Adhikarana unmAdaniruktiH (1) · Śloka 1
అథోన్మాదనిదానం | మదయంత్యుద్గతా దోషా యస్మాదున్మార్గమాగతాః | మానసోऽయమతో వ్యాధిరున్మాద ఇతి కీర్తితః ||1|| (సు. ఉ. తం. అ. 62) |
अथोन्मादनिदानम् | मदयन्त्युद्गता दोषा यस्मादुन्मार्गमागताः | मानसोऽयमतो व्याधिरुन्माद इति कीर्तितः ||१|| (सु. उ. तं. अ. ६२) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdabhedAH (2-3) · Śloka 3
ఏకైకశః సర్వశశ్చ దోషైరత్యర్థమూర్ఛితైః | మానసేన చ దుఃఖేన స చ పంచవిధో మతః ||2|| విషాద్భవతి షష్ఠశ్చ యథాస్వం తత్ర భేషజం | స చాప్రవృద్ధస్తరుణో మదసంజ్ఞాం బిభర్తి చ ||3|| (సు. ఉ. తం. అ. 62) |
एकैकशः सर्वशश्च दोषैरत्यर्थमूर्छितैः | मानसेन च दुःखेन स च पञ्चविधो मतः ||२|| विषाद्भवति षष्ठश्च यथास्वं तत्र भेषजम् | स चाप्रवृद्धस्तरुणो मदसञ्ज्ञां बिभर्ति च ||३|| (सु. उ. तं. अ. ६२) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdasAmAnyanidAnam (4) · Śloka 4
విరుద్ధదుష్టాశుచిభోజనని ప్రధర్షణం దేవగురుద్విజానాం | ఉన్మాదహేతుర్భయహర్షపూర్వో మనోऽభిఘాతో విషమాశ్చ చేష్టాః ||4|| (చ. చి. అ. 9) |
विरुद्धदुष्टाशुचिभोजननि प्रधर्षणं देवगुरुद्विजानाम् | उन्मादहेतुर्भयहर्षपूर्वो मनोऽभिघातो विषमाश्च चेष्टाः ||४|| (च. चि. अ. ९) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdasamprAptiH (5) · Śloka 5
తైరల్పసత్త్వస్య మలాః ప్రదుష్టా బుద్ధేర్నివాసం హృదయం ప్రదూష్య | స్రోతాంస్యధిష్ఠాయ మనోవహాని ప్రమోహయంత్యాశు నరస్య చేతః ||5|| (చ. చి. అ. 1) |
तैरल्पसत्त्वस्य मलाः प्रदुष्टा बुद्धेर्निवासं हृदयं प्रदूष्य | स्रोतांस्यधिष्ठाय मनोवहानि प्रमोहयन्त्याशु नरस्य चेतः ||५|| (च. चि. अ. १) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdasAmAnyalakShaNam (6) · Śloka 6
ధీవిభ్రమః సత్త్వపరిప్లవశ్చ పర్యాకులా దృష్టిరధీరతా చ | అబద్ధవాక్త్వం హృదయం చ శూన్యం సామాన్యమున్మాదగదస్య లింగం ||6|| (చ. చి. అ. 9) |
धीविभ्रमः सत्त्वपरिप्लवश्च पर्याकुला दृष्टिरधीरता च | अबद्धवाक्त्वं हृदयं च शून्यं सामान्यमुन्मादगदस्य लिङ्गम् ||६|| (च. चि. अ. ९) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikonmAdasya nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (7-8) · Śloka 8
రూక్షాల్పశీతాన్నవిరేకధాతుక్షయోపవాసైరనిలోऽతివృద్ధః | చింతాదిదుష్టం హృదయం ప్రదూష్య బుద్ధిం స్మృతిం చాప్యుపహంతి శీఘ్రం ||7|| అస్థానహాసస్మితనృత్యగీతవాగంగవిక్షేపణరోదనాని | పారుష్యకార్శ్యారుణవర్ణతాశ్చ జీర్ణే బలం చానిలజస్య రూపం ||8|| (చ. చి. అ. 9) |
