Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātō navēgāndhāraṇīyamadhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ||1|| iti ha smāha bhagavānātrēyaḥ||2||
View original
अथातो नवेगान्धारणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
7. navēgāndhāraṇīyō'dhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
na vēgān dhārayēddhīmāñjātān mūtrapurīṣayōḥ| na rētasō na vātasya na chardyāḥ kṣavathōrna ca||3|| nōdgārasya na jr̥mbhāyā na vēgān kṣutpipāsayōḥ| na bāṣpasya na nidrāyā niḥśvāsasya śramēṇa ca||4||
View original
न वेगान् धारयेद्धीमाञ्जातान् मूत्रपुरीषयोः| न रेतसो न वातस्य न छर्द्याः क्षवथोर्न च||३|| नोद्गारस्य न जृम्भाया न वेगान् क्षुत्पिपासयोः| न बाष्पस्य न निद्राया निःश्वासस्य श्रमेण च||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5-25) · Śloka 25
ētān dhārayatō jātān vēgān rōgā bhavanti yē| pr̥thakpr̥thakcikitsārthaṁ tānmē nigadataḥ śr̥ṇu||5|| bastimēhanayōḥ śūlaṁ mūtrakr̥cchraṁ śirōrujā | vināmō vaṅkṣaṇānāhaḥ syālliṅgaṁ mūtranigrahē||6|| svēdāvagāhanābhyaṅgān sarpiṣaścāvapīḍakam | mūtrē pratihatē kuryāttrividhaṁ bastikarma ca||7|| pakvāśayaśiraḥśūlaṁ vātavarcō'pravartanam | piṇḍikōdvēṣṭanādhmānaṁ purīṣē syādvidhāritē||8|| svēdābhyaṅgāvagāhāśca vartayō bastikarma ca| hitaṁ pratihatē varcasyannapānaṁ pramāthi ca||9|| mēḍhrē vr̥ṣaṇayōḥ śūlamaṅgamardō hr̥di vyathā| bhavēt pratihatē śukrē vibaddhaṁ mūtramēva ca||10|| tatrābhyaṅgō'vagāhaśca madirā caraṇāyudhāḥ| śāliḥ payō nirūhaśca śastaṁ maithunamēva ca||11|| saṅgō viṇmūtravātānāmādhmānaṁ vēdanā klamaḥ| jaṭharē vātajāścānyē rōgāḥ syurvātanigrahāt||12|| snēhasvēdavidhistatra vartayō bhōjanāni ca| pānāni bastayaścaiva śastaṁ vātānulōmanam||13|| kaṇḍūkōṭhārucivyaṅgaśōthapāṇḍvāmayajvarāḥ| kuṣṭhahr̥llāsavīsarpāśchardinigrahajā gadāḥ||14|| bhuktvā pracchardanaṁ dhūmō laṅghanaṁ raktamōkṣaṇam| rūkṣānnapānaṁ vyāyāmō virēkaścātra śasyatē||15|| manyāstambhaḥ śiraḥśūlamarditārdhāvabhēdakau| indriyāṇāṁ ca daurbalyaṁ kṣavathōḥ syādvidhāraṇāt||16|| tatrōrdhvajatrukē'bhyaṅgaḥ svēdō dhūmaḥ sanāvanaḥ| hitaṁ vātaghnamādyaṁ ca ghr̥taṁ cauttarabhaktikam||17|| hikkā śvāsō'ruciḥ kampō vibandhō hr̥dayōrasōḥ| udgāranigrahāttatra hikkāyāstulyamauṣadham||18|| vināmākṣēpasaṅkōcāḥ suptiḥ kampaḥ pravēpanam| jr̥mbhāyā nigrahāttatra sarvaṁ vātaghnamauṣadham||19|| kārśyadaurbalyavaivarṇyamaṅgamardō'rucirbhramaḥ| kṣudvēganigrahāttatra snigdhōṣṇaṁ laghu bhōjanam||20|| kaṇṭhāsyaśōṣō bādhiryaṁ śramaḥ sādō hr̥di vyathā| pipāsānigrahāttatra śītaṁ tarpaṇamiṣyatē||21|| pratiśyāyō'kṣirōgaśca hr̥drōgaścārucirbhramaḥ| bāṣpanigrahaṇāttatra svapnō madyaṁ priyāḥ kathāḥ||22|| jr̥mbhā'ṅgamardastandrā ca śirōrōgō'kṣigauravam| nidrāvidhāraṇāttatra svapnaḥ saṁvāhanāni ca||23|| gulmahr̥drōgasammōhāḥ śramaniḥśvāsadhāraṇāt| jāyantē tatra viśrāmō vātaghnyaśca kriyā hitāḥ||24|| vēganigrahajā rōgā ya ētē parikīrtitāḥ| icchaṁstēṣāmanutpattiṁ vēgānētānna dhārayēt||25||
