Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
ಅಥಾತೋಽನುವಾಸನೋತ್ತರಬಸ್ತಿಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨|| ವಿರೇಚನಾತ್ ಸಪ್ತರಾತ್ರೇ ಗತೇ ಜಾತಬಲಾಯ ವೈ | ಕೃತಾನ್ನಾಯಾನುವಾಸ್ಯಾಯ ಸಮ್ಯಗ್ದೇಯೋಽನುವಾಸನಃ ||೩||
अथातोऽनुवासनोत्तरबस्तिचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| विरेचनात् सप्तरात्रे गते जातबलाय वै | कृतान्नायानुवास्याय सम्यग्देयोऽनुवासनः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (4) · Śloka 4
ಯಥಾವಯೋ ನಿರೂಹಾಣಾಂ ಯಾ ಮಾತ್ರಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ | ಪಾದಾವಕೃಷ್ಟಾಸ್ತಾಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿಷು ದೇಹಿನಾಮ್ ||೪||
यथावयो निरूहाणां या मात्राः परिकीर्तिताः | पादावकृष्टास्ताः कार्याः स्नेहबस्तिषु देहिनाम् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 6
ಉತ್ಸೃಷ್ಟಾನಿಲವಿಣ್ಮೂತ್ರೇ ನರೇ ಬಸ್ತಿಂ ವಿಧಾಪಯೇತ್ | ಏತೈರ್ಹಿ ವಿಹತಃ ಸ್ನೇಹೋ ನೈವಾನ್ತಃ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ||೫|| ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿರ್ವಿಧೇಯಸ್ತು ನಾವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ದೇಹಿನಃ | ಸ್ನೇಹವೀರ್ಯಂ ತಥಾ ದತ್ತೇ ದೇಹಂ ಚಾನುವಿಸರ್ಪತಿ ||೬||
उत्सृष्टानिलविण्मूत्रे नरे बस्तिं विधापयेत् | एतैर्हि विहतः स्नेहो नैवान्तः प्रतिपद्यते ||५|| स्नेहबस्तिर्विधेयस्तु नाविशुद्धस्य देहिनः | स्नेहवीर्यं तथा दत्ते देहं चानुविसर्पति ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7-14) · Śloka 14
ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತೈಲಾನೀಹ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ | ಪಾನಾನ್ವಾಸನನಸ್ಯೇಷು ಯಾನಿ ಹನ್ಯುರ್ಗದಾನ್ ಬಹೂನ್ ||೭|| ಶಟೀಪುಷ್ಕರಕೃಷ್ಣಾಹ್ವಾಮದನಾಮರದಾರುಭಿಃ | ಶತಾಹ್ವಾಕುಷ್ಠಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವವಚಾಬಿಲ್ವಹುತಾಶನೈಃ ||೮|| ಸುಪಿಷ್ಟೈರ್ದ್ವಿಗುಣಕ್ಷೀರಂ ತೈಲಂ ತೋಯಚತುರ್ಗುಣಮ್ | ಪಕ್ತ್ವಾ ಬಸ್ತೌ ವಿಧಾತವ್ಯಂ ಮೂಢವಾತಾನುಲೋಮನಮ್ ||೯|| ಅರ್ಶಾಂಸಿ ಗ್ರಹಣೀದೋಷಮಾನಾಹಂ ವಿಷಮಜ್ವರಮ್ | ಕಟ್ಯೂರುಪೃಷ್ಠಕೋಷ್ಠಸ್ಥಾನ್ ವಾತರೋಗಾಂಶ್ಚ ನಾಶಯೇತ್ ||೧೦|| ವಚಾಪುಷ್ಕರಕುಷ್ಠೈಲಾಮದನಾಮರಸಿನ್ಧುಜೈಃ | ಕಾಕೋಲೀದ್ವಯಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಮೇದಾಯುಗ್ಮನರಾಧಿಪೈಃ ||೧೧|| ಪಾಠಾಜೀವಕಜೀವನ್ತೀಭಾರ್ಗೀಚನ್ದನಕಟ್ಫಲೈಃ | ಸರಲಾಗುರುಬಿಲ್ವಾಮ್ಬುವಾಜಿಗನ್ಧಾಗ್ನಿವೃದ್ಧಿಭಿಃ ||೧೨|| ವಿಡಙ್ಗಾರಗ್ವಧಶ್ಯಾಮಾತ್ರಿವೃನ್ಮಾಗಧಿಕರ್ಧಿಭಿಃ | ಪಿಷ್ಟೈಸ್ತೈಲಂ ಪಚೇತ್ ಕ್ಷೀರಪಞ್ಚಮೂಲರಸಾನ್ವಿತಮ್ ||೧೩|| ಗುಲ್ಮಾನಾಹಾಗ್ನಿಷಙ್ಗಾರ್ಶೋಗ್ರಹಣೀಮೂತ್ರಸಙ್ಗಿನಾಮ್ | ಅನ್ವಾಸನವಿಧೌ ಯುಕ್ತಂ ಶಸ್ಯತೇಽನಿಲರೋಗಿಣಾಮ್ ||೧೪||
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि तैलानीह यथाक्रमम् | पानान्वासननस्येषु यानि हन्युर्गदान् बहून् ||७|| शटीपुष्करकृष्णाह्वामदनामरदारुभिः | शताह्वाकुष्ठयष्ट्याह्ववचाबिल्वहुताशनैः ||८|| सुपिष्टैर्द्विगुणक्षीरं तैलं तोयचतुर्गुणम् | पक्त्वा बस्तौ विधातव्यं मूढवातानुलोमनम् ||९|| अर्शांसि ग्रहणीदोषमानाहं विषमज्वरम् | कट्यूरुपृष्ठकोष्ठस्थान् वातरोगांश्च नाशयेत् ||१०|| वचापुष्करकुष्ठैलामदनामरसिन्धुजैः | काकोलीद्वययष्ट्याह्वमेदायुग्मनराधिपैः ||११|| पाठाजीवकजीवन्तीभार्गीचन्दनकट्फलैः | सरलागुरुबिल्वाम्बुवाजिगन्धाग्निवृद्धिभिः ||१२|| विडङ्गारग्वधश्यामात्रिवृन्मागधिकर्धिभिः | पिष्टैस्तैलं पचेत् क्षीरपञ्चमूलरसान्वितम् ||१३|| गुल्मानाहाग्निषङ्गार्शोग्रहणीमूत्रसङ्गिनाम् | अन्वासनविधौ युक्तं शस्यतेऽनिलरोगिणाम् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (15-18) · Śloka 18
ಚಿತ್ರಕಾತಿವಿಷಾಪಾಠಾದನ್ತೀಬಿಲ್ವವಚಾಮಿಷೈಃ | ಸರಲಾಂಶುಮತೀರಾಸ್ನಾನೀಲಿನೀಚತುರಙ್ಗುಲೈಃ ||೧೫|| ಚವ್ಯಾಜಮೋದಕಾಕೋಲೀಮೇದಾಯುಗ್ಮಸುರದ್ರುಮೈಃ | ಜೀವಕರ್ಷಭವರ್ಷಾಭೂಬಸ್ತಗನ್ಧಾಶತಾಹ್ವಯೈಃ ||೧೬|| ರೇಣ್ವಶ್ವಗನ್ಧಾಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಶಟೀಪುಷ್ಕರತಸ್ಕರೈಃ | ಸಕ್ಷೀರಂ ವಿಪಚೇತ್ತೈಲಂ ಮಾರುತಾಮಯನಾಶನಮ್ ||೧೭|| ಗೃಧ್ರಸೀಖಞ್ಜಕುಬ್ಜಾಢ್ಯಮೂತ್ರೋದಾವರ್ತರೋಗಿಣಾಮ್ | ಶಸ್ಯತೇಽಲ್ಪಬಲಾಗ್ನೀನಾಂ ಬಸ್ತಾವಾಶು ನಿಯೋಜಿತಮ್ ||೧೮||
चित्रकातिविषापाठादन्तीबिल्ववचामिषैः | सरलांशुमतीरास्नानीलिनीचतुरङ्गुलैः ||१५|| चव्याजमोदकाकोलीमेदायुग्मसुरद्रुमैः | जीवकर्षभवर्षाभूबस्तगन्धाशताह्वयैः ||१६|| रेण्वश्वगन्धामञ्जिष्ठाशटीपुष्करतस्करैः | सक्षीरं विपचेत्तैलं मारुतामयनाशनम् ||१७|| गृध्रसीखञ्जकुब्जाढ्यमूत्रोदावर्तरोगिणाम् | शस्यतेऽल्पबलाग्नीनां बस्तावाशु नियोजितम् ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (19-26) · Śloka 26
