Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതഃ കുഷ്ഠനിദാനം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧|| ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||
View original
अथातः कुष्ठनिदानं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
5. kuṣṭhanidānam
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
സപ്ത ദ്രവ്യാണി കുഷ്ഠാനാം പ്രകൃതിര്വികൃതിമാപന്നാനി ഭവന്തി| തദ്യഥാ- ത്രയോ ദോഷാ വാതപിത്തശ്ലേഷ്മാണഃ പ്രകോപണവികൃതാഃ, ദൂഷ്യാശ്ച ശരീരധാതവസ്ത്വങ്മാംസശോണിതലസീകാശ്ചതുര്ധാ ദോഷോപഘാതവികൃതാ ഇതി| ഏതത് സപ്താനാം സപ്തധാതുകമേവങ്ഗതമാജനനം കുഷ്ഠാനാമ്, അതഃപ്രഭവാണ്യഭിനിര്വര്തമാനാനി കേവലം ശരീരമുപതപന്തി||൩||
View original
सप्त द्रव्याणि कुष्ठानां प्रकृतिर्विकृतिमापन्नानि भवन्ति| तद्यथा- त्रयो दोषा वातपित्तश्लेष्माणः प्रकोपणविकृताः, दूष्याश्च शरीरधातवस्त्वङ्मांसशोणितलसीकाश्चतुर्धा दोषोपघातविकृता इति| एतत् सप्तानां सप्तधातुकमेवङ्गतमाजननं कुष्ठानाम्, अतःप्रभवाण्यभिनिर्वर्तमानानि केवलं शरीरमुपतपन्ति||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ന ച കിഞ്ചിദസ്തി കുഷ്ഠമേകദോഷപ്രകോപനിമിത്തമ്, അസ്തി തു ഖലു സമാനപ്രകൃതീനാമപി കുഷ്ഠാനാം ദോഷാംശാംശവികല്പാനുബന്ധസ്ഥാനവിഭാഗേന വേദനാവര്ണസംസ്ഥാനപ്രഭാവനാമചികിത്സിതവിശേഷഃ| സ സപ്തവിധോऽഷ്ടാദശവിധോऽപരിസങ്ഖ്യേയവിധോ വാ ഭവതി| ദോഷാ ഹി വികല്പനൈര്വികല്പ്യമാനാ വികല്പയന്തി വികാരാന്, അന്യത്രാസാധ്യഭാവാത്| തേഷാം വികല്പവികാരസങ്ഖ്യാനേऽതിപ്രസങ്ഗമഭിസമീക്ഷ്യ സപ്തവിധമേവ കുഷ്ഠവിശേഷമുപദേക്ഷ്യാമഃ||൪||
View original
न च किञ्चिदस्ति कुष्ठमेकदोषप्रकोपनिमित्तम्, अस्ति तु खलु समानप्रकृतीनामपि कुष्ठानां दोषांशांशविकल्पानुबन्धस्थानविभागेन वेदनावर्णसंस्थानप्रभावनामचिकित्सितविशेषः| स सप्तविधोऽष्टादशविधोऽपरिसङ्ख्येयविधो वा भवति| दोषा हि विकल्पनैर्विकल्प्यमाना विकल्पयन्ति विकारान्, अन्यत्रासाध्यभावात्| तेषां विकल्पविकारसङ्ख्यानेऽतिप्रसङ्गमभिसमीक्ष्य सप्तविधमेव कुष्ठविशेषमुपदेक्ष्यामः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ഇഹ വാതാദിഷു