Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
అథాతోఽనువాసనోత్తరబస్తిచికిత్సితం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2|| విరేచనాత్ సప్తరాత్రే గతే జాతబలాయ వై | కృతాన్నాయానువాస్యాయ సమ్యగ్దేయోఽనువాసనః ||3||
अथातोऽनुवासनोत्तरबस्तिचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| विरेचनात् सप्तरात्रे गते जातबलाय वै | कृतान्नायानुवास्याय सम्यग्देयोऽनुवासनः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (4) · Śloka 4
యథావయో నిరూహాణాం యా మాత్రాః పరికీర్తితాః | పాదావకృష్టాస్తాః కార్యాః స్నేహబస్తిషు దేహినాం ||4||
यथावयो निरूहाणां या मात्राः परिकीर्तिताः | पादावकृष्टास्ताः कार्याः स्नेहबस्तिषु देहिनाम् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 6
ఉత్సృష్టానిలవిణ్మూత్రే నరే బస్తిం విధాపయేత్ | ఏతైర్హి విహతః స్నేహో నైవాంతః ప్రతిపద్యతే ||5|| స్నేహబస్తిర్విధేయస్తు నావిశుద్ధస్య దేహినః | స్నేహవీర్యం తథా దత్తే దేహం చానువిసర్పతి ||6||
उत्सृष्टानिलविण्मूत्रे नरे बस्तिं विधापयेत् | एतैर्हि विहतः स्नेहो नैवान्तः प्रतिपद्यते ||५|| स्नेहबस्तिर्विधेयस्तु नाविशुद्धस्य देहिनः | स्नेहवीर्यं तथा दत्ते देहं चानुविसर्पति ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7-14) · Śloka 14
అత ఊర్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి తైలానీహ యథాక్రమం | పానాన్వాసననస్యేషు యాని హన్యుర్గదాన్ బహూన్ ||7|| శటీపుష్కరకృష్ణాహ్వామదనామరదారుభిః | శతాహ్వాకుష్ఠయష్ట్యాహ్వవచాబిల్వహుతాశనైః ||8|| సుపిష్టైర్ద్విగుణక్షీరం తైలం తోయచతుర్గుణం | పక్త్వా బస్తౌ విధాతవ్యం మూఢవాతానులోమనం ||9|| అర్శాంసి గ్రహణీదోషమానాహం విషమజ్వరం | కట్యూరుపృష్ఠకోష్ఠస్థాన్ వాతరోగాంశ్చ నాశయేత్ ||10|| వచాపుష్కరకుష్ఠైలామదనామరసింధుజైః | కాకోలీద్వయయష్ట్యాహ్వమేదాయుగ్మనరాధిపైః ||11|| పాఠాజీవకజీవంతీభార్గీచందనకట్ఫలైః | సరలాగురుబిల్వాంబువాజిగంధాగ్నివృద్ధిభిః ||12|| విడంగారగ్వధశ్యామాత్రివృన్మాగధికర్ధిభిః | పిష్టైస్తైలం పచేత్ క్షీరపంచమూలరసాన్వితం ||13|| గుల్మానాహాగ్నిషంగార్శోగ్రహణీమూత్రసంగినాం | అన్వాసనవిధౌ యుక్తం శస్యతేఽనిలరోగిణాం ||14||
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि तैलानीह यथाक्रमम् | पानान्वासननस्येषु यानि हन्युर्गदान् बहून् ||७|| शटीपुष्करकृष्णाह्वामदनामरदारुभिः | शताह्वाकुष्ठयष्ट्याह्ववचाबिल्वहुताशनैः ||८|| सुपिष्टैर्द्विगुणक्षीरं तैलं तोयचतुर्गुणम् | पक्त्वा बस्तौ विधातव्यं मूढवातानुलोमनम् ||९|| अर्शांसि ग्रहणीदोषमानाहं विषमज्वरम् | कट्यूरुपृष्ठकोष्ठस्थान् वातरोगांश्च नाशयेत् ||१०|| वचापुष्करकुष्ठैलामदनामरसिन्धुजैः | काकोलीद्वययष्ट्याह्वमेदायुग्मनराधिपैः ||११|| पाठाजीवकजीवन्तीभार्गीचन्दनकट्फलैः | सरलागुरुबिल्वाम्बुवाजिगन्धाग्निवृद्धिभिः ||१२|| विडङ्गारग्वधश्यामात्रिवृन्मागधिकर्धिभिः | पिष्टैस्तैलं पचेत् क्षीरपञ्चमूलरसान्वितम् ||१३|| गुल्मानाहाग्निषङ्गार्शोग्रहणीमूत्रसङ्गिनाम् | अन्वासनविधौ युक्तं शस्यतेऽनिलरोगिणाम् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (15-18) · Śloka 18
చిత్రకాతివిషాపాఠాదంతీబిల్వవచామిషైః | సరలాంశుమతీరాస్నానీలినీచతురంగులైః ||15|| చవ్యాజమోదకాకోలీమేదాయుగ్మసురద్రుమైః | జీవకర్షభవర్షాభూబస్తగంధాశతాహ్వయైః ||16|| రేణ్వశ్వగంధామంజిష్ఠాశటీపుష్కరతస్కరైః | సక్షీరం విపచేత్తైలం మారుతామయనాశనం ||17|| గృధ్రసీఖంజకుబ్జాఢ్యమూత్రోదావర్తరోగిణాం | శస్యతేఽల్పబలాగ్నీనాం బస్తావాశు నియోజితం ||18||
चित्रकातिविषापाठादन्तीबिल्ववचामिषैः | सरलांशुमतीरास्नानीलिनीचतुरङ्गुलैः ||१५|| चव्याजमोदकाकोलीमेदायुग्मसुरद्रुमैः | जीवकर्षभवर्षाभूबस्तगन्धाशताह्वयैः ||१६|| रेण्वश्वगन्धामञ्जिष्ठाशटीपुष्करतस्करैः | सक्षीरं विपचेत्तैलं मारुतामयनाशनम् ||१७|| गृध्रसीखञ्जकुब्जाढ्यमूत्रोदावर्तरोगिणाम् | शस्यतेऽल्पबलाग्नीनां बस्तावाशु नियोजितम् ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (19-26) · Śloka 26