ಭೂತಿಕೈರಣ್ಡವರ್ಷಾಭೂರಾಸ್ನಾವೃಷಕರೋಹಿಷೈಃ | ದಶಮೂಲಸಹಾಭಾರ್ಗೀಷಡ್ಗ್ರನ್ಥಾಮರದಾರುಭಿಃ ||೧೯|| ಬಲಾನಾಗಬಲಾಮೂರ್ವಾವಾಜಿಗನ್ಧಾಮೃತಾದ್ವಯೈಃ | ಸಹಾಚರವರೀವಿಶ್ವಾಕಾಕನಾಸಾವಿದಾರಿಭಿಃ ||೨೦|| ಯವಮಾಷಾತಸೀಕೋಲಕುಲತ್ಥೈಃ ಕ್ವಥಿತೈಃ ಶೃತಮ್ | ಜೀವನೀಯಪ್ರತೀವಾಪಂ ತೈಲಂ ಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣಮ್ ||೨೧|| ಜಙ್ಘೋರುತ್ರಿಕಪಾರ್ಶ್ವಾಂಸಬಾಹುಮನ್ಯಾಶಿರಃಸ್ಥಿತಾನ್ | ಹನ್ಯಾದ್ವಾತವಿಕಾರಾಂಸ್ತು ಬಸ್ತಿಯೋಗೈರ್ನಿಷೇವಿತಮ್ ||೨೨|| ಜೀವನ್ತ್ಯತಿಬಲಾಮೇದಾಕಾಕೋಲೀದ್ವಯಜೀವಕೈಃ | ಋಷಭಾತಿವಿಷಾಕೃಷ್ಣಾಕಾಕನಾಸಾವಚಾಮರೈಃ ||೨೩|| ರಾಸ್ನಾಮದನಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಸರಲಾಭೀರುಚನ್ದನೈಃ | ಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತಾಶಟೀಶೃಙ್ಗೀಕಲಸೀಸಾರಿವಾದ್ವಯೈಃ ||೨೪|| ಪಿಷ್ಟೈಸ್ತೈಲಘೃತಂ ಪಕ್ವಂ ಕ್ಷೀರೇಣಾಷ್ಟಗುಣೇನ ತು | ತಚ್ಚಾನುವಾಸನೇ ದೇಯಂ ಶುಕ್ರಾಗ್ನಿಬಲವರ್ಧನಮ್ ||೨೫|| ಬೃಂಹಣಂ ವಾತಪಿತ್ತಘ್ನಂ ಗುಲ್ಮಾನಾಹಹರಂ ಪರಮ್ | ನಸ್ಯೇ ಪಾನೇ ಚ ಸಂಯುಕ್ತಮೂರ್ಧ್ವಜತ್ರುಗದಾಪಹಮ್ ||೨೬||
भूतिकैरण्डवर्षाभूरास्नावृषकरोहिषैः | दशमूलसहाभार्गीषड्ग्रन्थामरदारुभिः ||१९|| बलानागबलामूर्वावाजिगन्धामृताद्वयैः | सहाचरवरीविश्वाकाकनासाविदारिभिः ||२०|| यवमाषातसीकोलकुलत्थैः क्वथितैः शृतम् | जीवनीयप्रतीवापं तैलं क्षीरचतुर्गुणम् ||२१|| जङ्घोरुत्रिकपार्श्वांसबाहुमन्याशिरःस्थितान् | हन्याद्वातविकारांस्तु बस्तियोगैर्निषेवितम् ||२२|| जीवन्त्यतिबलामेदाकाकोलीद्वयजीवकैः | ऋषभातिविषाकृष्णाकाकनासावचामरैः ||२३|| रास्नामदनयष्ट्याह्वसरलाभीरुचन्दनैः | स्वयङ्गुप्ताशटीशृङ्गीकलसीसारिवाद्वयैः ||२४|| पिष्टैस्तैलघृतं पक्वं क्षीरेणाष्टगुणेन तु | तच्चानुवासने देयं शुक्राग्निबलवर्धनम् ||२५|| बृंहणं वातपित्तघ्नं गुल्मानाहहरं परम् | नस्ये पाने च संयुक्तमूर्ध्वजत्रुगदापहम् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (27-29) · Śloka 29
ಮಧುಕೋಶೀರಕಾಶ್ಮರ್ಯಕಟುಕೋತ್ಪಲಚನ್ದನೈಃ | ಶ್ಯಾಮಾಪದ್ಮಕಜೀಮೂತಶಕ್ರಾಹ್ವಾತಿವಿಷಾಮ್ಬುಭಿಃ ||೨೭|| ತೈಲಪಾದಂ ಪಚೇತ್ ಸರ್ಪಿಃ ಪಯಸಾಽಷ್ಟಗುಣೇನ ಚ | ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿಗಣಕ್ವಾಥಯುಕ್ತಂ ಬಸ್ತಿಷು ಯೋಜಿತಮ್ ||೧೮|| ದಾಹಾಸೃಗ್ದರವೀಸರ್ಪವಾತಶೋಣಿತವಿದ್ರಧೀನ್ | ಪಿತ್ತರಕ್ತಜ್ವರಾದ್ಯಾಂಶ್ಚ ಹನ್ಯಾತ್ ಪಿತ್ತಕೃತಾನ್ ಗದಾನ್ ||೨೯||
मधुकोशीरकाश्मर्यकटुकोत्पलचन्दनैः | श्यामापद्मकजीमूतशक्राह्वातिविषाम्बुभिः ||२७|| तैलपादं पचेत् सर्पिः पयसाऽष्टगुणेन च | न्यग्रोधादिगणक्वाथयुक्तं बस्तिषु योजितम् ||१८|| दाहासृग्दरवीसर्पवातशोणितविद्रधीन् | पित्तरक्तज्वराद्यांश्च हन्यात् पित्तकृतान् गदान् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (30-32) · Śloka 32
ಮೃಣಾಲೋತ್ಪಲಶಾಲೂಕಸಾರಿವಾದ್ವಯಕೇಶರೈಃ | ಚನ್ದನದ್ವಯಭೂನಿಮ್ಬಪದ್ಮಬೀಜಕಸೇರುಕೈಃ ||೩೦|| ಪಟೋಲಕಟುಕಾರಕ್ತಾಗುನ್ದ್ರಾಪರ್ಪಟವಾಸಕೈಃ | ಪಿಷ್ಟೈಸ್ತೈಲಘೃತಂ ಪಕ್ವಂ ತೃಣಮೂಲರಸೇನ ಚ ||೩೧|| ಕ್ಷೀರದ್ವಿಗುಣಸಂಯುಕ್ತಂ ಬಸ್ತಿಕರ್ಮಣಿ ಯೋಜಿತಮ್ | ನಸ್ಯೇಽಭ್ಯಞ್ಜನಪಾನೇ ವಾ ಹನ್ಯಾತ್ ಪಿತ್ತಗದಾನ್ ಬಹೂನ್ ||೩೨||
मृणालोत्पलशालूकसारिवाद्वयकेशरैः | चन्दनद्वयभूनिम्बपद्मबीजकसेरुकैः ||३०|| पटोलकटुकारक्तागुन्द्रापर्पटवासकैः | पिष्टैस्तैलघृतं पक्वं तृणमूलरसेन च ||३१|| क्षीरद्विगुणसंयुक्तं बस्तिकर्मणि योजितम् | नस्येऽभ्यञ्जनपाने वा हन्यात् पित्तगदान् बहून् ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (33-42) · Śloka 42
ತ್ರಿಫಲಾತಿವಿಷಾಮೂರ್ವಾತ್ರಿವೃಚ್ಚಿತ್ರಕವಾಸಕೈಃ | ನಿಮ್ಬಾರಗ್ವಧಷಡ್ಗ್ರನ್ಥಾಸಪ್ತಪರ್ಣನಿಶಾದ್ವಯೈಃ ||೩೩|| ಗುಡೂಚೀನ್ದ್ರಸುರಾಕೃಷ್ಣಾಕುಷ್ಠಸರ್ಷಪನಾಗರೈಃ | ತೈಲಮೇಭಿಃ ಸಮೈಃ ಪಕ್ವಂ ಸುರಸಾದಿರಸಾಪ್ಲುತಮ್ ||೩೪|| ಪಾನಾಭ್ಯಞ್ಜನಗಣ್ಡೂಷನಸ್ಯಬಸ್ತಿಷು ಯೋಜಿತಮ್ | ಸ್ಥೂಲತಾಲಸ್ಯಕಣ್ಡ್ವಾದೀನ್ ಜಯೇತ್ಕಫಕೃತಾನ್ ಗದಾನ್ ||೩೫|| ಪಾಠಾಜಮೋದಾಶಾರ್ಙ್ಗೇಷ್ಟಾಪಿಪ್ಪಲೀದ್ವಯನಾಗರೈಃ | ಸರಲಾಗುರುಕಾಲೀಯಭಾರ್ಗೀಚವ್ಯಾಮರದ್ರುಮೈಃ ||೩೬|| ಮರಿಚೈಲಾಭಯಾಕಟ್ವೀಶಟೀಗ್ರನ್ಥಿಕಕಟ್ಫಲೈಃ | ತೈಲಮೇರಣ್ಡತೈಲಂ ವಾ ಪಕ್ವಮೇಭಿಃ ಸಮಾಯುತಮ್ ||೩೭|| ವಲ್ಲೀಕಣ್ಟಕಮೂಲಾಭ್ಯಾಂ ಕ್ವಾಥೇನ ದ್ವಿಗುಣೇನ ಚ | ಹನ್ಯಾದನ್ವಾಸನೈರ್ದತ್ತಂ ಸರ್ವಾನ್ ಕಫಕೃತಾನ್ ಗದಾನ್ ||೩೮|| ವಿಡಙ್ಗೋದೀಚ್ಯಸಿನ್ಧೂತ್ಥಶಟೀಪುಷ್ಕರಚಿತ್ರಕೈಃ | ಕಟ್ಫಲಾತಿವಿಷಾಭಾರ್ಙ್ಗೀವಚಾಕುಷ್ಠಸುರಾಹ್ವಯೈಃ ||೩೯|| ಮೇದಾಮದನಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಶ್ಯಾಮಾನಿಚುಲನಾಗರೈಃ | ಶತಾಹ್ವಾನೀಲಿನೀರಾಸ್ನಾಕಲಸೀವೃಷರೇಣುಭಿಃ ||೪೦|| ಬಿಲ್ವಾಜಮೋದಕೃಷ್ಣಾಹ್ವಾದನ್ತೀಚವ್ಯನರಾಧಿಪೈಃ | ತೈಲಮೇರಣ್ಡತೈಲಂ ವಾ ಮುಷ್ಕಕಾದಿರಸಾಪ್ಲುತಮ್ ||೪೧|| ಪ್ಲೀಹೋದಾವರ್ತವಾತಾಸೃಗ್ಗುಲ್ಮಾನಾಹಕಫಾಮಯಾನ್ | ಪ್ರಮೇಹಶರ್ಕರಾರ್ಶಾಂಸಿ ಹನ್ಯಾದಾಶ್ವನುವಾಸನೈಃ ||೪೨||