View original
एतान् धारयतो जातान् वेगान् रोगा भवन्ति ये| पृथक्पृथक्चिकित्सार्थं तान्मे निगदतः शृणु||५|| बस्तिमेहनयोः शूलं मूत्रकृच्छ्रं शिरोरुजा | विनामो वङ्क्षणानाहः स्याल्लिङ्गं मूत्रनिग्रहे||६|| स्वेदावगाहनाभ्यङ्गान् सर्पिषश्चावपीडकम् | मूत्रे प्रतिहते कुर्यात्त्रिविधं बस्तिकर्म च||७|| पक्वाशयशिरःशूलं वातवर्चोऽप्रवर्तनम् | पिण्डिकोद्वेष्टनाध्मानं पुरीषे स्याद्विधारिते||८|| स्वेदाभ्यङ्गावगाहाश्च वर्तयो बस्तिकर्म च| हितं प्रतिहते वर्चस्यन्नपानं प्रमाथि च||९|| मेढ्रे वृषणयोः शूलमङ्गमर्दो हृदि व्यथा| भवेत् प्रतिहते शुक्रे विबद्धं मूत्रमेव च||१०|| तत्राभ्यङ्गोऽवगाहश्च मदिरा चरणायुधाः| शालिः पयो निरूहश्च शस्तं मैथुनमेव च||११|| सङ्गो विण्मूत्रवातानामाध्मानं वेदना क्लमः| जठरे वातजाश्चान्ये रोगाः स्युर्वातनिग्रहात्||१२|| स्नेहस्वेदविधिस्तत्र वर्तयो भोजनानि च| पानानि बस्तयश्चैव शस्तं वातानुलोमनम्||१३|| कण्डूकोठारुचिव्यङ्गशोथपाण्ड्वामयज्वराः| कुष्ठहृल्लासवीसर्पाश्छर्दिनिग्रहजा गदाः||१४|| भुक्त्वा प्रच्छर्दनं धूमो लङ्घनं रक्तमोक्षणम्| रूक्षान्नपानं व्यायामो विरेकश्चात्र शस्यते||१५|| मन्यास्तम्भः शिरःशूलमर्दितार्धावभेदकौ| इन्द्रियाणां च दौर्बल्यं क्षवथोः स्याद्विधारणात्||१६|| तत्रोर्ध्वजत्रुकेऽभ्यङ्गः स्वेदो धूमः सनावनः| हितं वातघ्नमाद्यं च घृतं चौत्तरभक्तिकम्||१७|| हिक्का श्वासोऽरुचिः कम्पो विबन्धो हृदयोरसोः| उद्गारनिग्रहात्तत्र हिक्कायास्तुल्यमौषधम्||१८|| विनामाक्षेपसङ्कोचाः सुप्तिः कम्पः प्रवेपनम्| जृम्भाया निग्रहात्तत्र सर्वं वातघ्नमौषधम्||१९|| कार्श्यदौर्बल्यवैवर्ण्यमङ्गमर्दोऽरुचिर्भ्रमः| क्षुद्वेगनिग्रहात्तत्र स्निग्धोष्णं लघु भोजनम्||२०|| कण्ठास्यशोषो बाधिर्यं श्रमः सादो हृदि व्यथा| पिपासानिग्रहात्तत्र शीतं तर्पणमिष्यते||२१|| प्रतिश्यायोऽक्षिरोगश्च हृद्रोगश्चारुचिर्भ्रमः| बाष्पनिग्रहणात्तत्र स्वप्नो मद्यं प्रियाः कथाः||२२|| जृम्भाऽङ्गमर्दस्तन्द्रा च शिरोरोगोऽक्षिगौरवम्| निद्राविधारणात्तत्र स्वप्नः संवाहनानि च||२३|| गुल्महृद्रोगसम्मोहाः श्रमनिःश्वासधारणात्| जायन्ते तत्र विश्रामो वातघ्न्यश्च क्रिया हिताः||२४|| वेगनिग्रहजा रोगा य एते परिकीर्तिताः| इच्छंस्तेषामनुत्पत्तिं वेगानेतान्न धारयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (26) · Śloka 26
imāṁstu dhārayēdvēgān hitārthī prētya cēha ca| sāhasānāmaśastānāṁ manōvākkāyakarmaṇām||26||
View original