భూతికైరండవర్షాభూరాస్నావృషకరోహిషైః | దశమూలసహాభార్గీషడ్గ్రంథామరదారుభిః ||19|| బలానాగబలామూర్వావాజిగంధామృతాద్వయైః | సహాచరవరీవిశ్వాకాకనాసావిదారిభిః ||20|| యవమాషాతసీకోలకులత్థైః క్వథితైః శృతం | జీవనీయప్రతీవాపం తైలం క్షీరచతుర్గుణం ||21|| జంఘోరుత్రికపార్శ్వాంసబాహుమన్యాశిరఃస్థితాన్ | హన్యాద్వాతవికారాంస్తు బస్తియోగైర్నిషేవితం ||22|| జీవంత్యతిబలామేదాకాకోలీద్వయజీవకైః | ఋషభాతివిషాకృష్ణాకాకనాసావచామరైః ||23|| రాస్నామదనయష్ట్యాహ్వసరలాభీరుచందనైః | స్వయంగుప్తాశటీశృంగీకలసీసారివాద్వయైః ||24|| పిష్టైస్తైలఘృతం పక్వం క్షీరేణాష్టగుణేన తు | తచ్చానువాసనే దేయం శుక్రాగ్నిబలవర్ధనం ||25|| బృంహణం వాతపిత్తఘ్నం గుల్మానాహహరం పరం | నస్యే పానే చ సంయుక్తమూర్ధ్వజత్రుగదాపహం ||26||
भूतिकैरण्डवर्षाभूरास्नावृषकरोहिषैः | दशमूलसहाभार्गीषड्ग्रन्थामरदारुभिः ||१९|| बलानागबलामूर्वावाजिगन्धामृताद्वयैः | सहाचरवरीविश्वाकाकनासाविदारिभिः ||२०|| यवमाषातसीकोलकुलत्थैः क्वथितैः शृतम् | जीवनीयप्रतीवापं तैलं क्षीरचतुर्गुणम् ||२१|| जङ्घोरुत्रिकपार्श्वांसबाहुमन्याशिरःस्थितान् | हन्याद्वातविकारांस्तु बस्तियोगैर्निषेवितम् ||२२|| जीवन्त्यतिबलामेदाकाकोलीद्वयजीवकैः | ऋषभातिविषाकृष्णाकाकनासावचामरैः ||२३|| रास्नामदनयष्ट्याह्वसरलाभीरुचन्दनैः | स्वयङ्गुप्ताशटीशृङ्गीकलसीसारिवाद्वयैः ||२४|| पिष्टैस्तैलघृतं पक्वं क्षीरेणाष्टगुणेन तु | तच्चानुवासने देयं शुक्राग्निबलवर्धनम् ||२५|| बृंहणं वातपित्तघ्नं गुल्मानाहहरं परम् | नस्ये पाने च संयुक्तमूर्ध्वजत्रुगदापहम् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (27-29) · Śloka 29
మధుకోశీరకాశ్మర్యకటుకోత్పలచందనైః | శ్యామాపద్మకజీమూతశక్రాహ్వాతివిషాంబుభిః ||27|| తైలపాదం పచేత్ సర్పిః పయసాఽష్టగుణేన చ | న్యగ్రోధాదిగణక్వాథయుక్తం బస్తిషు యోజితం ||18|| దాహాసృగ్దరవీసర్పవాతశోణితవిద్రధీన్ | పిత్తరక్తజ్వరాద్యాంశ్చ హన్యాత్ పిత్తకృతాన్ గదాన్ ||29||
मधुकोशीरकाश्मर्यकटुकोत्पलचन्दनैः | श्यामापद्मकजीमूतशक्राह्वातिविषाम्बुभिः ||२७|| तैलपादं पचेत् सर्पिः पयसाऽष्टगुणेन च | न्यग्रोधादिगणक्वाथयुक्तं बस्तिषु योजितम् ||१८|| दाहासृग्दरवीसर्पवातशोणितविद्रधीन् | पित्तरक्तज्वराद्यांश्च हन्यात् पित्तकृतान् गदान् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (30-32) · Śloka 32
మృణాలోత్పలశాలూకసారివాద్వయకేశరైః | చందనద్వయభూనింబపద్మబీజకసేరుకైః ||30|| పటోలకటుకారక్తాగుంద్రాపర్పటవాసకైః | పిష్టైస్తైలఘృతం పక్వం తృణమూలరసేన చ ||31|| క్షీరద్విగుణసంయుక్తం బస్తికర్మణి యోజితం | నస్యేఽభ్యంజనపానే వా హన్యాత్ పిత్తగదాన్ బహూన్ ||32||
मृणालोत्पलशालूकसारिवाद्वयकेशरैः | चन्दनद्वयभूनिम्बपद्मबीजकसेरुकैः ||३०|| पटोलकटुकारक्तागुन्द्रापर्पटवासकैः | पिष्टैस्तैलघृतं पक्वं तृणमूलरसेन च ||३१|| क्षीरद्विगुणसंयुक्तं बस्तिकर्मणि योजितम् | नस्येऽभ्यञ्जनपाने वा हन्यात् पित्तगदान् बहून् ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (33-42) · Śloka 42
త్రిఫలాతివిషామూర్వాత్రివృచ్చిత్రకవాసకైః | నింబారగ్వధషడ్గ్రంథాసప్తపర్ణనిశాద్వయైః ||33|| గుడూచీంద్రసురాకృష్ణాకుష్ఠసర్షపనాగరైః | తైలమేభిః సమైః పక్వం సురసాదిరసాప్లుతం ||34|| పానాభ్యంజనగండూషనస్యబస్తిషు యోజితం | స్థూలతాలస్యకండ్వాదీన్ జయేత్కఫకృతాన్ గదాన్ ||35|| పాఠాజమోదాశారంగేష్టాపిప్పలీద్వయనాగరైః | సరలాగురుకాలీయభార్గీచవ్యామరద్రుమైః ||36|| మరిచైలాభయాకట్వీశటీగ్రంథికకట్ఫలైః | తైలమేరండతైలం వా పక్వమేభిః సమాయుతం ||37|| వల్లీకంటకమూలాభ్యాం క్వాథేన ద్విగుణేన చ | హన్యాదన్వాసనైర్దత్తం సర్వాన్ కఫకృతాన్ గదాన్ ||38|| విడంగోదీచ్యసింధూత్థశటీపుష్కరచిత్రకైః | కట్ఫలాతివిషాభారంగీవచాకుష్ఠసురాహ్వయైః ||39|| మేదామదనయష్ట్యాహ్వశ్యామానిచులనాగరైః | శతాహ్వానీలినీరాస్నాకలసీవృషరేణుభిః ||40|| బిల్వాజమోదకృష్ణాహ్వాదంతీచవ్యనరాధిపైః | తైలమేరండతైలం వా ముష్కకాదిరసాప్లుతం ||41|| ప్లీహోదావర్తవాతాసృగ్గుల్మానాహకఫామయాన్ | ప్రమేహశర్కరార్శాంసి హన్యాదాశ్వనువాసనైః ||42||
