Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

1. kalpanāsiddhiḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತಃ ಕಲ್ಪನಾಸಿದ್ಧಿಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||

View original

अथातः कल्पनासिद्धिं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 6

ಕಾ ಕಲ್ಪನಾ ಪಞ್ಚಸು ಕರ್ಮಸೂಕ್ತಾ, ಕ್ರಮಶ್ಚ ಕಃ, ಕಿಂ ಚ ಕೃತಾಕೃತೇಷು| ಲಿಡ್ಗಂ ತಥೈವಾತಿಕೃತೇಷು, ಸಙ್ಖ್ಯಾ ಕಾ, ಕಿಙ್ಗುಣಃ, ಕೇಷು ಚ ಕಶ್ಚ ಬಸ್ತಿಃ||೩|| ಕಿಂ ವರ್ಜನೀಯಂ ಪ್ರತಿಕರ್ಮಕಾಲೇ, ಕೃತೇ ಕಿಯಾನ್ ವಾ ಪರಿಹಾರಕಾಲಃ| ಪ್ರಣೀಯಮಾನಶ್ಚ ನ ಯಾತಿ ಕೇನ, ಕೇನೈತಿ ಶೀಘ್ರಂ, ಸುಚಿರಾಚ್ಚ ಬಸ್ತಿಃ||೪|| ಸಾಧ್ಯಾ ಗದಾಃ ಸ್ವೈಃ ಶಮನೈಶ್ಚ ಕೇಚಿತ್ ಕಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಯುಕ್ತೈರ್ನ ಶಮಂ ವ್ರಜನ್ತಿ| ಪ್ರಚೋದಿತಃ ಶಿಷ್ಯವರೇಣ ಸಮ್ಯಗಿತ್ಯಗ್ನಿವೇಶೇನ ಭಿಷಗ್ವರಿಷ್ಠಃ||೫|| ಪುನರ್ವಸುಸ್ತನ್ತ್ರವಿದಾಹ ತಸ್ಮೈ ಸರ್ವಪ್ರಜಾನಾಂ ಹಿತಕಾಮ್ಯಯೇದಮ್|೬|

View original

का कल्पना पञ्चसु कर्मसूक्ता, क्रमश्च कः, किं च कृताकृतेषु| लिड्गं तथैवातिकृतेषु, सङ्ख्या का, किङ्गुणः, केषु च कश्च बस्तिः||३|| किं वर्जनीयं प्रतिकर्मकाले, कृते कियान् वा परिहारकालः| प्रणीयमानश्च न याति केन, केनैति शीघ्रं, सुचिराच्च बस्तिः||४|| साध्या गदाः स्वैः शमनैश्च केचित् कस्मात् प्रयुक्तैर्न शमं व्रजन्ति| प्रचोदितः शिष्यवरेण सम्यगित्यग्निवेशेन भिषग्वरिष्ठः||५|| पुनर्वसुस्तन्त्रविदाह तस्मै सर्वप्रजानां हितकाम्ययेदम्|६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (6) · Śloka 7

ತ್ರ್ಯಹಾವರಂ ಸಪ್ತದಿನಂ ಪರಂ ತು ಸ್ನಿಗ್ಧೋ ನರಃ ಸ್ವೇದಯಿತವ್ಯ ಉಕ್ತಃ ||೬|| ನಾತಃ ಪರಂ ಸ್ನೇಹನಮಾದಿಶನ್ತಿ ಸಾತ್ಮ್ಯೀಭವೇತ್ ಸಪ್ತದಿನಾತ್ ಪರಂ ತು|೭|

View original

त्र्यहावरं सप्तदिनं परं तु स्निग्धो नरः स्वेदयितव्य उक्तः ||६|| नातः परं स्नेहनमादिशन्ति सात्म्यीभवेत् सप्तदिनात् परं तु|७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (7) · Śloka 7

ಸ್ನೇಹೋಽನಿಲಂ ಹನ್ತಿ ಮೃದೂಕರೋತಿ ದೇಹಂ ಮಲಾನಾಂ ವಿನಿಹನ್ತಿ ಸಙ್ಗಮ್||೭||

View original

स्नेहोऽनिलं हन्ति मृदूकरोति देहं मलानां विनिहन्ति सङ्गम्||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (8) · Śloka 8

ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇಷ್ವಯನೇಷು ಲೀನಂ ಸ್ವೇದಸ್ತು ದೋಷಂ ನಯತಿ ದ್ರವತ್ವಮ್|೮|

View original

स्निग्धस्य सूक्ष्मेष्वयनेषु लीनं स्वेदस्तु दोषं नयति द्रवत्वम्|८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (8) · Śloka 9

ಗ್ರಾಮ್ಯೌದಕಾನೂಪರಸೈಃ ಸಮಾಂಸೈರುತ್ಕ್ಲೇಶನೀಯಃ ಪಯಸಾ ಚ ವಮ್ಯಃ||೮|| ರಸೈಸ್ತಥಾ ಜಾಙ್ಗಲಜೈಃ ಸಯೂಷೈಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೈಃ ಕಫಾವೃದ್ಧಿಕರೈರ್ವಿರೇಚ್ಯಃ|೯|

View original

ग्राम्यौदकानूपरसैः समांसैरुत्क्लेशनीयः पयसा च वम्यः||८|| रसैस्तथा जाङ्गलजैः सयूषैः स्निग्धैः कफावृद्धिकरैर्विरेच्यः|९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (9) · Śloka 10

ಶ್ಲೇಷ್ಮೋತ್ತರಶ್ಛರ್ದಯತಿ ಹ್ಯದುಃಖಂ ವಿರಿಚ್ಯತೇ ಮನ್ದಕಫಸ್ತು ಸಮ್ಯಕ್||೯|| ಅಧಃ ಕಫೇಽಲ್ಪೇ ವಮನಂ ವಿರೇಚಯೇದ್ವಿರೇಚನಂ ವೃದ್ಧಕಫೇ ತಥೋರ್ಧ್ವಮ್|೧೦|

