3. bhagnacikitsitam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ பக்நாநாஂ சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

அல்பாஶிநோऽநாத்மவதோ ஜந்தோர்வாதாத்மகஸ்ய ச | உபத்ரவைர்வா ஜுஷ்டஸ்ய பக்நஂ கச்ச்ரேண ஸித்யதி ||௩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

லவணஂ கடுகஂ க்ஷாரமம்லஂ மைதுநமாதபம் | வ்யாயாமஂ ச ந ஸேவேத பக்நோ ரூக்ஷாந்நமேவ ச ||௪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

ஶாலிர்மாஂஸரஸஃ க்ஷீரஂ ஸர்பிர்யூஷஃ ஸதீநஜஃ | பஂஹணஂ சாந்நபாநஂ ஸ்யாத்தேயஂ பக்நாய ஜாநதா ||௫||

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

மதூகோதும்பராஶ்வத்தபலாஶககுபத்வசஃ | வஂஶஸர்ஜவடாநாஂ ச குஶார்தமுபஸஂஹரேத் ||௬||

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

ஆலேபநார்தஂ மஞ்ஜிஷ்டாஂ மதுகஂ ரக்தசந்தநம் | ஶததௌதகதோந்மிஶ்ரஂ ஶாலிபிஷ்டஂ ச ஸஂஹரேத் ||௭||

Adhikarana 7 (8) · Śloka 9

ஸப்தாஹாதத ஸப்தாஹாத் ஸௌம்யேஷ்வதுஷு பந்தநம் | ஸாதாரணேஷு கர்தவ்யஂ பஞ்சமே பஞ்சமேऽஹநி ||௮|| ஆக்நேயேஷு த்ர்யஹாத் குர்யாத்பக்நதோஷவஶேந வா |௯|

Adhikarana 8 (9-10) · Śloka 10

தத்ராதிஶிதிலஂ பத்தே ஸந்திஸ்தைர்யஂ ந ஜாயதே ||௯|| காடேநாபி த்வகாதீநாஂ ஶோபோ ருக் பாக ஏவ ச | தஸ்மாத் ஸாதாரணஂ பந்தஂ பக்நே ஶஂஸந்தி தத்விதஃ ||௧௦||

Adhikarana 9 (11) · Śloka 11

ந்யக்ரோதாதிகஷாயஂ து ஸுஶீதஂ பரிஷேசநே | பஞ்சமூலீவிபக்வஂ து க்ஷீரஂ குர்யாத் ஸவேதநே ||௧௧||

Adhikarana 10 (12) · Śloka 12

ஸுகோஷ்ணமவசார்யஂ வா சக்ரதைலஂ விஜாநதா |௧௨|

Adhikarana 11 (12) · Śloka 13

விபஜ்ய காலஂ தோஷஂ ச தோஷக்நௌஷதஸஂயுதம் ||௧௨|| பரிஷேகஂ ப்ரதேஹஂ ச விதத்யாச்சீதமேவ ச |௧௩|

Adhikarana 12 (13) · Śloka 14

கஷ்டிக்ஷீரஂ ஸஸர்பிஷ்கஂ மதுரௌஷதஸாதிதம் ||௧௩|| ஶீதலஂ லாக்ஷயா யுக்தஂ ப்ராதர்பக்நஃ பிபேந்நரஃ |௧௪|

Adhikarana 13 (14) · Śloka 15

ஸவ்ரணஸ்ய து பக்நஸ்ய வ்ரணஂ ஸர்பிர்மதூத்தரைஃ ||௧௪|| ப்ரதிஸார்ய கஷாயைஸ்து ஶேஷஂ பக்நவதாசரேத் |௧௫|

Adhikarana 14 (15) · Śloka 16

ப்ரதமே வயஸி த்வேவஂ பக்நஂ ஸுகரமாதிஶேத் ||௧௫|| அல்பதோஷஸ்ய ஜந்தோஸ்து காலே ச ஶிஶிராத்மகே |௧௬|