ത്രിഷു പ്രകുപിതേഷു ത്വഗാദീംശ്ചതുരഃ പ്രദൂഷയത്സു വാതേऽധികതരേ കപാലകുഷ്ഠമഭിനിര്വര്തതേ, പിത്തേ ത്വൌദുമ്ബരം, ശ്ലേഷ്മണി മണ്ഡലകുഷ്ഠം, വാതപിത്തയോരൃഷ്യജിഹ്വം, പിത്തശ്ലേഷ്മണോഃ പുണ്ഡരീകം, ശ്ലേഷ്മമാരുതയോഃ സിധ്മകുഷ്ഠം, സര്വദോഷാഭിവൃദ്ധൌ കാകണകമഭിനിര്വര്തതേ; ഏവമേഷ സപ്തവിധഃ കുഷ്ഠവിശേഷോ ഭവതി| സ ചൈഷ ഭൂയസ്തരതമതഃ പ്രകൃതൌ വികല്പ്യമാനായാം ഭൂയസീം വികാരവികല്പസങ്ഖ്യാമാപദ്യതേ||൫||
View original
इह वातादिषु त्रिषु प्रकुपितेषु त्वगादींश्चतुरः प्रदूषयत्सु वातेऽधिकतरे कपालकुष्ठमभिनिर्वर्तते, पित्ते त्वौदुम्बरं, श्लेष्मणि मण्डलकुष्ठं, वातपित्तयोरृष्यजिह्वं, पित्तश्लेष्मणोः पुण्डरीकं, श्लेष्ममारुतयोः सिध्मकुष्ठं, सर्वदोषाभिवृद्धौ काकणकमभिनिर्वर्तते; एवमेष सप्तविधः कुष्ठविशेषो भवति| स चैष भूयस्तरतमतः प्रकृतौ विकल्प्यमानायां भूयसीं विकारविकल्पसङ्ख्यामापद्यते||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
തത്രേദം സര്വകുഷ്ഠനിദാനം സമാസേനോപദേക്ഷ്യാമഃ- ശീതോഷ്ണവ്യത്യാസമനാനുപൂര്വ്യോപസേവമാനസ്യ തഥാ സന്തര്പണാപതര്പണാഭ്യവഹാര്യവ്യത്യാസം, മധുഫാണിതമത്സ്യലകുചമൂലകകാകമാചീഃ സതതമതിമാത്രമജീര്ണേ ച സമശ്നതഃ, ചിലിചിമം ച പയസാ, ഹായനകയവകചീനകോദ്ദാലകകോരദൂഷപ്രായാണി ചാന്നാനി ക്ഷീരദധിതക്രകോലകുലത്ഥമാഷാതസീകുസുമ്ഭസ്നേഹവന്തി, ഏതൈരേവാതിമാത്രം സുഹിതസ്യ ച വ്യവായവ്യായാമസന്താപാനത്യുപസേവമാനസ്യ, ഭയശ്രമസന്താപോപഹതസ്യ ച സഹസാ ശീതോദകമവതരതഃ, വിദഗ്ധം ചാഹാരജാതമനുല്ലിഖ്യ വിദാഹീന്യഭ്യവഹരതഃ, ഛര്ദിം ച പ്രതിഘ്നതഃ, സ്നേഹാംശ്ചാതിചരതഃ, ത്രയോ ദോഷാഃ യുഗപത് പ്രകോപമാപദ്യന്തേ; ത്വഗാദയശ്ചത്വാരഃ ശൈഥില്യമാപദ്യന്തേ; തേഷു ശിഥിലേഷു ദോഷാഃ പ്രകുപിതാഃ സ്ഥാനമധിഗമ്യ സന്തിഷ്ഠമാനാസ്താനേവ ത്വഗാദീന് ദൂഷയന്തഃ കുഷ്ഠാന്യഭിനിര്വര്തയന്തി||൬||
View original
तत्रेदं सर्वकुष्ठनिदानं समासेनोपदेक्ष्यामः- शीतोष्णव्यत्यासमनानुपूर्व्योपसेवमानस्य तथा सन्तर्पणापतर्पणाभ्यवहार्यव्यत्यासं, मधुफाणितमत्स्यलकुचमूलककाकमाचीः सततमतिमात्रमजीर्णे च समश्नतः, चिलिचिमं च पयसा, हायनकयवकचीनकोद्दालककोरदूषप्रायाणि चान्नानि क्षीरदधितक्रकोलकुलत्थमाषातसीकुसुम्भस्नेहवन्ति, एतैरेवातिमात्रं