Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతో నవేగాంధారణీయమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః||1|| ఇతి హ స్మాహ భగవానాత్రేయః||2||
View original
अथातो नवेगान्धारणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
7. navēgāndhāraṇīyō'dhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
న వేగాన్ ధారయేద్ధీమాంజాతాన్ మూత్రపురీషయోః| న రేతసో న వాతస్య న ఛర్ద్యాః క్షవథోర్న చ||3|| నోద్గారస్య న జృంభాయా న వేగాన్ క్షుత్పిపాసయోః| న బాష్పస్య న నిద్రాయా నిఃశ్వాసస్య శ్రమేణ చ||4||
View original
न वेगान् धारयेद्धीमाञ्जातान् मूत्रपुरीषयोः| न रेतसो न वातस्य न छर्द्याः क्षवथोर्न च||३|| नोद्गारस्य न जृम्भाया न वेगान् क्षुत्पिपासयोः| न बाष्पस्य न निद्राया निःश्वासस्य श्रमेण च||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5-25) · Śloka 25
ఏతాన్ ధారయతో జాతాన్ వేగాన్ రోగా భవంతి యే| పృథక్పృథక్చికిత్సార్థం తాన్మే నిగదతః శృణు||5|| బస్తిమేహనయోః శూలం మూత్రకృచ్ఛ్రం శిరోరుజా | వినామో వంక్షణానాహః స్యాల్లింగం మూత్రనిగ్రహే||6|| స్వేదావగాహనాభ్యంగాన్ సర్పిషశ్చావపీడకం | మూత్రే ప్రతిహతే కుర్యాత్త్రివిధం బస్తికర్మ చ||7|| పక్వాశయశిరఃశూలం వాతవర్చోఽప్రవర్తనం | పిండికోద్వేష్టనాధ్మానం పురీషే స్యాద్విధారితే||8|| స్వేదాభ్యంగావగాహాశ్చ వర్తయో బస్తికర్మ చ| హితం ప్రతిహతే వర్చస్యన్నపానం ప్రమాథి చ||9|| మేఢ్రే వృషణయోః శూలమంగమర్దో హృది వ్యథా| భవేత్ ప్రతిహతే శుక్రే విబద్ధం మూత్రమేవ చ||10|| తత్రాభ్యంగోఽవగాహశ్చ మదిరా చరణాయుధాః| శాలిః పయో నిరూహశ్చ శస్తం మైథునమేవ చ||11|| సంగో విణ్మూత్రవాతానామాధ్మానం వేదనా క్లమః| జఠరే వాతజాశ్చాన్యే రోగాః స్యుర్వాతనిగ్రహాత్||12|| స్నేహస్వేదవిధిస్తత్ర వర్తయో భోజనాని చ| పానాని బస్తయశ్చైవ శస్తం వాతానులోమనం||13|| కండూకోఠారుచివ్యంగశోథపాండ్వామయజ్వరాః| కుష్ఠహృల్లాసవీసర్పాశ్ఛర్దినిగ్రహజా గదాః||14|| భుక్త్వా ప్రచ్ఛర్దనం ధూమో లంఘనం రక్తమోక్షణం| రూక్షాన్నపానం వ్యాయామో విరేకశ్చాత్ర శస్యతే||15|| మన్యాస్తంభః శిరఃశూలమర్దితార్ధావభేదకౌ| ఇంద్రియాణాం చ దౌర్బల్యం క్షవథోః స్యాద్విధారణాత్||16|| తత్రోర్ధ్వజత్రుకేఽభ్యంగః స్వేదో ధూమః సనావనః| హితం వాతఘ్నమాద్యం చ ఘృతం చౌత్తరభక్తికం||17|| హిక్కా శ్వాసోఽరుచిః కంపో విబంధో హృదయోరసోః| ఉద్గారనిగ్రహాత్తత్ర హిక్కాయాస్తుల్యమౌషధం||18|| వినామాక్షేపసంకోచాః సుప్తిః కంపః ప్రవేపనం| జృంభాయా నిగ్రహాత్తత్ర