Adhikarana 15 (16) · Śloka 17

ப்ரதமே வயஸி த்வேவஂ மாஸாத் ஸந்திஃ ஸ்திரோ பவேத் ||௧௬|| மத்யமே த்விகுணாத் காலாதுத்தரே த்ரிகுணாத் ஸ்மதஃ |௧௭|

Adhikarana 16 (17) · Śloka 18

அவநாமிதமுந்நஹ்யேதுந்நதஂ சாவபீடயேத் ||௧௭|| ஆஞ்சேததிக்ஷிப்தமதோ கதஂ சோபரி வர்தயேத் |௧௮|

Adhikarana 17 (18-19) · Śloka 19

ஆஞ்ச்நைஃ பீடநைஶ்சைவ ஸங்க்ஷேபைர்பந்தநைஸ்ததா ||௧௮|| ஸந்தீஞ்சரீரே ஸர்வாஂஸ்து சலாநப்யசலாநபி | ஏதைஸ்து ஸ்தாபநோபாயைஃ ஸ்தாபயேந்மதிமாந் பிஷக் ||௧௯||

Adhikarana 18 (20-21) · Śloka 22

உத்பிஷ்டமத விஶ்லிஷ்டஂ ஸந்திஂ வைத்யோ ந கட்டயேத் | தஸ்ய ஶீதாந் பரீஷேகாந் ப்ரதேஹாஂஶ்சாவசாரயேத் ||௨௦|| அபிகாதே ஹதே ஸந்திஃ ஸ்வாஂ யாதி ப்ரகதிஂ புநஃ | கததிக்தேந பட்டேந வேஷ்டயித்வா யதாவிதி ||௨௧|| பட்டோபரி குஶாந் தத்த்வா யதாவத்பந்தமாசரேத் |௨௨|

Adhikarana 19 (22) · Śloka 22

ப்ரத்யங்கபக்நஸ்ய விதிரத ஊர்த்வஂ ப்ரவக்ஷ்யதே ||௨௨||

Adhikarana 20 (23) · Śloka 23

நகஸந்திஂ ஸமுத்பிஷ்டஂ ரக்தாநுகதமாரயா | அவமத்ய ஸ்ருதே ரக்தே ஶாலிபிஷ்டேந லேபயேத் ||௨௩||

Adhikarana 21 (24) · Śloka 24

பக்நாஂ வா ஸந்திமுக்தாஂ வா ஸ்தாபயித்வாऽங்குலீஂ ஸமாம் | அணுநாऽऽவேஷ்ட்ய பட்டேந கதஸேகஂ ப்ரதாபயேத் ||௨௪||

Adhikarana 22 (25) · Śloka 25

அப்யஜ்ய ஸர்பிஷா பாதஂ தலபக்நஂ குஶோத்தரம் | வஸ்த்ரபட்டேந பத்நீயாந்ந ச வ்யாயாமமாசரேத் ||௨௫||

Adhikarana 23 (26) · Śloka 26

அப்யஜ்யாயாமயேஜ்ஜங்காமூருஂ ச ஸுஸமாஹிதஃ | தத்த்வா வக்ஷத்வசஃ ஶீதா வஸ்த்ரபட்டேந வேஷ்டயேத் ||௨௬||

Adhikarana 24 (27) · Śloka 27

மதிமாஂஶ்சக்ரயோகேந ஹ்யாஞ்சேதூர்வஸ்தி நிர்கதம் | ஸ்புடிதஂ பிச்சிதஂ சாபி பத்நீயாத் பூர்வவத்பிஷக் ||௨௭||

Adhikarana 25 (28) · Śloka 28

ஆஞ்சேதூர்த்வமதோ வாऽபி கடிபக்நஂ து மாநவம் | ததஃ ஸ்தாநஸ்திதே ஸந்தௌ பஸ்திபிஃ ஸமுபாசரேத் ||௨௮||

