Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਕਲ੍ਪਨਾਸਿਦ੍ਧਿਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ||੧|| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਰੇਯਃ||੨||
View original
अथातः कल्पनासिद्धिं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
1. kalpanāsiddhiḥ
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 6
ਕਾ ਕਲ੍ਪਨਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਰ੍ਮਸੂਕ੍ਤਾ, ਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚ ਕਃ, ਕਿਂ ਚ ਕਤਾਕਤੇਸੁ| ਲਿਡ੍ਗਂ ਤਥੈਵਾਤਿਕਤੇਸੁ, ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਕਾ, ਕਿਙ੍ਗੁਣਃ, ਕੇਸੁ ਚ ਕਸ਼੍ਚ ਬਸ੍ਤਿਃ||੩|| ਕਿਂ ਵਰ੍ਜਨੀਯਂ ਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਮਕਾਲੇ, ਕਤੇ ਕਿਯਾਨ੍ ਵਾ ਪਰਿਹਾਰਕਾਲਃ| ਪ੍ਰਣੀਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਨ ਯਾਤਿ ਕੇਨ, ਕੇਨੈਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ, ਸੁਚਿਰਾਚ੍ਚ ਬਸ੍ਤਿਃ||੪|| ਸਾਧ੍ਯਾ ਗਦਾਃ ਸ੍ਵੈਃ ਸ਼ਮਨੈਸ਼੍ਚ ਕੇਚਿਤ੍ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਨ ਸ਼ਮਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ| ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ਸ਼ਿਸ੍ਯਵਰੇਣ ਸਮ੍ਯਗਿਤ੍ਯਗ੍ਨਿਵੇਸ਼ੇਨ ਭਿਸਗ੍ਵਰਿਸ੍ਠਃ||੫|| ਪੁਨਰ੍ਵਸੁਸ੍ਤਨ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾਹ ਤਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯੇਦਮ੍|੬|
View original
का कल्पना पञ्चसु कर्मसूक्ता, क्रमश्च कः, किं च कृताकृतेषु| लिड्गं तथैवातिकृतेषु, सङ्ख्या का, किङ्गुणः, केषु च कश्च बस्तिः||३|| किं वर्जनीयं प्रतिकर्मकाले, कृते कियान् वा परिहारकालः| प्रणीयमानश्च न याति केन, केनैति शीघ्रं, सुचिराच्च बस्तिः||४|| साध्या गदाः स्वैः शमनैश्च केचित् कस्मात् प्रयुक्तैर्न शमं व्रजन्ति| प्रचोदितः शिष्यवरेण सम्यगित्यग्निवेशेन भिषग्वरिष्ठः||५|| पुनर्वसुस्तन्त्रविदाह तस्मै सर्वप्रजानां हितकाम्ययेदम्|६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (6) · Śloka 7
ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਵਰਂ ਸਪ੍ਤਦਿਨਂ ਪਰਂ ਤੁ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਨਰਃ ਸ੍ਵੇਦਯਿਤਵ੍ਯ ਉਕ੍ਤਃ ||੬|| ਨਾਤਃ ਪਰਂ ਸ੍ਨੇਹਨਮਾਦਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯੀਭਵੇਤ੍ ਸਪ੍ਤਦਿਨਾਤ੍ ਪਰਂ ਤੁ|੭|
View original
त्र्यहावरं सप्तदिनं परं तु स्निग्धो नरः स्वेदयितव्य उक्तः ||६|| नातः परं स्नेहनमादिशन्ति सात्म्यीभवेत् सप्तदिनात् परं तु|७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ਸ੍ਨੇਹੋਨਿਲਂ ਹਨ੍ਤਿ ਮਦੂਕਰੋਤਿ ਦੇਹਂ ਮਲਾਨਾਂ ਵਿਨਿਹਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਗਮ੍||੭||
View original
स्नेहोऽनिलं हन्ति मृदूकरोति देहं मलानां विनिहन्ति सङ्गम्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੇਸ੍ਵਯਨੇਸੁ ਲੀਨਂ ਸ੍ਵੇਦਸ੍ਤੁ ਦੋਸਂ ਨਯਤਿ ਦ੍ਰਵਤ੍ਵਮ੍|੮|
View original
स्निग्धस्य सूक्ष्मेष्वयनेषु लीनं स्वेदस्तु दोषं नयति द्रवत्वम्|८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 9
ਗ੍ਰਾਮ੍ਯੌਦਕਾਨੂਪਰਸੈਃ ਸਮਾਂਸੈਰੁਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਨੀਯਃ ਪਯਸਾ ਚ ਵਮ੍ਯਃ||੮|| ਰਸੈਸ੍ਤਥਾ ਜਾਙ੍ਗਲਜੈਃ ਸਯੂਸੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਃ ਕਫਾਵਦ੍ਧਿਕਰੈਰ੍ਵਿਰੇਚ੍ਯਃ|੯|
View original
ग्राम्यौदकानूपरसैः समांसैरुत्क्लेशनीयः पयसा च वम्यः||८|| रसैस्तथा जाङ्गलजैः सयूषैः स्निग्धैः कफावृद्धिकरैर्विरेच्यः|९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 10
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮੋਤ੍ਤਰਸ਼੍ਛਰ੍ਦਯਤਿ ਹ੍ਯਦੁਃਖਂ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ ਮਨ੍ਦਕਫਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਯਕ੍||੯|| ਅਧਃ ਕਫੇਲ੍ਪੇ ਵਮਨਂ ਵਿਰੇਚਯੇਦ੍ਵਿਰੇਚਨਂ ਵਦ੍ਧਕਫੇ ਤਥੋਰ੍ਧ੍ਵਮ੍|੧੦|