सुहितस्य च व्यवायव्यायामसन्तापानत्युपसेवमानस्य, भयश्रमसन्तापोपहतस्य च सहसा शीतोदकमवतरतः, विदग्धं चाहारजातमनुल्लिख्य विदाहीन्यभ्यवहरतः, छर्दिं च प्रतिघ्नतः, स्नेहांश्चातिचरतः, त्रयो दोषाः युगपत् प्रकोपमापद्यन्ते; त्वगादयश्चत्वारः शैथिल्यमापद्यन्ते; तेषु शिथिलेषु दोषाः प्रकुपिताः स्थानमधिगम्य सन्तिष्ठमानास्तानेव त्वगादीन् दूषयन्तः कुष्ठान्यभिनिर्वर्तयन्ति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
തേഷാമിമാനി പൂര്വരൂപാണി ഭവന്തി; തദ്യഥാ- അസ്വേദനമതിസ്വേദനം പാരുഷ്യമതിശ്ലക്ഷ്ണതാ വൈവര്ണ്യം കണ്ഡൂര്നിസ്തോദഃ സുപ്തതാ പരിദാഹഃ പരിഹര്ഷോ ലോമഹര്ഷഃ ഖരത്വമൂഷ്മായണം ഗൌരവം ശ്വയഥുര്വീസര്പാഗമനമഭീക്ഷ്ണം ച കായേ കായച്ഛിദ്രേഷൂപദേഹഃ പക്വദഗ്ധദഷ്ടഭഗ്നക്ഷതോപസ്ഖലിതേഷ്വതിമാത്രം വേദനാ സ്വല്പാനാമപി ച വ്രണാനാം ദുഷ്ടിരസംരോഹണം ചേതി||൭||
View original
तेषामिमानि पूर्वरूपाणि भवन्ति; तद्यथा- अस्वेदनमतिस्वेदनं पारुष्यमतिश्लक्ष्णता वैवर्ण्यं कण्डूर्निस्तोदः सुप्तता परिदाहः परिहर्षो लोमहर्षः खरत्वमूष्मायणं गौरवं श्वयथुर्वीसर्पागमनमभीक्ष्णं च काये कायच्छिद्रेषूपदेहः पक्वदग्धदष्टभग्नक्षतोपस्खलितेष्वतिमात्रं वेदना स्वल्पानामपि च व्रणानां दुष्टिरसंरोहणं चेति||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
തതോऽനന്തരം കുഷ്ഠാന്യഭിനിര്വര്തന്തേ, തേഷാമിദം വേദനാവര്ണസംസ്ഥാനപ്രഭാവനാമവിശേഷവിജ്ഞാനം ഭവതി; തദ്യഥാ- രൂക്ഷാരുണപരുഷാണി വിഷമവിസൃതാനി ഖരപര്യന്താനി തനൂന്യുദ്വൃത്തബഹിസ്തനൂനി സുപ്തവത്സുപ്താനി ഹൃഷിതലോമാചിതാനി നിസ്തോദബഹുലാന്യല്പകണ്ഡൂദാഹപൂയലസീകാന്യാശുഗതിസമുത്ഥാനാന്യാശുഭേദീനി ജന്തുമന്തി കൃഷ്ണാരുണകപാലവര്ണാനി ച കപാലകുഷ്ഠാനീതി വിദ്യാത്(൧); താമ്രാണി താമ്രഖരരോമരാജീഭിരവനദ്ധാനി ബഹലാനി ബഹുബഹലപൂയരക്തലസീകാനി കണ്ഡൂക്ലേദകോഥദാഹപാകവന്ത്യാശുഗതിസമുത്ഥാനഭേദീനി സസന്താപക്രിമീണി പക്വോദുമ്ബരഫലവര്ണാന്യൌദുമ്ബരകുഷ്ഠാനീതി വിദ്യാത്(൨); സ്നിഗ്ധാനി ഗുരൂണ്യുത്സേധവന്തി ശ്ലക്ഷ്ണസ്ഥിരപീതപര്യന്താനി ശുക്ലരക്താവഭാസാനി ശുക്ലരോമരാജീസന്താനാനി ബഹുബഹലശുക്ലപിച്ഛിലസ്രാവീണി ബഹുക്ലേദകണ്ഡൂക്രിമീണി സക്തഗതിസമുത്ഥാനഭേദീനി പരിമണ്ഡലാനി