அதாதோऽவாக்ஶிரஸீயமிந்த்ரியஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातोऽवाक्शिरसीयमिन्द्रियं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
உக்தாநுக்தரிஷ்டபரிக்ராஹகேऽத்யாயத்வயே வக்தவ்யே சாயரிஷ்டாபிதாயகத்வஸாதர்ம்யாதவாக்ஶிரஸீயோऽபிதீயதே||௧-௨||
அவாக்ஶிரா வா ஜிஹ்மா வா யஸ்ய வா விஶிரா பவேத்| ஜந்தோ ரூபப்ரதிச்சாயா நைநமிச்சேச்சிகித்ஸிதும்||௩|| ஜடீபூதாநி பக்ஷ்மாணி தஷ்டிஶ்சாபி நிகஹ்யதே | யஸ்ய ஜந்தோர்ந தஂ தீரோ பேஷஜேநோபபாதயேத்||௪|| யஸ்ய ஶூநாநி வர்த்மாநி ந ஸமாயாந்தி ஶுஷ்யதஃ| சக்ஷுஷீ சோபதிஹ்யேதே யதா ப்ரேதஸ்ததைவ ஸஃ||௫|| ப்ருவோர்வா யதி வா மூர்த்நி ஸீமந்தாவர்தகாந் பஹூந்| அபூர்வாநகதாந் வ்யக்தாந் தஷ்ட்வா மரணமாதிஶேத்||௬|| த்ர்யஹமேதேந ஜீவந்தி லக்ஷணேநாதுரா நராஃ| அரோகாணாஂ புநஸ்த்வேதத் ஷட்ராத்ரஂ பரமுச்யதே ||௭||
अवाक्शिरा वा जिह्मा वा यस्य वा विशिरा भवेत्| जन्तो रूपप्रतिच्छाया नैनमिच्छेच्चिकित्सितुम्||३|| जटीभूतानि पक्ष्माणि दृष्टिश्चापि निगृह्यते | यस्य जन्तोर्न तं धीरो भेषजेनोपपादयेत्||४|| यस्य शूनानि वर्त्मानि न समायान्ति शुष्यतः| चक्षुषी चोपदिह्येते यथा प्रेतस्तथैव सः||५|| भ्रुवोर्वा यदि वा मूर्ध्नि सीमन्तावर्तकान् बहून्| अपूर्वानकृतान् व्यक्तान् दृष्ट्वा मरणमादिशेत्||६|| त्र्यहमेतेन जीवन्ति लक्षणेनातुरा नराः| अरोगाणां पुनस्त्वेतत् षड्रात्रं परमुच्यते ||७||
🔊 Audio coming soon
அவாக்ஶிரா இதி ஊர்த்வபாதஃ| ஏதச்சாயாப்ரகரணவக்தவ்யமபி ஶீக்ரமாரகத்வக்யாபநார்தமிஹ ஶீக்ரமாரகரிஷ்டேஷு படிதம்| அத்ர ஹ்யரிஷ்டாநி த்ர்யஹாதிமாரகாணி வக்தவ்யாநி| ந ஸமாயாந்தீதி ந பரஸ்பரஂ மிலந்தி| அபூர்வாநிதி அஸஹஜாந்| அகதாநிதி ப்ரயத்நேநாகதாந்||௩-௭||
ஆயம்யோத்பாடிதாந் கேஶாந் யோ நரோ நாவபுத்யதே| அநாதுரோ வா ரோகீ வா ஷட்ராத்ரஂ நாதிவர்ததே||௮|| யஸ்ய கேஶா நிரப்யங்கா தஶ்யந்தேऽப்யக்தஸந்நிபாஃ| உபருத்தாயுஷஂ ஜ்ஞாத்வா தஂ தீரஃ பரிவர்ஜயேத்||௯||
आयम्योत्पाटितान् केशान् यो नरो नावबुध्यते| अनातुरो वा रोगी वा षड्रात्रं नातिवर्तते||८|| यस्य केशा निरभ्यङ्गा दृश्यन्तेऽभ्यक्तसन्निभाः| उपरुद्धायुषं ज्ञात्वा तं धीरः परिवर्जयेत्||९||
🔊 Audio coming soon
ஆயம்யேதி பலாதாகஷ்ய| யத்யபி “தஸ்ய கேஶலோமாநி” (இஂ.அ.௩) இத்யாதிநைவ ஏததரிஷ்டமித்யுக்தஂ, ததாऽபீஹாதுரஸ்வஸ்தவிஷயப்ரதிபாதநார்தஂ புநரபிதாநம்| கிஞ்ச, தத்ர ‘ப்ரலுச்யேரந்’ இதி பதேந கேஶாநாமநுத்பாடநமுக்தஂ, நேஹ ததேதி விஶேஷஃ||௮-௯||