त्रिफलातिविषामूर्वात्रिवृच्चित्रकवासकैः | निम्बारग्वधषड्ग्रन्थासप्तपर्णनिशाद्वयैः ||३३|| गुडूचीन्द्रसुराकृष्णाकुष्ठसर्षपनागरैः | तैलमेभिः समैः पक्वं सुरसादिरसाप्लुतम् ||३४|| पानाभ्यञ्जनगण्डूषनस्यबस्तिषु योजितम् | स्थूलतालस्यकण्ड्वादीन् जयेत्कफकृतान् गदान् ||३५|| पाठाजमोदाशार्ङ्गेष्टापिप्पलीद्वयनागरैः | सरलागुरुकालीयभार्गीचव्यामरद्रुमैः ||३६|| मरिचैलाभयाकट्वीशटीग्रन्थिककट्फलैः | तैलमेरण्डतैलं वा पक्वमेभिः समायुतम् ||३७|| वल्लीकण्टकमूलाभ्यां क्वाथेन द्विगुणेन च | हन्यादन्वासनैर्दत्तं सर्वान् कफकृतान् गदान् ||३८|| विडङ्गोदीच्यसिन्धूत्थशटीपुष्करचित्रकैः | कट्फलातिविषाभार्ङ्गीवचाकुष्ठसुराह्वयैः ||३९|| मेदामदनयष्ट्याह्वश्यामानिचुलनागरैः | शताह्वानीलिनीरास्नाकलसीवृषरेणुभिः ||४०|| बिल्वाजमोदकृष्णाह्वादन्तीचव्यनराधिपैः | तैलमेरण्डतैलं वा मुष्ककादिरसाप्लुतम् ||४१|| प्लीहोदावर्तवातासृग्गुल्मानाहकफामयान् | प्रमेहशर्करार्शांसि हन्यादाश्वनुवासनैः ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (43) · Śloka 43
అశుద్ధమపి వాతేన కేవలేనాతిపీడితం | అహోరాత్రస్య కాలేషు సర్వేష్వేవానువాసయేత్ ||43||
अशुद्धमपि वातेन केवलेनातिपीडितम् | अहोरात्रस्य कालेषु सर्वेष्वेवानुवासयेत् ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (44) · Śloka 44
రూక్షస్య బహువాతస్య ద్వౌ త్రీనప్యనువాసనాన్ | దత్త్వా స్నిగ్ధతనుం జ్ఞాత్వా తతః పశ్చాన్నిరూహయేత్ ||44||
रूक्षस्य बहुवातस्य द्वौ त्रीनप्यनुवासनान् | दत्त्वा स्निग्धतनुं ज्ञात्वा ततः पश्चान्निरूहयेत् ||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (45) · Śloka 45
అస్నిగ్ధమపి వాతేన కేవలేనాతిపీడితం | స్నేహప్రగాఢైర్మతిమాన్నిరూహైః సముపాచరేత్ ||45||
अस्निग्धमपि वातेन केवलेनातिपीडितम् | स्नेहप्रगाढैर्मतिमान्निरूहैः समुपाचरेत् ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (46) · Śloka 46
అథ సమ్యఙ్నిరూఢం తు వాతాదిష్వనువాసయేత్ | బిల్వయష్ట్యాహ్వమదనఫలతైలైర్యథాక్రమం ||46||
अथ सम्यङ्निरूढं तु वातादिष्वनुवासयेत् | बिल्वयष्ट्याह्वमदनफलतैलैर्यथाक्रमम् ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (47) · Śloka 47
రాత్రౌ బస్తిం న దద్యాత్తు దోషోత్క్లేశో హి రాత్రిజః | స్నేహవీర్యయుతః కుర్యాదాధ్మానం గౌరవం జ్వరం ||47||
रात्रौ बस्तिं न दद्यात्तु दोषोत्क्लेशो हि रात्रिजः | स्नेहवीर्ययुतः कुर्यादाध्मानं गौरवं ज्वरम् ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (48) · Śloka 48
అహ్ని స్థానస్థితే దోషే వహ్నౌ చాన్నరసాన్వితే | స్ఫుటస్రోతోముఖే దేహే స్నేహౌజః పరిసర్పతి ||48||
अह्नि स्थानस्थिते दोषे वह्नौ चान्नरसान्विते | स्फुटस्रोतोमुखे देहे स्नेहौजः परिसर्पति ||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (49-50) · Śloka 50
పిత్తేఽధికే కఫే క్షీణే రూక్షే వాతరుగర్దితే | నరే రాత్రౌ తు దాతవ్యం కాలే చోష్ణేఽనువాసనం ||49|| ఉష్ణే పిత్తాధికే వాఽపి దివా దాహాదయో గదాః | సంభవంతి యతస్తస్మాత్ ప్రదోషే యోజయేద్భిషక్ ||50||
पित्तेऽधिके कफे क्षीणे रूक्षे वातरुगर्दिते | नरे रात्रौ तु दातव्यं काले चोष्णेऽनुवासनम् ||४९|| उष्णे पित्ताधिके वाऽपि दिवा दाहादयो गदाः | सम्भवन्ति यतस्तस्मात् प्रदोषे योजयेद्भिषक् ||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (51) · Śloka 51
శీతే వసంతే చ దివా గ్రీష్మప్రావృడ్ఘనాత్యయే | స్నేహ్యో దినాంతే పానోక్తాన్ దోషాన్ పరిజిహీర్షతా ||51||
शीते वसन्ते च दिवा ग्रीष्मप्रावृड्घनात्यये | स्नेह्यो दिनान्ते पानोक्तान् दोषान् परिजिहीर्षता ||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (52) · Śloka 52
అహోరాత్రస్య కాలేషు సర్వేష్వేవానిలాధికం | తీవ్రాయాం రుజి జీర్ణాన్నం భోజయిత్వాఽనువాసయేత్ ||52||
अहोरात्रस्य कालेषु सर्वेष्वेवानिलाधिकम् | तीव्रायां रुजि जीर्णान्नं भोजयित्वाऽनुवासयेत् ||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (53) · Śloka 53
న చాభుక్తవతః స్నేహః ప్రణిధేయః కథంచన | శుద్ధత్వాచ్ఛూన్యకోష్ఠస్య స్నేహ ఊర్ధ్వం సముత్పతేత్ ||53||