त्रिफलातिविषामूर्वात्रिवृच्चित्रकवासकैः | निम्बारग्वधषड्ग्रन्थासप्तपर्णनिशाद्वयैः ||३३|| गुडूचीन्द्रसुराकृष्णाकुष्ठसर्षपनागरैः | तैलमेभिः समैः पक्वं सुरसादिरसाप्लुतम् ||३४|| पानाभ्यञ्जनगण्डूषनस्यबस्तिषु योजितम् | स्थूलतालस्यकण्ड्वादीन् जयेत्कफकृतान् गदान् ||३५|| पाठाजमोदाशार्ङ्गेष्टापिप्पलीद्वयनागरैः | सरलागुरुकालीयभार्गीचव्यामरद्रुमैः ||३६|| मरिचैलाभयाकट्वीशटीग्रन्थिककट्फलैः | तैलमेरण्डतैलं वा पक्वमेभिः समायुतम् ||३७|| वल्लीकण्टकमूलाभ्यां क्वाथेन द्विगुणेन च | हन्यादन्वासनैर्दत्तं सर्वान् कफकृतान् गदान् ||३८|| विडङ्गोदीच्यसिन्धूत्थशटीपुष्करचित्रकैः | कट्फलातिविषाभार्ङ्गीवचाकुष्ठसुराह्वयैः ||३९|| मेदामदनयष्ट्याह्वश्यामानिचुलनागरैः | शताह्वानीलिनीरास्नाकलसीवृषरेणुभिः ||४०|| बिल्वाजमोदकृष्णाह्वादन्तीचव्यनराधिपैः | तैलमेरण्डतैलं वा मुष्ककादिरसाप्लुतम् ||४१|| प्लीहोदावर्तवातासृग्गुल्मानाहकफामयान् | प्रमेहशर्करार्शांसि हन्यादाश्वनुवासनैः ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (43) · Śloka 43
ಅಶುದ್ಧಮಪಿ ವಾತೇನ ಕೇವಲೇನಾತಿಪೀಡಿತಮ್ | ಅಹೋರಾತ್ರಸ್ಯ ಕಾಲೇಷು ಸರ್ವೇಷ್ವೇವಾನುವಾಸಯೇತ್ ||೪೩||
अशुद्धमपि वातेन केवलेनातिपीडितम् | अहोरात्रस्य कालेषु सर्वेष्वेवानुवासयेत् ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (44) · Śloka 44
ರೂಕ್ಷಸ್ಯ ಬಹುವಾತಸ್ಯ ದ್ವೌ ತ್ರೀನಪ್ಯನುವಾಸನಾನ್ | ದತ್ತ್ವಾ ಸ್ನಿಗ್ಧತನುಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತತಃ ಪಶ್ಚಾನ್ನಿರೂಹಯೇತ್ ||೪೪||
रूक्षस्य बहुवातस्य द्वौ त्रीनप्यनुवासनान् | दत्त्वा स्निग्धतनुं ज्ञात्वा ततः पश्चान्निरूहयेत् ||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (45) · Śloka 45
ಅಸ್ನಿಗ್ಧಮಪಿ ವಾತೇನ ಕೇವಲೇನಾತಿಪೀಡಿತಮ್ | ಸ್ನೇಹಪ್ರಗಾಢೈರ್ಮತಿಮಾನ್ನಿರೂಹೈಃ ಸಮುಪಾಚರೇತ್ ||೪೫||
अस्निग्धमपि वातेन केवलेनातिपीडितम् | स्नेहप्रगाढैर्मतिमान्निरूहैः समुपाचरेत् ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (46) · Śloka 46
ಅಥ ಸಮ್ಯಙ್ನಿರೂಢಂ ತು ವಾತಾದಿಷ್ವನುವಾಸಯೇತ್ | ಬಿಲ್ವಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಮದನಫಲತೈಲೈರ್ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ||೪೬||
अथ सम्यङ्निरूढं तु वातादिष्वनुवासयेत् | बिल्वयष्ट्याह्वमदनफलतैलैर्यथाक्रमम् ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (47) · Śloka 47
ರಾತ್ರೌ ಬಸ್ತಿಂ ನ ದದ್ಯಾತ್ತು ದೋಷೋತ್ಕ್ಲೇಶೋ ಹಿ ರಾತ್ರಿಜಃ | ಸ್ನೇಹವೀರ್ಯಯುತಃ ಕುರ್ಯಾದಾಧ್ಮಾನಂ ಗೌರವಂ ಜ್ವರಮ್ ||೪೭||
रात्रौ बस्तिं न दद्यात्तु दोषोत्क्लेशो हि रात्रिजः | स्नेहवीर्ययुतः कुर्यादाध्मानं गौरवं ज्वरम् ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (48) · Śloka 48
ಅಹ್ನಿ ಸ್ಥಾನಸ್ಥಿತೇ ದೋಷೇ ವಹ್ನೌ ಚಾನ್ನರಸಾನ್ವಿತೇ | ಸ್ಫುಟಸ್ರೋತೋಮುಖೇ ದೇಹೇ ಸ್ನೇಹೌಜಃ ಪರಿಸರ್ಪತಿ ||೪೮||
अह्नि स्थानस्थिते दोषे वह्नौ चान्नरसान्विते | स्फुटस्रोतोमुखे देहे स्नेहौजः परिसर्पति ||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (49-50) · Śloka 50
ಪಿತ್ತೇಽಧಿಕೇ ಕಫೇ ಕ್ಷೀಣೇ ರೂಕ್ಷೇ ವಾತರುಗರ್ದಿತೇ | ನರೇ ರಾತ್ರೌ ತು ದಾತವ್ಯಂ ಕಾಲೇ ಚೋಷ್ಣೇಽನುವಾಸನಮ್ ||೪೯|| ಉಷ್ಣೇ ಪಿತ್ತಾಧಿಕೇ ವಾಽಪಿ ದಿವಾ ದಾಹಾದಯೋ ಗದಾಃ | ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ಯತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರದೋಷೇ ಯೋಜಯೇದ್ಭಿಷಕ್ ||೫೦||
पित्तेऽधिके कफे क्षीणे रूक्षे वातरुगर्दिते | नरे रात्रौ तु दातव्यं काले चोष्णेऽनुवासनम् ||४९|| उष्णे पित्ताधिके वाऽपि दिवा दाहादयो गदाः | सम्भवन्ति यतस्तस्मात् प्रदोषे योजयेद्भिषक् ||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (51) · Śloka 51
ಶೀತೇ ವಸನ್ತೇ ಚ ದಿವಾ ಗ್ರೀಷ್ಮಪ್ರಾವೃಡ್ಘನಾತ್ಯಯೇ | ಸ್ನೇಹ್ಯೋ ದಿನಾನ್ತೇ ಪಾನೋಕ್ತಾನ್ ದೋಷಾನ್ ಪರಿಜಿಹೀರ್ಷತಾ ||೫೧||
शीते वसन्ते च दिवा ग्रीष्मप्रावृड्घनात्यये | स्नेह्यो दिनान्ते पानोक्तान् दोषान् परिजिहीर्षता ||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (52) · Śloka 52
ಅಹೋರಾತ್ರಸ್ಯ ಕಾಲೇಷು ಸರ್ವೇಷ್ವೇವಾನಿಲಾಧಿಕಮ್ | ತೀವ್ರಾಯಾಂ ರುಜಿ ಜೀರ್ಣಾನ್ನಂ ಭೋಜಯಿತ್ವಾಽನುವಾಸಯೇತ್ ||೫೨||
अहोरात्रस्य कालेषु सर्वेष्वेवानिलाधिकम् | तीव्रायां रुजि जीर्णान्नं भोजयित्वाऽनुवासयेत् ||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (53) · Śloka 53
ನ ಚಾಭುಕ್ತವತಃ ಸ್ನೇಹಃ ಪ್ರಣಿಧೇಯಃ ಕಥಞ್ಚನ | ಶುದ್ಧತ್ವಾಚ್ಛೂನ್ಯಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ಸ್ನೇಹ ಊರ್ಧ್ವಂ ಸಮುತ್ಪತೇತ್ ||೫೩||
न चाभुक्तवतः स्नेहः प्रणिधेयः कथञ्चन | शुद्धत्वाच्छून्यकोष्ठस्य स्नेह ऊर्ध्वं समुत्पतेत् ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (54-57) · Śloka 57