മണ്ഡലകുഷ്ഠാനി വിദ്യാത്(൩); പരുഷാണ്യരുണവര്ണാനി ബഹിരന്തഃശ്യാവാനി നീലപീതതാമ്രാവഭാസാന്യാശുഗതിസമുത്ഥാനാന്യല്പകണ്ഡൂക്ലേദക്രിമീണി ദാഹഭേദനിസ്തോദ(പാക)ബഹുലാനി ശൂകോപഹതോപമവേദനാന്യുത്സന്നമധ്യാനി തനുപര്യന്താനി കര്കശപിഡകാചിതാനി ദീര്ഘപരിമണ്ഡലാന്യൃഷ്യജിഹ്വാകൃതീനി ഋഷ്യജിഹ്വാനീതി വിദ്യാത് (൪); ശുക്ലരക്താവഭാസാനി രക്തപര്യന്താനി രക്തരാജീസിരാസന്തതാന്യുത്സേധവന്തി ബഹുബഹലരക്തപൂയലസീകാനി കണ്ഡൂക്രിമിദാഹപാകവന്ത്യാശുഗതിസമുത്ഥാനഭേദീനി പുണ്ഡരീകപലാശസങ്കാശാനി പുണ്ഡരീകാണീതി വിദ്യാത് (൫); പരുഷാരുണാനി വിശീര്ണബഹിസ്തനൂന്യന്തഃസ്നിഗ്ധാനി ശുക്ലരക്താവഭാസാനി ബഹൂന്യല്പവേദനാന്യല്പകണ്ഡൂദാഹപൂയലസീകാനി ലഘുസമുത്ഥാനാന്യല്പഭേദക്രിമീണ്യലാബുപുഷ്പസങ്കാശാനി സിധ്മകുഷ്ഠാനീതി വിദ്യാത് (൬); കാകണന്തികാവര്ണാന്യാദൌ പശ്ചാത്തു സര്വകുഷ്ഠലിങ്ഗസമന്വിതാനി പാപീയസാ സര്വകുഷ്ഠലിങ്ഗസമ്ഭവേനാനേകവര്ണാനി കാകണാനീതി വിദ്യാത്| താന്യസാധ്യാനി, സാധ്യാനി പുനരിതരാണി||൮||
View original
ततोऽनन्तरं कुष्ठान्यभिनिर्वर्तन्ते, तेषामिदं वेदनावर्णसंस्थानप्रभावनामविशेषविज्ञानं भवति; तद्यथा- रूक्षारुणपरुषाणि विषमविसृतानि खरपर्यन्तानि तनून्युद्वृत्तबहिस्तनूनि सुप्तवत्सुप्तानि हृषितलोमाचितानि निस्तोदबहुलान्यल्पकण्डूदाहपूयलसीकान्याशुगतिसमुत्थानान्याशुभेदीनि जन्तुमन्ति कृष्णारुणकपालवर्णानि च कपालकुष्ठानीति विद्यात्(१); ताम्राणि ताम्रखररोमराजीभिरवनद्धानि बहलानि बहुबहलपूयरक्तलसीकानि कण्डूक्लेदकोथदाहपाकवन्त्याशुगतिसमुत्थानभेदीनि ससन्तापक्रिमीणि पक्वोदुम्बरफलवर्णान्यौदुम्बरकुष्ठानीति विद्यात्(२); स्निग्धानि गुरूण्युत्सेधवन्ति श्लक्ष्णस्थिरपीतपर्यन्तानि शुक्लरक्तावभासानि शुक्लरोमराजीसन्तानानि बहुबहलशुक्लपिच्छिलस्रावीणि बहुक्लेदकण्डूक्रिमीणि सक्तगतिसमुत्थानभेदीनि परिमण्डलानि मण्डलकुष्ठानि विद्यात्(३); परुषाण्यरुणवर्णानि बहिरन्तःश्यावानि नीलपीतताम्रावभासान्याशुगतिसमुत्थानान्यल्पकण्डूक्लेदक्रिमीणि दाहभेदनिस्तोद(पाक)बहुलानि शूकोपहतोपमवेदनान्युत्सन्नमध्यानि तनुपर्यन्तानि कर्कशपिडकाचितानि दीर्घपरिमण्डलान्यृष्यजिह्वाकृतीनि ऋष्यजिह्वानीति विद्यात् (४); शुक्लरक्तावभासानि