इमांस्तु धारयेद्वेगान् हितार्थी प्रेत्य चेह च| साहसानामशस्तानां मनोवाक्कायकर्मणाम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (27) · Śloka 27
lōbhaśōkabhayakrōdhamānavēgān vidhārayēt| nairlajjyērṣyātirāgāṇāmabhidhyāyāśca buddhimān||27||
View original
लोभशोकभयक्रोधमानवेगान् विधारयेत्| नैर्लज्ज्येर्ष्यातिरागाणामभिध्यायाश्च बुद्धिमान्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (28) · Śloka 28
paruṣasyātimātrasya sūcakasyānr̥tasya ca| vākyasyākālayuktasya dhārayēdvēgamutthitam||28||
View original
परुषस्यातिमात्रस्य सूचकस्यानृतस्य च| वाक्यस्याकालयुक्तस्य धारयेद्वेगमुत्थितम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (29) · Śloka 29
dēhapravr̥ttiryā kācidvidyatē parapīḍayā| strībhōgastēyahiṁsādyā tasyāvēgānvidhārayēt||29||
View original
देहप्रवृत्तिर्या काचिद्विद्यते परपीडया| स्त्रीभोगस्तेयहिंसाद्या तस्यावेगान्विधारयेत्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (30) · Śloka 30
puṇyaśabdō vipāpatvānmanōvākkāyakarmaṇām| dharmārthakāmān puruṣaḥ sukhī bhuṅktē cinōti ca||30||
View original
पुण्यशब्दो विपापत्वान्मनोवाक्कायकर्मणाम्| धर्मार्थकामान् पुरुषः सुखी भुङ्क्ते चिनोति च||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (31) · Śloka 31
śarīracēṣṭā yā cēṣṭā sthairyārthā balavardhinī| dēhavyāyāmasaṅkhyātā mātrayā tāṁ samācarēt||31||
View original
शरीरचेष्टा या चेष्टा स्थैर्यार्था बलवर्धिनी| देहव्यायामसङ्ख्याता मात्रया तां समाचरेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (32-33) · Śloka 1
lāghavaṁ karmasāmarthyaṁ sthairyaṁ duḥkhasahiṣṇutā | dōṣakṣayō'gnivr̥ddhiśca vyāyāmādupajāyatē||32|| śramaḥ klamaḥ kṣayastr̥ṣṇā raktapittaṁ pratāmakaḥ| ativyāyāmataḥ kāsō jvaraśchardiśca jāyatē||33|| (svēdāgamaḥ śvāsavr̥ddhirgātrāṇāṁ lāghavaṁ tathā| hr̥dayādyuparōdhaśca iti vyāyāmalakṣaṇam||1||)|
View original
लाघवं कर्मसामर्थ्यं स्थैर्यं दुःखसहिष्णुता | दोषक्षयोऽग्निवृद्धिश्च व्यायामादुपजायते||३२|| श्रमः क्लमः क्षयस्तृष्णा रक्तपित्तं प्रतामकः| अतिव्यायामतः कासो ज्वरश्छर्दिश्च जायते||३३|| (स्वेदागमः श्वासवृद्धिर्गात्राणां लाघवं तथा| हृदयाद्युपरोधश्च इति व्यायामलक्षणम्||१||)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (34) · Śloka 34
vyāyāmahāsyabhāṣyādhvagrāmyadharmaprajāgarān| nōcitānapi sēvēta buddhimānatimātrayā||34||
View original
व्यायामहास्यभाष्याध्वग्राम्यधर्मप्रजागरान्| नोचितानपि सेवेत बुद्धिमानतिमात्रया||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (35) · Śloka 2
ētānēvaṁvidhāṁścānyān yō'timātraṁ niṣēvatē| gajaṁ siṁha ivākarṣan sahasā sa vinaśyati||35|| (ativyavāyabhārādhvakarmabhiścātikarśitāḥ | krōdhaśōkabhayāyāsaiḥ krāntā yē cāpi mānavāḥ||1|| bālavr̥ddhapravātāśca yē cōccairbahubhāṣakāḥ| tē varjayēyurvyāyāmaṁ kṣudhitāstr̥ṣitāśca yē||2||)|