ಸದಾಽನುವಾಸಯೇಚ್ಚಾಪಿ ಭೋಜಯಿತ್ವಾಽಽರ್ದ್ರಪಾಣಿನಮ್ | ಜ್ವರಂ ವಿದಗ್ಧಭುಕ್ತಸ್ಯ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸ್ನೇಹಃ ಪ್ರಯೋಜಿತಃ ||೫೪|| ನ ಚಾತಿಸ್ನಿಗ್ಧಮಶನಂ ಭೋಜಯಿತ್ವಾಽನುವಾಸಯೇತ್ | ಮದಂ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಂ ಚ ಜನಯೇದ್ ದ್ವಿಧಾ ಸ್ನೇಹಃ ಪ್ರಯೋಜಿತಃ ||೫೫|| ರೂಕ್ಷಂ ಭುಕ್ತವತೋ ಹ್ಯನ್ನಂ ಬಲಂ ವರ್ಣಂ ಚ ಹಾಪಯೇತ್ | ಯುಕ್ತಸ್ನೇಹಮತೋ ಜನ್ತುಂ ಭೋಜಯಿತ್ವಾಽನುವಾಸಯೇತ್ ||೫೬|| ಯೂಷಕ್ಷೀರರಸೈಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಯಥಾವ್ಯಾಧಿ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ವಾ | ಯಥೋಚಿತಾತ್ ಪಾದಹೀನಂ ಭೋಜಯಿತ್ವಾಽನುವಾಸಯೇತ್ ||೫೭||
सदाऽनुवासयेच्चापि भोजयित्वाऽऽर्द्रपाणिनम् | ज्वरं विदग्धभुक्तस्य कुर्यात् स्नेहः प्रयोजितः ||५४|| न चातिस्निग्धमशनं भोजयित्वाऽनुवासयेत् | मदं मूर्च्छां च जनयेद् द्विधा स्नेहः प्रयोजितः ||५५|| रूक्षं भुक्तवतो ह्यन्नं बलं वर्णं च हापयेत् | युक्तस्नेहमतो जन्तुं भोजयित्वाऽनुवासयेत् ||५६|| यूषक्षीररसैस्तस्माद्यथाव्याधि समीक्ष्य वा | यथोचितात् पादहीनं भोजयित्वाऽनुवासयेत् ||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (58-59) · Śloka 59
ಅಥಾನುವಾಸ್ಯಂ ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಮುಷ್ಣಾಮ್ಬುಸ್ವೇದಿತಂ ಶನೈಃ | ಭೋಜಯಿತ್ವಾ ಯಥಾಶಾಸ್ತ್ರಂ ಕೃತಚಙ್ಕ್ರಮಣಂ ತತಃ ||೫೮|| ವಿಸೃಜ್ಯ ಚ ಶಕೃನ್ಮೂತ್ರಂ ಯೋಜಯೇತ್ ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿನಾ | ಪ್ರಣಿಧಾನವಿಧಾನಂ ತು ನಿರೂಹೇ ಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯತೇ ||೫೯||
अथानुवास्यं स्वभ्यक्तमुष्णाम्बुस्वेदितं शनैः | भोजयित्वा यथाशास्त्रं कृतचङ्क्रमणं ततः ||५८|| विसृज्य च शकृन्मूत्रं योजयेत् स्नेहबस्तिना | प्रणिधानविधानं तु निरूहे सम्प्रवक्ष्यते ||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (60-62) · Śloka 62
ತತಃ ಪ್ರಣಿಹಿತಸ್ನೇಹ ಉತ್ತಾನೋ ವಾಕ್ಶತಂ ಭವೇತ್ | ಪ್ರಸಾರಿತೈಃ ಸರ್ವಗಾತ್ರೈಸ್ತಥಾ ವೀರ್ಯಂ ವಿಸರ್ಪತಿ ||೬೦|| ತಾಡಯೇತ್ತಲಯೋರೇನಂ ತ್ರೀಂಸ್ತ್ರೀನ್ ವಾರಾಞ್ಛನೈಃ ಶನೈಃ | ಸ್ಫಿಚೋಶ್ಚೈನಂ ತತಃ ಶಯ್ಯಾಂ ತ್ರೀನ್ ವಾರಾನುತ್ಕ್ಷಿಪೇತ್ತತಃ ||೬೧|| ಏವಂ ಪ್ರಣಿಹಿತೇ ಬಸ್ತೌ ಮನ್ದಾಯಾಸೋಽಥ ಮನ್ದವಾಕ್ | ಸ್ವಾಸ್ತೀರ್ಣೇ ಶಯನೇ ಕಾಮಮಾಸೀತಾಚಾರಿಕೇ ರತಃ ||೬೨||
ततः प्रणिहितस्नेह उत्तानो वाक्शतं भवेत् | प्रसारितैः सर्वगात्रैस्तथा वीर्यं विसर्पति ||६०|| ताडयेत्तलयोरेनं त्रींस्त्रीन् वाराञ्छनैः शनैः | स्फिचोश्चैनं ततः शय्यां त्रीन् वारानुत्क्षिपेत्ततः ||६१|| एवं प्रणिहिते बस्तौ मन्दायासोऽथ मन्दवाक् | स्वास्तीर्णे शयने काममासीताचारिके रतः ||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (63-66) · Śloka 66
ಸ ತು ಸೈನ್ಧವಚೂರ್ಣೇನ ಶತಾಹ್ವೇನ ಚ ಯೋಜಿತಃ | ದೇಯಃ ಸುಖೋಷ್ಣಶ್ಚ ತಥಾ ನಿರೇತಿ ಸಹಸಾ ಸುಖಮ್ ||೬೩|| ಯಸ್ಯಾನುವಾಸನೋ ದತ್ತಃ ಸಕೃದನ್ವಕ್ಷಮಾವ್ರಜೇತ್ | ಅತ್ಯೌಷ್ಣ್ಯಾದತಿತೈಕ್ಷ್ಣ್ಯಾದ್ವಾ ವಾಯುನಾ ವಾ ಪ್ರಪೀಡಿತಃ ||೬೪|| ಸವಾತೋಽಧಿಕಮಾತ್ರೋ ವಾ ಗುರುತ್ವಾದ್ವಾ ಸಭೇಷಜಃ | ತಸ್ಯಾನ್ಯೋಽಲ್ಪತರೋ ದೇಯೋ ನ ಹಿ ಸ್ನಿಹ್ಯತ್ಯತಿಷ್ಠತಿ ||೬೫|| ವಿಷ್ಟಬ್ಧಾನಿಲವಿಣ್ಮೂತ್ರಃ ಸ್ನೇಹಹೀನೇಽನುವಾಸನೇ | ದಾಹಕ್ಲಮಪ್ರವಾಹಾರ್ತಿಕರಶ್ಚಾತ್ಯನುವಾಸನಃ ||೬೬||
स तु सैन्धवचूर्णेन शताह्वेन च योजितः | देयः सुखोष्णश्च तथा निरेति सहसा सुखम् ||६३|| यस्यानुवासनो दत्तः सकृदन्वक्षमाव्रजेत् | अत्यौष्ण्यादतितैक्ष्ण्याद्वा वायुना वा प्रपीडितः ||६४|| सवातोऽधिकमात्रो वा गुरुत्वाद्वा सभेषजः | तस्यान्योऽल्पतरो देयो न हि स्निह्यत्यतिष्ठति ||६५|| विष्टब्धानिलविण्मूत्रः स्नेहहीनेऽनुवासने | दाहक्लमप्रवाहार्तिकरश्चात्यनुवासनः ||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (67-69) · Śloka 69
ಸಾನಿಲಃ ಸಪುರೀಷಶ್ಚ ಸ್ನೇಹಃ ಪ್ರತ್ಯೇತಿ ಯಸ್ಯ ತು | ಓಷಚೋಷೌ ವಿನಾ ಶೀಘ್ರಂ ಸ ಸಮ್ಯಗನುವಾಸಿತಃ ||೬೭|| ಜೀರ್ಣಾನ್ನಮಥ ಸಾಯಾಹ್ನೇ ಸ್ನೇಹೇ ಪ್ರತ್ಯಾಗತೇ ಪುನಃ | ಲಘ್ವನ್ನಂ ಭೋಜಯೇತ್ ಕಾಮಂ ದೀಪ್ತಾಗ್ನಿಸ್ತು ನರೋ ಯದಿ ||೬೮|| ಪ್ರಾತರುಷ್ಣೋದಕಂ ದೇಯಂ ಧಾನ್ಯನಾಗರಸಾಧಿತಮ್ | ತೇನಾಸ್ಯ ದೀಪ್ಯತೇ ವಹ್ನಿರ್ಭಕ್ತಾಕಾಙ್ಕ್ಷಾ ಚ ಜಾಯತೇ ||೬೯||
सानिलः सपुरीषश्च स्नेहः प्रत्येति यस्य तु | ओषचोषौ विना शीघ्रं स सम्यगनुवासितः ||६७|| जीर्णान्नमथ सायाह्ने स्नेहे प्रत्यागते पुनः | लघ्वन्नं भोजयेत् कामं दीप्ताग्निस्तु नरो यदि ||६८|| प्रातरुष्णोदकं देयं धान्यनागरसाधितम् | तेनास्य दीप्यते वह्निर्भक्ताकाङ्क्षा च जायते ||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (70) · Śloka 70
ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿಕ್ರಮೇಷ್ವೇವಂ ವಿಧಿಮಾಹುರ್ಮನೀಷಿಣಃ |೭೦|