रूक्षाल्पशीतान्नविरेकधातुक्षयोपवासैरनिलोऽतिवृद्धः | चिन्तादिदुष्टं हृदयं प्रदूष्य बुद्धिं स्मृतिं चाप्युपहन्ति शीघ्रम् ||७|| अस्थानहासस्मितनृत्यगीतवागङ्गविक्षेपणरोदनानि | पारुष्यकार्श्यारुणवर्णताश्च जीर्णे बलं चानिलजस्य रूपम् ||८|| (च. चि. अ. ९) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikonmAdasya nidAnAdipUrvakaM lakShaNam (9-10) · Śloka 10
అజీర్ణకట్వమ్లవిదాహ్యశీతైర్భోజ్యైశ్చితం పిత్తముదీర్ణవేగం | ఉన్మాదమత్యుగ్రమనాత్మకస్య హృది స్థితం పూర్వవదాశు కుర్యాత్ ||9|| అమర్షసంరంభవినగ్నభావాః సంతర్జనాతిద్రవణౌష్ణ్యరోషాః | ప్రచ్ఛాయశీతాన్నజలాభిలాషః పీతా చ భాః పిత్తకృతస్య లింగం ||10|| (చ. చి. అ. 9) |
अजीर्णकट्वम्लविदाह्यशीतैर्भोज्यैश्चितं पित्तमुदीर्णवेगम् | उन्मादमत्युग्रमनात्मकस्य हृदि स्थितं पूर्ववदाशु कुर्यात् ||९|| अमर्षसंरम्भविनग्नभावाः सन्तर्जनातिद्रवणौष्ण्यरोषाः | प्रच्छायशीतान्नजलाभिलाषः पीता च भाः पित्तकृतस्य लिङ्गम् ||१०|| (च. चि. अ. ९) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikonmAdasya nidAnAdipUrvakaM lakShaNam (11-12) · Śloka 12
సంపూరణైర్మందవిచేష్టితస్య సోష్మా కఫో మర్మణి సంప్రదుష్టః | బుద్ధిం స్మృతిం చాప్యుపహత్య చిత్తం ప్రమోహయన్ సంజనయేద్వికారం ||11|| వాక్చేష్టితం మందమరోచకశ్చ నారీవివిక్తప్రియతాऽతినిద్రా | ఛర్దిశ్చ లాలా చ బలం చ భుక్తే నఖాదిశౌక్ల్యం చ కఫాత్మకే స్యాత్ | (చ. చి. అ. 9) ||12||
सम्पूरणैर्मन्दविचेष्टितस्य सोष्मा कफो मर्मणि सम्प्रदुष्टः | बुद्धिं स्मृतिं चाप्युपहत्य चित्तं प्रमोहयन् सञ्जनयेद्विकारम् ||११|| वाक्चेष्टितं मन्दमरोचकश्च नारीविविक्तप्रियताऽतिनिद्रा | छर्दिश्च लाला च बलं च भुक्ते नखादिशौक्ल्यं च कफात्मके स्यात् | (च. चि. अ. ९) ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAnnipAtikonmAdasya nidAnAdipUrvakaM lakShaNam (13) · Śloka 13
యః సన్నిపాతప్రభవోऽతిఘోరః సర్వైః సమస్తైః స చ హేతుభిః స్యాత్ | సర్వాణి రూపాణి బిభర్తి తాదృగ్విరుద్ధభైషజ్యవిధిర్వివర్జ్యః ||13|| (చ. చి. అ. 9) |
यः सन्निपातप्रभवोऽतिघोरः सर्वैः समस्तैः स च हेतुभिः स्यात् | सर्वाणि रूपाणि बिभर्ति तादृग्विरुद्धभैषज्यविधिर्विवर्ज्यः ||१३|| (च. चि. अ. ९) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shokAdijonmAdasya nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (14) · Śloka 14
చోరైర్నరేంద్రపురుషైరరిభిస్తథాऽన్యైర్విత్రాసితస్య ధనబాంధవసంక్షయాద్వా | గాఢం క్షతే మనసి చ ప్రియయా రిరంసోర్జాయేత చోత్కటతమో మనసో వికారః ||14|| చిత్రం బ్రవీతి చ మనోऽనుగతం విసంజ్ఞో గాయత్యథో హసతి రోదితి చాపి మూఢః | (సు. ఉ. తం. అ. 62) |