View original

श्लेष्मोत्तरश्छर्दयति ह्यदुःखं विरिच्यते मन्दकफस्तु सम्यक्||९|| अधः कफेऽल्पे वमनं विरेचयेद्विरेचनं वृद्धकफे तथोर्ध्वम्|१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (10) · Śloka 11

ಸ್ನಿಗ್ಧಾಯ ದೇಯಂ ವಮನಂ ಯಥೋಕ್ತಂ ವಾನ್ತಸ್ಯ ಪೇಯಾದಿರನುಕ್ರಮಶ್ಚ||೧೦|| ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಸುಸ್ವಿನ್ನತನೋರ್ಯಥಾವದ್ವಿರೇಚನಂ ಯೋಗ್ಯತಮಂ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಮ್ |೧೧|

View original

स्निग्धाय देयं वमनं यथोक्तं वान्तस्य पेयादिरनुक्रमश्च||१०|| स्निग्धस्य सुस्विन्नतनोर्यथावद्विरेचनं योग्यतमं प्रयोज्यम् |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (11) · Śloka 12

ಪೇಯಾಂ ವಿಲೇಪೀಮಕೃತಂ ಕೃತಂ ಚ ಯೂಷಂ ರಸಂ ತ್ರಿರ್ದ್ವಿರಥೈಕಶಶ್ಚ||೧೧|| ಕ್ರಮೇಣ ಸೇವೇತ ವಿಶುದ್ಧಕಾಯಃ ಪ್ರಧಾನಮಧ್ಯಾವರಶುದ್ಧಿಶುದ್ಧಃ|೧೨|

View original

पेयां विलेपीमकृतं कृतं च यूषं रसं त्रिर्द्विरथैकशश्च||११|| क्रमेण सेवेत विशुद्धकायः प्रधानमध्यावरशुद्धिशुद्धः|१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (12) · Śloka 13

ಯಥಾಽಣುರಗ್ನಿಸ್ತೃಣಗೋಮಯಾದ್ಯೈಃ ಸನ್ಧುಕ್ಷ್ಯಮಾಣೋ ಭವತಿ ಕ್ರಮೇಣ||೧೨|| ಮಹಾನ್ ಸ್ಥಿರಃ ಸರ್ವಪಚಸ್ತಥೈವ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಪೇಯಾದಿಭಿರನ್ತರಗ್ನಿಃ|೧೩|

View original

यथाऽणुरग्निस्तृणगोमयाद्यैः सन्धुक्ष्यमाणो भवति क्रमेण||१२|| महान् स्थिरः सर्वपचस्तथैव शुद्धस्य पेयादिभिरन्तरग्निः|१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (13-14) · Śloka 15

ಜಘನ್ಯಮಧ್ಯಪ್ರವರೇ ತು ವೇಗಾಶ್ಚತ್ವಾರ ಇಷ್ಟಾ ವಮನೇ ಷಡಷ್ಟೌ||೧೩|| ದಶೈವ ತೇ ದ್ವಿತ್ರಿಗುಣಾ ವಿರೇಕೇ ಪ್ರಸ್ಥಸ್ತಥಾ ದ್ವಿತ್ರಿಚತುರ್ಗುಣಶ್ಚ| ಪಿತ್ತಾನ್ತಮಿಷ್ಟಂ ವಮನಂ ವಿರೇಕಾದರ್ಧಂ ಕಫಾನ್ತಂ ಚ ವಿರೇಕಮಾಹುಃ||೧೪|| ದ್ವಿತ್ರಾನ್ ಸವಿಟ್ಕಾನಪನೀಯ ವೇಗಾನ್ಮೇಯಂ ವಿರೇಕೇ ವಮನೇ ತು ಪೀತಮ್|೧೫|

View original

जघन्यमध्यप्रवरे तु वेगाश्चत्वार इष्टा वमने षडष्टौ||१३|| दशैव ते द्वित्रिगुणा विरेके प्रस्थस्तथा द्वित्रिचतुर्गुणश्च| पित्तान्तमिष्टं वमनं विरेकादर्धं कफान्तं च विरेकमाहुः||१४|| द्वित्रान् सविट्कानपनीय वेगान्मेयं विरेके वमने तु पीतम्|१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (15) · Śloka 16

ಕ್ರಮಾತ್ ಕಫಃ ಪಿತ್ತಮಥಾನಿಲಶ್ಚ ಯಸ್ಯೈತಿ ಸಮ್ಯಗ್ವಮಿತಃ ಸ ಇಷ್ಟಃ||೧೫|| ಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಮೂರ್ಧೇನ್ದ್ರಿಯಮಾರ್ಗಶುದ್ಧೌ ತಥಾ ಲಘುತ್ವೇಽಪಿ ಚ ಲಕ್ಷ್ಯಮಾಣೇ|೧೬|

View original

क्रमात् कफः पित्तमथानिलश्च यस्यैति सम्यग्वमितः स इष्टः||१५|| हृत्पार्श्वमूर्धेन्द्रियमार्गशुद्धौ तथा लघुत्वेऽपि च लक्ष्यमाणे|१६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (16) · Śloka 16

ದುಶ್ಛರ್ದಿತೇ ಸ್ಫೋಟಕಕೋಠಕಣ್ಡೂಹೃತ್ಖಾವಿಶುದ್ಧಿರ್ಗುರುಗಾತ್ರತಾಂ ಚ||೧೬||

View original

दुश्छर्दिते स्फोटककोठकण्डूहृत्खाविशुद्धिर्गुरुगात्रतां च||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (17) · Śloka 17

ತೃಣ್ಮೋಹಮೂರ್ಚ್ಛಾನಿಲಕೋಪನಿದ್ರಾಬಲಾದಿಹಾನಿರ್ವಮನೇಽತಿ ಚ ಸ್ಯಾತ್|೧೭|

View original

तृण्मोहमूर्च्छानिलकोपनिद्राबलादिहानिर्वमनेऽति च स्यात्|१७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (17) · Śloka 18

ಸ್ರೋತೋವಿಶುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಸಮ್ಪ್ರಸಾದೌ ಲಘುತ್ವಮೂರ್ಜೋಽಗ್ನಿರನಾಮಯತ್ವಮ್||೧೭|| ಪ್ರಾಪ್ತಿಶ್ಚ ವಿಟ್ಪಿತ್ತಕಫಾನಿಲಾನಾಂ ಸಮ್ಯಗ್ವಿರಿಕ್ತಸ್ಯ ಭವೇತ್ ಕ್ರಮೇಣ|೧೮|

View original

स्रोतोविशुद्धीन्द्रियसम्प्रसादौ लघुत्वमूर्जोऽग्निरनामयत्वम्||१७|| प्राप्तिश्च विट्पित्तकफानिलानां सम्यग्विरिक्तस्य भवेत् क्रमेण|१८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (18) · Śloka 19

ಸ್ಯಾಚ್ಛ್ಲೇಷ್ಮಪಿತ್ತಾನಿಲಸಮ್ಪ್ರಕೋಪಃ ಸಾದಸ್ತಥಾಽಗ್ನೇರ್ಗುರುತಾ ಪ್ರತಿಶ್ಯಾ||೧೮|| ತನ್ದ್ರಾ ತಥಾ ಚ್ಛರ್ದಿರರೋಚಕಶ್ಚ ವಾತಾನುಲೋಮ್ಯಂ ನ ಚ ದುರ್ವಿರಿಕ್ತೇ|೧೯|

View original

स्याच्छ्लेष्मपित्तानिलसम्प्रकोपः सादस्तथाऽग्नेर्गुरुता प्रतिश्या||१८|| तन्द्रा तथा च्छर्दिररोचकश्च वातानुलोम्यं न च दुर्विरिक्ते|१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (19) · Śloka 20

ಕಫಾಸ್ರಪಿತ್ತಕ್ಷಯಜಾನಿಲೋತ್ಥಾಃ ಸುಪ್ತ್ಯಙ್ಗಮರ್ದಕ್ಲಮವೇಪನಾದ್ಯಾಃ||೧೯|| ನಿದ್ರಾಬಲಾಭಾವತಮಃಪ್ರವೇಶಾಃ ಸೋನ್ಮಾದಹಿಕ್ಕಾಶ್ಚ ವಿರೇಚಿತೇಽತಿ|೨೦|

View original

कफास्रपित्तक्षयजानिलोत्थाः सुप्त्यङ्गमर्दक्लमवेपनाद्याः||१९|| निद्राबलाभावतमःप्रवेशाः सोन्मादहिक्काश्च विरेचितेऽति|२०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (20-21) · Śloka 22

ಸಂಸೃಷ್ಟಭಕ್ತಂ ನವಮೇಽಹ್ನಿ ಸರ್ಪಿಸ್ತಂ ಪಾಯಯೇತಾಪ್ಯನುವಾಸಯೇದ್ವಾ||೨೦|| ತೈಲಾಕ್ತಗಾತ್ರಾಯ ತತೋ ನಿರೂಹಂ ದದ್ಯಾತ್ರ್ಯಹಾನ್ನಾತಿಬುಭುಕ್ಷಿತಾಯ| ಪ್ರಸ್ಯಾಗತೇ ಧನ್ವರಸೇನ ಭೋಜ್ಯಃ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ವಾ ದೋಷಬಲಂ ಯಥಾರ್ಹಮ್||೨೧|| ನರಸ್ತತೋ ನಿಶ್ಯನುವಾಸನಾರ್ಹೋ ನಾತ್ಯಾಶಿತಃ ಸ್ಯಾದನುವಾಸನೀಯಃ |೨೨|

View original

संसृष्टभक्तं नवमेऽह्नि सर्पिस्तं पाययेताप्यनुवासयेद्वा||२०|| तैलाक्तगात्राय ततो निरूहं दद्यात्र्यहान्नातिबुभुक्षिताय| प्रस्यागते धन्वरसेन भोज्यः समीक्ष्य वा दोषबलं यथार्हम्||२१|| नरस्ततो निश्यनुवासनार्हो नात्याशितः स्यादनुवासनीयः |२२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (22) · Śloka 23

ಶೀತೇ ವಸನ್ತೇ ಚ ದಿವಾಽನುವಾಸ್ಯೋ ರಾತ್ರೌ ಶರದ್ಗ್ರೀಷ್ಮಘನಾಗಮೇಷು||೨೨|| ತಾನೇವ ದೋಷಾನ್ ಪರಿರಕ್ಷತಾ ಯೇ ಸ್ನೇಹಸ್ಯ ಪಾನೇ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ ಪ್ರಾಕ್|೨೩|

View original

शीते वसन्ते च दिवाऽनुवास्यो रात्रौ शरद्ग्रीष्मघनागमेषु||२२|| तानेव दोषान् परिरक्षता ये स्नेहस्य पाने परिकीर्तिताः प्राक्|२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (23-24) · Śloka 24

ಪ್ರತ್ಯಾಗತೇ ಚಾಪ್ಯನುವಾಸನೀಯೇ ದಿವಾ ಪ್ರದೇಯಂ ವ್ಯುಷಿತಾಯ ಭೋಜ್ಯಮ್||೨೩|| ಸಾಯಂ ಚ ಭೋಜ್ಯಂ ಪರತೋ ದ್ವ್ಯಹೇ ವಾ ತ್ರ್ಯಹೇಽನುವಾಸ್ಯೋಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮೇ ವಾ | ತ್ರ್ಯಹೇ ತ್ರ್ಯಹೇ ವಾಽಪ್ಯಥ ಪಞ್ಚಮೇ ವಾ ದದ್ಯಾನ್ನಿರೂಹಾದನುವಾಸನಂ ಚ||೨೪||

View original

प्रत्यागते चाप्यनुवासनीये दिवा प्रदेयं व्युषिताय भोज्यम्||२३|| सायं च भोज्यं परतो द्व्यहे वा त्र्यहेऽनुवास्योऽहनि पञ्चमे वा | त्र्यहे त्र्यहे वाऽप्यथ पञ्चमे वा दद्यान्निरूहादनुवासनं च||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (25) · Śloka 25

