ಅಥಾತ ಆರಗ್ವಧೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
View original
अथात आरग्वधीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ದ್ವಿವಿಧಂ ಹಿ ಭೇಷಜಮನ್ತಃಪರಿಮಾರ್ಜನಂ ಬಹಿಃಪರಿಮಾರ್ಜನಂ ಚ; ತತ್ರಾಪಾಮಾರ್ಗತಣ್ಡುಲೀಯೇನ ಪಞ್ಚಕರ್ಮಯವಾಗೂರೂಪಮನ್ತಃಪರಿಮಾರ್ಜನಮಭಿಧಾಯಾವಶಿಷ್ಟಂ ಬಹಿಃಪರಿಮಾರ್ಜನಂ ಪ್ರಲೇಪಾದ್ಯಾರಗ್ವಧೀಯೇನಾಹ- ಅಥಾತ ಆರಗ್ವಧೀಯಮಿತ್ಯಾದಿ| ಯದ್ಯಪಿ ಕುಷ್ಠಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಪೃಥಗೇವ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ, ತತ್ರೈವ ಚಾವಸರಪ್ರಾಪ್ತಾ ಏತೇ ಆರಗ್ವಧಾದಯೋ ವಕ್ತುಮುಚಿತಾಃ; ತಥಾಽಪೀಹ ಪೃಥಕ್ ಕುಷ್ಠಯೋಗಾನಾಮಭಿಧಾನೇನ ಕುಷ್ಠಸ್ಯಾನುಬನ್ಧಿತ್ವೇನ ಚ ಮಹಾರೋಗತ್ವಂ ಖ್ಯಾಪಯತಿ; ಅಭ್ಯರ್ಹಿತೋ ಹ್ಯರ್ಥಃ ಪುನಃ ಪುನರಭಿಧೀಯತೇ| ಇಯಂ ಚ ಕುಷ್ಠಚಿಕಿತ್ಸಾಽಽನಾಗತಾವೇಕ್ಷಣತನ್ತ್ರಯುಕ್ತ್ಯಾ ನಿದಾನಸ್ಥಾನೇ ಹೇತುಲಕ್ಷಣಾದಿಭಿರ್ಲಕ್ಷಿತಂ ಕುಷ್ಠಮುದ್ದಿಶ್ಯೋಕ್ತಾ; ತೇನಾಲಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾಽಭಿಧೀಯಮಾನಾಽಜ್ಞಾತವಿಷಯತ್ವೇನ ನ ಯುಜ್ಯತ ಇತಿ ಯದುಚ್ಯತೇ ತನ್ನಿರಸ್ತಂ ಭವತಿ| ಯದ್ಯಪಿ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಪ್ರಭೃತಯೋಽಪಿ ಮಹಾರೋಗಾಃ ಸನ್ತಿ, ತಥಾಽಪಿ ನ ತೇ ಭೂರಿಬಹಿಃಪರಿಮಾರ್ಜನವಿಷಯಾ ಯಥಾ ಕುಷ್ಠಮಿತಿ ಕುಷ್ಠವಿಷಯಾ ಏವ ಬಹಿಃಪರಿಮಾರ್ಜನಯೋಗಾ ಅಭಿಧೀಯನ್ತೇ| ಕುಷ್ಠಹರಬಹಿಃಪರಿಮಾರ್ಜನೋಪೋದ್ಘಾತೇನ ಚ ವಾತಾಪಹಾಃ “ಕೋಲಂ ಕುಲತ್ಥಾ” ಇತ್ಯಾದಯೋಽಭಿಧಾಸ್ಯನ್ತೇ| ಕಿಞ್ಚ ಕುಷ್ಠಹರಬಹಿಃಪರಿಮಾರ್ಜನಪ್ರಯೋಗಾಣಾಮಿದಂ ಸ್ವರೂಪಂ ಯಚ್ಛೋಧನಾನನ್ತರಂ ಪ್ರಯುಜ್ಯಮಾನಾಃ ಸಿದ್ಧಿಭಾಜೋ ಭವನ್ತಿ; ಯದುಕ್ತಂ- “ಯೇ ಲೇಪಾಃ ಕುಷ್ಠಾನಾಂ ಪ್ರಯುಜ್ಯನ್ತೇ ನಿರ್ಹೃತಾಸ್ರದೋಷಾಣಾಮ್| ಸಂಶೋಧಿತಾಶಯಾನಾಂ ಸದ್ಯಃ ಸಿದ್ಧಿರ್ಭವೇತ್ತೇಷಾಮ್” (ಚಿ.ಅ.೭) ಇತಿ; ತತ್ ಪೂರ್ವಾಧ್ಯಾಯೇ ಸಂಶೋಧನಮಭಿಧಾಯೇಹ ಕುಷ್ಠಪ್ರಯೋಗಾನವಸರಪ್ರಾಪ್ತಾನಭಿದಧತಾಽಽಚಾರ್ಯೇಣ ಸಾಧು ಗ್ರನ್ಥನಿವೇಶಃ ಕೃತಃ| ಯದ್ಯಪಿ ಚ “ಖದಿರಃ ಕುಷ್ಠಹರಾಣಾಮ್” (ಸೂ.ಅ.೨೫) ಇತಿ ವಚನೇನ ಖದಿರಃ ಕುಷ್ಠಹರಭೇಷಜೇಷು ಪ್ರಧಾನಂ, ತಥಾಽಪಿ ಖದಿರಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯಾರಗ್ವಧಮಾದಾವುಪದಿಶತಿ, ಕುಷ್ಠಹರಬಹಿಃಪರಿಮಾರ್ಜನಭೇಷಜೇಷ್ವಾರಗ್ವಧಸ್ಯೈವ ಪ್ರಧಾನತ್ವಖ್ಯಾಪನಾರ್ಥಮ್||೧-೨||