View original
श्लेष्मोत्तरश्छर्दयति ह्यदुःखं विरिच्यते मन्दकफस्तु सम्यक्||९|| अधः कफेऽल्पे वमनं विरेचयेद्विरेचनं वृद्धकफे तथोर्ध्वम्|१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10) · Śloka 11
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਯ ਦੇਯਂ ਵਮਨਂ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਵਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਪੇਯਾਦਿਰਨੁਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚ||੧੦|| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਸੁਸ੍ਵਿਨ੍ਨਤਨੋਰ੍ਯਥਾਵਦ੍ਵਿਰੇਚਨਂ ਯੋਗ੍ਯਤਮਂ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍ |੧੧|
View original
स्निग्धाय देयं वमनं यथोक्तं वान्तस्य पेयादिरनुक्रमश्च||१०|| स्निग्धस्य सुस्विन्नतनोर्यथावद्विरेचनं योग्यतमं प्रयोज्यम् |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 12
ਪੇਯਾਂ ਵਿਲੇਪੀਮਕਤਂ ਕਤਂ ਚ ਯੂਸਂ ਰਸਂ ਤ੍ਰਿਰ੍ਦ੍ਵਿਰਥੈਕਸ਼ਸ਼੍ਚ||੧੧|| ਕ੍ਰਮੇਣ ਸੇਵੇਤ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਕਾਯਃ ਪ੍ਰਧਾਨਮਧ੍ਯਾਵਰਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼ੁਦ੍ਧਃ|੧੨|
View original
पेयां विलेपीमकृतं कृतं च यूषं रसं त्रिर्द्विरथैकशश्च||११|| क्रमेण सेवेत विशुद्धकायः प्रधानमध्यावरशुद्धिशुद्धः|१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 13
ਯਥਾਣੁਰਗ੍ਨਿਸ੍ਤਣਗੋਮਯਾਦ੍ਯੈਃ ਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੋ ਭਵਤਿ ਕ੍ਰਮੇਣ||੧੨|| ਮਹਾਨ੍ ਸ੍ਥਿਰਃ ਸਰ੍ਵਪਚਸ੍ਤਥੈਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਪੇਯਾਦਿਭਿਰਨ੍ਤਰਗ੍ਨਿਃ|੧੩|
View original
यथाऽणुरग्निस्तृणगोमयाद्यैः सन्धुक्ष्यमाणो भवति क्रमेण||१२|| महान् स्थिरः सर्वपचस्तथैव शुद्धस्य पेयादिभिरन्तरग्निः|१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13-14) · Śloka 15
ਜਘਨ੍ਯਮਧ੍ਯਪ੍ਰਵਰੇ ਤੁ ਵੇਗਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰ ਇਸ੍ਟਾ ਵਮਨੇ ਸਡਸ੍ਟੌ||੧੩|| ਦਸ਼ੈਵ ਤੇ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਵਿਰੇਕੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਸ੍ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਚਤੁਰ੍ਗੁਣਸ਼੍ਚ| ਪਿਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮਿਸ੍ਟਂ ਵਮਨਂ ਵਿਰੇਕਾਦਰ੍ਧਂ ਕਫਾਨ੍ਤਂ ਚ ਵਿਰੇਕਮਾਹੁਃ||੧੪|| ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਾਨ੍ ਸਵਿਟ੍ਕਾਨਪਨੀਯ ਵੇਗਾਨ੍ਮੇਯਂ ਵਿਰੇਕੇ ਵਮਨੇ ਤੁ ਪੀਤਮ੍|੧੫|
View original
जघन्यमध्यप्रवरे तु वेगाश्चत्वार इष्टा वमने षडष्टौ||१३|| दशैव ते द्वित्रिगुणा विरेके प्रस्थस्तथा द्वित्रिचतुर्गुणश्च| पित्तान्तमिष्टं वमनं विरेकादर्धं कफान्तं च विरेकमाहुः||१४|| द्वित्रान् सविट्कानपनीय वेगान्मेयं विरेके वमने तु पीतम्|१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (15) · Śloka 16
ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਕਫਃ ਪਿਤ੍ਤਮਥਾਨਿਲਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਯੈਤਿ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਮਿਤਃ ਸ ਇਸ੍ਟਃ||੧੫|| ਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਾਰ੍ਗਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਤਥਾ ਲਘੁਤ੍ਵੇਪਿ ਚ ਲਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੇ|੧੬|
View original
क्रमात् कफः पित्तमथानिलश्च यस्यैति सम्यग्वमितः स इष्टः||१५|| हृत्पार्श्वमूर्धेन्द्रियमार्गशुद्धौ तथा लघुत्वेऽपि च लक्ष्यमाणे|१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (16) · Śloka 16
ਦੁਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਤੇ ਸ੍ਫੋਟਕਕੋਠਕਣ੍ਡੂਹਤ੍ਖਾਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਗੁਰੁਗਾਤ੍ਰਤਾਂ ਚ||੧੬||
View original