க்லாயதே நாஸிகாவஂஶஃ பதுத்வஂ யஸ்ய கச்சதி| அஶூநஃ ஶூநஸங்காஶஃ ப்ரத்யாக்யேயஃ ஸ ஜாநதா||௧௦|| அத்யர்தவிவதா யஸ்ய யஸ்ய சாத்யர்தஸஂவதா| ஜிஹ்மா வா பரிஶுஷ்கா வா நாஸிகா ந ஸ ஜீவதி||௧௧|| முகஂ ஶப்தஶ்ரவாவோஷ்டௌ ஶுக்லஶ்யாவாதிலோஹிதௌ| விகத்யா யஸ்ய வா நீலௌ ந ஸ ரோகாத்விமுச்யதே||௧௨||
ग्लायते नासिकावंशः पृथुत्वं यस्य गच्छति| अशूनः शूनसङ्काशः प्रत्याख्येयः स जानता||१०|| अत्यर्थविवृता यस्य यस्य चात्यर्थसंवृता| जिह्मा वा परिशुष्का वा नासिका न स जीवति||११|| मुखं शब्दश्रवावोष्ठौ शुक्लश्यावातिलोहितौ| विकृत्या यस्य वा नीलौ न स रोगाद्विमुच्यते||१२||
🔊 Audio coming soon
க்லாயத இதி தௌர்பல்யஂ பஜதே| அஶூந இதி பரமார்ததோऽஶூநஃ| விவதேதி நிர்கதா| ஸஂவதேதி ப்ரவிஷ்டா| ஶப்தஶ்ரவௌ கர்ணௌ| விகத்யேதி ஸஹஜஂ விநா, ததா ஹேதுஂ விநேத்யர்தஃ||௧௦-௧௨||
அஸ்திஶ்வேதா த்விஜா யஸ்ய புஷ்பிதாஃ பங்கஸஂவதாஃ| விகத்யா ந ஸ ரோகஂ தஂ விஹாயாரோக்யமஶ்நுதே||௧௩|| ஸ்தப்தா நிஶ்சேதநா குர்வீ கண்டகோபசிதா பஶம்| ஶ்யாவா ஶுஷ்காऽதவா ஶூநா ப்ரேதஜிஹ்வா விஸர்பிணீ||௧௪|| தீர்கமுச்ச்வஸ்ய யோ ஹ்ரஸ்வஂ நரோ நிஃஶ்வஸ்ய தாம்யதி| உபருத்தாயுஷஂ ஜ்ஞாத்வா தஂ தீரஃ பரிவர்ஜயேத்||௧௫|| ஹஸ்தௌ பாதௌ ச மந்யே ச தாலு சைவாதிஶீதலம்| பவத்யாயுஃக்ஷயே க்ரூரமதவாऽபி பவேந்மது||௧௬|| கட்டயஞ்ஜாநுநா ஜாநு பாதாவுத்யம்ய பாதயந்| யோऽபாஸ்யதி முஹுர்வக்ரமாதுரோ ந ஸ ஜீவதி||௧௭|| தந்தைஶ்சிந்தந்நகாக்ராணி நகைச்சிந்தஞ்சிரோருஹாந்| காஷ்டேந பூமிஂ விலிகந்ந ரோகாத் பரிமுச்யதே||௧௮|| தந்தாந் காததி யோ ஜாக்ரதஸாம்நா விருதந் ஹஸந்| விஜாநாதி ந சேத்துஃகஂ ந ஸ ரோகாத்விமுச்யதே||௧௯|| முஹுர்ஹஸந் முஹுஃ க்ஷ்வேடந் ஶய்யாஂ பாதேந ஹந்தி யஃ| உச்சைஶ்சித்ராணி விமஶந்நாதுரோ ந ஸ ஜீவதி||௨௦||
अस्थिश्वेता द्विजा यस्य पुष्पिताः पङ्कसंवृताः| विकृत्या न स रोगं तं विहायारोग्यमश्नुते||१३|| स्तब्धा निश्चेतना गुर्वी कण्टकोपचिता भृशम्| श्यावा शुष्काऽथवा शूना प्रेतजिह्वा विसर्पिणी||१४|| दीर्घमुच्छ्वस्य यो ह्रस्वं नरो निःश्वस्य ताम्यति| उपरुद्धायुषं ज्ञात्वा तं धीरः परिवर्जयेत्||१५|| हस्तौ पादौ च मन्ये च तालु चैवातिशीतलम्| भवत्यायुःक्षये क्रूरमथवाऽपि भवेन्मृदु||१६|| घट्टयञ्जानुना जानु पादावुद्यम्य पातयन्| योऽपास्यति मुहुर्वक्रमातुरो न स जीवति||१७|| दन्तैश्छिन्दन्नखाग्राणि नखैच्छिन्दञ्छिरोरुहान्| काष्ठेन भूमिं विलिखन्न रोगात् परिमुच्यते||१८|| दन्तान् खादति यो जाग्रदसाम्ना विरुदन् हसन्| विजानाति न चेद्दुःखं न स रोगाद्विमुच्यते||१९|| मुहुर्हसन् मुहुः क्ष्वेडन् शय्यां पादेन हन्ति यः| उच्चैश्छिद्राणि विमृशन्नातुरो न स जीवति||२०||
🔊 Audio coming soon