Adhikarana 26 (29-30) · Śloka 30

பர்ஶுகாஸ்வத பக்நாஸு கதாப்யக்தஸ்ய திஷ்டதஃ | தக்ஷிணாஸ்வதவா வாமாஸ்வநுமஜ்ய நிபந்தநீஃ ||௨௯|| ததஃ கவலிகாஂ தத்த்வா வேஷ்டயேத் ஸுஸமாஹிதஃ | தைலபூர்ணே கடாஹே வா த்ரோண்யாஂ வா ஶாயயேந்நரம் ||௩௦||

Adhikarana 27 (31) · Śloka 31

முஸலேநோத்க்ஷிபேத் கக்ஷாமஂஸஸந்தௌ விஸஂஹதே | ஸ்தாநஸ்திதஂ ச பத்நீயாத் ஸ்வஸ்திகேந விசக்ஷணஃ ||௩௧||

Adhikarana 28 (32) · Śloka 33

கௌர்பரஂ து ததா ஸந்திமங்குஷ்டேநாநுமார்ஜயேத் | அநுமஜ்ய ததஃ ஸந்திஂ பீடயேத் கூர்பராச்ச்யுதம் ||௩௨|| ப்ரஸார்யாகுஞ்சயேச்சைநஂ ஸ்நேஹஸேகஂ ச தாபயேத் |௩௩|

Adhikarana 29 (33) · Śloka 33

ஏவஂ ஜாநுநி குல்பே ச மணிபந்தே ச காரயேத் ||௩௩||

Adhikarana 30 (34-35) · Śloka 35

உபே தலே ஸமே கத்வா தலபக்நஸ்ய தேஹிநஃ | பத்நீயாதாமதைலேந பரிஷேகஂ ச காரயேத் ||௩௪|| மத்பிண்டஂ தாரயேத் பூர்வஂ லவணஂ ச ததஃ பரம் | ஹஸ்தே ஜாதபலே சாபி குர்யாத் பாஷாணதாரணம் ||௩௫||

Adhikarana 31 (36) · Śloka 36

ஸந்நமுந்நமயேத் ஸ்விந்நமக்ஷகஂ முஸலேந து | ததோந்நதஂ பீடயேச்ச பத்நீயாத்காடமேவ ச ||௩௬||

Adhikarana 32 (37) · Śloka 37

ஊருவச்சாபி கர்தவ்யஂ பாஹுபக்நசிகித்ஸிதம் |௩௭|

Adhikarana 33 (37-38) · Śloka 39

க்ரீவாயாஂ து விவத்தாயாஂ ப்ரவிஷ்டாயாமதோऽபி வா ||௩௭|| அவடாவத ஹந்வோஶ்ச ப்ரகஹ்யோந்நமயேந்நரம் | ததஃ குஶாஂ ஸமஂ தத்த்வா வஸ்த்ரபட்டேந வேஷ்டயேத் ||௩௮|| உத்தாநஂ ஶாயயேச்சைநஂ ஸப்தராத்ரமதந்த்ரிதஃ |௩௯|

Adhikarana 34 (39-40) · Śloka 40

ஹந்வஸ்திநீ ஸமாநீய ஹநுஸந்தௌ விஸஂஹதே ||௩௯|| ஸ்வேதயித்வா ஸ்திதே ஸம்யக் பஞ்சாங்கீஂ விதரேத்பிஷக் | வாதக்நமதுரைஃ ஸர்பிஃ ஸித்தஂ நஸ்யே ச பூஜிதம் ||௪௦||

Adhikarana 35 (41-42) · Śloka 43

அபக்நாஂஶ்சலிதாந் தந்தாந் ஸரக்தாநவபீடயேத் | தருணஸ்ய மநுஷ்யஸ்ய ஶீதைராலேபயேத்பஹிஃ ||௪௧|| ஸிக்த்வாऽம்புபிஸ்ததஃ ஶீதைஃ ஸந்தாநீயைருபாசரேத் | உத்பலஸ்ய ச நாலேந க்ஷீரபாநஂ விதீயதே ||௪௨|| ஜீர்ணஸ்ய து மநுஷ்யஸ்ய வர்ஜயேச்சலிதாந் த்விஜாந் |௪௩|

