచ్ఛింఖనం చ||15||
लिङ्गनाशदोषास्तु स्फुटनमवगलनं विस्तरणमुत्प्लवनं लीनता च| तत्र शलाकया स्पृष्टो लिङ्गनाशो यः स्फुटति तमेरण्डपत्रस्विन्नं खण्डशः शोधयेत्| ततः कृष्णासैन्धवमधुभिरवपीडनम्| अवगलति तु शलाकामपनीय स्तन्यसेकं दद्यादवपीडनं च शुण्ठीगुडं जलौकसश्च| विस्तीर्यमाणो सुखोष्णाम्बुप्लुतेन वाससा स्वेदो घृतमण्डश्च प्रतिमर्शः| तद्वदुत्प्लवमाने वित्रासनं शीताम्भसा प्रततं चोच्छिङ्खनं च||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utplavanadoShe cikitsAviSeShaH (16) · Śloka 16
స్థిరే చలే చ దోషే పత్రభంగస్వేదః| తథాఽప్యనపగచ్ఛతి శలాకాపగమనే వా పునరుత్ప్లవనే స్నేహపాననస్యాదిభిరుపాద్య పునర్విధ్యేత్| ఏవమపి పునరుత్ప్లవనే భ్రువోరంతరే దాహః||16||
स्थिरे चले च दोषे पत्रभङ्गस्वेदः| तथाऽप्यनपगच्छति शलाकापगमने वा पुनरुत्प्लवने स्नेहपाननस्यादिभिरुपाद्य पुनर्विध्येत्| एवमपि पुनरुत्प्लवने भ्रुवोरन्तरे दाहः||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lInatAdoShe cikitsAviSeShaH (17) · Śloka 17
యస్త్వపకృష్యమాణో దృష్టిమండలే లీయతే తత్ర క్షీరేణ నాడీస్వేదం దద్యాత్| శతాహ్వామధుకచూర్ణసంసృష్టం చ ఘృతం ప్రతిమర్శ ఇతి||17||
यस्त्वपकृष्यमाणो दृष्टिमण्डले लीयते तत्र क्षीरेण नाडीस्वेदं दद्यात्| शताह्वामधुकचूर्णसंसृष्टं च घृतं प्रतिमर्श इति||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karmAvadhiviShaye sAmAnyaniyamAH (18) · Śloka 18
భవతి చాత్ర వేధ్యేఽక్ష్ణి కార్యే స్వేదాదౌ నియమోఽయం విధీయతే| స్వేదదాహప్రతీమర్శాన్ సద్యో విద్ధే తు సేచనం| అవపీడం తృతీయేఽహ్ని యుంజ్యాత్తద్వజ్జలౌకసః| సప్తాహాంతే సిరామోక్షం విరేకం బస్తికర్మ చ| యంత్రాణామనురుధ్యేత దృష్టేరాస్థైర్యలాభతః| రూపాణి సూక్ష్మదీప్తాని సహసా నావలోకయేత్||18||
भवति चात्र वेध्येऽक्ष्णि कार्ये स्वेदादौ नियमोऽयं विधीयते| स्वेददाहप्रतीमर्शान् सद्यो विद्धे तु सेचनम्| अवपीडं तृतीयेऽह्नि युञ्ज्यात्तद्वज्जलौकसः| सप्ताहान्ते सिरामोक्षं विरेकं बस्तिकर्म च| यन्त्राणामनुरुध्येत दृष्टेरास्थैर्यलाभतः| रूपाणि सूक्ष्मदीप्तानि सहसा नावलोकयेत्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SalAkAdoShAH (19) · Śloka 19
కుర్యాచ్ఛలాకా స్థూలాగ్రా విశాలవ్రణతాం తనుః| పటలోత్ప్లవనం తీక్ష్ణాక్షతమంతః ఖరా రుజః| కుంఠా చ విషమాశ్రూణి హ్రస్వా దీర్ఘా చ దుర్గ్రహా||19||
कुर्याच्छलाका स्थूलाग्रा विशालव्रणतां तनुः| पटलोत्प्लवनं तीक्ष्णाक्षतमन्तः खरा रुजः| कुण्ठा च विषमाश्रूणि ह्रस्वा दीर्घा च दुर्ग्रहा||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viddhe~akShNi a~jjanAni (20-17) · Śloka 17
ఆడకీమూలమరిచహరితాలరసాంజనైః| విద్ధేఽక్ష్ణి సగుడా వర్త్తిర్యోజ్యా దివ్యాంబుపేషితా| జాతీశిరీషధవమేషవిషాణపుష్ప- వైడూర్యమౌక్తికఫలం పయసా సుపిష్టం| ఆజేన తామ్రమమునా ప్రతను ప్రదిగ్ధం సప్తాహతః పునరిదం పయసైవ పిష్టం| పిండాంజనం హితమనాతపశుష్కమక్ష్ణి విద్ధే ప్రసాదజననం బలకృచ్చ దృష్టేః| స్రోతోజవిద్రుమశిలాఽప్పతిఫేనతీక్ష్ణై- రస్యైవ తుల్యముదితం గుణకల్పనాభిః||20|| ఇతి వైద్యపతిసింహగుప్తస్య సూనోర్వాగ్భటస్య కృతావష్టాంగసంగ్రహసంహితాయాముత్తరతంత్రే లింగనాశప్రతిషేధో నామ సప్తడశోఽధ్యాయః||17||
आडकीमूलमरिचहरितालरसाञ्जनैः| विद्धेऽक्ष्णि सगुडा वर्त्तिर्योज्या दिव्याम्बुपेषिता| जातीशिरीषधवमेषविषाणपुष्प- वैडूर्यमौक्तिकफलं पयसा सुपिष्टम्| आजेन ताम्रममुना प्रतनु प्रदिग्धं सप्ताहतः पुनरिदं पयसैव पिष्टम्| पिण्डाञ्जनं हितमनातपशुष्कमक्ष्णि विद्धे प्रसादजननं बलकृच्च दृष्टेः| स्रोतोजविद्रुमशिलाऽप्पतिफेनतीक्ष्णै- रस्यैव तुल्यमुदितं गुणकल्पनाभिः||२०|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे लिङ्गनाशप्रतिषेधो नाम सप्तडशोऽध्यायः||१७||
🔊 Audio coming soon