సర్వం వాతఘ్నమౌషధం||19|| కార్శ్యదౌర్బల్యవైవర్ణ్యమంగమర్దోఽరుచిర్భ్రమః| క్షుద్వేగనిగ్రహాత్తత్ర స్నిగ్ధోష్ణం లఘు భోజనం||20|| కంఠాస్యశోషో బాధిర్యం శ్రమః సాదో హృది వ్యథా| పిపాసానిగ్రహాత్తత్ర శీతం తర్పణమిష్యతే||21|| ప్రతిశ్యాయోఽక్షిరోగశ్చ హృద్రోగశ్చారుచిర్భ్రమః| బాష్పనిగ్రహణాత్తత్ర స్వప్నో మద్యం ప్రియాః కథాః||22|| జృంభాఽంగమర్దస్తంద్రా చ శిరోరోగోఽక్షిగౌరవం| నిద్రావిధారణాత్తత్ర స్వప్నః సంవాహనాని చ||23|| గుల్మహృద్రోగసమ్మోహాః శ్రమనిఃశ్వాసధారణాత్| జాయంతే తత్ర విశ్రామో వాతఘ్న్యశ్చ క్రియా హితాః||24|| వేగనిగ్రహజా రోగా య ఏతే పరికీర్తితాః| ఇచ్ఛంస్తేషామనుత్పత్తిం వేగానేతాన్న ధారయేత్||25||
View original
एतान् धारयतो जातान् वेगान् रोगा भवन्ति ये| पृथक्पृथक्चिकित्सार्थं तान्मे निगदतः शृणु||५|| बस्तिमेहनयोः शूलं मूत्रकृच्छ्रं शिरोरुजा | विनामो वङ्क्षणानाहः स्याल्लिङ्गं मूत्रनिग्रहे||६|| स्वेदावगाहनाभ्यङ्गान् सर्पिषश्चावपीडकम् | मूत्रे प्रतिहते कुर्यात्त्रिविधं बस्तिकर्म च||७|| पक्वाशयशिरःशूलं वातवर्चोऽप्रवर्तनम् | पिण्डिकोद्वेष्टनाध्मानं पुरीषे स्याद्विधारिते||८|| स्वेदाभ्यङ्गावगाहाश्च वर्तयो बस्तिकर्म च| हितं प्रतिहते वर्चस्यन्नपानं प्रमाथि च||९|| मेढ्रे वृषणयोः शूलमङ्गमर्दो हृदि व्यथा| भवेत् प्रतिहते शुक्रे विबद्धं मूत्रमेव च||१०|| तत्राभ्यङ्गोऽवगाहश्च मदिरा चरणायुधाः| शालिः पयो निरूहश्च शस्तं मैथुनमेव च||११|| सङ्गो विण्मूत्रवातानामाध्मानं वेदना क्लमः| जठरे वातजाश्चान्ये रोगाः स्युर्वातनिग्रहात्||१२|| स्नेहस्वेदविधिस्तत्र वर्तयो भोजनानि च| पानानि बस्तयश्चैव शस्तं वातानुलोमनम्||१३|| कण्डूकोठारुचिव्यङ्गशोथपाण्ड्वामयज्वराः| कुष्ठहृल्लासवीसर्पाश्छर्दिनिग्रहजा गदाः||१४|| भुक्त्वा प्रच्छर्दनं धूमो लङ्घनं रक्तमोक्षणम्| रूक्षान्नपानं व्यायामो विरेकश्चात्र शस्यते||१५|| मन्यास्तम्भः शिरःशूलमर्दितार्धावभेदकौ| इन्द्रियाणां च दौर्बल्यं क्षवथोः स्याद्विधारणात्||१६|| तत्रोर्ध्वजत्रुकेऽभ्यङ्गः स्वेदो धूमः सनावनः| हितं वातघ्नमाद्यं च घृतं चौत्तरभक्तिकम्||१७|| हिक्का श्वासोऽरुचिः कम्पो विबन्धो हृदयोरसोः| उद्गारनिग्रहात्तत्र हिक्कायास्तुल्यमौषधम्||१८|| विनामाक्षेपसङ्कोचाः सुप्तिः कम्पः प्रवेपनम्| जृम्भाया निग्रहात्तत्र सर्वं वातघ्नमौषधम्||१९|| कार्श्यदौर्बल्यवैवर्ण्यमङ्गमर्दोऽरुचिर्भ्रमः| क्षुद्वेगनिग्रहात्तत्र स्निग्धोष्णं लघु भोजनम्||२०|| कण्ठास्यशोषो