Adhikarana 1 (1-6) · Śloka 6
ಅಥಾತೋಽಪಾಮಾರ್ಗತಣ್ಡುಲೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧||
ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
ಅಪಾಮಾರ್ಗಸ್ಯ ಬೀಜಾನಿ ಪಿಪ್ಪಲೀರ್ಮರಿಚಾನಿ ಚ|
ವಿಡಙ್ಗಾನ್ಯಥ ಶಿಗ್ರೂಣಿ ಸರ್ಷಪಾಂಸ್ತುಮ್ಬುರೂಣಿ ಚ||೩||
ಅಜಾಜೀಂ ಚಾಜಗನ್ಧಾಂ ಚ ಪೀಲೂನ್ಯೇಲಾಂ ಹರೇಣುಕಾಮ್|
ಪೃಥ್ವೀಕಾಂ ಸುರಸಾಂ ಶ್ವೇತಾಂ ಕುಠೇರಕಫಣಿಜ್ಝಕೌ||೪||
ಶಿರೀಷಬೀಜಂ ಲಶುನಂ ಹರಿದ್ರೇ ಲವಣದ್ವಯಮ್|
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಂ ನಾಗರಂ ಚ ದದ್ಯಾಚ್ಛೀರ್ಷವಿರೇಚನೇ||೫||
ಗೌರವೇ ಶಿರಸಃ ಶೂಲೇ ಪೀನಸೇಽರ್ಧಾವಭೇದಕೇ|
ಕ್ರಿಮಿವ್ಯಾಧಾವಪಸ್ಮಾರೇ ಘ್ರಾಣನಾಶೇ ಪ್ರಮೋಹಕೇ||೬||
View original
अथातोऽपामार्गतण्डुलीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
अपामार्गस्य बीजानि पिप्पलीर्मरिचानि च|
विडङ्गान्यथ शिग्रूणि सर्षपांस्तुम्बुरूणि च||३||
अजाजीं चाजगन्धां च पीलून्येलां हरेणुकाम्|
पृथ्वीकां सुरसां श्वेतां कुठेरकफणिज्झकौ||४||
शिरीषबीजं लशुनं हरिद्रे लवणद्वयम्|
ज्योतिष्मतीं नागरं च दद्याच्छीर्षविरेचने||५||
गौरवे शिरसः शूले पीनसेऽर्धावभेदके|
क्रिमिव्याधावपस्मारे घ्राणनाशे प्रमोहके||६||
Adhikarana 2 (7-8) · Śloka 8
ಮದನಂ ಮಧುಕಂ ನಿಮ್ಬಂ ಜೀಮೂತಂ ಕೃತವೇಧನಮ್|
ಪಿಪ್ಪಲೀಕುಟಜೇಕ್ಷ್ವಾಕೂಣ್ಯೇಲಾಂ ಧಾಮಾರ್ಗವಾಣಿ ಚ||೭||
ಉಪಸ್ಥಿತೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪಿತ್ತೇ ವ್ಯಾಧಾವಾಮಾಶಯಾಶ್ರಯೇ|
ವಮನಾರ್ಥಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಭಿಷಗ್ದೇಹಮದೂಷಯನ್||೮||
View original
मदनं मधुकं निम्बं जीमूतं कृतवेधनम्|
पिप्पलीकुटजेक्ष्वाकूण्येलां धामार्गवाणि च||७||
उपस्थिते श्लेष्मपित्ते व्याधावामाशयाश्रये|
वमनार्थं प्रयुञ्जीत भिषग्देहमदूषयन्||८||
Adhikarana 3 (9-10) · Śloka 10
ತ್ರಿವೃತಾಂ ತ್ರಿಫಲಾಂ ದನ್ತೀಂ ನೀಲಿನೀಂ ಸಪ್ತಲಾಂ ವಚಾಮ್|
ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಂ ಗವಾಕ್ಷೀಂ ಚ ಕ್ಷೀರಿಣೀಮುದಕೀರ್ಯಕಾಮ್||೯||
ಪೀಲೂನ್ಯಾರಗ್ವಧಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾಂ ದ್ರವನ್ತೀಂ ನಿಚುಲಾನಿ ಚ|
ಪಕ್ವಾಶಯಗತೇ ದೋಷೇ ವಿರೇಕಾರ್ಥಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೧೦||
View original
त्रिवृतां त्रिफलां दन्तीं नीलिनीं सप्तलां वचाम्|
कम्पिल्लकं गवाक्षीं च क्षीरिणीमुदकीर्यकाम्||९||
पीलून्यारग्वधं द्राक्षां द्रवन्तीं निचुलानि च|
पक्वाशयगते दोषे विरेकार्थं प्रयोजयेत्||१०||
Adhikarana 4 (11-14) · Śloka 14
ಪಾಟಲಾಂ ಚಾಗ್ನಿಮನ್ಥಂ ಚ ಬಿಲ್ವಂ ಶ್ಯೋನಾಕಮೇವ ಚ|
ಕಾಶ್ಮರ್ಯಂ ಶಾಲಪರ್ಣೀಂ ಚ ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀಂ ನಿದಿಗ್ಧಿಕಾಮ್||೧೧||
ಬಲಾಂ ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಂ ಬೃಹತೀಮೇರಣ್ಡಂ ಸಪುನರ್ನವಮ್|
ಯವಾನ್ ಕುಲತ್ಥಾನ್ ಕೋಲಾನಿ ಗುಡೂಚೀಂ ಮದನಾನಿ ಚ||೧೨||
ಪಲಾಶಂ ಕತ್ತೃಣಂ ಚೈವ ಸ್ನೇಹಾಂಶ್ಚ ಲವಣಾನಿ ಚ|
ಉದಾವರ್ತೇ ವಿಬನ್ಧೇಷು ಯುಞ್ಜ್ಯಾದಾಸ್ಥಾಪನೇಷು ಚ||೧೩||
ಅತ ಏವೌಷಧಗಣಾತ್ ಸಙ್ಕಲ್ಪ್ಯಮನುವಾಸನಮ್|
ಮಾರುತಘ್ನಮಿತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಸಙ್ಗ್ರಹಃ ಪಾಞ್ಚಕರ್ಮಿಕಃ||೧೪||
View original
पाटलां चाग्निमन्थं च बिल्वं श्योनाकमेव च|
काश्मर्यं शालपर्णीं च पृश्निपर्णीं निदिग्धिकाम्||११||
बलां श्वदंष्ट्रां बृहतीमेरण्डं सपुनर्नवम्|
यवान् कुलत्थान् कोलानि गुडूचीं मदनानि च||१२||
पलाशं कत्तृणं चैव स्नेहांश्च लवणानि च|
उदावर्ते विबन्धेषु युञ्ज्यादास्थापनेषु च||१३||
अत एवौषधगणात् सङ्कल्प्यमनुवासनम्|
मारुतघ्नमिति प्रोक्तः सङ्ग्रहः पाञ्चकर्मिकः||१४||
Adhikarana 5 (15) · Śloka 15
ತಾನ್ಯುಪಸ್ಥಿತದೋಷಾಣಾಂ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪಪಾದನೈಃ|
ಪಞ್ಚಕರ್ಮಾಣಿ ಕುರ್ವೀತ ಮಾತ್ರಾಕಾಲೌ ವಿಚಾರಯನ್||೧೫||
View original
तान्युपस्थितदोषाणां स्नेहस्वेदोपपादनैः|
पञ्चकर्माणि कुर्वीत मात्राकालौ विचारयन्||१५||
Adhikarana 6 (16) · Śloka 16
ಮಾತ್ರಾಕಾಲಾಶ್ರಯಾ ಯುಕ್ತಿಃ, ಸಿದ್ಧಿರ್ಯುಕ್ತೌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ|
ತಿಷ್ಠತ್ಯುಪರಿ ಯುಕ್ತಿಜ್ಞೋ ದ್ರವ್ಯಜ್ಞಾನವತಾಂ ಸದಾ||೧೬||
View original
मात्राकालाश्रया युक्तिः, सिद्धिर्युक्तौ प्रतिष्ठिता|
तिष्ठत्युपरि युक्तिज्ञो द्रव्यज्ञानवतां सदा||१६||
Adhikarana 7 (17) · Śloka 17
ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯವಾಗೂರ್ವಿವಿಧೌಷಧಾಃ|
ವಿವಿಧಾನಾಂ ವಿಕಾರಾಣಾಂ ತತ್ಸಾಧ್ಯಾನಾಂ ನಿವೃತ್ತಯೇ||೧೭||
View original
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि यवागूर्विविधौषधाः|
विविधानां विकाराणां तत्साध्यानां निवृत्तये||१७||
Adhikarana 8 (18-33) · Śloka 33
ಪಿಪ್ಪಲೀಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಚವ್ಯಚಿತ್ರಕನಾಗರೈಃ|
ಯವಾಗೂರ್ದೀಪನೀಯಾ ಸ್ಯಾಚ್ಛೂಲಘ್ನೀ ಚೋಪಸಾಧಿತಾ||೧೮||
ದಧಿತ್ಥಬಿಲ್ವಚಾಙ್ಗೇರೀತಕ್ರದಾಡಿಮಸಾಧಿತಾ|
ಪಾಚನೀ ಗ್ರಾಹಿಣೀ, ಪೇಯಾ ಸವಾತೇ ಪಾಞ್ಚಮೂಲಿಕೀ||೧೯||
ಶಾಲಪರ್ಣೀಬಲಾಬಿಲ್ವೈಃ ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣ್ಯಾ ಚ ಸಾಧಿತಾ|
ದಾಡಿಮಾಮ್ಲಾ ಹಿತಾ ಪೇಯಾ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಿಸಾರಿಣಾಮ್||೨೦||
ಪಯಸ್ಯರ್ಧೋದಕೇ ಚ್ಛಾಗೇ ಹ್ರೀವೇರೋತ್ಪಲನಾಗರೈಃ|
ಪೇಯಾ ರಕ್ತಾತಿಸಾರಘ್ನೀ ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣ್ಯಾ ಚ ಸಾಧಿತಾ||೨೧||
ದದ್ಯಾತ್ ಸಾತಿವಿಷಾಂ ಪೇಯಾಂ ಸಾಮೇ ಸಾಮ್ಲಾಂ ಸನಾಗರಾಮ್|
ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಕಣ್ಟಕಾರೀಭ್ಯಾಂ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರೇ ಸಫಾಣಿತಾಮ್||೨೨||
ವಿಡಙ್ಗಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಶಿಗ್ರುಭಿರ್ಮರಿಚೇನ ಚ|
ತಕ್ರಸಿದ್ಧಾ ಯವಾಗೂಃ ಸ್ಯಾತ್ ಕ್ರಿಮಿಘ್ನೀ ಸಸುವರ್ಚಿಕಾ||೨೩||
ಮೃದ್ವೀಕಾಸಾರಿವಾಲಾಜಪಿಪ್ಪಲೀಮಧುನಾಗರೈಃ|
ಪಿಪಾಸಾಘ್ನೀ, ವಿಷಘ್ನೀ ಚ ಸೋಮರಾಜೀವಿಪಾಚಿತಾ||೨೪||
ಸಿದ್ಧಾ ವರಾಹನಿರ್ಯೂಹೇ ಯವಾಗೂರ್ಬೃಂಹಣೀ ಮತಾ|
ಗವೇಧುಕಾನಾಂ ಭೃಷ್ಟಾನಾಂ ಕರ್ಶನೀಯಾ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾ||೨೫||
ಸರ್ಪಿಷ್ಮತೀ ಬಹುತಿಲಾ ಸ್ನೇಹನೀ ಲವಣಾನ್ವಿತಾ|
ಕುಶಾಮಲಕನಿರ್ಯೂಹೇ ಶ್ಯಾಮಾಕಾನಾಂ ವಿರೂಕ್ಷಣೀ||೨೬||
ದಶಮೂಲೀಶೃತಾ ಕಾಸಹಿಕ್ಕಾಶ್ವಾಸಕಫಾಪಹಾ|
ಯಮಕೇ ಮದಿರಾಸಿದ್ಧಾ ಪಕ್ವಾಶಯರುಜಾಪಹಾ||೨೭||
ಶಾಕೈರ್ಮಾಂಸೈಸ್ತಿಲೈರ್ಮಾಷೈಃ ಸಿದ್ಧಾ ವರ್ಚೋ ನಿರಸ್ಯತಿ|
ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಾಸ್ಥಿದಧಿತ್ಥಾಮ್ಲಬಿಲ್ವೈಃ ಸಾಙ್ಗ್ರಾಹಿಕೀ ಮತಾ||೨೮||
ಕ್ಷಾರಚಿತ್ರಕಹಿಙ್ಗ್ವಮ್ಲವೇತಸೈರ್ಭೇದಿನೀ ಮತಾ|
ಅಭಯಾಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲವಿಶ್ವೈರ್ವಾತಾನುಲೋಮನೀ ||೨೯||
ತಕ್ರಸಿದ್ಧಾ ಯವಾಗೂಃ ಸ್ಯಾದ್ಧೃತವ್ಯಾಪತ್ತಿನಾಶಿನೀ|
ತೈಲವ್ಯಾಪದಿ ಶಸ್ತಾ ಸ್ಯಾತ್ತಕ್ರಪಿಣ್ಯಾಕಸಾಧಿತಾ||೩೦||
ಗವ್ಯಮಾಂಸರಸೈಃ ಸಾಮ್ಲಾ ವಿಷಮಜ್ವರನಾಶಿನೀ|
ಕಣ್ಠ್ಯಾ ಯವಾನಾಂ ಯಮಕೇ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾಮಲಕೈಃ ಶೃತಾ||೩೧||
ತಾಮ್ರಚೂಡರಸೇ ಸಿದ್ಧಾ ರೇತೋಮಾರ್ಗರುಜಾಪಹಾ|
ಸಮಾಷವಿದಲಾ ವೃಷ್ಯಾ ಘೃತಕ್ಷೀರೋಪಸಾಧಿತಾ||೩೨||
ಉಪೋದಿಕಾದಧಿಭ್ಯಾಂ ತು ಸಿದ್ಧಾ ಮದವಿನಾಶಿನೀ|
ಕ್ಷುಧಂ ಹನ್ಯಾದಪಾಮಾರ್ಗಕ್ಷೀರಗೋಧಾರಸೈಃ ಶೃತಾ||೩೩||
View original
पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकनागरैः|
यवागूर्दीपनीया स्याच्छूलघ्नी चोपसाधिता||१८||
दधित्थबिल्वचाङ्गेरीतक्रदाडिमसाधिता|
पाचनी ग्राहिणी, पेया सवाते पाञ्चमूलिकी||१९||
शालपर्णीबलाबिल्वैः पृश्निपर्ण्या च साधिता|
दाडिमाम्ला हिता पेया पित्तश्लेष्मातिसारिणाम्||२०||
पयस्यर्धोदके च्छागे ह्रीवेरोत्पलनागरैः|
पेया रक्तातिसारघ्नी पृश्निपर्ण्या च साधिता||२१||
दद्यात् सातिविषां पेयां सामे साम्लां सनागराम्|
श्वदंष्ट्राकण्टकारीभ्यां मूत्रकृच्छ्रे सफाणिताम्||२२||
विडङ्गपिप्पलीमूलशिग्रुभिर्मरिचेन च|
तक्रसिद्धा यवागूः स्यात् क्रिमिघ्नी ससुवर्चिका||२३||
मृद्वीकासारिवालाजपिप्पलीमधुनागरैः|
पिपासाघ्नी, विषघ्नी च सोमराजीविपाचिता||२४||
सिद्धा वराहनिर्यूहे यवागूर्बृंहणी मता|
गवेधुकानां भृष्टानां कर्शनीया समाक्षिका||२५||
सर्पिष्मती बहुतिला स्नेहनी लवणान्विता|
कुशामलकनिर्यूहे श्यामाकानां विरूक्षणी||२६||
दशमूलीशृता कासहिक्काश्वासकफापहा|
यमके मदिरासिद्धा पक्वाशयरुजापहा||२७||
शाकैर्मांसैस्तिलैर्माषैः सिद्धा वर्चो निरस्यति|
जम्ब्वाम्रास्थिदधित्थाम्लबिल्वैः साङ्ग्राहिकी मता||२८||
क्षारचित्रकहिङ्ग्वम्लवेतसैर्भेदिनी मता|
अभयापिप्पलीमूलविश्वैर्वातानुलोमनी ||२९||
तक्रसिद्धा यवागूः स्याद्धृतव्यापत्तिनाशिनी|
तैलव्यापदि शस्ता स्यात्तक्रपिण्याकसाधिता||३०||
गव्यमांसरसैः साम्ला विषमज्वरनाशिनी|
कण्ठ्या यवानां यमके पिप्पल्यामलकैः शृता||३१||
ताम्रचूडरसे सिद्धा रेतोमार्गरुजापहा|
समाषविदला वृष्या घृतक्षीरोपसाधिता||३२||
उपोदिकादधिभ्यां तु सिद्धा मदविनाशिनी|
क्षुधं हन्यादपामार्गक्षीरगोधारसैः शृता||३३||
Adhikarana 9 (34) · Śloka 34
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿರಿತ್ಯೇತಾ ಯವಾಗ್ವಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ|
ಪಞ್ಚಕರ್ಮಾಣಿ ಚಾಶ್ರಿತ್ಯ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಭೈಷಜ್ಯಸಙ್ಗ್ರಹಃ||೩೪||
View original
तत्र श्लोकः- अष्टाविंशतिरित्येता यवाग्वः परिकीर्तिताः|
पञ्चकर्माणि चाश्रित्य प्रोक्तो भैषज्यसङ्ग्रहः||३४||
Adhikarana 10 (35) · Śloka 35
ಪೂರ್ವಂ ಮೂಲಫಲಜ್ಞಾನಹೇತೋರುಕ್ತಂ ಯದೌಷಧಮ್|
ಪಞ್ಚಕರ್ಮಾಶ್ರಯಜ್ಞಾನಹೇತೋಸ್ತತ್ ಕೀರ್ತಿತಂ ಪುನಃ||೩೫||
View original
पूर्वं मूलफलज्ञानहेतोरुक्तं यदौषधम्|
पञ्चकर्माश्रयज्ञानहेतोस्तत् कीर्तितं पुनः||३५||
Adhikarana 11 (36) · Śloka 36
ಸ್ಮೃತಿಮಾನ್ ಹೇತುಯುಕ್ತಿಜ್ಞೋ ಜಿತಾತ್ಮಾ ಪ್ರತಿಪತ್ತಿಮಾನ್|
ಭಿಷಗೌಷಧಸಂಯೋಗೈಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹತಿ||೩೬||
View original
स्मृतिमान् हेतुयुक्तिज्ञो जितात्मा प्रतिपत्तिमान्|
भिषगौषधसंयोगैश्चिकित्सां कर्तुमर्हति||३६||
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನೇಽಪಾಮಾರ್ಗತಣ್ಡುಲೀಯೋ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते श्लोकस्थानेऽपामार्गतण्डुलीयो नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||