स्नेहबस्तिक्रमेष्वेवं विधिमाहुर्मनीषिणः |७०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (70) · Śloka 71
ಅನೇನ ವಿಧಿನಾ ಷಡ್ ವಾ ಸಪ್ತ ವಾಽಷ್ಟೌ ನವೈವ ವಾ ||೭೦|| ವಿಧೇಯಾ ಬಸ್ತಯಸ್ತೇಷಾಮನ್ತರಾ ತು ನಿರೂಹಣಮ್ |೭೧|
अनेन विधिना षड् वा सप्त वाऽष्टौ नवैव वा ||७०|| विधेया बस्तयस्तेषामन्तरा तु निरूहणम् |७१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (71-74) · Śloka 74
ದತ್ತಸ್ತು ಪ್ರಥಮೋ ಬಸ್ತಿಃ ಸ್ನೇಹಯೇದ್ಬಸ್ತಿವಙ್ಕ್ಷಣೌ ||೭೧|| ಸಮ್ಯಗ್ದತ್ತೋ ದ್ವಿತೀಯಸ್ತು ಮೂರ್ಧಸ್ಥಮನಿಲಂ ಜಯೇತ್ | ಜನಯೇದ್ಬಲವರ್ಣೌ ಚ ತೃತೀಯಸ್ತು ಪ್ರಯೋಜಿತಃ ||೭೨|| ರಸಂ ಚತುರ್ಥೋ ರಕ್ತಂ ತು ಪಞ್ಚಮಃ ಸ್ನೇಹಯೇತ್ತಥಾ | ಷಷ್ಠಸ್ತು ಸ್ನೇಹಯೇನ್ಮಾಂಸಂ ಮೇದಃ ಸಪ್ತಮ ಏವ ಚ ||೭೩|| ಅಷ್ಟಮೋ ನವಮಶ್ಚಾಸ್ಥಿ ಮಜ್ಜಾನಂ ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ | ಏವಂ ಶುಕ್ರಗತಾನ್ ದೋಷಾನ್ ದ್ವಿಗುಣಃ ಸಾಧು ಸಾಧಯೇತ್ ||೭೪||
दत्तस्तु प्रथमो बस्तिः स्नेहयेद्बस्तिवङ्क्षणौ ||७१|| सम्यग्दत्तो द्वितीयस्तु मूर्धस्थमनिलं जयेत् | जनयेद्बलवर्णौ च तृतीयस्तु प्रयोजितः ||७२|| रसं चतुर्थो रक्तं तु पञ्चमः स्नेहयेत्तथा | षष्ठस्तु स्नेहयेन्मांसं मेदः सप्तम एव च ||७३|| अष्टमो नवमश्चास्थि मज्जानं च यथाक्रमम् | एवं शुक्रगतान् दोषान् द्विगुणः साधु साधयेत् ||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (75-76) · Śloka 76
ಅಷ್ಟಾದಶಾಷ್ಟಾದಶಕಾನ್ ಬಸ್ತೀನಾಂ ಯೋ ನಿಷೇವತೇ | ಯಥೋಕ್ತೇನ ವಿಧಾನೇನ ಪರಿಹಾರಕ್ರಮೇಣ ಚ ||೭೫|| ಸ ಕುಞ್ಜರಬಲೋಽಶ್ವಸ್ಯ ಜವೈಸ್ತುಲ್ಯೋಽಮರಪ್ರಭಃ | ವೀತಪಾಪ್ಮಾ ಶ್ರುತಧರಃ ಸಹಸ್ರಾಯುರ್ನರೋ ಭವೇತ್ ||೭೬||
अष्टादशाष्टादशकान् बस्तीनां यो निषेवते | यथोक्तेन विधानेन परिहारक्रमेण च ||७५|| स कुञ्जरबलोऽश्वस्य जवैस्तुल्योऽमरप्रभः | वीतपाप्मा श्रुतधरः सहस्रायुर्नरो भवेत् ||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (77-78) · Śloka 78
ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿಂ ನಿರೂಹಂ ವಾ ನೈಕಮೇವಾತಿಶೀಲಯೇತ್ | ಸ್ನೇಹಾದಗ್ನಿವಧೋತ್ಕ್ಲೇಶೌ ನಿರೂಹಾತ್ ಪವನಾದ್ಭಯಮ್ ||೭೭|| ತಸ್ಮಾನ್ನಿರೂಢೋಽನುವಾಸ್ಯೋ ನಿರೂಹ್ಯಶ್ಚಾನುವಾಸಿತಃ | ನೈವಂ ಪಿತ್ತಕಫೋತ್ಕ್ಲೇಶೌ ಸ್ಯಾತಾಂ ನ ಪವನಾದ್ಭಯಮ್ ||೭೮||
स्नेहबस्तिं निरूहं वा नैकमेवातिशीलयेत् | स्नेहादग्निवधोत्क्लेशौ निरूहात् पवनाद्भयम् ||७७|| तस्मान्निरूढोऽनुवास्यो निरूह्यश्चानुवासितः | नैवं पित्तकफोत्क्लेशौ स्यातां न पवनाद्भयम् ||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (79) · Śloka 79
ರೂಕ್ಷಾಯ ಬಹುವಾತಾಯ ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿಂ ದಿನೇ ದಿನೇ | ದದ್ಯಾದ್ವೈದ್ಯಸ್ತತೋಽನ್ಯೇಷಾಮಗ್ನ್ಯಾಬಾಧಭಯಾತ್ತ್ರ್ಯಹಾತ್ ||೭೯||
रूक्षाय बहुवाताय स्नेहबस्तिं दिने दिने | दद्याद्वैद्यस्ततोऽन्येषामग्न्याबाधभयात्त्र्यहात् ||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (80) · Śloka 80
ಸ್ನೇಹೋಽಲ್ಪಮಾತ್ರೋ ರೂಕ್ಷಾಣಾಂ ದೀರ್ಘಕಾಲಮನತ್ಯಯಃ | ತಥಾ ನಿರೂಹಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾನಾಮಲ್ಪಮಾತ್ರಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ||೮೦||
स्नेहोऽल्पमात्रो रूक्षाणां दीर्घकालमनत्ययः | तथा निरूहः स्निग्धानामल्पमात्रः प्रशस्यते ||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (81-85) · Śloka 85
ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವ್ಯಾಪದಃ ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿಜಾಃ | ಬಲವನ್ತೋ ಯದಾ ದೋಷಾಃ ಕೋಷ್ಠೇ ಸ್ಯುರನಿಲಾದಯಃ ||೮೧|| ಅಲ್ಪವೀರ್ಯಂ ತದಾ ಸ್ನೇಹಮಭಿಭೂಯ ಪೃಥಗ್ವಿಧಾನ್ | ಕುರ್ವನ್ತ್ಯುಪದ್ರವಾನ್ ಸ್ನೇಹಃ, ಸ ಚಾಪಿ ನ ನಿವರ್ತತೇ ||೮೨|| ತತ್ರ ವಾತಾಭಿಭೂತೇ ತು ಸ್ನೇಹೇ ಮುಖಕಷಾಯತಾ | ಜೃಮ್ಭಾ ವಾತರುಜಸ್ತಾಸ್ತಾ ವೇಪಥುರ್ವಿಷಮಜ್ವರಃ ||೮೩|| ಪಿತ್ತಾಭಿಭೂತೇ ಸ್ನೇಹೇ ತು ಮುಖಸ್ಯ ಕಟುತಾ ಭವೇತ್ | ದಾಹಸ್ತೃಷ್ಣಾ ಜ್ವರಃ ಸ್ವೇದೋ ನೇತ್ರಮೂತ್ರಾಙ್ಗಪೀತತಾ ||೮೪|| ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಭಿಭೂತೇ ಸ್ನೇಹೇ ತು ಪ್ರಸೇಕೋ ಮಧುರಾಸ್ಯತಾ | ಗೌರವಂ ಛರ್ದಿರುಚ್ಛ್ವಾಸಃ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಚ್ಛೀತಜ್ವರೋಽರುಚಿಃ ||೮೫||
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि व्यापदः स्नेहबस्तिजाः | बलवन्तो यदा दोषाः कोष्ठे स्युरनिलादयः ||८१|| अल्पवीर्यं तदा स्नेहमभिभूय पृथग्विधान् | कुर्वन्त्युपद्रवान् स्नेहः, स चापि न निवर्तते ||८२|| तत्र वाताभिभूते तु स्नेहे मुखकषायता | जृम्भा वातरुजस्तास्ता वेपथुर्विषमज्वरः ||८३|| पित्ताभिभूते स्नेहे तु मुखस्य कटुता भवेत् | दाहस्तृष्णा ज्वरः स्वेदो नेत्रमूत्राङ्गपीतता ||८४|| श्लेष्माभिभूते स्नेहे तु प्रसेको मधुरास्यता | गौरवं छर्दिरुच्छ्वासः कृच्छ्राच्छीतज्वरोऽरुचिः ||८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (86) · Śloka 86