बाधिर्यं श्रमः सादो हृदि व्यथा| पिपासानिग्रहात्तत्र शीतं तर्पणमिष्यते||२१|| प्रतिश्यायोऽक्षिरोगश्च हृद्रोगश्चारुचिर्भ्रमः| बाष्पनिग्रहणात्तत्र स्वप्नो मद्यं प्रियाः कथाः||२२|| जृम्भाऽङ्गमर्दस्तन्द्रा च शिरोरोगोऽक्षिगौरवम्| निद्राविधारणात्तत्र स्वप्नः संवाहनानि च||२३|| गुल्महृद्रोगसम्मोहाः श्रमनिःश्वासधारणात्| जायन्ते तत्र विश्रामो वातघ्न्यश्च क्रिया हिताः||२४|| वेगनिग्रहजा रोगा य एते परिकीर्तिताः| इच्छंस्तेषामनुत्पत्तिं वेगानेतान्न धारयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (26) · Śloka 26
ఇమాంస్తు ధారయేద్వేగాన్ హితార్థీ ప్రేత్య చేహ చ| సాహసానామశస్తానాం మనోవాక్కాయకర్మణాం||26||
View original
इमांस्तु धारयेद्वेगान् हितार्थी प्रेत्य चेह च| साहसानामशस्तानां मनोवाक्कायकर्मणाम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (27) · Śloka 27
లోభశోకభయక్రోధమానవేగాన్ విధారయేత్| నైర్లజ్జ్యేర్ష్యాతిరాగాణామభిధ్యాయాశ్చ బుద్ధిమాన్||27||
View original
लोभशोकभयक्रोधमानवेगान् विधारयेत्| नैर्लज्ज्येर्ष्यातिरागाणामभिध्यायाश्च बुद्धिमान्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (28) · Śloka 28
పరుషస్యాతిమాత్రస్య సూచకస్యానృతస్య చ| వాక్యస్యాకాలయుక్తస్య ధారయేద్వేగముత్థితం||28||
View original
परुषस्यातिमात्रस्य सूचकस्यानृतस्य च| वाक्यस्याकालयुक्तस्य धारयेद्वेगमुत्थितम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (29) · Śloka 29
దేహప్రవృత్తిర్యా కాచిద్విద్యతే పరపీడయా| స్త్రీభోగస్తేయహింసాద్యా తస్యావేగాన్విధారయేత్||29||
View original
देहप्रवृत्तिर्या काचिद्विद्यते परपीडया| स्त्रीभोगस्तेयहिंसाद्या तस्यावेगान्विधारयेत्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (30) · Śloka 30
పుణ్యశబ్దో విపాపత్వాన్మనోవాక్కాయకర్మణాం| ధర్మార్థకామాన్ పురుషః సుఖీ భుంక్తే చినోతి చ||30||
View original
पुण्यशब्दो विपापत्वान्मनोवाक्कायकर्मणाम्| धर्मार्थकामान् पुरुषः सुखी भुङ्क्ते चिनोति च||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (31) · Śloka 31
శరీరచేష్టా యా చేష్టా స్థైర్యార్థా బలవర్ధినీ| దేహవ్యాయామసంఖ్యాతా మాత్రయా తాం సమాచరేత్||31||
View original
शरीरचेष्टा या चेष्टा स्थैर्यार्था बलवर्धिनी| देहव्यायामसङ्ख्याता मात्रया तां समाचरेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (32-33) · Śloka 1