दुश्छर्दिते स्फोटककोठकण्डूहृत्खाविशुद्धिर्गुरुगात्रतां च||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (17) · Śloka 17
ਤਣ੍ਮੋਹਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਨਿਲਕੋਪਨਿਦ੍ਰਾਬਲਾਦਿਹਾਨਿਰ੍ਵਮਨੇਤਿ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍|੧੭|
View original
तृण्मोहमूर्च्छानिलकोपनिद्राबलादिहानिर्वमनेऽति च स्यात्|१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (17) · Śloka 18
ਸ੍ਰੋਤੋਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮ੍ਪ੍ਰਸਾਦੌ ਲਘੁਤ੍ਵਮੂਰ੍ਜੋਗ੍ਨਿਰਨਾਮਯਤ੍ਵਮ੍||੧੭|| ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਵਿਟ੍ਪਿਤ੍ਤਕਫਾਨਿਲਾਨਾਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਰਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਭਵੇਤ੍ ਕ੍ਰਮੇਣ|੧੮|
View original
स्रोतोविशुद्धीन्द्रियसम्प्रसादौ लघुत्वमूर्जोऽग्निरनामयत्वम्||१७|| प्राप्तिश्च विट्पित्तकफानिलानां सम्यग्विरिक्तस्य भवेत् क्रमेण|१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (18) · Śloka 19
ਸ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਸਮ੍ਪ੍ਰਕੋਪਃ ਸਾਦਸ੍ਤਥਾਗ੍ਨੇਰ੍ਗੁਰੁਤਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾ||੧੮|| ਤਨ੍ਦ੍ਰਾ ਤਥਾ ਚ੍ਛਰ੍ਦਿਰਰੋਚਕਸ਼੍ਚ ਵਾਤਾਨੁਲੋਮ੍ਯਂ ਨ ਚ ਦੁਰ੍ਵਿਰਿਕ੍ਤੇ|੧੯|
View original
स्याच्छ्लेष्मपित्तानिलसम्प्रकोपः सादस्तथाऽग्नेर्गुरुता प्रतिश्या||१८|| तन्द्रा तथा च्छर्दिररोचकश्च वातानुलोम्यं न च दुर्विरिक्ते|१९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (19) · Śloka 20
ਕਫਾਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤਕ੍ਸਯਜਾਨਿਲੋਤ੍ਥਾਃ ਸੁਪ੍ਤ੍ਯਙ੍ਗਮਰ੍ਦਕ੍ਲਮਵੇਪਨਾਦ੍ਯਾਃ||੧੯|| ਨਿਦ੍ਰਾਬਲਾਭਾਵਤਮਃਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਃ ਸੋਨ੍ਮਾਦਹਿਕ੍ਕਾਸ਼੍ਚ ਵਿਰੇਚਿਤੇਤਿ|੨੦|
View original
कफास्रपित्तक्षयजानिलोत्थाः सुप्त्यङ्गमर्दक्लमवेपनाद्याः||१९|| निद्राबलाभावतमःप्रवेशाः सोन्मादहिक्काश्च विरेचितेऽति|२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (20-21) · Śloka 22
ਸਂਸਸ੍ਟਭਕ੍ਤਂ ਨਵਮੇਹ੍ਨਿ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਤਂ ਪਾਯਯੇਤਾਪ੍ਯਨੁਵਾਸਯੇਦ੍ਵਾ||੨੦|| ਤੈਲਾਕ੍ਤਗਾਤ੍ਰਾਯ ਤਤੋ ਨਿਰੂਹਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਰ੍ਯਹਾਨ੍ਨਾਤਿਬੁਭੁਕ੍ਸਿਤਾਯ| ਪ੍ਰਸ੍ਯਾਗਤੇ ਧਨ੍ਵਰਸੇਨ ਭੋਜ੍ਯਃ ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਵਾ ਦੋਸਬਲਂ ਯਥਾਰ੍ਹਮ੍||੨੧|| ਨਰਸ੍ਤਤੋ ਨਿਸ਼੍ਯਨੁਵਾਸਨਾਰ੍ਹੋ ਨਾਤ੍ਯਾਸ਼ਿਤਃ ਸ੍ਯਾਦਨੁਵਾਸਨੀਯਃ |੨੨|
View original
संसृष्टभक्तं नवमेऽह्नि सर्पिस्तं पाययेताप्यनुवासयेद्वा||२०|| तैलाक्तगात्राय ततो निरूहं दद्यात्र्यहान्नातिबुभुक्षिताय| प्रस्यागते धन्वरसेन भोज्यः समीक्ष्य वा दोषबलं यथार्हम्||२१|| नरस्ततो निश्यनुवासनार्हो नात्याशितः स्यादनुवासनीयः |२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (22) · Śloka 23
ਸ਼ੀਤੇ ਵਸਨ੍ਤੇ ਚ ਦਿਵਾਨੁਵਾਸ੍ਯੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ਼ਰਦ੍ਗ੍ਰੀਸ੍ਮਘਨਾਗਮੇਸੁ||੨੨|| ਤਾਨੇਵ ਦੋਸਾਨ੍ ਪਰਿਰਕ੍ਸਤਾ ਯੇ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਯ ਪਾਨੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਪ੍ਰਾਕ੍|੨੩|
View original
शीते वसन्ते च दिवाऽनुवास्यो रात्रौ शरद्ग्रीष्मघनागमेषु||२२|| तानेव दोषान् परिरक्षता ये स्नेहस्य पाने परिकीर्तिताः प्राक्|२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (23-24) · Śloka 24
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤੇ ਚਾਪ੍ਯਨੁਵਾਸਨੀਯੇ ਦਿਵਾ ਪ੍ਰਦੇਯਂ ਵ੍ਯੁਸਿਤਾਯ ਭੋਜ੍ਯਮ੍||੨੩|| ਸਾਯਂ ਚ ਭੋਜ੍ਯਂ ਪਰਤੋ ਦ੍ਵ੍ਯਹੇ ਵਾ ਤ੍ਰ੍ਯਹੇਨੁਵਾਸ੍ਯੋਹਨਿ ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਾ | ਤ੍ਰ੍ਯਹੇ ਤ੍ਰ੍ਯਹੇ ਵਾਪ੍ਯਥ ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਾ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰੂਹਾਦਨੁਵਾਸਨਂ ਚ||੨੪||