ತತ್ರ ದೋಷಾಭಿಭೂತೇ ತು ಸ್ನೇಹೇ ಬಸ್ತಿಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್ | ಯಥಾಸ್ವಂ ದೋಷಶಮನಾನ್ಯುಪಯೋಜ್ಯಾನಿ ಯಾನಿ ಚ ||೮೬||
तत्र दोषाभिभूते तु स्नेहे बस्तिं निधापयेत् | यथास्वं दोषशमनान्युपयोज्यानि यानि च ||८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (87-92) · Śloka 92
ಅತ್ಯಾಶಿತೇಽನ್ನಾಭಿಭವಾತ್ ಸ್ನೇಹೋ ನೈತಿ ಯದಾ ತದಾ | ಗುರುರಾಮಾಶಯಃ ಶೂಲಂ ವಾಯೋಶ್ಚಾಪ್ರತಿಸಞ್ಚರಃ ||೮೭|| ಹೃತ್ಪೀಡಾ ಮುಖವೈರಸ್ಯಂ ಶ್ವಾಸೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಭ್ರಮೋಽರುಚಿಃ | ತತ್ರಾಪತರ್ಪಣಸ್ಯಾನ್ತೇ ದೀಪನೋ ವಿಧಿರಿಷ್ಯತೇ ||೮೮|| ಅಶುದ್ಧಸ್ಯ ಮಲೋನ್ಮಿಶ್ರಃ ಸ್ನೇಹೋ ನೈತಿ ಯದಾ ಪುನಃ | ತದಾಽಙ್ಗಸದನಾಧ್ಮಾನೇ ಶ್ವಾಸಃ ಶೂಲಂ ಚ ಜಾಯತೇ ||೮೯|| ಪಕ್ವಾಶಯಗುರುತ್ವಂ ಚ ತತ್ರ ದದ್ಯಾನ್ನಿರೂಹಣಮ್ | ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ತೀಕ್ಷ್ಣೌಷಧೈರೇವ ಸಿದ್ಧಂ ಚಾಪ್ಯನುವಾಸನಮ್ ||೯೦|| ಶುದ್ಧಸ್ಯ ದೂರಾನುಸೃತೇ ಸ್ನೇಹೇ ಸ್ನೇಹಸ್ಯ ದರ್ಶನಮ್ | ಗಾತ್ರೇಷು ಸರ್ವೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಮುಪಲೇಪಾಽವಸಾದನಮ್ ||೯೧|| ಸ್ನೇಹಗನ್ಧಿ ಮುಖಂ ಚಾಪಿ ಕಾಸಶ್ವಾಸಾವರೋಚಕಃ | ಅತಿಪೀಡಿತವತ್ತತ್ರ ಸಿದ್ಧಿರಾಸ್ಥಾಪನಂ ತಥಾ ||೯೨||
अत्याशितेऽन्नाभिभवात् स्नेहो नैति यदा तदा | गुरुरामाशयः शूलं वायोश्चाप्रतिसञ्चरः ||८७|| हृत्पीडा मुखवैरस्यं श्वासो मूर्च्छा भ्रमोऽरुचिः | तत्रापतर्पणस्यान्ते दीपनो विधिरिष्यते ||८८|| अशुद्धस्य मलोन्मिश्रः स्नेहो नैति यदा पुनः | तदाऽङ्गसदनाध्माने श्वासः शूलं च जायते ||८९|| पक्वाशयगुरुत्वं च तत्र दद्यान्निरूहणम् | तीक्ष्णं तीक्ष्णौषधैरेव सिद्धं चाप्यनुवासनम् ||९०|| शुद्धस्य दूरानुसृते स्नेहे स्नेहस्य दर्शनम् | गात्रेषु सर्वेन्द्रियाणामुपलेपाऽवसादनम् ||९१|| स्नेहगन्धि मुखं चापि कासश्वासावरोचकः | अतिपीडितवत्तत्र सिद्धिरास्थापनं तथा ||९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (93-94) · Śloka 94
ಅಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯಾವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಸ್ನೇಹೋಽಲ್ಪಃ ಸಮ್ಪ್ರಯೋಜಿತಃ | ಶೀತೋ ಮೃದುಶ್ಚ ನಾಭ್ಯೇತಿ ತತೋ ಮನ್ದಂ ಪ್ರವಾಹತೇ ||೯೩|| ವಿಬನ್ಧಗೌರವಾಧ್ಮಾನಶೂಲಾಃ ಪಕ್ವಾಶಯಂ ಪ್ರತಿ | ತತ್ರಾಸ್ಥಾಪನಮೇವಾಶು ಪ್ರಯೋಜ್ಯಂ ಸಾನುವಾಸನಮ್ ||೯೪||
अस्विन्नस्याविशुद्धस्य स्नेहोऽल्पः सम्प्रयोजितः | शीतो मृदुश्च नाभ्येति ततो मन्दं प्रवाहते ||९३|| विबन्धगौरवाध्मानशूलाः पक्वाशयं प्रति | तत्रास्थापनमेवाशु प्रयोज्यं सानुवासनम् ||९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (95-96) · Śloka 96
ಅಲ್ಪಂ ಭುಕ್ತವತೋಽಲ್ಪೋ ಹಿ ಸ್ನೇಹೋ ಮನ್ದಗುಣಸ್ತಥಾ | ದತ್ತೋ ನೈತಿ ಕ್ಲಮೋತ್ಕ್ಲೇಶೌ ಭೃಶಂ ಚಾರತಿಮಾವಹೇತ್ ||೯೫|| ತತ್ರಾಪ್ಯಾಸ್ಥಾಪನಂ ಕಾರ್ಯಂ ಶೋಧನೀಯೇನ ಬಸ್ತಿನಾ | (ಅನ್ವಾಸನಂ ಚ ಸ್ನೇಹೇನ ಶೋಧನೀಯೇನ ಶಸ್ಯತೇ ) ||೯೬||
अल्पं भुक्तवतोऽल्पो हि स्नेहो मन्दगुणस्तथा | दत्तो नैति क्लमोत्क्लेशौ भृशं चारतिमावहेत् ||९५|| तत्राप्यास्थापनं कार्यं शोधनीयेन बस्तिना | (अन्वासनं च स्नेहेन शोधनीयेन शस्यते ) ||९६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (97) · Śloka 97
ಅಹೋರಾತ್ರಾದಪಿ ಸ್ನೇಹಃ ಪ್ರತ್ಯಾಗಚ್ಛನ್ನ ದುಷ್ಯತಿ | ಕುರ್ಯಾದ್ಬಸ್ತಿಗುಣಾಂಶ್ಚಾಪಿ ಜೀರ್ಣಸ್ತ್ವಲ್ಪಗುಣೋ ಭವೇತ್ ||೯೭||
अहोरात्रादपि स्नेहः प्रत्यागच्छन्न दुष्यति | कुर्याद्बस्तिगुणांश्चापि जीर्णस्त्वल्पगुणो भवेत् ||९७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (98) · Śloka 98
ಯಸ್ಯ ನೋಪದ್ರವಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿರನಿಃಸೃತಃ | ಸರ್ವೋಽಲ್ಪೋವಾಽಽವೃತೋ ರೌಕ್ಷ್ಯಾದುಪೇಕ್ಷ್ಯಃ ಸ ವಿಜಾನತಾ ||೯೮||
यस्य नोपद्रवं कुर्यात् स्नेहबस्तिरनिःसृतः | सर्वोऽल्पोवाऽऽवृतो रौक्ष्यादुपेक्ष्यः स विजानता ||९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (99) · Śloka 99
ಅನಾಯಾನ್ತಂ ತ್ವಹೋರಾತ್ರಾತ್ ಸ್ನೇಹಂ ಸಂಶೋಧನೈರ್ಹರೇತ್ |೯೯|
अनायान्तं त्वहोरात्रात् स्नेहं संशोधनैर्हरेत् |९९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (99) · Śloka 99
ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಾವನಾಯಾತೇ ನಾನ್ಯಃ ಸ್ನೇಹೋ ವಿಧೀಯತೇ ||೯೯||
स्नेहबस्तावनायाते नान्यः स्नेहो विधीयते ||९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (100) · Śloka 100
ಇತ್ಯುಕ್ತಾ ವ್ಯಾಪದಃ ಸರ್ವಾ ಸಲಕ್ಷಣಚಿಕಿತ್ಸಿತಾಃ |೧೦೦|