లాఘవం కర్మసామర్థ్యం స్థైర్యం దుఃఖసహిష్ణుతా | దోషక్షయోఽగ్నివృద్ధిశ్చ వ్యాయామాదుపజాయతే||32|| శ్రమః క్లమః క్షయస్తృష్ణా రక్తపిత్తం ప్రతామకః| అతివ్యాయామతః కాసో జ్వరశ్ఛర్దిశ్చ జాయతే||33|| (స్వేదాగమః శ్వాసవృద్ధిర్గాత్రాణాం లాఘవం తథా| హృదయాద్యుపరోధశ్చ ఇతి వ్యాయామలక్షణం||1||)|
View original
लाघवं कर्मसामर्थ्यं स्थैर्यं दुःखसहिष्णुता | दोषक्षयोऽग्निवृद्धिश्च व्यायामादुपजायते||३२|| श्रमः क्लमः क्षयस्तृष्णा रक्तपित्तं प्रतामकः| अतिव्यायामतः कासो ज्वरश्छर्दिश्च जायते||३३|| (स्वेदागमः श्वासवृद्धिर्गात्राणां लाघवं तथा| हृदयाद्युपरोधश्च इति व्यायामलक्षणम्||१||)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (34) · Śloka 34
వ్యాయామహాస్యభాష్యాధ్వగ్రామ్యధర్మప్రజాగరాన్| నోచితానపి సేవేత బుద్ధిమానతిమాత్రయా||34||
View original
व्यायामहास्यभाष्याध्वग्राम्यधर्मप्रजागरान्| नोचितानपि सेवेत बुद्धिमानतिमात्रया||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (35) · Śloka 2
ఏతానేవంవిధాంశ్చాన్యాన్ యోఽతిమాత్రం నిషేవతే| గజం సింహ ఇవాకర్షన్ సహసా స వినశ్యతి||35|| (అతివ్యవాయభారాధ్వకర్మభిశ్చాతికర్శితాః | క్రోధశోకభయాయాసైః క్రాంతా యే చాపి మానవాః||1|| బాలవృద్ధప్రవాతాశ్చ యే చోచ్చైర్బహుభాషకాః| తే వర్జయేయుర్వ్యాయామం క్షుధితాస్తృషితాశ్చ యే||2||)|
View original
एतानेवंविधांश्चान्यान् योऽतिमात्रं निषेवते| गजं सिंह इवाकर्षन् सहसा स विनश्यति||३५|| (अतिव्यवायभाराध्वकर्मभिश्चातिकर्शिताः | क्रोधशोकभयायासैः क्रान्ता ये चापि मानवाः||१|| बालवृद्धप्रवाताश्च ये चोच्चैर्बहुभाषकाः| ते वर्जयेयुर्व्यायामं क्षुधितास्तृषिताश्च ये||२||)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (36-37) · Śloka 37
ఉచితాదహితాద్ధీమాన్ క్రమశో విరమేన్నరః| హితం క్రమేణ సేవేత క్రమశ్చాత్రోపదిశ్యతే||36|| ప్రక్షేపాపచయే తాభ్యాం క్రమః పాదాంశికో భవేత్| ఏకాంతరం తతశ్చోర్ధ్వం ద్వ్యంతరం త్ర్యంతరం తథా||37||
View original
उचितादहिताद्धीमान् क्रमशो विरमेन्नरः| हितं क्रमेण सेवेत क्रमश्चात्रोपदिश्यते||३६|| प्रक्षेपापचये ताभ्यां क्रमः पादांशिको भवेत्| एकान्तरं ततश्चोर्ध्वं द्व्यन्तरं त्र्यन्तरं तथा||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (38) · Śloka 38
క్రమేణాపచితా దోషాః క్రమేణోపచితా గుణాః| సంతో యాంత్యపునర్భావమప్రకంప్యా భవంతి చ||38||
View original