Adhikarana 36 (43-44) · Śloka 44

நாஸாஂ ஸந்நாஂ விவத்தாஂ வா ஜ்வீஂ கத்வா ஶலாகயா ||௪௩|| பதங்காஸிகயோர்நாட்யௌ த்விமுக்யௌ ஸம்ப்ரவேஶயேத் | ததஃ பட்டேந ஸஂவேஷ்ட்ய கதஸேகஂ ப்ரதாபயேத் ||௪௪||

Adhikarana 37 (45) · Śloka 45

பக்நஂ கர்ணஂ து பத்நீயாத் ஸமஂ கத்வா கதப்லுதம் | ஸத்யஃக்ஷதவிதாநஂ ச ததஃ பஶ்சாத் ஸமாசரேத் ||௪௫||

Adhikarana 38 (46) · Śloka 46

மஸ்துலுங்காத்விநா பிந்நே கபாலே மதுஸர்பிஷீ | தத்த்வா ததோ நிபத்நீயாத் ஸப்தாஹஂ ச பிபேத்ததம் ||௪௬||

Adhikarana 39 (47) · Śloka 47

பதநாதபிகாதாத்வா ஶூநமங்கஂ யதக்ஷதம் | ஶீதாந் ப்ரதேஹாந் ஸேகாஂஶ்ச பிஷக் தஸ்யாவசாரயேத் ||௪௭||

Adhikarana 40 (48-49) · Śloka 49

அத ஜங்கோருபக்நாநாஂ கபாடஶயநஂ ஹிதம் | கீலகா பந்தநார்தஂ ச பஞ்ச கார்யா விஜாநதா ||௪௮|| யதா ந சலநஂ தஸ்ய பக்நஸ்ய க்ரியதே ததா | ஸந்தேருபயதோ த்வௌ த்வௌ தலே சைகஶ்ச கீலகஃ ||௪௯||

Adhikarana 41 (50) · Śloka 50

ஶ்ரோண்யாஂ வா பஷ்டவஂஶே வா வக்ஷஸ்யக்ஷகயோஸ்ததா | பக்நஸந்திவிமோக்ஷேஷு விதிமேநஂ ஸமாசரேத் ||௫௦||

Adhikarana 42 (51) · Śloka 51

ஸந்தீஂஶ்சிரவிமுக்தாஂஸ்து ஸ்நிக்தாந் ஸ்விந்நாந் மதூகதாந் உக்தைர்விதாநைர்புத்த்யா ச ஸம்யக் ப்ரகதிமாநயேத் ||௫௧||

Adhikarana 43 (52) · Śloka 52

காண்டபக்நே ப்ரரூடே து விஷமோல்பணஸஂஹிதே | ஆபோத்ய ஸமயேத்பக்நஂ ததோ பக்நவதாசரேத் ||௫௨||

Adhikarana 44 (53) · Śloka 53

கல்பயேந்நிர்கதஂ ஶுஷ்க்ரஂ வ்ரணாந்தேऽஸ்தி ஸமாஹிதஃ | ஸந்த்யந்தே வா க்ரியாஂ குர்யாத் ஸவ்ரணே வ்ரணபக்நவத் ||௫௩||

Adhikarana 45 (54) · Śloka 54

ஊர்த்வகாயே து பக்நாநாஂ மஸ்திஷ்க்யஂ கர்ணபூரணம் | கதபாநஂ ஹிதஂ நஸ்யஂ ப்ரஶாகாஸ்வநுவாஸநம் ||௫௪||