इत्युक्ता व्यापदः सर्वा सलक्षणचिकित्सिताः |१००|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (100-101) · Śloka 101
ಬಸ್ತೇರುತ್ತರಸಞ್ಜ್ಞಸ್ಯ ವಿಧಿಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯತಃ ಪರಮ್ ||೧೦೦|| ಚತುರ್ದಶಾಙ್ಗುಲಂ ನೇತ್ರಮಾತುರಾಙ್ಗುಲಸಮ್ಮಿತಮ್ | ಮಾಲತೀಪುಷ್ಪವೃನ್ತಾಗ್ರಂ ಛಿದ್ರಂ ಸರ್ಷಪನಿರ್ಗಮಮ್ ||೧೦೧||
बस्तेरुत्तरसञ्ज्ञस्य विधिं वक्ष्याम्यतः परम् ||१००|| चतुर्दशाङ्गुलं नेत्रमातुराङ्गुलसम्मितम् | मालतीपुष्पवृन्ताग्रं छिद्रं सर्षपनिर्गमम् ||१०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (102) · Śloka 102
ಸ್ನೇಹಪ್ರಮಾಣಂ ಪರಮಂ ಪ್ರಕುಞ್ಚಶ್ಚಾತ್ರ ಕೀರ್ತಿತಃ | ಪಞ್ಚವಿಂಶಾದಧೋ ಮಾತ್ರಾಂ ವಿದಧ್ಯಾದ್ಬುದ್ಧಿಕಲ್ಪಿತಾಮ್ ||೧೦೨||
स्नेहप्रमाणं परमं प्रकुञ्चश्चात्र कीर्तितः | पञ्चविंशादधो मात्रां विदध्याद्बुद्धिकल्पिताम् ||१०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 44 (103) · Śloka 104
ನಿವಿಷ್ಟಕರ್ಣಿಕಂ ಮಧ್ಯೇ, ನಾರೀಣಾಂ ಚತುರಙ್ಗುಲೇ | ಮೂತ್ರಸ್ರೋತಃಪರೀಣಾಹಂ ಮುದ್ಗವಾಹಿ ದಶಾಙ್ಗುಲಮ್ ||೧೦೩|| ಮೇಢ್ರಾಯಾಮಸಮಂ ಕೇಚಿದಿಚ್ಛನ್ತಿ ಖಲು ತದ್ವಿದಃ |೧೦೪|
निविष्टकर्णिकं मध्ये, नारीणां चतुरङ्गुले | मूत्रस्रोतःपरीणाहं मुद्गवाहि दशाङ्गुलम् ||१०३|| मेढ्रायामसमं केचिदिच्छन्ति खलु तद्विदः |१०४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 45 (104-105) · Śloka 105
ತಾಸಾಮಪತ್ಯಮಾರ್ಗೇ ತು ನಿದಧ್ಯಾಚ್ಚತುರಙ್ಗುಲಮ್ ||೧೦೪|| ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಂ ಮೂತ್ರಮಾರ್ಗೇ ತು ಕನ್ಯಾನಾಂ ತ್ವೇಕಮಙ್ಗುಲಮ್ | ವಿಧೇಯಂ ಚಾಙ್ಗುಲಂ ತಾಸಾಂ ವಿಧಿವದ್ಧಕ್ಷ್ಯತೇ ಯಥಾ ||೧೦೫||
तासामपत्यमार्गे तु निदध्याच्चतुरङ्गुलम् ||१०४|| द्व्यङ्गुलं मूत्रमार्गे तु कन्यानां त्वेकमङ्गुलम् | विधेयं चाङ्गुलं तासां विधिवद्धक्ष्यते यथा ||१०५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 46 (106) · Śloka 106
ಸ್ನೇಹಸ್ಯ ಪ್ರಸೃತಂ ಚಾತ್ರ ಸ್ವಾಙ್ಗುಲೀಮೂಲಸಮ್ಮಿತಮ್ | ದೇಯಂ ಪ್ರಮಾಣಂ ಪರಮಮರ್ವಾಗ್ ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪಿತಮ್ ||೧೦೬||
स्नेहस्य प्रसृतं चात्र स्वाङ्गुलीमूलसम्मितम् | देयं प्रमाणं परममर्वाग् बुद्धिविकल्पितम् ||१०६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 47 (107) · Śloka 108
ಔರಭ್ರಃ ಶೌಕರೋ ವಾಽಪಿ ಬಸ್ತಿರಾಜಶ್ಚ ಪೂಜಿತಃ | ತದಲಾಭೇ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಗಲಚರ್ಮ ತು ಪಕ್ಷಿಣಾಮ್ ||೧೦೭|| (ತಸ್ಯಾಲಾಭೇ ದೃತೇಃ ಪಾದೋ ಮೃದುಚರ್ಮ ತತೋಽಪಿ ವಾ ) |೧೦೮|
औरभ्रः शौकरो वाऽपि बस्तिराजश्च पूजितः | तदलाभे प्रयुञ्जीत गलचर्म तु पक्षिणाम् ||१०७|| (तस्यालाभे दृतेः पादो मृदुचर्म ततोऽपि वा ) |१०८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 48 (108-113) · Śloka 114
ಅಥಾತುರಮುಪಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಸ್ವಿನ್ನಂ ಪ್ರಶಿಥಿಲಾಶಯಮ್ ||೧೦೮|| ಯವಾಗೂಂ ಸಘೃತಕ್ಷೀರಾಂ ಪೀತವನ್ತಂ ಯಥಾಬಲಮ್ | ನಿಷಣ್ಣಮಾಜಾನುಸಮೇ ಪೀಠೇ ಸೋಪಾಶ್ರಯೇ ಸಮಮ್ ||೧೦೯|| ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಬಸ್ತಿಮೂರ್ಧಾನಂ ತೈಲೇನೋಷ್ಣೇನ ಮಾನವಮ್ | ತತಃ ಸಮಂ ಸ್ಥಾಪಯಿತ್ವಾ ನಾಲಮಸ್ಯ ಪ್ರಹರ್ಷಿತಮ್ ||೧೧೦|| ಪೂರ್ವಂ ಶಲಾಕಯಾಽನ್ವಿಷ್ಯ ತತೋ ನೇತ್ರಮನನ್ತರಮ್ | ಶನೈಃ ಶನೈರ್ಘೃತಾಭ್ಯಕ್ತಂ ವಿದಧ್ಯಾಲಾನಿ ಷಟ್ ||೧೧೧|| ಮೇಢ್ರಯಾಮಸಮಂ ಕೇಚಿದಿಚ್ಛನ್ತಿ ಪ್ರಣಿಧಾನಕಮ್ | ತತೋಽವಪೀಡಯೇದ್ಬಸ್ತಿಂ ಶನೈರ್ನೇತ್ರಂ ಚ ನಿರ್ಹರೇತ್ ||೧೧೨|| ತತಃ ಪ್ರತ್ಯಾಗತಸ್ನೇಹಮಪರಾಹ್ಣೇ ವಿಚಕ್ಷಣಃ | ಭೋಜಯೇತ್ ಪಯಸಾ ಮಾತ್ರಾಂ ಯೂಷೇಣಾಥ ರಸೇನ ವಾ ||೧೧೩|| ಅನೇನ ವಿಧಿನಾ ದದ್ಯಾದ್ಬಸ್ತೀಂಸ್ತ್ರೀಂಶ್ಚತುರೋಽಪಿ ವಾ |೧೧೪|
अथातुरमुपस्निग्धं स्विन्नं प्रशिथिलाशयम् ||१०८|| यवागूं सघृतक्षीरां पीतवन्तं यथाबलम् | निषण्णमाजानुसमे पीठे सोपाश्रये समम् ||१०९|| स्वभ्यक्तबस्तिमूर्धानं तैलेनोष्णेन मानवम् | ततः समं स्थापयित्वा नालमस्य प्रहर्षितम् ||११०|| पूर्वं शलाकयाऽन्विष्य ततो नेत्रमनन्तरम् | शनैः शनैर्घृताभ्यक्तं विदध्यालानि षट् ||१११|| मेढ्रयामसमं केचिदिच्छन्ति प्रणिधानकम् | ततोऽवपीडयेद्बस्तिं शनैर्नेत्रं च निर्हरेत् ||११२|| ततः प्रत्यागतस्नेहमपराह्णे विचक्षणः | भोजयेत् पयसा मात्रां यूषेणाथ रसेन वा ||११३|| अनेन विधिना दद्याद्बस्तींस्त्रींश्चतुरोऽपि वा |११४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 49 (114-115) · Śloka 115
ಊರ್ಧ್ವಜಾನ್ವೈ ಸ್ತ್ರಿಯೈ ದದ್ಯಾದುತ್ತಾನಾಯೈ ವಿಚಕ್ಷಣಃ ||೧೧೪|| ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಪೀಡಯೇದ್ಯೋನಿಂ ದದ್ಯಾತ್ ಸುಮೃದುಪೀಡಿತಮ್ | ತ್ರಿಕರ್ಣಿಕೇನ ನೇತ್ರೇಣ ದದ್ಯಾದ್ಯೋನಿಮುಖಂ ಪ್ರತಿ ||೧೧೫||