ಏಕಂ ತಥಾ ತ್ರೀನ್ ಕಫಜೇ ವಿಕಾರೇ ಪಿತ್ತಾತ್ಮಕೇ ಪಞ್ಚ ತು ಸಪ್ತ ವಾಽಪಿ| ವಾತೇ ನವೈಕಾದಶ ವಾ ಪುನರ್ವಾ ಬಸ್ತೀನಯುಗ್ಮಾನ್ ಕುಶಲೋ ವಿದಧ್ಯಾತ್||೨೫||

View original

एकं तथा त्रीन् कफजे विकारे पित्तात्मके पञ्च तु सप्त वाऽपि| वाते नवैकादश वा पुनर्वा बस्तीनयुग्मान् कुशलो विदध्यात्||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (26) · Śloka 26

ನರೋ ವಿರಿಕ್ತಸ್ತು ನಿರೂಹದಾನಂ ವಿವರ್ಜಯೇತ್ ಸಪ್ತದಿನಾನ್ಯವಶ್ಯಮ್| ಶುದ್ಧೋ ನಿರೂಹೇಣ ವಿರೇಚನಂ ಚ ತದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಶೂನ್ಯಂ ವಿಕಸೇಚ್ಛರೀರಮ್||೨೬||

View original

नरो विरिक्तस्तु निरूहदानं विवर्जयेत् सप्तदिनान्यवश्यम्| शुद्धो निरूहेण विरेचनं च तद्ध्यस्य शून्यं विकसेच्छरीरम्||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (27-28) · Śloka 28

ಬಸ್ತಿರ್ವಯಃಸ್ಥಾಪಯಿತಾ ಸುಖಾಯುರ್ಬಲಾಗ್ನಿಮೇಧಾಸ್ವರವರ್ಣಕೃಚ್ಚ| ಸರ್ವಾರ್ಥಕಾರೀ ಶಿಶುವೃದ್ಧಯೂನಾಂ ನಿರತ್ಯಯಃ ಸರ್ವಗದಾಪಹಶ್ಚ||೨೭|| ವಿಟ್ಶ್ಲೇಷ್ಮಪಿತ್ತಾನಿಲಮೂತ್ರಕರ್ಷೀ ದಾರ್ಢ್ಯಾವಹಃ ಶುಕ್ರಬಲಪ್ರದಶ್ಚ| ವಿಶ್ವಕ್ಸ್ಥಿತಂ ದೋಷಚಯಂ ನಿರಸ್ಯ ಸರ್ವಾನ್ ವಿಕಾರಾನ್ ಶಮಯೇನ್ನಿರೂಹಃ||೨೮||

View original

बस्तिर्वयःस्थापयिता सुखायुर्बलाग्निमेधास्वरवर्णकृच्च| सर्वार्थकारी शिशुवृद्धयूनां निरत्ययः सर्वगदापहश्च||२७|| विट्श्लेष्मपित्तानिलमूत्रकर्षी दार्ढ्यावहः शुक्रबलप्रदश्च| विश्वक्स्थितं दोषचयं निरस्य सर्वान् विकारान् शमयेन्निरूहः||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (29-31) · Śloka 31

ದೇಹೇ ನಿರೂಹೇಣ ವಿಶುದ್ಧಮಾರ್ಗೇ ಸಂಸ್ನೇಹನಂ ವರ್ಣಬಲಪ್ರದಂ ಚ| ನ ತೈಲದಾನಾತ್ ಪರಮಸ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಿದ್ದ್ರವ್ಯಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಸಮೀರಣಾರ್ತೇ ||೨೯|| ಸ್ನೇಹೇನ ರೌಕ್ಷ್ಯಂ ಲಘುತಾಂ ಗುರುತ್ವಾದೌಷ್ಣ್ಯಾಚ್ಚ ಶೈತ್ಯಂ ಪವನಸ್ಯ ಹತ್ವಾ| ತೈಲಂ ದದಾತ್ಯಾಶು ಮನಃಪ್ರಸಾದಂ ವೀರ್ಯಂ ಬಲಂ ವರ್ಣಮಥಾಗ್ನಿಪುಷ್ಟಿಮ್ ||೩೦|| ಮೂಲೇ ನಿಷಿಕ್ತೋ ಹಿ ಯಥಾ ದ್ರುಮಃ ಸ್ಯಾನ್ನೀಲಚ್ಛದಃ ಕೋಮಲಪಲ್ಲವಾಗ್ರ್ಯಃ| ಕಾಲೇ ಮಹಾನ್ ಪುಷ್ಪಫಲಪ್ರದಶ್ಚ ತಥಾ ನರಃ ಸ್ಯಾದನುವಾಸನೇನ||೩೧||

View original

देहे निरूहेण विशुद्धमार्गे संस्नेहनं वर्णबलप्रदं च| न तैलदानात् परमस्ति किञ्चिद्द्रव्यं विशेषेण समीरणार्ते ||२९|| स्नेहेन रौक्ष्यं लघुतां गुरुत्वादौष्ण्याच्च शैत्यं पवनस्य हत्वा| तैलं ददात्याशु मनःप्रसादं वीर्यं बलं वर्णमथाग्निपुष्टिम् ||३०|| मूले निषिक्तो हि यथा द्रुमः स्यान्नीलच्छदः कोमलपल्लवाग्र्यः| काले महान् पुष्पफलप्रदश्च तथा नरः स्यादनुवासनेन||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (32-34) · Śloka 34