क्रमेणापचिता दोषाः क्रमेणोपचिता गुणाः| सन्तो यान्त्यपुनर्भावमप्रकम्प्या भवन्ति च||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (39-40) · Śloka 40
సమపిత్తానిలకఫాః కేచిద్గర్భాది మానవాః| దృశ్యంతే వాతలాః కేచిత్పిత్తలాః శ్లేష్మలాస్తథా||39|| తేషామనాతురాః పూర్వే వాతలాద్యాః సదాతురాః| దోషానుశయితా హ్యేషాం దేహప్రకృతిరుచ్యతే||40||
View original
समपित्तानिलकफाः केचिद्गर्भादि मानवाः| दृश्यन्ते वातलाः केचित्पित्तलाः श्लेष्मलास्तथा||३९|| तेषामनातुराः पूर्वे वातलाद्याः सदातुराः| दोषानुशयिता ह्येषां देहप्रकृतिरुच्यते||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (41) · Śloka 41
విపరీతగుణస్తేషాం స్వస్థవృత్తేర్విధిర్హితః| సమసర్వరసం సాత్మ్యం సమధాతోః ప్రశస్యతే||41||
View original
विपरीतगुणस्तेषां स्वस्थवृत्तेर्विधिर्हितः| समसर्वरसं सात्म्यं समधातोः प्रशस्यते||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (42-43) · Śloka 43
ద్వే అధః సప్త శిరసి ఖాని స్వేదముఖాని చ| మలాయనాని బాధ్యంతే దుష్టైర్మాత్రాధికైర్మలైః||42|| మలవృద్ధిం గురుతయా లాఘవాన్మలసంక్షయం| మలాయనానాం బుధ్యేత సంగోత్సర్గాదతీవ చ||43||
View original
द्वे अधः सप्त शिरसि खानि स्वेदमुखानि च| मलायनानि बाध्यन्ते दुष्टैर्मात्राधिकैर्मलैः||४२|| मलवृद्धिं गुरुतया लाघवान्मलसङ्क्षयम्| मलायनानां बुध्येत सङ्गोत्सर्गादतीव च||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (44) · Śloka 44
తాన్ దోషలింగైరాదిశ్య వ్యాధీన్ సాధ్యానుపాచరేత్| వ్యాధిహేతుప్రతిద్వంద్వైర్మాత్రాకాలౌ విచారయన్||44||
View original
तान् दोषलिङ्गैरादिश्य व्याधीन् साध्यानुपाचरेत्| व्याधिहेतुप्रतिद्वन्द्वैर्मात्राकालौ विचारयन्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (45-50) · Śloka 50
విషమస్వస్థవృత్తానామేతే రోగాస్తథాఽపరే| జాయంతేఽనాతురస్తస్మాత్ స్వస్థవృత్తపరో భవేత్||45|| మాధవప్రథమే మాసి నభస్యప్రథమే పునః| సహస్యప్రథమే చైవ హారయేద్దోషసంచయం||46|| స్నిగ్ధస్విన్నశరీరాణామూర్ధ్వం చాధశ్చ నిత్యశః| బస్తికర్మ తతః కుర్యాన్నస్యకర్మ చ బుద్ధిమాన్||47|| యథాక్రమం యథాయోగ్యమత ఊర్ధ్వం ప్రయోజయేత్| రసాయనాని సిద్ధాని వృష్యయోగాంశ్చ కాలవిత్||48|| రోగాస్తథా న జాయంతే ప్రకృతిస్థేషు ధాతుషు| ధాతవశ్చాభివర్ధంతే జరా మాంద్యముపైతి చ||49|| విధిరేష వికారాణామనుత్పత్తౌ నిదర్శితః| నిజానామితరేషాం తు పృథగేవోపదేక్ష్యతే||50||
View original