View original
प्रत्यागते चाप्यनुवासनीये दिवा प्रदेयं व्युषिताय भोज्यम्||२३|| सायं च भोज्यं परतो द्व्यहे वा त्र्यहेऽनुवास्योऽहनि पञ्चमे वा | त्र्यहे त्र्यहे वाऽप्यथ पञ्चमे वा दद्यान्निरूहादनुवासनं च||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (25) · Śloka 25
ਏਕਂ ਤਥਾ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਕਫਜੇ ਵਿਕਾਰੇ ਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਕੇ ਪਞ੍ਚ ਤੁ ਸਪ੍ਤ ਵਾਪਿ| ਵਾਤੇ ਨਵੈਕਾਦਸ਼ ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਵਾ ਬਸ੍ਤੀਨਯੁਗ੍ਮਾਨ੍ ਕੁਸ਼ਲੋ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍||੨੫||
View original
एकं तथा त्रीन् कफजे विकारे पित्तात्मके पञ्च तु सप्त वाऽपि| वाते नवैकादश वा पुनर्वा बस्तीनयुग्मान् कुशलो विदध्यात्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (26) · Śloka 26
ਨਰੋ ਵਿਰਿਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਨਿਰੂਹਦਾਨਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ਸਪ੍ਤਦਿਨਾਨ੍ਯਵਸ਼੍ਯਮ੍| ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਨਿਰੂਹੇਣ ਵਿਰੇਚਨਂ ਚ ਤਦ੍ਧ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਵਿਕਸੇਚ੍ਛਰੀਰਮ੍||੨੬||
View original
नरो विरिक्तस्तु निरूहदानं विवर्जयेत् सप्तदिनान्यवश्यम्| शुद्धो निरूहेण विरेचनं च तद्ध्यस्य शून्यं विकसेच्छरीरम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (27-28) · Śloka 28
ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਵਯਃਸ੍ਥਾਪਯਿਤਾ ਸੁਖਾਯੁਰ੍ਬਲਾਗ੍ਨਿਮੇਧਾਸ੍ਵਰਵਰ੍ਣਕਚ੍ਚ| ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਕਾਰੀ ਸ਼ਿਸ਼ੁਵਦ੍ਧਯੂਨਾਂ ਨਿਰਤ੍ਯਯਃ ਸਰ੍ਵਗਦਾਪਹਸ਼੍ਚ||੨੭|| ਵਿਟ੍ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਮੂਤ੍ਰਕਰ੍ਸੀ ਦਾਰ੍ਢ੍ਯਾਵਹਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਬਲਪ੍ਰਦਸ਼੍ਚ| ਵਿਸ਼੍ਵਕ੍ਸ੍ਥਿਤਂ ਦੋਸਚਯਂ ਨਿਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਿਕਾਰਾਨ੍ ਸ਼ਮਯੇਨ੍ਨਿਰੂਹਃ||੨੮||
View original
बस्तिर्वयःस्थापयिता सुखायुर्बलाग्निमेधास्वरवर्णकृच्च| सर्वार्थकारी शिशुवृद्धयूनां निरत्ययः सर्वगदापहश्च||२७|| विट्श्लेष्मपित्तानिलमूत्रकर्षी दार्ढ्यावहः शुक्रबलप्रदश्च| विश्वक्स्थितं दोषचयं निरस्य सर्वान् विकारान् शमयेन्निरूहः||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (29-31) · Śloka 31
ਦੇਹੇ ਨਿਰੂਹੇਣ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗੇ ਸਂਸ੍ਨੇਹਨਂ ਵਰ੍ਣਬਲਪ੍ਰਦਂ ਚ| ਨ ਤੈਲਦਾਨਾਤ੍ ਪਰਮਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸਮੀਰਣਾਰ੍ਤੇ ||੨੯|| ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਰੌਕ੍ਸ੍ਯਂ ਲਘੁਤਾਂ ਗੁਰੁਤ੍ਵਾਦੌਸ੍ਣ੍ਯਾਚ੍ਚ ਸ਼ੈਤ੍ਯਂ ਪਵਨਸ੍ਯ ਹਤ੍ਵਾ| ਤੈਲਂ ਦਦਾਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਮਨਃਪ੍ਰਸਾਦਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਬਲਂ ਵਰ੍ਣਮਥਾਗ੍ਨਿਪੁਸ੍ਟਿਮ੍ ||੩੦|| ਮੂਲੇ ਨਿਸਿਕ੍ਤੋ ਹਿ ਯਥਾ ਦ੍ਰੁਮਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨੀਲਚ੍ਛਦਃ ਕੋਮਲਪਲ੍ਲਵਾਗ੍ਰ੍ਯਃ| ਕਾਲੇ ਮਹਾਨ੍ ਪੁਸ੍ਪਫਲਪ੍ਰਦਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਨਰਃ ਸ੍ਯਾਦਨੁਵਾਸਨੇਨ||੩੧||
View original
देहे निरूहेण विशुद्धमार्गे संस्नेहनं वर्णबलप्रदं च| न तैलदानात् परमस्ति किञ्चिद्द्रव्यं विशेषेण समीरणार्ते ||२९|| स्नेहेन रौक्ष्यं लघुतां गुरुत्वादौष्ण्याच्च शैत्यं पवनस्य हत्वा| तैलं ददात्याशु मनःप्रसादं वीर्यं बलं वर्णमथाग्निपुष्टिम् ||३०|| मूले निषिक्तो हि यथा द्रुमः स्यान्नीलच्छदः कोमलपल्लवाग्र्यः| काले महान् पुष्पफलप्रदश्च तथा नरः स्यादनुवासनेन||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (32-34) · Śloka 34