ಸ್ತಬ್ಧಾಶ್ಚ ಯೇ ಸಙ್ಕುಚಿತಾಶ್ಚ ಯೇಽಪಿ ಯೇ ಪಙ್ಗವೋ ಯೇಽಪಿ ಚ ಭಗ್ನರುಗ್ಣಾಃ| ಯೇಷಾಂ ಚ ಶಾಖಾಸು ಚರನ್ತಿ ವಾತಾಃ ಶಸ್ತೋ ವಿಶೇಷೇಣ ಹಿ ತೇಷು ಬಸ್ತಿಃ||೩೨|| ಆಧ್ಮಾಪನೇ ವಿಗ್ರಥಿತೇ ಪುರೀಷೇ ಶೂಲೇ ಚ ಭಕ್ತಾನಭಿನನ್ದನೇ ಚ| ಏವಮ್ಪ್ರಕಾರಾಶ್ಚ ಭವನ್ತಿ ಕುಕ್ಷೌ ಯೇ ಚಾಮಯಾಸ್ತೇಷು ಚ ಬಸ್ತಿರಿಷ್ಟಃ||೩೩|| ಯಾಶ್ಚ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ವಾತಕೃತೋಪಸರ್ಗಾ ಗರ್ಭಂ ನ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ನೃಭಿಃ ಸಮೇತಾಃ| ಕ್ಷೀಣೇನ್ದ್ರಿಯಾ ಯೇ ಚ ನರಾಃ ಕೃಶಾಶ್ಚ ಬಸ್ತಿಃ ಪ್ರಶಸ್ತಃ ಪರಮಂ ಚ ತೇಷು||೩೪||

View original

स्तब्धाश्च ये सङ्कुचिताश्च येऽपि ये पङ्गवो येऽपि च भग्नरुग्णाः| येषां च शाखासु चरन्ति वाताः शस्तो विशेषेण हि तेषु बस्तिः||३२|| आध्मापने विग्रथिते पुरीषे शूले च भक्तानभिनन्दने च| एवम्प्रकाराश्च भवन्ति कुक्षौ ये चामयास्तेषु च बस्तिरिष्टः||३३|| याश्च स्त्रियो वातकृतोपसर्गा गर्भं न गृह्णन्ति नृभिः समेताः| क्षीणेन्द्रिया ये च नराः कृशाश्च बस्तिः प्रशस्तः परमं च तेषु||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (35) · Śloka 35

ಉಷ್ಣಾಭಿಭೂತೇಷು ವದನ್ತಿ ಶೀತಾಞ್ಛೀತಾಭಿಭೂತೇಷು ತಥಾ ಸುಖೋಷ್ಣಾನ್| ತತ್ಪ್ರತ್ಯನೀಕೌಷಧಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತಾನ್ ಸರ್ವತ್ರ ಬಸ್ತೀನ್ ಪ್ರವಿಭಜ್ಯ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ ||೩೫||

View original

उष्णाभिभूतेषु वदन्ति शीताञ्छीताभिभूतेषु तथा सुखोष्णान्| तत्प्रत्यनीकौषधसम्प्रयुक्तान् सर्वत्र बस्तीन् प्रविभज्य युञ्ज्यात् ||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (36) · Śloka 36

ನ ಬೃಂಹಣೀಯಾನ್ ವಿದಧೀತ ಬಸ್ತೀನ್ ವಿಶೋಧನೀಯೇಷು ಗದೇಷು ವೈದ್ಯಃ| ಕುಷ್ಠಪ್ರಮೇಹಾದಿಷು ಮೇದುರೇಷು ನರೇಷು ಯೇ ಚಾಪಿ ವಿಶೋಧನೀಯಾಃ||೩೬||

View original

न बृंहणीयान् विदधीत बस्तीन् विशोधनीयेषु गदेषु वैद्यः| कुष्ठप्रमेहादिषु मेदुरेषु नरेषु ये चापि विशोधनीयाः||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (37) · Śloka 37

ಕ್ಷೀಣಕ್ಷತಾನಾಂ ನ ವಿಶೋಧನೀಯಾನ್ನ ಶೋಷಿಣಾಂ ನೋ ಭೃಶದುರ್ಬಲಾನಾಮ್| ನ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಾನಾಂ ನ ವಿಶೋಧಿತಾನಾಂ ಯೇಷಾಂ ಚ ದೋಷೇಷು ನಿಬದ್ಧಮಾಯುಃ||೩೭||

View original

क्षीणक्षतानां न विशोधनीयान्न शोषिणां नो भृशदुर्बलानाम्| न मूर्च्छितानां न विशोधितानां येषां च दोषेषु निबद्धमायुः||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (38-39) · Śloka 40

ಶಾಖಾಗತಾಃ ಕೋಷ್ಠಗತಾಶ್ಚ ರೋಗಾ ಮರ್ಮೋರ್ಧ್ವಸರ್ವಾವಯವಾಙ್ಗಜಾಶ್ಚ| ಯೇ ಸನ್ತಿ ತೇಷಾಂ ನ ಹಿ ಕಶ್ಚಿದನ್ಯೋ ವಾಯೋಃ ಪರಂ ಜನ್ಮನಿ ಹೇತುರಸ್ತಿ||೩೮|| ವಿಣ್ಮೂತ್ರಪಿತ್ತಾದಿಮಲಾಶಯಾನಾಂ ವಿಕ್ಷೇಪಸಙ್ಘಾತಕರಃ ಸ ಯಸ್ಮಾತ್| ತಸ್ಯಾತಿವೃದ್ಧಸ್ಯ ಶಮಾಯ ನಾನ್ಯದ್ಬಸ್ತಿಂ ವಿನಾ ಭೇಷಜಮಸ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಿತ್||೩೯|| ತಸ್ಮಾಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಾರ್ಧಮಿತಿ ಬ್ರುವನ್ತಿ ಸರ್ವಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಮಪಿ ಬಸ್ತಿಮೇಕೇ|೪೦|

View original

शाखागताः कोष्ठगताश्च रोगा मर्मोर्ध्वसर्वावयवाङ्गजाश्च| ये सन्ति तेषां न हि कश्चिदन्यो वायोः परं जन्मनि हेतुरस्ति||३८|| विण्मूत्रपित्तादिमलाशयानां विक्षेपसङ्घातकरः स यस्मात्| तस्यातिवृद्धस्य शमाय नान्यद्बस्तिं विना भेषजमस्ति किञ्चित्||३९|| तस्माच्चिकित्सार्धमिति ब्रुवन्ति सर्वां चिकित्सामपि बस्तिमेके|४०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (40) · Śloka 41