विषमस्वस्थवृत्तानामेते रोगास्तथाऽपरे| जायन्तेऽनातुरस्तस्मात् स्वस्थवृत्तपरो भवेत्||४५|| माधवप्रथमे मासि नभस्यप्रथमे पुनः| सहस्यप्रथमे चैव हारयेद्दोषसञ्चयम्||४६|| स्निग्धस्विन्नशरीराणामूर्ध्वं चाधश्च नित्यशः| बस्तिकर्म ततः कुर्यान्नस्यकर्म च बुद्धिमान्||४७|| यथाक्रमं यथायोग्यमत ऊर्ध्वं प्रयोजयेत्| रसायनानि सिद्धानि वृष्ययोगांश्च कालवित्||४८|| रोगास्तथा न जायन्ते प्रकृतिस्थेषु धातुषु| धातवश्चाभिवर्धन्ते जरा मान्द्यमुपैति च||४९|| विधिरेष विकाराणामनुत्पत्तौ निदर्शितः| निजानामितरेषां तु पृथगेवोपदेक्ष्यते||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (51-52) · Śloka 52
యే భూతవిషవాయ్వగ్నిసంప్రహారాదిసంభవాః| నృణామాగంతవో రోగాః ప్రజ్ఞా తేష్వపరాధ్యతి||51|| ఈర్ష్యాశోకభయక్రోధమానద్వేషాదయశ్చ యే| మనోవికారాస్తేఽప్యుక్తాః సర్వే ప్రజ్ఞాపరాధజాః||52||
View original
ये भूतविषवाय्वग्निसम्प्रहारादिसम्भवाः| नृणामागन्तवो रोगाः प्रज्ञा तेष्वपराध्यति||५१|| ईर्ष्याशोकभयक्रोधमानद्वेषादयश्च ये| मनोविकारास्तेऽप्युक्ताः सर्वे प्रज्ञापराधजाः||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (53-54) · Śloka 54
త్యాగః ప్రజ్ఞాపరాధానామింద్రియోపశమః స్మృతిః| దేశకాలాత్మవిజ్ఞానం సద్వృత్తస్యానువర్తనం||53|| ఆగంతూనామనుత్పత్తావేష మార్గో నిదర్శితః| ప్రాజ్ఞః ప్రాగేవ తత్ కుర్యాద్ధితం విద్యాద్యదాత్మనః||54||
View original
त्यागः प्रज्ञापराधानामिन्द्रियोपशमः स्मृतिः| देशकालात्मविज्ञानं सद्वृत्तस्यानुवर्तनम्||५३|| आगन्तूनामनुत्पत्तावेष मार्गो निदर्शितः| प्राज्ञः प्रागेव तत् कुर्याद्धितं विद्याद्यदात्मनः||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (55) · Śloka 55
ఆప్తోపదేశప్రజ్ఞానం ప్రతిపత్తిశ్చ కారణం| వికారాణామనుత్పత్తావుత్పన్నానాం చ శాంతయే||55||
View original
आप्तोपदेशप्रज्ञानं प्रतिपत्तिश्च कारणम्| विकाराणामनुत्पत्तावुत्पन्नानां च शान्तये||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (56-59) · Śloka 59
పాపవృత్తవచఃసత్త్వాః సూచకాః కలహప్రియాః| మర్మోపహాసినో లుబ్ధాః పరవృద్ధిద్విషః శఠాః||56|| పరాపవాదరతయశ్చపలా రిపుసేవినః| నిర్ఘృణాస్త్యక్తధర్మాణః పరివర్జ్యా నరాధమాః||57|| బుద్ధివిద్యావయఃశీలధైర్యస్మృతిసమాధిభిః| వృద్ధోపసేవినో వృద్ధాః స్వభావజ్ఞా గతవ్యథాః||58|| సుముఖాః సర్వభూతానాం ప్రశాంతాః శంసితవ్రతాః| సేవ్యాః సన్మార్గవక్తారః పుణ్యశ్రవణదర్శనాః||59||
View original