रक्तपर्यन्तानि रक्तराजीसिरासन्ततान्युत्सेधवन्ति बहुबहलरक्तपूयलसीकानि कण्डूक्रिमिदाहपाकवन्त्याशुगतिसमुत्थानभेदीनि पुण्डरीकपलाशसङ्काशानि पुण्डरीकाणीति विद्यात् (५); परुषारुणानि विशीर्णबहिस्तनून्यन्तःस्निग्धानि शुक्लरक्तावभासानि बहून्यल्पवेदनान्यल्पकण्डूदाहपूयलसीकानि लघुसमुत्थानान्यल्पभेदक्रिमीण्यलाबुपुष्पसङ्काशानि सिध्मकुष्ठानीति विद्यात् (६); काकणन्तिकावर्णान्यादौ पश्चात्तु सर्वकुष्ठलिङ्गसमन्वितानि पापीयसा सर्वकुष्ठलिङ्गसम्भवेनानेकवर्णानि काकणानीति विद्यात्| तान्यसाध्यानि, साध्यानि पुनरितराणि||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
തത്ര യദസാധ്യം തദസാധ്യതാം നാതിവര്തതേ, സാധ്യം പുനഃ കിഞ്ചിത് സാധ്യതാമതിവര്തതേ കദാചിദപചാരാത്| സാധ്യാനി ഹി ഷട് കാകണകവര്ജ്യാന്യചികിത്സ്യമാനാന്യപചാരതോ വാ ദോഷൈരഭിഷ്യന്ദമാനാന്യസാധ്യതാമുപയാന്തി||൯||
View original
तत्र यदसाध्यं तदसाध्यतां नातिवर्तते, साध्यं पुनः किञ्चित् साध्यतामतिवर्तते कदाचिदपचारात्| साध्यानि हि षट् काकणकवर्ज्यान्यचिकित्स्यमानान्यपचारतो वा दोषैरभिष्यन्दमानान्यसाध्यतामुपयान्ति||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (10-11) · Śloka 11
സാധ്യാനാമപി ഹ്യുപേക്ഷ്യമാണാനാം ത്വങ്മാംസശോണിതലസീകാകോഥക്ലേദസംസ്വേദജാഃ ക്രിമയോऽഭിമൂര്ച്ഛന്തി; തേ ഭക്ഷയന്തസ്ത്വഗാദീന് ദോഷാഃ പുനര്ദൂഷയന്ത ഇമാനുപദ്രവാന് പൃഥക് പൃഥഗുത്പാദയന്തി- തത്ര വാതഃ ശ്യാവാരുണവര്ണം പരുഷതാമപി ച രൌക്ഷ്യശൂലശോഷതോദവേപഥുഹര്ഷസങ്കോചായാസസ്തമ്ഭസുപ്തിഭേദഭങ്ഗാന്, പിത്തം ദാഹസ്വേദക്ലേദകോഥസ്രാവപാകരാഗാന്, ശ്ലേഷ്മാ ത്വസ്യ ശ്വൈത്യശൈത്യകണ്ഡൂസ്ഥൈര്യഗൌരവോത്സേധോപസ്നേഹോപലേപാന്, ക്രിമയസ്തു ത്വഗാദീംശ്ചതുരഃ സിരാഃ സ്നായൂശ്ചാസ്ഥീന്യപി ച തരുണാന്യാദദതേ ||൧൦|| അസ്യാം ചൈവാവസ്ഥായാമുപദ്രവാഃ കുഷ്ഠിനം സ്പൃശന്തി; തദ്യഥാ- പ്രസ്രവണമങ്ഗഭേദഃ പതനാന്യങ്ഗാവയവാനാം തൃഷ്ണാജ്വരാതീസാരദാഹദൌര്ബല്യാരോചകാവിപാകാശ്ച, തഥാവിധമസാധ്യം വിദ്യാദിതി||൧൧||
View original