View original
एतानेवंविधांश्चान्यान् योऽतिमात्रं निषेवते| गजं सिंह इवाकर्षन् सहसा स विनश्यति||३५|| (अतिव्यवायभाराध्वकर्मभिश्चातिकर्शिताः | क्रोधशोकभयायासैः क्रान्ता ये चापि मानवाः||१|| बालवृद्धप्रवाताश्च ये चोच्चैर्बहुभाषकाः| ते वर्जयेयुर्व्यायामं क्षुधितास्तृषिताश्च ये||२||)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (36-37) · Śloka 37
ucitādahitāddhīmān kramaśō viramēnnaraḥ| hitaṁ kramēṇa sēvēta kramaścātrōpadiśyatē||36|| prakṣēpāpacayē tābhyāṁ kramaḥ pādāṁśikō bhavēt| ēkāntaraṁ tataścōrdhvaṁ dvyantaraṁ tryantaraṁ tathā||37||
View original
उचितादहिताद्धीमान् क्रमशो विरमेन्नरः| हितं क्रमेण सेवेत क्रमश्चात्रोपदिश्यते||३६|| प्रक्षेपापचये ताभ्यां क्रमः पादांशिको भवेत्| एकान्तरं ततश्चोर्ध्वं द्व्यन्तरं त्र्यन्तरं तथा||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (38) · Śloka 38
kramēṇāpacitā dōṣāḥ kramēṇōpacitā guṇāḥ| santō yāntyapunarbhāvamaprakampyā bhavanti ca||38||
View original
क्रमेणापचिता दोषाः क्रमेणोपचिता गुणाः| सन्तो यान्त्यपुनर्भावमप्रकम्प्या भवन्ति च||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (39-40) · Śloka 40
samapittānilakaphāḥ kēcidgarbhādi mānavāḥ| dr̥śyantē vātalāḥ kēcitpittalāḥ ślēṣmalāstathā||39|| tēṣāmanāturāḥ pūrvē vātalādyāḥ sadāturāḥ| dōṣānuśayitā hyēṣāṁ dēhaprakr̥tirucyatē||40||
View original
समपित्तानिलकफाः केचिद्गर्भादि मानवाः| दृश्यन्ते वातलाः केचित्पित्तलाः श्लेष्मलास्तथा||३९|| तेषामनातुराः पूर्वे वातलाद्याः सदातुराः| दोषानुशयिता ह्येषां देहप्रकृतिरुच्यते||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (41) · Śloka 41
viparītaguṇastēṣāṁ svasthavr̥ttērvidhirhitaḥ| samasarvarasaṁ sātmyaṁ samadhātōḥ praśasyatē||41||
View original
विपरीतगुणस्तेषां स्वस्थवृत्तेर्विधिर्हितः| समसर्वरसं सात्म्यं समधातोः प्रशस्यते||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (42-43) · Śloka 43
dvē adhaḥ sapta śirasi khāni svēdamukhāni ca| malāyanāni bādhyantē duṣṭairmātrādhikairmalaiḥ||42|| malavr̥ddhiṁ gurutayā lāghavānmalasaṅkṣayam| malāyanānāṁ budhyēta saṅgōtsargādatīva ca||43||
View original
द्वे अधः सप्त शिरसि खानि स्वेदमुखानि च| मलायनानि बाध्यन्ते दुष्टैर्मात्राधिकैर्मलैः||४२|| मलवृद्धिं गुरुतया लाघवान्मलसङ्क्षयम्| मलायनानां बुध्येत सङ्गोत्सर्गादतीव च||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (44) · Śloka 44
tān dōṣaliṅgairādiśya vyādhīn sādhyānupācarēt| vyādhihētupratidvandvairmātrākālau vicārayan||44||
View original
तान् दोषलिङ्गैरादिश्य व्याधीन् साध्यानुपाचरेत्| व्याधिहेतुप्रतिद्वन्द्वैर्मात्राकालौ विचारयन्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (45-50) · Śloka 50