Adhikarana 46 (55-66) · Śloka 66

அத ஊர்த்வஂ ப்ரவக்ஷ்யாமி தைலஂ பக்நப்ரஸாதகம் | ராத்ரௌ ராத்ரௌ திலாந் கஷ்ணாந் வாஸயேதஸ்திரே ஜலே ||௫௫|| திவா திவா ஶோஷயித்வா கவாஂ க்ஷீரேண பாவயேத் | ததீயஂ ஸப்தராத்ரஂ து பாவயேந்மதுகாம்புநா ||௫௬|| ததஃ க்ஷீரஂ புநஃ பீதாந் ஸுஶுஷ்காஂஶ்சூர்ணயேத்பிஷக் | காகோல்யாதிஂ ஸயஷ்ட்யாஹ்வஂ மஞ்ஜிஷ்டாஂ ஸாரிவாஂ ததா ||௫௭|| குஷ்டஂ ஸர்ஜரஸஂ மாஂஸீஂ ஸுரதாரு ஸசந்தநம் | ஶதபுஷ்பாஂ ச ஸஞ்சூர்ண்ய திலசூர்ணேந யோஜயேத் ||௫௮|| பீடநார்தஂ ச கர்தவ்யஂ ஸர்வகந்தஶதஂ பயஃ | சதுர்குணேந பயஸா தத்தைலஂ விபசேத்பிஷக் ||௫௯|| ஏலாமஂஶுமதீஂ பத்ரஂ ஜீவகஂ தகரஂ ததா | ரோத்ரஂ ப்ரபௌண்டரீகஂ ச ததா காலாநுஸாரி(வா)ணம் ||௬௦|| ஸைரேயகஂ க்ஷீரஶுக்லாமநந்தாஂ ஸமதூலிகாம் | பிஷ்ட்வா ஶங்காடகஂ சைவ பூர்வோக்தாந்யௌஷதாநி ச ||௬௧|| ஏபிஸ்தத்விபசேத்தைலஂ ஶாஸ்த்ரவிந்மதுநாऽக்நிநா | ஏதத்தைலஂ ஸதா பத்யஂ பக்நாநாஂ ஸர்வகர்மஸு ||௬௨|| ஆக்ஷேபகே பக்ஷகாதே தாலுஶோஷே ததாऽர்திதே | மந்யாஸ்தம்பே ஶிரோரோகே கர்ணஶூலே ஹநுக்ரஹே ||௬௩|| பாதிர்யே திமிரே சைவ யே ச ஸ்த்ரீஷு க்ஷயஂ கதாஃ | பத்யஂ பாநே ததாऽப்யங்கே நஸ்யே பஸ்திஷு போஜநே ||௬௪|| க்ரீவாஸ்கந்தோரஸாஂ வத்திரமுநைவோபஜாயதே | முகஂ ச பத்மப்ரதிமஂ ஸஸுகந்திஸமீரணம் ||௬௫|| கந்ததைலமிதஂ நாம்நா ஸர்வவாதவிகாரநுத் | ராஜார்ஹமேதத் கர்தவ்யஂ ராஜ்ஞாமேவ விசக்ஷணைஃ ||௬௬||

Adhikarana 47 (67-68) · Śloka 68

த்ரபுஸாக்ஷப்ரியாலாநாஂ தைலாநி மதுரைஃ ஸஹ | வஸாஂ தத்த்வா யதாலாபஂ க்ஷீரே தஶகுணே பசேத் ||௬௭|| ஸ்நேஹோத்தமமிதஂ சாஶு குர்யாத்பக்நப்ரஸாதநம் | பாநாப்யஞ்ஜநநஸ்யேஷு பஸ்திகர்மணி ஸேசநே ||௬௮||

Adhikarana 48 (69) · Śloka 69

பக்நஂ நைதி யதாபாகஂ ப்ரயதேத ததா பிஷக் | பக்வமாஂஸஸிராஸ்நாயு தத்தி கச்ச்ரேண ஸித்யதி ||௬௯||

Adhikarana 49 (70) · Śloka 70

பக்நஂ ஸந்திமநாவித்தமஹீநாங்கமநுல்பணம் | ஸுகசேஷ்டாப்ரசாரஂ ச ஸஂஹிதஂ ஸம்யகாதிஶேத் ||௭௦||

Adhikarana puShpikA · Śloka 3

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே பக்நசிகித்ஸிதஂ நாம ததீயோऽத்யாயஃ ||௩||