चोरैर्नरेन्द्रपुरुषैररिभिस्तथाऽन्यैर्वित्रासितस्य धनबान्धवसङ्क्षयाद्वा | गाढं क्षते मनसि च प्रियया रिरंसोर्जायेत चोत्कटतमो मनसो विकारः ||१४|| चित्रं ब्रवीति च मनोऽनुगतं विसञ्ज्ञो गायत्यथो हसति रोदिति चापि मूढः | (सु. उ. तं. अ. ६२) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShajonmAdalakShaNam (15) · Śloka 15
రక్తేక్షణో హతబలేంద్రియభాః సుదీనః శ్యావాననో విషకృతేऽథ భవేద్విసంజ్ఞః ||15|| (సు. ఉ. తం. అ. 62) |
रक्तेक्षणो हतबलेन्द्रियभाः सुदीनः श्यावाननो विषकृतेऽथ भवेद्विसञ्ज्ञः ||१५|| (सु. उ. तं. अ. ६२) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdasyAsAdhyalakShaNam (16) · Śloka 16
అవాంచీ వాऽప్యుదంచీ వా క్షీణమాంసబలో నరః | జాగరూకో హ్యసందేహమున్మాదేన వినశ్యతి ||16|| (సు. ఉ. తం. అ. 62) |
अवाञ्ची वाऽप्युदञ्ची वा क्षीणमांसबलो नरः | जागरूको ह्यसन्देहमुन्मादेन विनश्यति ||१६|| (सु. उ. तं. अ. ६२) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhUtonmAdasAmAnyalakShaNam (17) · Śloka 17
అమర్త్యవాగ్విక్రమవీర్యచేష్టో జ్ఞానాదివిజ్ఞానబలాదిభిర్యః | ఉన్మాదకాలోऽనియతశ్చ తస్య భూతోత్థమున్మాదముదాహరేత్తం ||17|| (చ. చి. అ. 9) |
अमर्त्यवाग्विक्रमवीर्यचेष्टो ज्ञानादिविज्ञानबलादिभिर्यः | उन्मादकालोऽनियतश्च तस्य भूतोत्थमुन्मादमुदाहरेत्तम् ||१७|| (च. चि. अ. ९) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana devajuShTalakShaNam (18) · Śloka 18
సంతుష్టః శుచిరతిదివ్యమాల్యగంధో నిస్తంద్రీరవితథసంస్కృతప్రభాషీ | తేజస్వీ స్థిరనయనో వరప్రదాతా బ్రహ్మణ్యో భవతి నరః స దేవజుష్టః ||18|| (సు. ఉ. తం. అ. 60) |
सन्तुष्टः शुचिरतिदिव्यमाल्यगन्धो निस्तन्द्रीरवितथसंस्कृतप्रभाषी | तेजस्वी स्थिरनयनो वरप्रदाता ब्रह्मण्यो भवति नरः स देवजुष्टः ||१८|| (सु. उ. तं. अ. ६०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asurajuShTalakShaNam (19) · Śloka 19
సంస్వేదీ ద్విజగురుదేవదోషవక్తా జిహ్మాక్షో విగతభయో విమార్గదృష్టిః | సంతుష్టో న భవతి చాన్నపానజాతైర్దుష్టాత్మా భవతి స దేవశత్రుజుష్టః ||19|| (సు. ఉ. తం. అ. 60) |
संस्वेदी द्विजगुरुदेवदोषवक्ता जिह्माक्षो विगतभयो विमार्गदृष्टिः | सन्तुष्टो न भवति चान्नपानजातैर्दुष्टात्मा भवति स देवशत्रुजुष्टः ||१९|| (सु. उ. तं. अ. ६०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gandharvAviShTalakShaNam (20) · Śloka 20
హృష్టాత్మా పులినవనాంతరోపసేవీ స్వాచారః ప్రియపరిగీతగంధమాల్యః | నృత్యన్ వై ప్రహసతి చారు చాల్పశబ్దం గంధర్వగ్రహపరిపీడితో మనుష్యః ||20|| (సు. ఉ. తం. అ. 60) |
हृष्टात्मा पुलिनवनान्तरोपसेवी स्वाचारः प्रियपरिगीतगन्धमाल्यः | नृत्यन् वै प्रहसति चारु चाल्पशब्दं गन्धर्वग्रहपरिपीडितो मनुष्यः ||२०|| (सु. उ. तं. अ. ६०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yakShAviShTalakShaNam (21) · Śloka 21