ನಾಭಿಪ್ರದೇಶಂ ಕಟಿಪಾರ್ಶ್ವಕುಕ್ಷಿಂ ಗತ್ವಾ ಶಕೃದ್ದೋಷಚಯಂ ವಿಲೋಡ್ಯ ||೪೦|| ಸಂಸ್ನೇಹ್ಯ ಕಾಯಂ ಸಪುರೀಷದೋಷಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಸುಖೇನೈತಿ ಚ ಯಃ ಸ ಬಸ್ತಿಃ |೪೧|

View original

नाभिप्रदेशं कटिपार्श्वकुक्षिं गत्वा शकृद्दोषचयं विलोड्य ||४०|| संस्नेह्य कायं सपुरीषदोषः सम्यक् सुखेनैति च यः स बस्तिः |४१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (41) · Śloka 42

ಪ್ರಸೃಷ್ಟವಿಣ್ಮೂತ್ರಸಮೀರಣತ್ವಂ ರುಚ್ಯಗ್ನಿವೃದ್ಧ್ಯಾಶಯಲಾಘವಾನಿ||೪೧|| ರೋಗೋಪಶಾನ್ತಿಃ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ಥತಾ ಚ ಬಲಂ ಚ ತತ್ ಸ್ಯಾತ್ ಸುನಿರೂಢಲಿಙ್ಗಮ್|೪೨|

View original

प्रसृष्टविण्मूत्रसमीरणत्वं रुच्यग्निवृद्ध्याशयलाघवानि||४१|| रोगोपशान्तिः प्रकृतिस्थता च बलं च तत् स्यात् सुनिरूढलिङ्गम्|४२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (42) · Śloka 43

ಸ್ಯಾದ್ರುಕ್ಛಿರೋಹೃದ್ಗುದಬಸ್ತಿಲಿಙ್ಗೇ ಶೋಫಃ ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯವಿಕರ್ತಿಕೇ ಚ||೪೨|| ಹೃಲ್ಲಾಸಿಕಾ ಮಾರುತಮೂತ್ರಸಙ್ಗಃ ಶ್ವಾಸೋ ನ ಸಮ್ಯಕ್ ಚ ನಿರೂಹಿತೇ ಸ್ಯುಃ|೪೩|

View original

स्याद्रुक्छिरोहृद्गुदबस्तिलिङ्गे शोफः प्रतिश्यायविकर्तिके च||४२|| हृल्लासिका मारुतमूत्रसङ्गः श्वासो न सम्यक् च निरूहिते स्युः|४३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (43) · Śloka 43

ಲಿಙ್ಗಂ ಯದೇವಾತಿವಿರೇಚಿತಸ್ಯ ಭವೇತ್ತದೇವಾತಿನಿರೂಹಿತಸ್ಯ||೪೩||

View original

लिङ्गं यदेवातिविरेचितस्य भवेत्तदेवातिनिरूहितस्य||४३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (44) · Śloka 44

ಪ್ರತ್ಯೇತ್ಯಸಕ್ತಂ ಸಶಕೃಚ್ಚ ತೈಲಂ ರಕ್ತಾದಿಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಸಮ್ಪ್ರಸಾದಃ | ಸ್ವಪ್ನಾನುವೃತ್ತಿರ್ಲಘುತಾ ಬಲಂ ಚ ಸೃಷ್ಟಾಶ್ಚ ವೇಗಾಃ ಸ್ವನುವಾಸಿತೇ ಸ್ಯುಃ||೪೪||

View original

प्रत्येत्यसक्तं सशकृच्च तैलं रक्तादिबुद्धीन्द्रियसम्प्रसादः | स्वप्नानुवृत्तिर्लघुता बलं च सृष्टाश्च वेगाः स्वनुवासिते स्युः||४४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (45) · Śloka 46

ಅಧಃಶರೀರೋದರಬಾಹುಪೃಷ್ಠಪಾರ್ಶ್ವೇಷು ರುಗ್ರೂಕ್ಷಖರಂ ಚ ಗಾತ್ರಮ್ | ಗ್ರಹಶ್ಚ ವಿಣ್ಮೂತ್ರಸಮೀರಣಾನಾಮಸಮ್ಯಗೇತಾನ್ಯನುವಾಸಿತಸ್ಯ ||೪೫|| ಹೃಲ್ಲಾಸಮೋಹಕ್ಲಮಸಾದಮೂರ್ಚ್ಛಾವಿಕರ್ತಿಕಾ ಚಾತ್ಯನುವಾಸಿತಸ್ಯ|೪೬|

View original

अधःशरीरोदरबाहुपृष्ठपार्श्वेषु रुग्रूक्षखरं च गात्रम् | ग्रहश्च विण्मूत्रसमीरणानामसम्यगेतान्यनुवासितस्य ||४५|| हृल्लासमोहक्लमसादमूर्च्छाविकर्तिका चात्यनुवासितस्य|४६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (46) · Śloka 47

ಯಸ್ಯೇಹ ಯಾಮಾನನುವರ್ತತೇ ತ್ರೀನ್ ಸ್ನೇಹೋ ನರಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ವಿಶುದ್ಧದೇಹಃ||೪೬|| ಆಶ್ವಾಗತೇಽನ್ಯಸ್ತು ಪುನರ್ವಿಧೇಯಃ ಸ್ನೇಹೋ ನ ಸಂಸ್ನೇಹಯತಿ ಹ್ಯತಿಷ್ಠನ್|೪೭|

View original

यस्येह यामाननुवर्तते त्रीन् स्नेहो नरः स्यात् स विशुद्धदेहः||४६|| आश्वागतेऽन्यस्तु पुनर्विधेयः स्नेहो न संस्नेहयति ह्यतिष्ठन्|४७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (47-48) · Śloka 49