न चाभुक्तवतः स्नेहः प्रणिधेयः कथञ्चन | शुद्धत्वाच्छून्यकोष्ठस्य स्नेह ऊर्ध्वं समुत्पतेत् ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (54-57) · Śloka 57
సదాఽనువాసయేచ్చాపి భోజయిత్వాఽఽర్ద్రపాణినం | జ్వరం విదగ్ధభుక్తస్య కుర్యాత్ స్నేహః ప్రయోజితః ||54|| న చాతిస్నిగ్ధమశనం భోజయిత్వాఽనువాసయేత్ | మదం మూర్చ్ఛాం చ జనయేద్ ద్విధా స్నేహః ప్రయోజితః ||55|| రూక్షం భుక్తవతో హ్యన్నం బలం వర్ణం చ హాపయేత్ | యుక్తస్నేహమతో జంతుం భోజయిత్వాఽనువాసయేత్ ||56|| యూషక్షీరరసైస్తస్మాద్యథావ్యాధి సమీక్ష్య వా | యథోచితాత్ పాదహీనం భోజయిత్వాఽనువాసయేత్ ||57||
सदाऽनुवासयेच्चापि भोजयित्वाऽऽर्द्रपाणिनम् | ज्वरं विदग्धभुक्तस्य कुर्यात् स्नेहः प्रयोजितः ||५४|| न चातिस्निग्धमशनं भोजयित्वाऽनुवासयेत् | मदं मूर्च्छां च जनयेद् द्विधा स्नेहः प्रयोजितः ||५५|| रूक्षं भुक्तवतो ह्यन्नं बलं वर्णं च हापयेत् | युक्तस्नेहमतो जन्तुं भोजयित्वाऽनुवासयेत् ||५६|| यूषक्षीररसैस्तस्माद्यथाव्याधि समीक्ष्य वा | यथोचितात् पादहीनं भोजयित्वाऽनुवासयेत् ||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (58-59) · Śloka 59
అథానువాస్యం స్వభ్యక్తముష్ణాంబుస్వేదితం శనైః | భోజయిత్వా యథాశాస్త్రం కృతచంక్రమణం తతః ||58|| విసృజ్య చ శకృన్మూత్రం యోజయేత్ స్నేహబస్తినా | ప్రణిధానవిధానం తు నిరూహే సంప్రవక్ష్యతే ||59||
अथानुवास्यं स्वभ्यक्तमुष्णाम्बुस्वेदितं शनैः | भोजयित्वा यथाशास्त्रं कृतचङ्क्रमणं ततः ||५८|| विसृज्य च शकृन्मूत्रं योजयेत् स्नेहबस्तिना | प्रणिधानविधानं तु निरूहे सम्प्रवक्ष्यते ||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (60-62) · Śloka 62
తతః ప్రణిహితస్నేహ ఉత్తానో వాక్శతం భవేత్ | ప్రసారితైః సర్వగాత్రైస్తథా వీర్యం విసర్పతి ||60|| తాడయేత్తలయోరేనం త్రీంస్త్రీన్ వారాంఛనైః శనైః | స్ఫిచోశ్చైనం తతః శయ్యాం త్రీన్ వారానుత్క్షిపేత్తతః ||61|| ఏవం ప్రణిహితే బస్తౌ మందాయాసోఽథ మందవాక్ | స్వాస్తీర్ణే శయనే కామమాసీతాచారికే రతః ||62||
ततः प्रणिहितस्नेह उत्तानो वाक्शतं भवेत् | प्रसारितैः सर्वगात्रैस्तथा वीर्यं विसर्पति ||६०|| ताडयेत्तलयोरेनं त्रींस्त्रीन् वाराञ्छनैः शनैः | स्फिचोश्चैनं ततः शय्यां त्रीन् वारानुत्क्षिपेत्ततः ||६१|| एवं प्रणिहिते बस्तौ मन्दायासोऽथ मन्दवाक् | स्वास्तीर्णे शयने काममासीताचारिके रतः ||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (63-66) · Śloka 66
స తు సైంధవచూర్ణేన శతాహ్వేన చ యోజితః | దేయః సుఖోష్ణశ్చ తథా నిరేతి సహసా సుఖం ||63|| యస్యానువాసనో దత్తః సకృదన్వక్షమావ్రజేత్ | అత్యౌష్ణ్యాదతితైక్ష్ణ్యాద్వా వాయునా వా ప్రపీడితః ||64|| సవాతోఽధికమాత్రో వా గురుత్వాద్వా సభేషజః | తస్యాన్యోఽల్పతరో దేయో న హి స్నిహ్యత్యతిష్ఠతి ||65|| విష్టబ్ధానిలవిణ్మూత్రః స్నేహహీనేఽనువాసనే | దాహక్లమప్రవాహార్తికరశ్చాత్యనువాసనః ||66||
स तु सैन्धवचूर्णेन शताह्वेन च योजितः | देयः सुखोष्णश्च तथा निरेति सहसा सुखम् ||६३|| यस्यानुवासनो दत्तः सकृदन्वक्षमाव्रजेत् | अत्यौष्ण्यादतितैक्ष्ण्याद्वा वायुना वा प्रपीडितः ||६४|| सवातोऽधिकमात्रो वा गुरुत्वाद्वा सभेषजः | तस्यान्योऽल्पतरो देयो न हि स्निह्यत्यतिष्ठति ||६५|| विष्टब्धानिलविण्मूत्रः स्नेहहीनेऽनुवासने | दाहक्लमप्रवाहार्तिकरश्चात्यनुवासनः ||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (67-69) · Śloka 69
సానిలః సపురీషశ్చ స్నేహః ప్రత్యేతి యస్య తు | ఓషచోషౌ వినా శీఘ్రం స సమ్యగనువాసితః ||67|| జీర్ణాన్నమథ సాయాహ్నే స్నేహే ప్రత్యాగతే పునః | లఘ్వన్నం భోజయేత్ కామం దీప్తాగ్నిస్తు నరో యది ||68|| ప్రాతరుష్ణోదకం దేయం ధాన్యనాగరసాధితం | తేనాస్య దీప్యతే వహ్నిర్భక్తాకాంక్షా చ జాయతే ||69||
सानिलः सपुरीषश्च स्नेहः प्रत्येति यस्य तु | ओषचोषौ विना शीघ्रं स सम्यगनुवासितः ||६७|| जीर्णान्नमथ सायाह्ने स्नेहे प्रत्यागते पुनः | लघ्वन्नं भोजयेत् कामं दीप्ताग्निस्तु नरो यदि ||६८|| प्रातरुष्णोदकं देयं धान्यनागरसाधितम् | तेनास्य दीप्यते वह्निर्भक्ताकाङ्क्षा च जायते ||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (70) · Śloka 70