తామ్రాక్షః ప్రియతనురక్తవస్త్రధారీ గంభీరో ద్రుతగతిరల్పవాక్సహిష్ణుః | తేజస్వీ వదతి చ కిం దదామి కస్మై యో యక్షగ్రహపరిపీడితో మనుష్యః ||21|| (సు. ఉ. తం. అ. 60) |
ताम्राक्षः प्रियतनुरक्तवस्त्रधारी गम्भीरो द्रुतगतिरल्पवाक्सहिष्णुः | तेजस्वी वदति च किं ददामि कस्मै यो यक्षग्रहपरिपीडितो मनुष्यः ||२१|| (सु. उ. तं. अ. ६०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pitRujuShTalakShaNam (22) · Śloka 22
ప్రేతానాం స దిశతి సంస్తరేషు పిండాన్ శాంతాత్మా జలమపి చాపసవ్యవస్త్రః | మాంసేప్సుస్తిలగుడపాయసాభికామస్తద్భక్తో భవతి పితృగ్రహాభిజుష్టః ||22|| (సు. ఉ. తం. అ. 60) |
प्रेतानां स दिशति संस्तरेषु पिण्डान् शान्तात्मा जलमपि चापसव्यवस्त्रः | मांसेप्सुस्तिलगुडपायसाभिकामस्तद्भक्तो भवति पितृग्रहाभिजुष्टः ||२२|| (सु. उ. तं. अ. ६०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAgAviShTalakShaNam (23) · Śloka 23
యస్తూర్వ్యాం ప్రసరతి సర్పవత్ కదాచిత్ సృక్కణ్యౌ విలిహతి జిహ్వయా తథైవ | క్రోధాలుర్గుడమధుదుగ్ధపాయసేప్సుర్జ్ఞాతవ్యో భవతి భుజంగమేన జుష్టః ||23|| (సు. ఉ. తం. అ. 60) |
यस्तूर्व्यां प्रसरति सर्पवत् कदाचित् सृक्कण्यौ विलिहति जिह्वया तथैव | क्रोधालुर्गुडमधुदुग्धपायसेप्सुर्ज्ञातव्यो भवति भुजङ्गमेन जुष्टः ||२३|| (सु. उ. तं. अ. ६०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAkShasAviShTalakShaNam (24) · Śloka 24
మాంసాసృగ్వివిధసురావికారలిప్సుర్నిర్లజ్జో భృశమతినిష్ఠురోऽతిశూరః | క్రోధాలుర్విపులబలో నిశావిహారీ శౌచద్విడ్ భవతి స రాక్షసైర్గృహీతః ||24|| (సు. ఉ. తం. అ. 60) |
मांसासृग्विविधसुराविकारलिप्सुर्निर्लज्जो भृशमतिनिष्ठुरोऽतिशूरः | क्रोधालुर्विपुलबलो निशाविहारी शौचद्विड् भवति स राक्षसैर्गृहीतः ||२४|| (सु. उ. तं. अ. ६०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pishAcAviShTalakShaNam (25) · Śloka 25
ఉద్ధస్తః కృశపరుషో అచిరప్రలాపీ దుర్గంధో భృశమశుచిస్తథాऽతిలోలః | బహ్వాశీ విజనవనాంతరోపసేవీ వ్యాచేష్టన్ భ్రమతి రుదన్ పిశాచజుష్టః ||25|| (సు. ఉ. తం. అ. 60) |
उद्धस्तः कृशपरुषो अचिरप्रलापी दुर्गन्धो भृशमशुचिस्तथाऽतिलोलः | बह्वाशी विजनवनान्तरोपसेवी व्याचेष्टन् भ्रमति रुदन् पिशाचजुष्टः ||२५|| (सु. उ. तं. अ. ६०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhUtonmAdasyAsAdhyalakShaNam (26) · Śloka 26
స్థూలాక్షో ద్రుతమటనః స ఫేనలేహీ నిద్రాలుః పతతి చ కంపతే చ యో హి | యశ్చాద్రిద్విరదనగాదివిచ్యుతః స్యాత్ సోऽసాధ్యో భవతి తథా త్రయోదశాబ్దే ||26|| (సు. ఉ. తం. అ. 60) |