viṣamasvasthavr̥ttānāmētē rōgāstathā'parē| jāyantē'nāturastasmāt svasthavr̥ttaparō bhavēt||45|| mādhavaprathamē māsi nabhasyaprathamē punaḥ| sahasyaprathamē caiva hārayēddōṣasañcayam||46|| snigdhasvinnaśarīrāṇāmūrdhvaṁ cādhaśca nityaśaḥ| bastikarma tataḥ kuryānnasyakarma ca buddhimān||47|| yathākramaṁ yathāyōgyamata ūrdhvaṁ prayōjayēt| rasāyanāni siddhāni vr̥ṣyayōgāṁśca kālavit||48|| rōgāstathā na jāyantē prakr̥tisthēṣu dhātuṣu| dhātavaścābhivardhantē jarā māndyamupaiti ca||49|| vidhirēṣa vikārāṇāmanutpattau nidarśitaḥ| nijānāmitarēṣāṁ tu pr̥thagēvōpadēkṣyatē||50||
View original
विषमस्वस्थवृत्तानामेते रोगास्तथाऽपरे| जायन्तेऽनातुरस्तस्मात् स्वस्थवृत्तपरो भवेत्||४५|| माधवप्रथमे मासि नभस्यप्रथमे पुनः| सहस्यप्रथमे चैव हारयेद्दोषसञ्चयम्||४६|| स्निग्धस्विन्नशरीराणामूर्ध्वं चाधश्च नित्यशः| बस्तिकर्म ततः कुर्यान्नस्यकर्म च बुद्धिमान्||४७|| यथाक्रमं यथायोग्यमत ऊर्ध्वं प्रयोजयेत्| रसायनानि सिद्धानि वृष्ययोगांश्च कालवित्||४८|| रोगास्तथा न जायन्ते प्रकृतिस्थेषु धातुषु| धातवश्चाभिवर्धन्ते जरा मान्द्यमुपैति च||४९|| विधिरेष विकाराणामनुत्पत्तौ निदर्शितः| निजानामितरेषां तु पृथगेवोपदेक्ष्यते||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (51-52) · Śloka 52
yē bhūtaviṣavāyvagnisamprahārādisambhavāḥ| nr̥ṇāmāgantavō rōgāḥ prajñā tēṣvaparādhyati||51|| īrṣyāśōkabhayakrōdhamānadvēṣādayaśca yē| manōvikārāstē'pyuktāḥ sarvē prajñāparādhajāḥ||52||
View original
ये भूतविषवाय्वग्निसम्प्रहारादिसम्भवाः| नृणामागन्तवो रोगाः प्रज्ञा तेष्वपराध्यति||५१|| ईर्ष्याशोकभयक्रोधमानद्वेषादयश्च ये| मनोविकारास्तेऽप्युक्ताः सर्वे प्रज्ञापराधजाः||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (53-54) · Śloka 54
tyāgaḥ prajñāparādhānāmindriyōpaśamaḥ smr̥tiḥ| dēśakālātmavijñānaṁ sadvr̥ttasyānuvartanam||53|| āgantūnāmanutpattāvēṣa mārgō nidarśitaḥ| prājñaḥ prāgēva tat kuryāddhitaṁ vidyādyadātmanaḥ||54||
View original
त्यागः प्रज्ञापराधानामिन्द्रियोपशमः स्मृतिः| देशकालात्मविज्ञानं सद्वृत्तस्यानुवर्तनम्||५३|| आगन्तूनामनुत्पत्तावेष मार्गो निदर्शितः| प्राज्ञः प्रागेव तत् कुर्याद्धितं विद्याद्यदात्मनः||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (55) · Śloka 55
āptōpadēśaprajñānaṁ pratipattiśca kāraṇam| vikārāṇāmanutpattāvutpannānāṁ ca śāntayē||55||
View original
आप्तोपदेशप्रज्ञानं प्रतिपत्तिश्च कारणम्| विकाराणामनुत्पत्तावुत्पन्नानां च शान्तये||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (56-59) · Śloka 59