ਸ੍ਤਬ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਸਙ੍ਕੁਚਿਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇਪਿ ਯੇ ਪਙ੍ਗਵੋ ਯੇਪਿ ਚ ਭਗ੍ਨਰੁਗ੍ਣਾਃ| ਯੇਸਾਂ ਚ ਸ਼ਾਖਾਸੁ ਚਰਨ੍ਤਿ ਵਾਤਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤੋ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਹਿ ਤੇਸੁ ਬਸ੍ਤਿਃ||੩੨|| ਆਧ੍ਮਾਪਨੇ ਵਿਗ੍ਰਥਿਤੇ ਪੁਰੀਸੇ ਸ਼ੂਲੇ ਚ ਭਕ੍ਤਾਨਭਿਨਨ੍ਦਨੇ ਚ| ਏਵਮ੍ਪ੍ਰਕਾਰਾਸ਼੍ਚ ਭਵਨ੍ਤਿ ਕੁਕ੍ਸੌ ਯੇ ਚਾਮਯਾਸ੍ਤੇਸੁ ਚ ਬਸ੍ਤਿਰਿਸ੍ਟਃ||੩੩|| ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਾਤਕਤੋਪਸਰ੍ਗਾ ਗਰ੍ਭਂ ਨ ਗਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਨਭਿਃ ਸਮੇਤਾਃ| ਕ੍ਸੀਣੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਯੇ ਚ ਨਰਾਃ ਕਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਬਸ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਃ ਪਰਮਂ ਚ ਤੇਸੁ||੩੪||
View original
स्तब्धाश्च ये सङ्कुचिताश्च येऽपि ये पङ्गवो येऽपि च भग्नरुग्णाः| येषां च शाखासु चरन्ति वाताः शस्तो विशेषेण हि तेषु बस्तिः||३२|| आध्मापने विग्रथिते पुरीषे शूले च भक्तानभिनन्दने च| एवम्प्रकाराश्च भवन्ति कुक्षौ ये चामयास्तेषु च बस्तिरिष्टः||३३|| याश्च स्त्रियो वातकृतोपसर्गा गर्भं न गृह्णन्ति नृभिः समेताः| क्षीणेन्द्रिया ये च नराः कृशाश्च बस्तिः प्रशस्तः परमं च तेषु||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (35) · Śloka 35
ਉਸ੍ਣਾਭਿਭੂਤੇਸੁ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸ਼ੀਤਾਞ੍ਛੀਤਾਭਿਭੂਤੇਸੁ ਤਥਾ ਸੁਖੋਸ੍ਣਾਨ੍| ਤਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਨੀਕੌਸਧਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਬਸ੍ਤੀਨ੍ ਪ੍ਰਵਿਭਜ੍ਯ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ ||੩੫||
View original
उष्णाभिभूतेषु वदन्ति शीताञ्छीताभिभूतेषु तथा सुखोष्णान्| तत्प्रत्यनीकौषधसम्प्रयुक्तान् सर्वत्र बस्तीन् प्रविभज्य युञ्ज्यात् ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (36) · Śloka 36
ਨ ਬਂਹਣੀਯਾਨ੍ ਵਿਦਧੀਤ ਬਸ੍ਤੀਨ੍ ਵਿਸ਼ੋਧਨੀਯੇਸੁ ਗਦੇਸੁ ਵੈਦ੍ਯਃ| ਕੁਸ੍ਠਪ੍ਰਮੇਹਾਦਿਸੁ ਮੇਦੁਰੇਸੁ ਨਰੇਸੁ ਯੇ ਚਾਪਿ ਵਿਸ਼ੋਧਨੀਯਾਃ||੩੬||
View original
न बृंहणीयान् विदधीत बस्तीन् विशोधनीयेषु गदेषु वैद्यः| कुष्ठप्रमेहादिषु मेदुरेषु नरेषु ये चापि विशोधनीयाः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (37) · Śloka 37
ਕ੍ਸੀਣਕ੍ਸਤਾਨਾਂ ਨ ਵਿਸ਼ੋਧਨੀਯਾਨ੍ਨ ਸ਼ੋਸਿਣਾਂ ਨੋ ਭਸ਼ਦੁਰ੍ਬਲਾਨਾਮ੍| ਨ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਨਾਂ ਨ ਵਿਸ਼ੋਧਿਤਾਨਾਂ ਯੇਸਾਂ ਚ ਦੋਸੇਸੁ ਨਿਬਦ੍ਧਮਾਯੁਃ||੩੭||
View original
क्षीणक्षतानां न विशोधनीयान्न शोषिणां नो भृशदुर्बलानाम्| न मूर्च्छितानां न विशोधितानां येषां च दोषेषु निबद्धमायुः||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (38-39) · Śloka 40
ਸ਼ਾਖਾਗਤਾਃ ਕੋਸ੍ਠਗਤਾਸ਼੍ਚ ਰੋਗਾ ਮਰ੍ਮੋਰ੍ਧ੍ਵਸਰ੍ਵਾਵਯਵਾਙ੍ਗਜਾਸ਼੍ਚ| ਯੇ ਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸਾਂ ਨ ਹਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦਨ੍ਯੋ ਵਾਯੋਃ ਪਰਂ ਜਨ੍ਮਨਿ ਹੇਤੁਰਸ੍ਤਿ||੩੮|| ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਪਿਤ੍ਤਾਦਿਮਲਾਸ਼ਯਾਨਾਂ ਵਿਕ੍ਸੇਪਸਙ੍ਘਾਤਕਰਃ ਸ ਯਸ੍ਮਾਤ੍| ਤਸ੍ਯਾਤਿਵਦ੍ਧਸ੍ਯ ਸ਼ਮਾਯ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ਬਸ੍ਤਿਂ ਵਿਨਾ ਭੇਸਜਮਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍||੩੯|| ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਰ੍ਧਮਿਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਪਿ ਬਸ੍ਤਿਮੇਕੇ|੪੦|
View original
शाखागताः कोष्ठगताश्च रोगा मर्मोर्ध्वसर्वावयवाङ्गजाश्च| ये सन्ति तेषां न हि कश्चिदन्यो वायोः परं जन्मनि हेतुरस्ति||३८|| विण्मूत्रपित्तादिमलाशयानां विक्षेपसङ्घातकरः स यस्मात्| तस्यातिवृद्धस्य शमाय नान्यद्बस्तिं विना भेषजमस्ति किञ्चित्||३९|| तस्माच्चिकित्सार्धमिति ब्रुवन्ति सर्वां चिकित्सामपि बस्तिमेके|४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (40) · Śloka 41
ਨਾਭਿਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਕਟਿਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਕੁਕ੍ਸਿਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕਦ੍ਦੋਸਚਯਂ ਵਿਲੋਡ੍ਯ ||੪੦|| ਸਂਸ੍ਨੇਹ੍ਯ ਕਾਯਂ ਸਪੁਰੀਸਦੋਸਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸੁਖੇਨੈਤਿ ਚ ਯਃ ਸ ਬਸ੍ਤਿਃ |੪੧|
View original
नाभिप्रदेशं कटिपार्श्वकुक्षिं गत्वा शकृद्दोषचयं विलोड्य ||४०|| संस्नेह्य कायं सपुरीषदोषः सम्यक् सुखेनैति च यः स बस्तिः |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (41) · Śloka 42
ਪ੍ਰਸਸ੍ਟਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸਮੀਰਣਤ੍ਵਂ ਰੁਚ੍ਯਗ੍ਨਿਵਦ੍ਧ੍ਯਾਸ਼ਯਲਾਘਵਾਨਿ||੪੧|| ਰੋਗੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਕਤਿਸ੍ਥਤਾ ਚ ਬਲਂ ਚ ਤਤ੍ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸੁਨਿਰੂਢਲਿਙ੍ਗਮ੍|੪੨|
View original
प्रसृष्टविण्मूत्रसमीरणत्वं रुच्यग्निवृद्ध्याशयलाघवानि||४१|| रोगोपशान्तिः प्रकृतिस्थता च बलं च तत् स्यात् सुनिरूढलिङ्गम्|४२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (42) · Śloka 43
ਸ੍ਯਾਦ੍ਰੁਕ੍ਛਿਰੋਹਦ੍ਗੁਦਬਸ੍ਤਿਲਿਙ੍ਗੇ ਸ਼ੋਫਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਵਿਕਰ੍ਤਿਕੇ ਚ||੪੨|| ਹਲ੍ਲਾਸਿਕਾ ਮਾਰੁਤਮੂਤ੍ਰਸਙ੍ਗਃ ਸ਼੍ਵਾਸੋ ਨ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਚ ਨਿਰੂਹਿਤੇ ਸ੍ਯੁਃ|੪੩|
View original
स्याद्रुक्छिरोहृद्गुदबस्तिलिङ्गे शोफः प्रतिश्यायविकर्तिके च||४२|| हृल्लासिका मारुतमूत्रसङ्गः श्वासो न सम्यक् च निरूहिते स्युः|४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (43) · Śloka 43
ਲਿਙ੍ਗਂ ਯਦੇਵਾਤਿਵਿਰੇਚਿਤਸ੍ਯ ਭਵੇਤ੍ਤਦੇਵਾਤਿਨਿਰੂਹਿਤਸ੍ਯ||੪੩||
View original
लिङ्गं यदेवातिविरेचितस्य भवेत्तदेवातिनिरूहितस्य||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (44) · Śloka 44
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਤ੍ਯਸਕ੍ਤਂ ਸਸ਼ਕਚ੍ਚ ਤੈਲਂ ਰਕ੍ਤਾਦਿਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮ੍ਪ੍ਰਸਾਦਃ | ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨੁਵਤ੍ਤਿਰ੍ਲਘੁਤਾ ਬਲਂ ਚ ਸਸ੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਵੇਗਾਃ ਸ੍ਵਨੁਵਾਸਿਤੇ ਸ੍ਯੁਃ||੪੪||
View original
प्रत्येत्यसक्तं सशकृच्च तैलं रक्तादिबुद्धीन्द्रियसम्प्रसादः | स्वप्नानुवृत्तिर्लघुता बलं च सृष्टाश्च वेगाः स्वनुवासिते स्युः||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (45) · Śloka 46
ਅਧਃਸ਼ਰੀਰੋਦਰਬਾਹੁਪਸ੍ਠਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਸੁ ਰੁਗ੍ਰੂਕ੍ਸਖਰਂ ਚ ਗਾਤ੍ਰਮ੍ | ਗ੍ਰਹਸ਼੍ਚ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸਮੀਰਣਾਨਾਮਸਮ੍ਯਗੇਤਾਨ੍ਯਨੁਵਾਸਿਤਸ੍ਯ ||੪੫|| ਹਲ੍ਲਾਸਮੋਹਕ੍ਲਮਸਾਦਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਵਿਕਰ੍ਤਿਕਾ ਚਾਤ੍ਯਨੁਵਾਸਿਤਸ੍ਯ|੪੬|
View original
अधःशरीरोदरबाहुपृष्ठपार्श्वेषु रुग्रूक्षखरं च गात्रम् | ग्रहश्च विण्मूत्रसमीरणानामसम्यगेतान्यनुवासितस्य ||४५|| हृल्लासमोहक्लमसादमूर्च्छाविकर्तिका चात्यनुवासितस्य|४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (46) · Śloka 47
ਯਸ੍ਯੇਹ ਯਾਮਾਨਨੁਵਰ੍ਤਤੇ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਸ੍ਨੇਹੋ ਨਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਃ||੪੬|| ਆਸ਼੍ਵਾਗਤੇਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਵਿਧੇਯਃ ਸ੍ਨੇਹੋ ਨ ਸਂਸ੍ਨੇਹਯਤਿ ਹ੍ਯਤਿਸ੍ਠਨ੍|੪੭|
View original
यस्येह यामाननुवर्तते त्रीन् स्नेहो नरः स्यात् स विशुद्धदेहः||४६|| आश्वागतेऽन्यस्तु पुनर्विधेयः स्नेहो न संस्नेहयति ह्यतिष्ठन्|४७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (47-48) · Śloka 49