ऊर्ध्वजान्वै स्त्रियै दद्यादुत्तानायै विचक्षणः ||११४|| सम्यक् प्रपीडयेद्योनिं दद्यात् सुमृदुपीडितम् | त्रिकर्णिकेन नेत्रेण दद्याद्योनिमुखं प्रति ||११५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 50 (116) · Śloka 116
ಗರ್ಭಾಶಯವಿಶುದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಸ್ನೇಹೇನ ದ್ವಿಗುಣೇನ ತು |೧೧೬|
गर्भाशयविशुद्ध्यर्थं स्नेहेन द्विगुणेन तु |११६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 51 (116) · Śloka 117
ಕ್ವಾಥಪ್ರಮಾಣಂ ಪ್ರಸೃತಂ, ಸ್ತ್ರಿಯಾ ದ್ವಿಪ್ರಸೃತಂ ಭವೇತ್ ||೧೧೬|| ಕನ್ಯೇತರಸ್ಯಾಃ, ಕನ್ಯಾಯಾಸ್ತದ್ವದ್ಬಸ್ತಿಪ್ರಮಾಣಕಮ್ |೧೧೭|
क्वाथप्रमाणं प्रसृतं, स्त्रिया द्विप्रसृतं भवेत् ||११६|| कन्येतरस्याः, कन्यायास्तद्वद्बस्तिप्रमाणकम् |११७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 52 (117-122) · Śloka 123
ಅಪ್ರತ್ಯಾಗಚ್ಛತಿ ಭಿಷಗ್ ಬಸ್ತಾವುತ್ತರಸಞ್ಜ್ಞಿತೇ ||೧೧೭|| ಭೂಯೋ ಬಸ್ತಿಂ ನಿದಧ್ಯಾತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತಂ ಶೋಧನೈರ್ಗಣೈಃ | ಗುದೇ ವರ್ತಿಂ ನಿದಧ್ಯಾದ್ವಾ ಶೋಧನದ್ರವ್ಯಸಮ್ಭೃತಾಮ್ ||೧೧೮|| ಪ್ರವೇಶಯೇದ್ವಾ ಮತಿಮಾನ್ ಬಸ್ತಿದ್ವಾರಮಥೈಷಣೀಮ್ | ಪೀಡಯೇದ್ವಾಽಪ್ಯಧೋ ನಾಭೇರ್ಬಲೇನೋತ್ತರಮುಷ್ಟಿನಾ ||೧೧೯|| ಆರಗ್ವಧಸ್ಯ ಪತ್ರೈಸ್ತು ನಿರ್ಗುಣ್ಡ್ಯಾಃ ಸ್ವರಸೇನ ಚ | ಕುರ್ಯಾದ್ಗೋಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೇಷು ವರ್ತೀರ್ವಾಽಪಿ ಸಸೈನ್ಧವಾಃ ||೧೨೦|| ಮುದ್ಗೈಲಾಸರ್ಷಪಸಮಾಃ ಪ್ರವಿಭಜ್ಯ ವಯಾಂಸಿ ತು | ಬಸ್ತೇರಾಗಮನಾರ್ಥಾಯ ತಾ ನಿದಧ್ಯಾಚ್ಛಲಾಕಯಾ ||೧೨೧|| ಆಗಾರಧೂಮಬೃಹತೀಪಿಪ್ಪಲೀಫಲಸೈನ್ಧವೈಃ | ಕೃತಾ ವಾ ಶುಕ್ತಗೋಮೂತ್ರಸುರಾಪಿಷ್ಟೈಃ ಸನಾಗರೈಃ ||೧೨೨|| ಅನುವಾಸನಸಿದ್ಧಿಂ ಚ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಕರ್ಮ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ |೧೨೩|
अप्रत्यागच्छति भिषग् बस्तावुत्तरसञ्ज्ञिते ||११७|| भूयो बस्तिं निदध्यात्तु संयुक्तं शोधनैर्गणैः | गुदे वर्तिं निदध्याद्वा शोधनद्रव्यसम्भृताम् ||११८|| प्रवेशयेद्वा मतिमान् बस्तिद्वारमथैषणीम् | पीडयेद्वाऽप्यधो नाभेर्बलेनोत्तरमुष्टिना ||११९|| आरग्वधस्य पत्रैस्तु निर्गुण्ड्याः स्वरसेन च | कुर्याद्गोमूत्रपिष्टेषु वर्तीर्वाऽपि ससैन्धवाः ||१२०|| मुद्गैलासर्षपसमाः प्रविभज्य वयांसि तु | बस्तेरागमनार्थाय ता निदध्याच्छलाकया ||१२१|| आगारधूमबृहतीपिप्पलीफलसैन्धवैः | कृता वा शुक्तगोमूत्रसुरापिष्टैः सनागरैः ||१२२|| अनुवासनसिद्धिं च वीक्ष्य कर्म प्रयोजयेत् |१२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 53 (123-124) · Śloka 124
ಶರ್ಕರಾಮಧುಮಿಶ್ರೇಣ ಶೀತೇನ ಮಧುಕಾಮ್ಬುನಾ ||೧೨೩|| ದಹ್ಯಮಾನೇ ತದಾ ಬಸ್ತೌ ದದ್ಯಾದ್ಬಸ್ತಿಂ ವಿಚಕ್ಷಣಃ | ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಕಷಾಯೇಣ ಪಯಸಾ ಶೀತಲೇನ ಚ ||೧೨೪||
शर्करामधुमिश्रेण शीतेन मधुकाम्बुना ||१२३|| दह्यमाने तदा बस्तौ दद्याद्बस्तिं विचक्षणः | क्षीरवृक्षकषायेण पयसा शीतलेन च ||१२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 54 (125-126) · Śloka 126
ಶುಕ್ರಂ ದುಷ್ಟಂ ಶೋಣಿತಂ ಚಾಙ್ಗನಾನಾಂ ಪುಷ್ಪೋದ್ರೇಕಂ ತಸ್ಯ ನಾಶಂ ಚ ಕಷ್ಟಮ್ | ಮೂತ್ರಾಘಾತಾನ್ಮೂತ್ರದೋಷಾನ್ ಪ್ರವೃದ್ಧಾನ್ ಯೋನಿವ್ಯಾಧಿಂ ಸಂಸ್ಥಿತಿಂ ಚಾಪರಾಯಾಃ ||೧೨೫|| ಶುಕ್ರೋತ್ಸೇಕಂ ಶರ್ಕರಾಮಶ್ಮರೀಂ ಚ ಶೂಲಂ ಬಸ್ತೌ ವಙ್ಕ್ಷಣೇ ಮೇಹನೇ ಚ | ಘೋರಾನನ್ಯಾನ್ ಬಸ್ತಿಜಾಂಶ್ಚಾಪಿ ರೋಗಾನ್ ಹಿತ್ವಾ ಮೇಹಾನುತ್ತರೋ ಹನ್ತಿ ಬಸ್ತಿಃ ||೧೨೬||
शुक्रं दुष्टं शोणितं चाङ्गनानां पुष्पोद्रेकं तस्य नाशं च कष्टम् | मूत्राघातान्मूत्रदोषान् प्रवृद्धान् योनिव्याधिं संस्थितिं चापरायाः ||१२५|| शुक्रोत्सेकं शर्करामश्मरीं च शूलं बस्तौ वङ्क्षणे मेहने च | घोरानन्यान् बस्तिजांश्चापि रोगान् हित्वा मेहानुत्तरो हन्ति बस्तिः ||१२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 55 (127) · Śloka 127
ಸಮ್ಯಗ್ದತ್ತಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗಾನಿ ವ್ಯಾಪದಃ ಕ್ರಮ ಏವ ಚ | ಬಸ್ತೇರುತ್ತರಸಞ್ಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮಾನಂ ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿನಾ ||೧೨೭||
सम्यग्दत्तस्य लिङ्गानि व्यापदः क्रम एव च | बस्तेरुत्तरसञ्ज्ञस्य समानं स्नेहबस्तिना ||१२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 37
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇಽನುವಾಸನೋತ್ತರಬಸ್ತಿಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮ ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೩೭||
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थानेऽनुवासनोत्तरबस्तिचिकित्सितं नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः ||३७||
🔊 Audio coming soon