pāpavr̥ttavacaḥsattvāḥ sūcakāḥ kalahapriyāḥ| marmōpahāsinō lubdhāḥ paravr̥ddhidviṣaḥ śaṭhāḥ||56|| parāpavādaratayaścapalā ripusēvinaḥ| nirghr̥ṇāstyaktadharmāṇaḥ parivarjyā narādhamāḥ||57|| buddhividyāvayaḥśīladhairyasmr̥tisamādhibhiḥ| vr̥ddhōpasēvinō vr̥ddhāḥ svabhāvajñā gatavyathāḥ||58|| sumukhāḥ sarvabhūtānāṁ praśāntāḥ śaṁsitavratāḥ| sēvyāḥ sanmārgavaktāraḥ puṇyaśravaṇadarśanāḥ||59||
View original
पापवृत्तवचःसत्त्वाः सूचकाः कलहप्रियाः| मर्मोपहासिनो लुब्धाः परवृद्धिद्विषः शठाः||५६|| परापवादरतयश्चपला रिपुसेविनः| निर्घृणास्त्यक्तधर्माणः परिवर्ज्या नराधमाः||५७|| बुद्धिविद्यावयःशीलधैर्यस्मृतिसमाधिभिः| वृद्धोपसेविनो वृद्धाः स्वभावज्ञा गतव्यथाः||५८|| सुमुखाः सर्वभूतानां प्रशान्ताः शंसितव्रताः| सेव्याः सन्मार्गवक्तारः पुण्यश्रवणदर्शनाः||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (60) · Śloka 60
āhārācāracēṣṭāsu sukhārthī prētya cēha ca| paraṁ prayatnamātiṣṭhēdbuddhimān hitasēvanē||60||
View original
आहाराचारचेष्टासु सुखार्थी प्रेत्य चेह च| परं प्रयत्नमातिष्ठेद्बुद्धिमान् हितसेवने||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (61-62) · Śloka 62
na naktaṁ dadhi bhuñjīta na cāpyaghr̥taśarkaram| nāmudgayūṣaṁ nākṣaudraṁ nōṣṇaṁ nāmalakairvinā ||61|| jvarāsr̥kpittavīsarpakuṣṭhapāṇḍvāmayabhramān| prāpnuyātkāmalāṁ cōgrāṁ vidhiṁ hitvā dadhipriyaḥ||62||
View original
न नक्तं दधि भुञ्जीत न चाप्यघृतशर्करम्| नामुद्गयूषं नाक्षौद्रं नोष्णं नामलकैर्विना ||६१|| ज्वरासृक्पित्तवीसर्पकुष्ठपाण्ड्वामयभ्रमान्| प्राप्नुयात्कामलां चोग्रां विधिं हित्वा दधिप्रियः||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (63-66) · Śloka 66
tatra ślōkāḥ- vēgā vēgasamutthāśca rōgāstēṣāṁ ca bhēṣajam| yēṣāṁ vēgā vidhāryāśca yadarthaṁ yaddhitāhitam||63|| ucitē cāhitē varjyē sēvyē cānucitē kramaḥ| yathāprakr̥ti cāhārō malāyanagadauṣadham||64|| bhaviṣyatāmanutpattau rōgāṇāmauṣadhaṁ ca yat| varjyāḥ sēvyāśca puruṣā dhīmatā''tmasukhārthinā||65|| vidhinā dadhi sēvyaṁ ca yēna yasmāttadatrijaḥ| navēgāndhāraṇē'dhyāyē sarvamēvāvadanmuniḥ||66||
View original
तत्र श्लोकाः- वेगा वेगसमुत्थाश्च रोगास्तेषां च भेषजम्| येषां वेगा विधार्याश्च यदर्थं यद्धिताहितम्||६३|| उचिते चाहिते वर्ज्ये सेव्ये चानुचिते क्रमः| यथाप्रकृति चाहारो मलायनगदौषधम्||६४|| भविष्यतामनुत्पत्तौ रोगाणामौषधं च यत्| वर्ज्याः सेव्याश्च पुरुषा धीमताऽऽत्मसुखार्थिना||६५|| विधिना दधि सेव्यं च येन यस्मात्तदत्रिजः| नवेगान्धारणेऽध्याये सर्वमेवावदन्मुनिः||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ityagnivēśakr̥tē tantrē carakapratisaṁskr̥tē ślōkasthānē navēgāndhāraṇīyō nāma saptamō'dhyāyaḥ||7||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते श्लोकस्थाने नवेगान्धारणीयो नाम सप्तमोऽध्यायः||७||
🔊 Audio coming soon