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਨ੍ਮਤਾਃ ਕਰ੍ਮ ਨੁ ਬਸ੍ਤਯੋ ਹਿ ਕਾਲਸ੍ਤਤੋਰ੍ਧੇਨ ਤਤਸ਼੍ਚ ਯੋਗਃ||੪੭|| ਸਾਨ੍ਵਾਸਨਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵੈ ਨਿਰੂਹਾਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ ਸ੍ਨੇਹ ਏਕਃ ਪਰਤਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚ| ਕਾਲੇ ਤ੍ਰਯੋਨ੍ਤੇ ਪੁਰਤਸ੍ਤਥੈਕਃ ਸ੍ਨੇਹਾ ਨਿਰੂਹਾਨ੍ਤਰਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸਟ੍ ਸ੍ਯੁਃ||੪੮|| ਯੋਗੇ ਨਿਰੂਹਾਸ੍ਤ੍ਰਯ ਏਵ ਦੇਯਾਃ ਸ੍ਨੇਹਾਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚੈਵ ਪਰਾਦਿਮਧ੍ਯਾਃ|੪੯|
View original
त्रिंशन्मताः कर्म नु बस्तयो हि कालस्ततोऽर्धेन ततश्च योगः||४७|| सान्वासना द्वादश वै निरूहाः प्राक् स्नेह एकः परतश्च पञ्च| काले त्रयोऽन्ते पुरतस्तथैकः स्नेहा निरूहान्तरिताश्च षट् स्युः||४८|| योगे निरूहास्त्रय एव देयाः स्नेहाश्च पञ्चैव परादिमध्याः|४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (49) · Śloka 50
ਤ੍ਰੀਨ੍ ਪਞ੍ਚ ਵਾਹੁਸ਼੍ਚਤੁਰੋਥ ਸਡ੍ਵਾ ਵਾਤਾਦਿਕਾਨਾਮਨੁਵਾਸਨੀਯਾਨ੍ ||੪੯|| ਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ ਪ੍ਰਦਾਯਾਸ਼ੁ ਭਿਸਗ੍ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਰੋਤੋਵਿਸ਼ੁਦ੍ਯਰ੍ਥਮਤੋ ਨਿਰੂਹਾਨ੍|੫੦|
View original
त्रीन् पञ्च वाऽऽहुश्चतुरोऽथ षड्वा वातादिकानामनुवासनीयान् ||४९|| स्नेहान् प्रदायाशु भिषग्विदध्यात् स्रोतोविशुद्यर्थमतो निरूहान्|५०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (50-52) · Śloka 53
ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਸ੍ਯ ਤਤਃ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਤਲਸ੍ਵੇਦਿਤਮੁਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਮ੍||੫੦|| ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍ਤ੍ਰਿਰ੍ਦ੍ਵਿਰਥੈਕਸ਼ੋ ਵਾ ਬਲਂ ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਮਲਾਨਾਮ੍| ਉਰਃਸ਼ਿਰੋਲਾਘਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਚ੍ਛ੍ਯਂ ਸ੍ਰੋਤੋਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਭਵੇਦ੍ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇ||੫੧|| ਗਲੋਪਲੇਪਃ ਸ਼ਿਰਸੋ ਗੁਰੁਤ੍ਵਂ ਨਿਸ੍ਠੀਵਨਂ ਚਾਪ੍ਯਥ ਦੁਰ੍ਵਿਰਿਕ੍ਤੇ| ਸ਼ਿਰੋਕ੍ਸਿਸ਼ਙ੍ਖਸ਼੍ਰਵਣਾਰ੍ਤਿਤੋਦਾਵਤ੍ਯਰ੍ਥਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਤਿਮਿਰਂ ਚ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍||੫੨|| ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਰ੍ਪਣਂ ਤਤ੍ਰ ਮਦੁ ਦ੍ਰਵਂ ਚ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਨ ਯੋਗੇ|੫੩|
View original
विशुद्धदेहस्य ततः क्रमेण स्निग्धं तलस्वेदितमुत्तमाङ्गम्||५०|| विरेचयेत्त्रिर्द्विरथैकशो वा बलं समीक्ष्य त्रिविधं मलानाम्| उरःशिरोलाघवमिन्द्रियाच्छ्यं स्रोतोविशुद्धिश्च भवेद्विशुद्धे||५१|| गलोपलेपः शिरसो गुरुत्वं निष्ठीवनं चाप्यथ दुर्विरिक्ते| शिरोक्षिशङ्खश्रवणार्तितोदावत्यर्थशुद्धे तिमिरं च पश्येत्||५२|| स्यात्तर्पणं तत्र मृदु द्रवं च स्निग्धस्य तीक्ष्णं तु पुनर्न योगे|५३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (53) · Śloka 53
ਇਤ੍ਯਾਤੁਰਸ੍ਵਸ੍ਥਸੁਖਃ ਪ੍ਰਯੋਗੋ ਬਲਾਯੁਸੋਰ੍ਵਦ੍ਧਿਕਦਾਮਯਘ੍ਨਃ||੫੩||
View original
इत्यातुरस्वस्थसुखः प्रयोगो बलायुषोर्वृद्धिकृदामयघ्नः||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (54) · Śloka 54
ਕਾਲਸ੍ਤੁ ਬਸ੍ਤ੍ਯਾਦਿਸੁ ਯਾਤਿ ਯਾਵਾਂਸ੍ਤਾਵਾਨ੍ ਭਵੇਦ੍ਦ੍ਵਿਃ ਪਰਿਹਾਰਕਾਲਃ|੫੪|
View original
कालस्तु बस्त्यादिषु याति यावांस्तावान् भवेद्द्विः परिहारकालः|५४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (54) · Śloka 55
ਅਤ੍ਯਾਸਨਸ੍ਥਾਨਵਚਾਂਸਿ ਯਾਨਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਦਿਵਾ ਮੈਥੁਨਵੇਗਰੋਧਾਨ੍||੫੪|| ਸ਼ੀਤੋਪਚਾਰਾਤਪਸ਼ੋਕਰੋਸਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜੇਦਕਾਲਾਹਿਤਭੋਜਨਂ ਚ|੫੫|
View original