पापवृत्तवचःसत्त्वाः सूचकाः कलहप्रियाः| मर्मोपहासिनो लुब्धाः परवृद्धिद्विषः शठाः||५६|| परापवादरतयश्चपला रिपुसेविनः| निर्घृणास्त्यक्तधर्माणः परिवर्ज्या नराधमाः||५७|| बुद्धिविद्यावयःशीलधैर्यस्मृतिसमाधिभिः| वृद्धोपसेविनो वृद्धाः स्वभावज्ञा गतव्यथाः||५८|| सुमुखाः सर्वभूतानां प्रशान्ताः शंसितव्रताः| सेव्याः सन्मार्गवक्तारः पुण्यश्रवणदर्शनाः||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (60) · Śloka 60
ఆహారాచారచేష్టాసు సుఖార్థీ ప్రేత్య చేహ చ| పరం ప్రయత్నమాతిష్ఠేద్బుద్ధిమాన్ హితసేవనే||60||
View original
आहाराचारचेष्टासु सुखार्थी प्रेत्य चेह च| परं प्रयत्नमातिष्ठेद्बुद्धिमान् हितसेवने||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (61-62) · Śloka 62
న నక్తం దధి భుంజీత న చాప్యఘృతశర్కరం| నాముద్గయూషం నాక్షౌద్రం నోష్ణం నామలకైర్వినా ||61|| జ్వరాసృక్పిత్తవీసర్పకుష్ఠపాండ్వామయభ్రమాన్| ప్రాప్నుయాత్కామలాం చోగ్రాం విధిం హిత్వా దధిప్రియః||62||
View original
न नक्तं दधि भुञ्जीत न चाप्यघृतशर्करम्| नामुद्गयूषं नाक्षौद्रं नोष्णं नामलकैर्विना ||६१|| ज्वरासृक्पित्तवीसर्पकुष्ठपाण्ड्वामयभ्रमान्| प्राप्नुयात्कामलां चोग्रां विधिं हित्वा दधिप्रियः||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (63-66) · Śloka 66
తత్ర శ్లోకాః- వేగా వేగసముత్థాశ్చ రోగాస్తేషాం చ భేషజం| యేషాం వేగా విధార్యాశ్చ యదర్థం యద్ధితాహితం||63|| ఉచితే చాహితే వర్జ్యే సేవ్యే చానుచితే క్రమః| యథాప్రకృతి చాహారో మలాయనగదౌషధం||64|| భవిష్యతామనుత్పత్తౌ రోగాణామౌషధం చ యత్| వర్జ్యాః సేవ్యాశ్చ పురుషా ధీమతాఽఽత్మసుఖార్థినా||65|| విధినా దధి సేవ్యం చ యేన యస్మాత్తదత్రిజః| నవేగాంధారణేఽధ్యాయే సర్వమేవావదన్మునిః||66||
View original
तत्र श्लोकाः- वेगा वेगसमुत्थाश्च रोगास्तेषां च भेषजम्| येषां वेगा विधार्याश्च यदर्थं यद्धिताहितम्||६३|| उचिते चाहिते वर्ज्ये सेव्ये चानुचिते क्रमः| यथाप्रकृति चाहारो मलायनगदौषधम्||६४|| भविष्यतामनुत्पत्तौ रोगाणामौषधं च यत्| वर्ज्याः सेव्याश्च पुरुषा धीमताऽऽत्मसुखार्थिना||६५|| विधिना दधि सेव्यं च येन यस्मात्तदत्रिजः| नवेगान्धारणेऽध्याये सर्वमेवावदन्मुनिः||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ఇత్యగ్నివేశకృతే తంత్రే చరకప్రతిసంస్కృతే శ్లోకస్థానే నవేగాంధారణీయో నామ సప్తమోఽధ్యాయః||7||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते श्लोकस्थाने नवेगान्धारणीयो नाम सप्तमोऽध्यायः||७||
🔊 Audio coming soon