स्थूलाक्षो द्रुतमटनः स फेनलेही निद्रालुः पतति च कम्पते च यो हि | यश्चाद्रिद्विरदनगादिविच्युतः स्यात् सोऽसाध्यो भवति तथा त्रयोदशाब्दे ||२६|| (सु. उ. तं. अ. ६०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana devAdInAM grahaNakAlaH (27-28) · Śloka 28
దేవగ్రహాః పౌర్ణమాస్యామసురాః సంధ్యయోరపి | గంధర్వాః ప్రాయశోऽష్టమ్యాం, యక్షాశ్చ ప్రతిపద్యథ ||27|| పిత్ర్యాః కృష్ణక్షయే హింస్యుః, పంచమ్యామపి చోరగాః | రక్షాంసి రాత్రౌ, పైశాచాశ్చతుర్దశ్యాం విశంతి హి ||28|| (సు. ఉ. తం. అ. 60) |
देवग्रहाः पौर्णमास्यामसुराः सन्ध्ययोरपि | गन्धर्वाः प्रायशोऽष्टम्यां, यक्षाश्च प्रतिपद्यथ ||२७|| पित्र्याः कृष्णक्षये हिंस्युः, पञ्चम्यामपि चोरगाः | रक्षांसि रात्रौ, पैशाचाश्चतुर्दश्यां विशन्ति हि ||२८|| (सु. उ. तं. अ. ६०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AvishatAM devAdInAmanupalabdhau dRuShTAntaH (29-30) · Śloka 30
దర్పణాదీన్ యథా ఛాయా శీతోష్ణం ప్రాణినో యథా | స్వమణిం భాస్కరార్చిశ్చ యథా దేహం చ దేహధృక్ | విశంతి చ న దృశ్యంతే గ్రహాస్తద్వచ్ఛరీరిణః ||29|| (సు. ఉ. తం. అ. 60) | ప్రవిశ్యాశు శరీరం హి పీడాం కుర్వంతి దుఃసహాం ||30||
दर्पणादीन् यथा छाया शीतोष्णं प्राणिनो यथा | स्वमणिं भास्करार्चिश्च यथा देहं च देहधृक् | विशन्ति च न दृश्यन्ते ग्रहास्तद्वच्छरीरिणः ||२९|| (सु. उ. तं. अ. ६०) | प्रविश्याशु शरीरं हि पीडां कुर्वन्ति दुःसहाम् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grahANAM tIvratapAdiprabhAvavattAkathanam (31-33) · Śloka 33
తపాంసి తీవ్రాణి తథైవ దానం వ్రతాని ధర్మో నియమశ్చ సత్యం | గుణాస్తథాऽష్టావపి తేషు నిత్యా వ్యస్తాః సమస్తాశ్చ యథాప్రభావం ||31|| న తే మనుష్యైః సహ సంవిశంతి న వా మనుష్యాన్ క్వచిదావిశంతి | యే త్వావిశంతీతి వదంతి మోహాత్తే భూతవిద్యావిషయాదపోహ్యాః ||32|| తేషాం గ్రహాణాం పరిచారకా యే కోటీసహస్రాయుతపద్మసంఖ్యాః | అసృగ్వసామాంసభుజః సుభీమా నిశావిహారాశ్చ తథాऽऽవిశంతి ||33||
तपांसि तीव्राणि तथैव दानं व्रतानि धर्मो नियमश्च सत्यम् | गुणास्तथाऽष्टावपि तेषु नित्या व्यस्ताः समस्ताश्च यथाप्रभावम् ||३१|| न ते मनुष्यैः सह संविशन्ति न वा मनुष्यान् क्वचिदाविशन्ति | ये त्वाविशन्तीति वदन्ति मोहात्ते भूतविद्याविषयादपोह्याः ||३२|| तेषां ग्रहाणां परिचारका ये कोटीसहस्रायुतपद्मसङ्ख्याः | असृग्वसामांसभुजः सुभीमा निशाविहाराश्च तथाऽऽविशन्ति ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 20
ఇతి శ్రీమాధవకరవిరచితే మాధవనిదాన ఉన్మాదనిదానం సమాప్తం||20|| ||20||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदान उन्मादनिदानं समाप्तम्||२०|| ||२०||
🔊 Audio coming soon