அஸ்திவச்ச்வேதா அஸ்திஶ்வேதாஃ| விஸர்பிணீ பஹிர்நிர்கதா| நிஃஶ்வஸ்யேதி அந்தரோச்ச்வாஸஂ நீத்வா| அபாஸ்யதி முஹுரிதி முகமாக்ஷிபதி| அஸாம்நா இதி உச்சைஃ| உச்சைஶ்சித்ராணீதி நாஸாகர்ணாக்ஷிஸ்ரோதாஂஸி||௧௩-௨௦||
யைர்விந்ததி புரா பாவைஃ ஸமேதைஃ பரமாஂ ரதிம்| தைரேவாரமமாணஸ்ய க்லாஸ்நோர்மரணமாதிஶேத்||௨௧|| ந பிபர்தி ஶிரோ க்ரீவா ந பஷ்டஂ பாரமாத்மநஃ| ந ஹநூ பிண்டமாஸ்யஸ்தமாதுரஸ்ய முமூர்ஷதஃ||௨௨|| ஸஹஸா ஜ்வரஸந்தாபஸ்தஷ்ணா மூர்ச்சா பலக்ஷயஃ| விஶ்லேஷணஂ ச ஸந்தீநாஂ முமூர்ஷோருபஜாயதே||௨௩|| கோஸர்கே வதநாத்யஸ்ய ஸ்வேதஃ ப்ரச்யவதே பஶம்| லேபஜ்வரோபதப்தஸ்ய துர்லபஂ தஸ்ய ஜீவிதம்||௨௪|| நோபைதி கண்டமாஹாரோ ஜிஹ்வா கண்டமுபைதி ச| ஆயுஷ்யந்தஂ கதே ஜந்தோர்பலஂ ச பரிஹீயதே||௨௫|| ஶிரோ விக்ஷிபதே கச்ச்ராந்முஞ்சயித்வா ப்ரபாணிகௌ| லலாடஸ்ருப்ரதஸ்வேதோ முமூர்ஷுஶ்ச்யுதபந்தநஃ ||௨௬|| தத்ர ஶ்லோகஃ- இமாநி லிங்காநி நரேஷு புத்திமாந் விபாவயேதாவஹிதோ முமூர்ஷுஷு| க்ஷணேந பூத்வா ஹ்யுபயாந்தி காநிசிந்நசாபலஂ லிங்கமிஹாஸ்தி கிஞ்சந||௨௭||
यैर्विन्दति पुरा भावैः समेतैः परमां रतिम्| तैरेवारममाणस्य ग्लास्नोर्मरणमादिशेत्||२१|| न बिभर्ति शिरो ग्रीवा न पृष्ठं भारमात्मनः| न हनू पिण्डमास्यस्थमातुरस्य मुमूर्षतः||२२|| सहसा ज्वरसन्तापस्तृष्णा मूर्च्छा बलक्षयः| विश्लेषणं च सन्धीनां मुमूर्षोरुपजायते||२३|| गोसर्गे वदनाद्यस्य स्वेदः प्रच्यवते भृशम्| लेपज्वरोपतप्तस्य दुर्लभं तस्य जीवितम्||२४|| नोपैति कण्ठमाहारो जिह्वा कण्ठमुपैति च| आयुष्यन्तं गते जन्तोर्बलं च परिहीयते||२५|| शिरो विक्षिपते कृच्छ्रान्मुञ्चयित्वा प्रपाणिकौ| ललाटस्रुप्रतस्वेदो मुमूर्षुश्च्युतबन्धनः ||२६|| तत्र श्लोकः- इमानि लिङ्गानि नरेषु बुद्धिमान् विभावयेतावहितो मुमूर्षुषु| क्षणेन भूत्वा ह्युपयान्ति कानिचिन्नचाफलं लिङ्गमिहास्ति किञ्चन||२७||
🔊 Audio coming soon
க்லாஸ்நோரிதி க்ஷீயமாணஸ்ய| பாரமாத்மந இதி ஊர்த்வஶரீரம்| பஷ்டமிதி ஶரீராதோபாகஃ| கோஸர்கே இதி ப்ரத்யூஷே| லேபஜ்வரஃ ஸ்வல்பஶீதயுக்தஃ கபஜ்வரஃ| கச்ச்ராதிதி அஶீக்ரஂ முஞ்சயித்வா, ப்ரபாணிகௌ மணிபந்தாதூர்த்வஂ கூர்பரபர்யந்தஂ (ஶிரோ விக்ஷிபதி)||௨௧-௨௭||
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே இந்த்ரியஸ்தாநேऽவாக்ஶிரஸீயமிந்த்ரியஂ நாமாஷ்டமோऽத்யாயஃ||௮||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते इन्द्रियस्थानेऽवाक्शिरसीयमिन्द्रियं नामाष्टमोऽध्यायः||८||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமிந்த்ரியஸ்தாநேऽவாக்ஶிரஸீயமிந்த்ரியஂ நாமாஷ்டமோऽத்யாயஃ||௮||