साध्यानामपि ह्युपेक्ष्यमाणानां त्वङ्मांसशोणितलसीकाकोथक्लेदसंस्वेदजाः क्रिमयोऽभिमूर्च्छन्ति; ते भक्षयन्तस्त्वगादीन् दोषाः पुनर्दूषयन्त इमानुपद्रवान् पृथक् पृथगुत्पादयन्ति- तत्र वातः श्यावारुणवर्णं परुषतामपि च रौक्ष्यशूलशोषतोदवेपथुहर्षसङ्कोचायासस्तम्भसुप्तिभेदभङ्गान्, पित्तं दाहस्वेदक्लेदकोथस्रावपाकरागान्, श्लेष्मा त्वस्य श्वैत्यशैत्यकण्डूस्थैर्यगौरवोत्सेधोपस्नेहोपलेपान्, क्रिमयस्तु त्वगादींश्चतुरः सिराः स्नायूश्चास्थीन्यपि च तरुणान्याददते ||१०|| अस्यां चैवावस्थायामुपद्रवाः कुष्ठिनं स्पृशन्ति; तद्यथा- प्रस्रवणमङ्गभेदः पतनान्यङ्गावयवानां तृष्णाज्वरातीसारदाहदौर्बल्यारोचकाविपाकाश्च, तथाविधमसाध्यं विद्यादिति||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12-16) · Śloka 16
ഭവന്തി ചാത്ര- സാധ്യോऽയമിതി യഃ പൂര്വം നരോ രോഗമുപേക്ഷതേ| സ കിഞ്ചിത്കാലമാസാദ്യ മൃത ഏവാവബുധ്യതേ||൧൨|| യസ്തു പ്രാഗേവ രോഗേഭ്യോ രോഗേഷു തരുണേഷു വാ| ഭേഷജം കുരുതേ സമ്യക് സ ചിരം സുഖമശ്നുതേ||൧൩|| യഥാ ഹ്യല്പേന യത്നേന ഛിദ്യതേ തരുണസ്തരുഃ| സ ഏവാതിപ്രവൃദ്ധസ്തു ഛിദ്യതേऽതിപ്രയത്നതഃ||൧൪|| ഏവമേവ വികാരോऽപി തരുണഃ സാധ്യതേ സുഖമ്| വിവൃദ്ധഃ സാധ്യതേ കൃച്ഛ്രാദസാധ്യോ വാऽപി ജായതേ||൧൫|| തത്ര ശ്ലോകഃ- സങ്ഖ്യാ ദ്രവ്യാണി ദോഷാശ്ച ഹേതവഃ പൂര്വലക്ഷണമ്| രൂപാണ്യുപദ്രവാശ്ചോക്താഃ കുഷ്ഠാനാം കൌഷ്ഠികേ പൃഥക്||൧൬||
View original
भवन्ति चात्र- साध्योऽयमिति यः पूर्वं नरो रोगमुपेक्षते| स किञ्चित्कालमासाद्य मृत एवावबुध्यते||१२|| यस्तु प्रागेव रोगेभ्यो रोगेषु तरुणेषु वा| भेषजं कुरुते सम्यक् स चिरं सुखमश्नुते||१३|| यथा ह्यल्पेन यत्नेन छिद्यते तरुणस्तरुः| स एवातिप्रवृद्धस्तु छिद्यतेऽतिप्रयत्नतः||१४|| एवमेव विकारोऽपि तरुणः साध्यते सुखम्| विवृद्धः साध्यते कृच्छ्रादसाध्यो वाऽपि जायते||१५|| तत्र श्लोकः- सङ्ख्या द्रव्याणि दोषाश्च हेतवः पूर्वलक्षणम्| रूपाण्युपद्रवाश्चोक्ताः कुष्ठानां कौष्ठिके पृथक्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 5
ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേ നിദാനസ്ഥാനേ കുഷ്ഠനിദാനം നാമ പഞ്ചമോऽധ്യായഃ||൫||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते निदानस्थाने कुष्ठनिदानं नाम पञ्चमोऽध्यायः||५||
🔊 Audio coming soon