अत्यासनस्थानवचांसि यानं स्वप्नं दिवा मैथुनवेगरोधान्||५४|| शीतोपचारातपशोकरोषांस्त्यजेदकालाहितभोजनं च|५५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (55) · Śloka 56
ਬਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਣੀਤੇ ਵਿਸਮਂ ਚ ਨੇਤ੍ਰੇ ਮਾਰ੍ਗੇ ਤਥਾਰ੍ਸ਼ਃਕਫਵਿਡ੍ਵਿਬਦ੍ਧੇ ||੫੫|| ਨ ਯਾਤਿ ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਨ ਸੁਖਂ ਨਿਰੇਤਿ ਦੋਸਾਵਤੋਲ੍ਪੋ ਯਦਿ ਵਾਲ੍ਪਵੀਰ੍ਯਃ|੫੬|
View original
बद्धे प्रणीते विषमं च नेत्रे मार्गे तथाऽर्शःकफविड्विबद्धे ||५५|| न याति बस्तिर्न सुखं निरेति दोषावृतोऽल्पो यदि वाऽल्पवीर्यः|५६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 44 (56) · Śloka 57
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤੁ ਵਰ੍ਚੋਨਿਲਮੂਤ੍ਰਵੇਗੇ ਵਾਤੇਤਿਵਦ੍ਧੇਲ੍ਪਬਲੇ ਗੁਦੇ ਵਾ||੫੬|| ਅਤ੍ਯੁਸ੍ਣਤੀਕ੍ਸ੍ਣਸ਼੍ਚ ਮਦੌ ਚ ਕੋਸ੍ਠੇ ਪ੍ਰਣੀਤਮਾਤ੍ਰਃ ਪੁਨਰੇਤਿ ਬਸ੍ਤਿਃ|੫੭|
View original
प्राप्ते तु वर्चोनिलमूत्रवेगे वातेऽतिवृद्धेऽल्पबले गुदे वा||५६|| अत्युष्णतीक्ष्णश्च मृदौ च कोष्ठे प्रणीतमात्रः पुनरेति बस्तिः|५७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 45 (57-58) · Śloka 59
ਮੇਦਃਕਫਾਭ੍ਯਾਮਨਿਲੋ ਨਿਰੁਦ੍ਧਃ ਸ਼ੂਲਾਙ੍ਗਸੁਪ੍ਤਿਸ਼੍ਵਯਥੂਨ੍ ਕਰੋਤਿ||੫੭|| ਸ੍ਨੇਹਂ ਤੁ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਨਬੁਧਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮੈ ਸਂਵਰ੍ਧਯਤ੍ਯੇਵ ਹਿ ਤਾਨ੍ ਵਿਕਾਰਾਨ੍| ਰੋਗਾਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯੇਪ੍ਯਵਿਤਰ੍ਕ੍ਯਮਾਣਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰੇਣਾਵਗਹੀਤਮਾਰ੍ਗਾਃ||੫੮|| ਸਨ੍ਦੂਸਿਤਾ ਧਾਤੁਭਿਰੇਵ ਚਾਨ੍ਯੈਃ ਸ੍ਵੈਰ੍ਭੇਸਜੈਰ੍ਨੋਪਸ਼ਮਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ|੫੯|
View original
मेदःकफाभ्यामनिलो निरुद्धः शूलाङ्गसुप्तिश्वयथून् करोति||५७|| स्नेहं तु युञ्जन्नबुधस्तु तस्मै संवर्धयत्येव हि तान् विकारान्| रोगास्तथाऽन्येऽप्यवितर्क्यमाणाः परस्परेणावगृहीतमार्गाः||५८|| सन्दूषिता धातुभिरेव चान्यैः स्वैर्भेषजैर्नोपशमं व्रजन्ति|५९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 46 (59) · Śloka 60
ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਰੋਗਪ੍ਰਸ਼ਮਾਯ ਕਰ੍ਮ ਹੀਨਾਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਵਿਪਰੀਤਕਾਲਮ੍||੫੯|| ਮਿਥ੍ਯੋਪਚਾਰਾਚ੍ਚ ਨ ਤਂ ਵਿਕਾਰਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਨਯੇਤ੍ ਪਥ੍ਯਮਪਿ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਮ੍|੬੦|
View original
सर्वं च रोगप्रशमाय कर्म हीनातिमात्रं विपरीतकालम्||५९|| मिथ्योपचाराच्च न तं विकारं शान्तिं नयेत् पथ्यमपि प्रयुक्तम्|६०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 47 (60) · Śloka 61
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕਃ- ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਾਨਿਮਾਨ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਪਞ੍ਚਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਾਵਿਹ ਕਲ੍ਪਨਾਯਾਮ੍||੬੦|| ਪ੍ਰਜਾਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਹਾਰ੍ਥਾਨ੍ ਸਮ੍ਯਗ੍ਜਗਾਦਰ੍ਸਿਵਰੋਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰਃ||੬੧||
View original
तत्र श्लोकः- प्रश्नानिमान् द्वादश पञ्चकर्माण्युद्दिश्य सिद्धाविह कल्पनायाम्||६०|| प्रजाहितार्थं भगवान् महार्थान् सम्यग्जगादर्षिवरोऽत्रिपुत्रः||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 1
ਇਤ੍ਯਗ੍ਨਿਵੇਸ਼ਕਤੇ ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚਰਕਪ੍ਰਤਿਸਂਸ੍ਕਤੇਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਢਬਲਸਮ੍ਪੂਰਿਤੇ ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਥਾਨੇ ਕਲ੍ਪਨਾਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते सिद्धिस्थाने कल्पनासिद्धिर्नाम प्रथमोऽध्यायः||१||
🔊 Audio coming soon