ತ್ರಿಂಶನ್ಮತಾಃ ಕರ್ಮ ನು ಬಸ್ತಯೋ ಹಿ ಕಾಲಸ್ತತೋಽರ್ಧೇನ ತತಶ್ಚ ಯೋಗಃ||೪೭|| ಸಾನ್ವಾಸನಾ ದ್ವಾದಶ ವೈ ನಿರೂಹಾಃ ಪ್ರಾಕ್ ಸ್ನೇಹ ಏಕಃ ಪರತಶ್ಚ ಪಞ್ಚ| ಕಾಲೇ ತ್ರಯೋಽನ್ತೇ ಪುರತಸ್ತಥೈಕಃ ಸ್ನೇಹಾ ನಿರೂಹಾನ್ತರಿತಾಶ್ಚ ಷಟ್ ಸ್ಯುಃ||೪೮|| ಯೋಗೇ ನಿರೂಹಾಸ್ತ್ರಯ ಏವ ದೇಯಾಃ ಸ್ನೇಹಾಶ್ಚ ಪಞ್ಚೈವ ಪರಾದಿಮಧ್ಯಾಃ|೪೯|

View original

त्रिंशन्मताः कर्म नु बस्तयो हि कालस्ततोऽर्धेन ततश्च योगः||४७|| सान्वासना द्वादश वै निरूहाः प्राक् स्नेह एकः परतश्च पञ्च| काले त्रयोऽन्ते पुरतस्तथैकः स्नेहा निरूहान्तरिताश्च षट् स्युः||४८|| योगे निरूहास्त्रय एव देयाः स्नेहाश्च पञ्चैव परादिमध्याः|४९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (49) · Śloka 50

ತ್ರೀನ್ ಪಞ್ಚ ವಾಽಽಹುಶ್ಚತುರೋಽಥ ಷಡ್ವಾ ವಾತಾದಿಕಾನಾಮನುವಾಸನೀಯಾನ್ ||೪೯|| ಸ್ನೇಹಾನ್ ಪ್ರದಾಯಾಶು ಭಿಷಗ್ವಿದಧ್ಯಾತ್ ಸ್ರೋತೋವಿಶುದ್ಯರ್ಥಮತೋ ನಿರೂಹಾನ್|೫೦|

View original

त्रीन् पञ्च वाऽऽहुश्चतुरोऽथ षड्वा वातादिकानामनुवासनीयान् ||४९|| स्नेहान् प्रदायाशु भिषग्विदध्यात् स्रोतोविशुद्यर्थमतो निरूहान्|५०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (50-52) · Śloka 53

ವಿಶುದ್ಧದೇಹಸ್ಯ ತತಃ ಕ್ರಮೇಣ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ತಲಸ್ವೇದಿತಮುತ್ತಮಾಙ್ಗಮ್||೫೦|| ವಿರೇಚಯೇತ್ತ್ರಿರ್ದ್ವಿರಥೈಕಶೋ ವಾ ಬಲಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ತ್ರಿವಿಧಂ ಮಲಾನಾಮ್| ಉರಃಶಿರೋಲಾಘವಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಚ್ಛ್ಯಂ ಸ್ರೋತೋವಿಶುದ್ಧಿಶ್ಚ ಭವೇದ್ವಿಶುದ್ಧೇ||೫೧|| ಗಲೋಪಲೇಪಃ ಶಿರಸೋ ಗುರುತ್ವಂ ನಿಷ್ಠೀವನಂ ಚಾಪ್ಯಥ ದುರ್ವಿರಿಕ್ತೇ| ಶಿರೋಕ್ಷಿಶಙ್ಖಶ್ರವಣಾರ್ತಿತೋದಾವತ್ಯರ್ಥಶುದ್ಧೇ ತಿಮಿರಂ ಚ ಪಶ್ಯೇತ್||೫೨|| ಸ್ಯಾತ್ತರ್ಪಣಂ ತತ್ರ ಮೃದು ದ್ರವಂ ಚ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ತು ಪುನರ್ನ ಯೋಗೇ|೫೩|

View original

विशुद्धदेहस्य ततः क्रमेण स्निग्धं तलस्वेदितमुत्तमाङ्गम्||५०|| विरेचयेत्त्रिर्द्विरथैकशो वा बलं समीक्ष्य त्रिविधं मलानाम्| उरःशिरोलाघवमिन्द्रियाच्छ्यं स्रोतोविशुद्धिश्च भवेद्विशुद्धे||५१|| गलोपलेपः शिरसो गुरुत्वं निष्ठीवनं चाप्यथ दुर्विरिक्ते| शिरोक्षिशङ्खश्रवणार्तितोदावत्यर्थशुद्धे तिमिरं च पश्येत्||५२|| स्यात्तर्पणं तत्र मृदु द्रवं च स्निग्धस्य तीक्ष्णं तु पुनर्न योगे|५३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 40 (53) · Śloka 53

ಇತ್ಯಾತುರಸ್ವಸ್ಥಸುಖಃ ಪ್ರಯೋಗೋ ಬಲಾಯುಷೋರ್ವೃದ್ಧಿಕೃದಾಮಯಘ್ನಃ||೫೩||

View original

इत्यातुरस्वस्थसुखः प्रयोगो बलायुषोर्वृद्धिकृदामयघ्नः||५३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 41 (54) · Śloka 54

ಕಾಲಸ್ತು ಬಸ್ತ್ಯಾದಿಷು ಯಾತಿ ಯಾವಾಂಸ್ತಾವಾನ್ ಭವೇದ್ದ್ವಿಃ ಪರಿಹಾರಕಾಲಃ|೫೪|

View original

कालस्तु बस्त्यादिषु याति यावांस्तावान् भवेद्द्विः परिहारकालः|५४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 42 (54) · Śloka 55

ಅತ್ಯಾಸನಸ್ಥಾನವಚಾಂಸಿ ಯಾನಂ ಸ್ವಪ್ನಂ ದಿವಾ ಮೈಥುನವೇಗರೋಧಾನ್||೫೪|| ಶೀತೋಪಚಾರಾತಪಶೋಕರೋಷಾಂಸ್ತ್ಯಜೇದಕಾಲಾಹಿತಭೋಜನಂ ಚ|೫೫|