స్నేహబస్తిక్రమేష్వేవం విధిమాహుర్మనీషిణః |70|
स्नेहबस्तिक्रमेष्वेवं विधिमाहुर्मनीषिणः |७०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (70) · Śloka 71
అనేన విధినా షడ్ వా సప్త వాఽష్టౌ నవైవ వా ||70|| విధేయా బస్తయస్తేషామంతరా తు నిరూహణం |71|
अनेन विधिना षड् वा सप्त वाऽष्टौ नवैव वा ||७०|| विधेया बस्तयस्तेषामन्तरा तु निरूहणम् |७१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (71-74) · Śloka 74
దత్తస్తు ప్రథమో బస్తిః స్నేహయేద్బస్తివంక్షణౌ ||71|| సమ్యగ్దత్తో ద్వితీయస్తు మూర్ధస్థమనిలం జయేత్ | జనయేద్బలవర్ణౌ చ తృతీయస్తు ప్రయోజితః ||72|| రసం చతుర్థో రక్తం తు పంచమః స్నేహయేత్తథా | షష్ఠస్తు స్నేహయేన్మాంసం మేదః సప్తమ ఏవ చ ||73|| అష్టమో నవమశ్చాస్థి మజ్జానం చ యథాక్రమం | ఏవం శుక్రగతాన్ దోషాన్ ద్విగుణః సాధు సాధయేత్ ||74||
दत्तस्तु प्रथमो बस्तिः स्नेहयेद्बस्तिवङ्क्षणौ ||७१|| सम्यग्दत्तो द्वितीयस्तु मूर्धस्थमनिलं जयेत् | जनयेद्बलवर्णौ च तृतीयस्तु प्रयोजितः ||७२|| रसं चतुर्थो रक्तं तु पञ्चमः स्नेहयेत्तथा | षष्ठस्तु स्नेहयेन्मांसं मेदः सप्तम एव च ||७३|| अष्टमो नवमश्चास्थि मज्जानं च यथाक्रमम् | एवं शुक्रगतान् दोषान् द्विगुणः साधु साधयेत् ||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (75-76) · Śloka 76
అష్టాదశాష్టాదశకాన్ బస్తీనాం యో నిషేవతే | యథోక్తేన విధానేన పరిహారక్రమేణ చ ||75|| స కుంజరబలోఽశ్వస్య జవైస్తుల్యోఽమరప్రభః | వీతపాప్మా శ్రుతధరః సహస్రాయుర్నరో భవేత్ ||76||
अष्टादशाष्टादशकान् बस्तीनां यो निषेवते | यथोक्तेन विधानेन परिहारक्रमेण च ||७५|| स कुञ्जरबलोऽश्वस्य जवैस्तुल्योऽमरप्रभः | वीतपाप्मा श्रुतधरः सहस्रायुर्नरो भवेत् ||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (77-78) · Śloka 78
స్నేహబస్తిం నిరూహం వా నైకమేవాతిశీలయేత్ | స్నేహాదగ్నివధోత్క్లేశౌ నిరూహాత్ పవనాద్భయం ||77|| తస్మాన్నిరూఢోఽనువాస్యో నిరూహ్యశ్చానువాసితః | నైవం పిత్తకఫోత్క్లేశౌ స్యాతాం న పవనాద్భయం ||78||
स्नेहबस्तिं निरूहं वा नैकमेवातिशीलयेत् | स्नेहादग्निवधोत्क्लेशौ निरूहात् पवनाद्भयम् ||७७|| तस्मान्निरूढोऽनुवास्यो निरूह्यश्चानुवासितः | नैवं पित्तकफोत्क्लेशौ स्यातां न पवनाद्भयम् ||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (79) · Śloka 79
రూక్షాయ బహువాతాయ స్నేహబస్తిం దినే దినే | దద్యాద్వైద్యస్తతోఽన్యేషామగ్న్యాబాధభయాత్త్ర్యహాత్ ||79||
रूक्षाय बहुवाताय स्नेहबस्तिं दिने दिने | दद्याद्वैद्यस्ततोऽन्येषामग्न्याबाधभयात्त्र्यहात् ||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (80) · Śloka 80
స్నేహోఽల్పమాత్రో రూక్షాణాం దీర్ఘకాలమనత్యయః | తథా నిరూహః స్నిగ్ధానామల్పమాత్రః ప్రశస్యతే ||80||
स्नेहोऽल्पमात्रो रूक्षाणां दीर्घकालमनत्ययः | तथा निरूहः स्निग्धानामल्पमात्रः प्रशस्यते ||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (81-85) · Śloka 85
అత ఊర్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి వ్యాపదః స్నేహబస్తిజాః | బలవంతో యదా దోషాః కోష్ఠే స్యురనిలాదయః ||81|| అల్పవీర్యం తదా స్నేహమభిభూయ పృథగ్విధాన్ | కుర్వంత్యుపద్రవాన్ స్నేహః, స చాపి న నివర్తతే ||82|| తత్ర వాతాభిభూతే తు స్నేహే ముఖకషాయతా | జృంభా వాతరుజస్తాస్తా వేపథుర్విషమజ్వరః ||83|| పిత్తాభిభూతే స్నేహే తు ముఖస్య కటుతా భవేత్ | దాహస్తృష్ణా జ్వరః స్వేదో నేత్రమూత్రాంగపీతతా ||84|| శ్లేష్మాభిభూతే స్నేహే తు ప్రసేకో మధురాస్యతా | గౌరవం ఛర్దిరుచ్ఛ్వాసః కృచ్ఛ్రాచ్ఛీతజ్వరోఽరుచిః ||85||
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि व्यापदः स्नेहबस्तिजाः | बलवन्तो यदा दोषाः कोष्ठे स्युरनिलादयः ||८१|| अल्पवीर्यं तदा स्नेहमभिभूय पृथग्विधान् | कुर्वन्त्युपद्रवान् स्नेहः, स चापि न निवर्तते ||८२|| तत्र वाताभिभूते तु स्नेहे मुखकषायता | जृम्भा वातरुजस्तास्ता वेपथुर्विषमज्वरः ||८३|| पित्ताभिभूते स्नेहे तु मुखस्य कटुता भवेत् | दाहस्तृष्णा ज्वरः स्वेदो नेत्रमूत्राङ्गपीतता ||८४|| श्लेष्माभिभूते स्नेहे तु प्रसेको मधुरास्यता | गौरवं छर्दिरुच्छ्वासः कृच्छ्राच्छीतज्वरोऽरुचिः ||८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (86) · Śloka 86
తత్ర దోషాభిభూతే తు స్నేహే బస్తిం నిధాపయేత్ | యథాస్వం దోషశమనాన్యుపయోజ్యాని యాని చ ||86||
तत्र दोषाभिभूते तु स्नेहे बस्तिं निधापयेत् | यथास्वं दोषशमनान्युपयोज्यानि यानि च ||८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (87-92) · Śloka 92
అత్యాశితేఽన్నాభిభవాత్ స్నేహో నైతి యదా తదా | గురురామాశయః శూలం వాయోశ్చాప్రతిసంచరః ||87|| హృత్పీడా ముఖవైరస్యం శ్వాసో మూర్చ్ఛా భ్రమోఽరుచిః | తత్రాపతర్పణస్యాంతే దీపనో విధిరిష్యతే ||88|| అశుద్ధస్య మలోన్మిశ్రః స్నేహో నైతి యదా పునః | తదాఽంగసదనాధ్మానే శ్వాసః శూలం చ జాయతే ||89|| పక్వాశయగురుత్వం చ తత్ర దద్యాన్నిరూహణం | తీక్ష్ణం తీక్ష్ణౌషధైరేవ సిద్ధం చాప్యనువాసనం ||90|| శుద్ధస్య దూరానుసృతే స్నేహే స్నేహస్య దర్శనం | గాత్రేషు సర్వేంద్రియాణాముపలేపాఽవసాదనం ||91|| స్నేహగంధి ముఖం చాపి కాసశ్వాసావరోచకః | అతిపీడితవత్తత్ర సిద్ధిరాస్థాపనం తథా ||92||
अत्याशितेऽन्नाभिभवात् स्नेहो नैति यदा तदा | गुरुरामाशयः शूलं वायोश्चाप्रतिसञ्चरः ||८७|| हृत्पीडा मुखवैरस्यं श्वासो मूर्च्छा भ्रमोऽरुचिः | तत्रापतर्पणस्यान्ते दीपनो विधिरिष्यते ||८८|| अशुद्धस्य मलोन्मिश्रः स्नेहो नैति यदा पुनः | तदाऽङ्गसदनाध्माने श्वासः शूलं च जायते ||८९|| पक्वाशयगुरुत्वं च तत्र दद्यान्निरूहणम् | तीक्ष्णं तीक्ष्णौषधैरेव सिद्धं चाप्यनुवासनम् ||९०|| शुद्धस्य दूरानुसृते स्नेहे स्नेहस्य दर्शनम् | गात्रेषु सर्वेन्द्रियाणामुपलेपाऽवसादनम् ||९१|| स्नेहगन्धि मुखं चापि कासश्वासावरोचकः | अतिपीडितवत्तत्र सिद्धिरास्थापनं तथा ||९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (93-94) · Śloka 94
అస్విన్నస్యావిశుద్ధస్య స్నేహోఽల్పః సంప్రయోజితః | శీతో మృదుశ్చ నాభ్యేతి తతో మందం ప్రవాహతే ||93|| విబంధగౌరవాధ్మానశూలాః పక్వాశయం ప్రతి | తత్రాస్థాపనమేవాశు ప్రయోజ్యం సానువాసనం ||94||
अस्विन्नस्याविशुद्धस्य स्नेहोऽल्पः सम्प्रयोजितः | शीतो मृदुश्च नाभ्येति ततो मन्दं प्रवाहते ||९३|| विबन्धगौरवाध्मानशूलाः पक्वाशयं प्रति | तत्रास्थापनमेवाशु प्रयोज्यं सानुवासनम् ||९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (95-96) · Śloka 96
అల్పం భుక్తవతోఽల్పో హి స్నేహో మందగుణస్తథా | దత్తో నైతి క్లమోత్క్లేశౌ భృశం చారతిమావహేత్ ||95|| తత్రాప్యాస్థాపనం కార్యం శోధనీయేన బస్తినా | (అన్వాసనం చ స్నేహేన శోధనీయేన శస్యతే ) ||96||
अल्पं भुक्तवतोऽल्पो हि स्नेहो मन्दगुणस्तथा | दत्तो नैति क्लमोत्क्लेशौ भृशं चारतिमावहेत् ||९५|| तत्राप्यास्थापनं कार्यं शोधनीयेन बस्तिना | (अन्वासनं च स्नेहेन शोधनीयेन शस्यते ) ||९६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (97) · Śloka 97
అహోరాత్రాదపి స్నేహః ప్రత్యాగచ్ఛన్న దుష్యతి | కుర్యాద్బస్తిగుణాంశ్చాపి జీర్ణస్త్వల్పగుణో భవేత్ ||97||
अहोरात्रादपि स्नेहः प्रत्यागच्छन्न दुष्यति | कुर्याद्बस्तिगुणांश्चापि जीर्णस्त्वल्पगुणो भवेत् ||९७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (98) · Śloka 98
యస్య నోపద్రవం కుర్యాత్ స్నేహబస్తిరనిఃసృతః | సర్వోఽల్పోవాఽఽవృతో రౌక్ష్యాదుపేక్ష్యః స విజానతా ||98||
यस्य नोपद्रवं कुर्यात् स्नेहबस्तिरनिःसृतः | सर्वोऽल्पोवाऽऽवृतो रौक्ष्यादुपेक्ष्यः स विजानता ||९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (99) · Śloka 99
అనాయాంతం త్వహోరాత్రాత్ స్నేహం సంశోధనైర్హరేత్ |99|
अनायान्तं त्वहोरात्रात् स्नेहं संशोधनैर्हरेत् |९९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (99) · Śloka 99
స్నేహబస్తావనాయాతే నాన్యః స్నేహో విధీయతే ||99||
स्नेहबस्तावनायाते नान्यः स्नेहो विधीयते ||९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (100) · Śloka 100
ఇత్యుక్తా వ్యాపదః సర్వా సలక్షణచికిత్సితాః |100|
इत्युक्ता व्यापदः सर्वा सलक्षणचिकित्सिताः |१००|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (100-101) · Śloka 101
బస్తేరుత్తరసంజ్ఞస్య విధిం వక్ష్యామ్యతః పరం ||100|| చతుర్దశాంగులం నేత్రమాతురాంగులసమ్మితం | మాలతీపుష్పవృంతాగ్రం ఛిద్రం సర్షపనిర్గమం ||101||
बस्तेरुत्तरसञ्ज्ञस्य विधिं वक्ष्याम्यतः परम् ||१००|| चतुर्दशाङ्गुलं नेत्रमातुराङ्गुलसम्मितम् | मालतीपुष्पवृन्ताग्रं छिद्रं सर्षपनिर्गमम् ||१०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (102) · Śloka 102
స్నేహప్రమాణం పరమం ప్రకుంచశ్చాత్ర కీర్తితః | పంచవింశాదధో మాత్రాం విదధ్యాద్బుద్ధికల్పితాం ||102||
स्नेहप्रमाणं परमं प्रकुञ्चश्चात्र कीर्तितः | पञ्चविंशादधो मात्रां विदध्याद्बुद्धिकल्पिताम् ||१०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 44 (103) · Śloka 104
నివిష్టకర్ణికం మధ్యే, నారీణాం చతురంగులే | మూత్రస్రోతఃపరీణాహం ముద్గవాహి దశాంగులం ||103|| మేఢ్రాయామసమం కేచిదిచ్ఛంతి ఖలు తద్విదః |104|
निविष्टकर्णिकं मध्ये, नारीणां चतुरङ्गुले | मूत्रस्रोतःपरीणाहं मुद्गवाहि दशाङ्गुलम् ||१०३|| मेढ्रायामसमं केचिदिच्छन्ति खलु तद्विदः |१०४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 45 (104-105) · Śloka 105
తాసామపత్యమార్గే తు నిదధ్యాచ్చతురంగులం ||104|| ద్వ్యంగులం మూత్రమార్గే తు కన్యానాం త్వేకమంగులం | విధేయం చాంగులం తాసాం విధివద్ధక్ష్యతే యథా ||105||
तासामपत्यमार्गे तु निदध्याच्चतुरङ्गुलम् ||१०४|| द्व्यङ्गुलं मूत्रमार्गे तु कन्यानां त्वेकमङ्गुलम् | विधेयं चाङ्गुलं तासां विधिवद्धक्ष्यते यथा ||१०५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 46 (106) · Śloka 106
స్నేహస్య ప్రసృతం చాత్ర స్వాంగులీమూలసమ్మితం | దేయం ప్రమాణం పరమమర్వాగ్ బుద్ధివికల్పితం ||106||
स्नेहस्य प्रसृतं चात्र स्वाङ्गुलीमूलसम्मितम् | देयं प्रमाणं परममर्वाग् बुद्धिविकल्पितम् ||१०६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 47 (107) · Śloka 108
ఔరభ్రః శౌకరో వాఽపి బస్తిరాజశ్చ పూజితః | తదలాభే ప్రయుంజీత గలచర్మ తు పక్షిణాం ||107|| (తస్యాలాభే దృతేః పాదో మృదుచర్మ తతోఽపి వా ) |108|
औरभ्रः शौकरो वाऽपि बस्तिराजश्च पूजितः | तदलाभे प्रयुञ्जीत गलचर्म तु पक्षिणाम् ||१०७|| (तस्यालाभे दृतेः पादो मृदुचर्म ततोऽपि वा ) |१०८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 48 (108-113) · Śloka 114
అథాతురముపస్నిగ్ధం స్విన్నం ప్రశిథిలాశయం ||108|| యవాగూం సఘృతక్షీరాం పీతవంతం యథాబలం | నిషణ్ణమాజానుసమే పీఠే సోపాశ్రయే సమం ||109|| స్వభ్యక్తబస్తిమూర్ధానం తైలేనోష్ణేన మానవం | తతః సమం స్థాపయిత్వా నాలమస్య ప్రహర్షితం ||110|| పూర్వం శలాకయాఽన్విష్య తతో నేత్రమనంతరం | శనైః శనైర్ఘృతాభ్యక్తం విదధ్యాలాని షట్ ||111|| మేఢ్రయామసమం కేచిదిచ్ఛంతి ప్రణిధానకం | తతోఽవపీడయేద్బస్తిం శనైర్నేత్రం చ నిర్హరేత్ ||112|| తతః ప్రత్యాగతస్నేహమపరాహ్ణే విచక్షణః | భోజయేత్ పయసా మాత్రాం యూషేణాథ రసేన వా ||113|| అనేన విధినా దద్యాద్బస్తీంస్త్రీంశ్చతురోఽపి వా |114|
अथातुरमुपस्निग्धं स्विन्नं प्रशिथिलाशयम् ||१०८|| यवागूं सघृतक्षीरां पीतवन्तं यथाबलम् | निषण्णमाजानुसमे पीठे सोपाश्रये समम् ||१०९|| स्वभ्यक्तबस्तिमूर्धानं तैलेनोष्णेन मानवम् | ततः समं स्थापयित्वा नालमस्य प्रहर्षितम् ||११०|| पूर्वं शलाकयाऽन्विष्य ततो नेत्रमनन्तरम् | शनैः शनैर्घृताभ्यक्तं विदध्यालानि षट् ||१११|| मेढ्रयामसमं केचिदिच्छन्ति प्रणिधानकम् | ततोऽवपीडयेद्बस्तिं शनैर्नेत्रं च निर्हरेत् ||११२|| ततः प्रत्यागतस्नेहमपराह्णे विचक्षणः | भोजयेत् पयसा मात्रां यूषेणाथ रसेन वा ||११३|| अनेन विधिना दद्याद्बस्तींस्त्रींश्चतुरोऽपि वा |११४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 49 (114-115) · Śloka 115
ఊర్ధ్వజాన్వై స్త్రియై దద్యాదుత్తానాయై విచక్షణః ||114|| సమ్యక్ ప్రపీడయేద్యోనిం దద్యాత్ సుమృదుపీడితం | త్రికర్ణికేన నేత్రేణ దద్యాద్యోనిముఖం ప్రతి ||115||
ऊर्ध्वजान्वै स्त्रियै दद्यादुत्तानायै विचक्षणः ||११४|| सम्यक् प्रपीडयेद्योनिं दद्यात् सुमृदुपीडितम् | त्रिकर्णिकेन नेत्रेण दद्याद्योनिमुखं प्रति ||११५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 50 (116) · Śloka 116
గర్భాశయవిశుద్ధ్యర్థం స్నేహేన ద్విగుణేన తు |116|
गर्भाशयविशुद्ध्यर्थं स्नेहेन द्विगुणेन तु |११६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 51 (116) · Śloka 117
క్వాథప్రమాణం ప్రసృతం, స్త్రియా ద్విప్రసృతం భవేత్ ||116|| కన్యేతరస్యాః, కన్యాయాస్తద్వద్బస్తిప్రమాణకం |117|
क्वाथप्रमाणं प्रसृतं, स्त्रिया द्विप्रसृतं भवेत् ||११६|| कन्येतरस्याः, कन्यायास्तद्वद्बस्तिप्रमाणकम् |११७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 52 (117-122) · Śloka 123
అప్రత్యాగచ్ఛతి భిషగ్ బస్తావుత్తరసంజ్ఞితే ||117|| భూయో బస్తిం నిదధ్యాత్తు సంయుక్తం శోధనైర్గణైః | గుదే వర్తిం నిదధ్యాద్వా శోధనద్రవ్యసంభృతాం ||118|| ప్రవేశయేద్వా మతిమాన్ బస్తిద్వారమథైషణీం | పీడయేద్వాఽప్యధో నాభేర్బలేనోత్తరముష్టినా ||119|| ఆరగ్వధస్య పత్రైస్తు నిర్గుండ్యాః స్వరసేన చ | కుర్యాద్గోమూత్రపిష్టేషు వర్తీర్వాఽపి ససైంధవాః ||120|| ముద్గైలాసర్షపసమాః ప్రవిభజ్య వయాంసి తు | బస్తేరాగమనార్థాయ తా నిదధ్యాచ్ఛలాకయా ||121|| ఆగారధూమబృహతీపిప్పలీఫలసైంధవైః | కృతా వా శుక్తగోమూత్రసురాపిష్టైః సనాగరైః ||122|| అనువాసనసిద్ధిం చ వీక్ష్య కర్మ ప్రయోజయేత్ |123|
अप्रत्यागच्छति भिषग् बस्तावुत्तरसञ्ज्ञिते ||११७|| भूयो बस्तिं निदध्यात्तु संयुक्तं शोधनैर्गणैः | गुदे वर्तिं निदध्याद्वा शोधनद्रव्यसम्भृताम् ||११८|| प्रवेशयेद्वा मतिमान् बस्तिद्वारमथैषणीम् | पीडयेद्वाऽप्यधो नाभेर्बलेनोत्तरमुष्टिना ||११९|| आरग्वधस्य पत्रैस्तु निर्गुण्ड्याः स्वरसेन च | कुर्याद्गोमूत्रपिष्टेषु वर्तीर्वाऽपि ससैन्धवाः ||१२०|| मुद्गैलासर्षपसमाः प्रविभज्य वयांसि तु | बस्तेरागमनार्थाय ता निदध्याच्छलाकया ||१२१|| आगारधूमबृहतीपिप्पलीफलसैन्धवैः | कृता वा शुक्तगोमूत्रसुरापिष्टैः सनागरैः ||१२२|| अनुवासनसिद्धिं च वीक्ष्य कर्म प्रयोजयेत् |१२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 53 (123-124) · Śloka 124
శర్కరామధుమిశ్రేణ శీతేన మధుకాంబునా ||123|| దహ్యమానే తదా బస్తౌ దద్యాద్బస్తిం విచక్షణః | క్షీరవృక్షకషాయేణ పయసా శీతలేన చ ||124||
शर्करामधुमिश्रेण शीतेन मधुकाम्बुना ||१२३|| दह्यमाने तदा बस्तौ दद्याद्बस्तिं विचक्षणः | क्षीरवृक्षकषायेण पयसा शीतलेन च ||१२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 54 (125-126) · Śloka 126
శుక్రం దుష్టం శోణితం చాంగనానాం పుష్పోద్రేకం తస్య నాశం చ కష్టం | మూత్రాఘాతాన్మూత్రదోషాన్ ప్రవృద్ధాన్ యోనివ్యాధిం సంస్థితిం చాపరాయాః ||125|| శుక్రోత్సేకం శర్కరామశ్మరీం చ శూలం బస్తౌ వంక్షణే మేహనే చ | ఘోరానన్యాన్ బస్తిజాంశ్చాపి రోగాన్ హిత్వా మేహానుత్తరో హంతి బస్తిః ||126||
शुक्रं दुष्टं शोणितं चाङ्गनानां पुष्पोद्रेकं तस्य नाशं च कष्टम् | मूत्राघातान्मूत्रदोषान् प्रवृद्धान् योनिव्याधिं संस्थितिं चापरायाः ||१२५|| शुक्रोत्सेकं शर्करामश्मरीं च शूलं बस्तौ वङ्क्षणे मेहने च | घोरानन्यान् बस्तिजांश्चापि रोगान् हित्वा मेहानुत्तरो हन्ति बस्तिः ||१२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 55 (127) · Śloka 127
సమ్యగ్దత్తస్య లింగాని వ్యాపదః క్రమ ఏవ చ | బస్తేరుత్తరసంజ్ఞస్య సమానం స్నేహబస్తినా ||127||
सम्यग्दत्तस्य लिङ्गानि व्यापदः क्रम एव च | बस्तेरुत्तरसञ्ज्ञस्य समानं स्नेहबस्तिना ||१२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 37
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాం చికిత్సాస్థానేఽనువాసనోత్తరబస్తిచికిత్సితం నామ సప్తత్రింశోఽధ్యాయః ||37||
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थानेऽनुवासनोत्तरबस्तिचिकित्सितं नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः ||३७||
🔊 Audio coming soon