View original

अत्यासनस्थानवचांसि यानं स्वप्नं दिवा मैथुनवेगरोधान्||५४|| शीतोपचारातपशोकरोषांस्त्यजेदकालाहितभोजनं च|५५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 43 (55) · Śloka 56

ಬದ್ಧೇ ಪ್ರಣೀತೇ ವಿಷಮಂ ಚ ನೇತ್ರೇ ಮಾರ್ಗೇ ತಥಾಽರ್ಶಃಕಫವಿಡ್ವಿಬದ್ಧೇ ||೫೫|| ನ ಯಾತಿ ಬಸ್ತಿರ್ನ ಸುಖಂ ನಿರೇತಿ ದೋಷಾವೃತೋಽಲ್ಪೋ ಯದಿ ವಾಽಲ್ಪವೀರ್ಯಃ|೫೬|

View original

बद्धे प्रणीते विषमं च नेत्रे मार्गे तथाऽर्शःकफविड्विबद्धे ||५५|| न याति बस्तिर्न सुखं निरेति दोषावृतोऽल्पो यदि वाऽल्पवीर्यः|५६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 44 (56) · Śloka 57

ಪ್ರಾಪ್ತೇ ತು ವರ್ಚೋನಿಲಮೂತ್ರವೇಗೇ ವಾತೇಽತಿವೃದ್ಧೇಽಲ್ಪಬಲೇ ಗುದೇ ವಾ||೫೬|| ಅತ್ಯುಷ್ಣತೀಕ್ಷ್ಣಶ್ಚ ಮೃದೌ ಚ ಕೋಷ್ಠೇ ಪ್ರಣೀತಮಾತ್ರಃ ಪುನರೇತಿ ಬಸ್ತಿಃ|೫೭|

View original

प्राप्ते तु वर्चोनिलमूत्रवेगे वातेऽतिवृद्धेऽल्पबले गुदे वा||५६|| अत्युष्णतीक्ष्णश्च मृदौ च कोष्ठे प्रणीतमात्रः पुनरेति बस्तिः|५७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 45 (57-58) · Śloka 59

ಮೇದಃಕಫಾಭ್ಯಾಮನಿಲೋ ನಿರುದ್ಧಃ ಶೂಲಾಙ್ಗಸುಪ್ತಿಶ್ವಯಥೂನ್ ಕರೋತಿ||೫೭|| ಸ್ನೇಹಂ ತು ಯುಞ್ಜನ್ನಬುಧಸ್ತು ತಸ್ಮೈ ಸಂವರ್ಧಯತ್ಯೇವ ಹಿ ತಾನ್ ವಿಕಾರಾನ್| ರೋಗಾಸ್ತಥಾಽನ್ಯೇಽಪ್ಯವಿತರ್ಕ್ಯಮಾಣಾಃ ಪರಸ್ಪರೇಣಾವಗೃಹೀತಮಾರ್ಗಾಃ||೫೮|| ಸನ್ದೂಷಿತಾ ಧಾತುಭಿರೇವ ಚಾನ್ಯೈಃ ಸ್ವೈರ್ಭೇಷಜೈರ್ನೋಪಶಮಂ ವ್ರಜನ್ತಿ|೫೯|

View original

मेदःकफाभ्यामनिलो निरुद्धः शूलाङ्गसुप्तिश्वयथून् करोति||५७|| स्नेहं तु युञ्जन्नबुधस्तु तस्मै संवर्धयत्येव हि तान् विकारान्| रोगास्तथाऽन्येऽप्यवितर्क्यमाणाः परस्परेणावगृहीतमार्गाः||५८|| सन्दूषिता धातुभिरेव चान्यैः स्वैर्भेषजैर्नोपशमं व्रजन्ति|५९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 46 (59) · Śloka 60

ಸರ್ವಂ ಚ ರೋಗಪ್ರಶಮಾಯ ಕರ್ಮ ಹೀನಾತಿಮಾತ್ರಂ ವಿಪರೀತಕಾಲಮ್||೫೯|| ಮಿಥ್ಯೋಪಚಾರಾಚ್ಚ ನ ತಂ ವಿಕಾರಂ ಶಾನ್ತಿಂ ನಯೇತ್ ಪಥ್ಯಮಪಿ ಪ್ರಯುಕ್ತಮ್|೬೦|

View original

सर्वं च रोगप्रशमाय कर्म हीनातिमात्रं विपरीतकालम्||५९|| मिथ्योपचाराच्च न तं विकारं शान्तिं नयेत् पथ्यमपि प्रयुक्तम्|६०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 47 (60) · Śloka 61

ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ಪ್ರಶ್ನಾನಿಮಾನ್ ದ್ವಾದಶ ಪಞ್ಚಕರ್ಮಾಣ್ಯುದ್ದಿಶ್ಯ ಸಿದ್ಧಾವಿಹ ಕಲ್ಪನಾಯಾಮ್||೬೦|| ಪ್ರಜಾಹಿತಾರ್ಥಂ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾರ್ಥಾನ್ ಸಮ್ಯಗ್ಜಗಾದರ್ಷಿವರೋಽತ್ರಿಪುತ್ರಃ||೬೧||

View original

तत्र श्लोकः- प्रश्नानिमान् द्वादश पञ्चकर्माण्युद्दिश्य सिद्धाविह कल्पनायाम्||६०|| प्रजाहितार्थं भगवान् महार्थान् सम्यग्जगादर्षिवरोऽत्रिपुत्रः||६१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 1

ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಸಮ್ಪೂರಿತೇ ಸಿದ್ಧಿಸ್ಥಾನೇ ಕಲ್ಪನಾಸಿದ್ಧಿರ್ನಾಮ ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते सिद्धिस्थाने कल्पनासिद्धिर्नाम प्रथमोऽध्यायः||१||

🔊 Audio coming soon

1. kalpanāsiddhiḥ — Charaka Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi