Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

1. dvivraṇīyacikitsitam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ த்விவ்ரணீயஂ சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातो द्विव्रणीयं चिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

த்வௌ வ்ரணௌ பவதஃ- ஶாரீர, ஆகந்துஶ்ச | தயோஃ ஶாரீரஃ பவநபித்தகபஶோணிதஸந்நிபாதநிமித்தஃ; ஆகந்துரபி புருஷபஶுபக்ஷிவ்யாலஸரீஸபப்ரபதநபீடநப்ரஹாராக்நிக்ஷாரவிஷதீக்ஷ்ணௌஷதஶகலகபாலஶங்க- சக்ரேஷுபரஶுஶக்திகுந்தாத்யாயுதாபிகாதநிமித்தஃ | தத்ர துல்யே வ்ரணஸாமாந்யே த்விகாரணோத்தாநப்ரயோஜநஸாமர்த்யாத் ‘த்விவ்ரணீய’ இத்யுச்யதே ||௩||

View original

द्वौ व्रणौ भवतः- शारीर, आगन्तुश्च | तयोः शारीरः पवनपित्तकफशोणितसन्निपातनिमित्तः; आगन्तुरपि पुरुषपशुपक्षिव्यालसरीसृपप्रपतनपीडनप्रहाराग्निक्षारविषतीक्ष्णौषधशकलकपालशृङ्ग- चक्रेषुपरशुशक्तिकुन्ताद्यायुधाभिघातनिमित्तः | तत्र तुल्ये व्रणसामान्ये द्विकारणोत्थानप्रयोजनसामर्थ्याद् ‘द्विव्रणीय’ इत्युच्यते ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ஸர்வஸ்மிந்நேவாகந்துவ்ரணே தத்காலமேவ க்ஷதோஷ்மணஃ ப்ரஸதஸ்யோபஶமார்தஂ பித்தவச்சீதக்ரியாவசாரணவிதிவிஶேஷஃ ஸந்தாநார்தஂ ச மதுகதப்ரயோக இத்யேதத்த்விகாரணோத்தாநப்ரயோஜநம், உத்தரகாலஂ து தோஷோபப்லவவிஶேஷாச்சாரீரவத் ப்ரதீகாரஃ ||௪||

View original

सर्वस्मिन्नेवागन्तुव्रणे तत्कालमेव क्षतोष्मणः प्रसृतस्योपशमार्थं पित्तवच्छीतक्रियावचारणविधिविशेषः सन्धानार्थं च मधुघृतप्रयोग इत्येतद्द्विकारणोत्थानप्रयोजनम्, उत्तरकालं तु दोषोपप्लवविशेषाच्छारीरवत् प्रतीकारः ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

தோஷோபப்லவவிஶேஷஃ புநஃ ஸமாஸதஃ பஞ்சதஶப்ரகாரஃ, ப்ரஸரணஸாமர்த்யாத், யதோக்தோ வ்ரணப்ரஶ்நாதிகாரே; ஶுத்தத்வாத் ஷோடஶப்ரகார இத்யேகே ||௫||

View original

दोषोपप्लवविशेषः पुनः समासतः पञ्चदशप्रकारः, प्रसरणसामर्थ्यात्, यथोक्तो व्रणप्रश्नाधिकारे; शुद्धत्वात् षोडशप्रकार इत्येके ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

தஸ்ய லக்ஷணஂ த்விவிதஂ- ஸாமாந்யஂ, வைஶேஷிகஂ ச | தத்ர ஸாமாந்யஂ ருக் | ‘வ்ரண’ காத்ரவிசூர்ணநே, வ்ரணயதீதி வ்ரணஃ | விஶேஷலக்ஷணஂ புநர்வாதாதிலிங்கவிஶேஷஃ ||௬||

View original

तस्य लक्षणं द्विविधं- सामान्यं, वैशेषिकं च | तत्र सामान्यं रुक् | ‘व्रण’ गात्रविचूर्णने, व्रणयतीति व्रणः | विशेषलक्षणं पुनर्वातादिलिङ्गविशेषः ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

தத்ர ஶ்யாவாருணாபஸ்தநுஃ ஶீதஃ பிச்சிலோऽல்பஸ்ராவீ ரூக்ஷஶ்சடசடாயநஶீலஃ ஸ்புரணாயாமதோதபேதவேதநாபஹுலோ நிர்மாஂஸஶ்சேதி வாதாத், க்ஷிப்ரஜஃ பீதநீலாபஃ கிஂஶுகோதகாபோஷ்ணஸ்ராவீ தாஹபாகராகவிகாரகாரீ பீதபிடகாஜுஷ்டஶ்சேதி பித்தாத், ப்ரததசண்டகண்டூபஹுலஃ ஸ்தூலௌஷ்டஃ ஸ்தப்தஸிராஸ்நாயுஜாலாவததஃ கடிநஃ பாண்ட்வவபாஸோ மந்தவேதநஃ ஶுக்லஶீதஸாந்த்ரபிச்சிலாஸ்ராவீ குருஶ்சேதி கபாத், ப்ரவாலதலநிசயப்ரகாஶஃ கஷ்ணஸ்போடபிடகாஜாலோபசிதஸ்துரங்கஸ்தாநகந்திஃ ஸவேதநோ தூமாயநஶீலோ ரக்தஸ்ராவீ பித்தலிங்கஶ்சேதி ரக்தாத், தோததாஹதூமாயநப்ராயஃ பீதாருணாபஸ்தத்வர்ணஸ்ராவீ சேதி வாதபித்தாப்யாஂ, கண்டூயநஶீலஃ ஸநிஸ்தோதோ ரூக்ஷோ குருர்தாருணோ முஹுர்முஹுஃ ஶீதபிச்சிலால்பஸ்ராவீ சேதி வாதஶ்லேஷ்மப்யாஂ, குருஃ ஸதாஹ உஷ்ணஃ பீதபாண்டுஸ்ராவீ சேதி பித்தஶ்லேஷ்மப்யாஂ, ரூக்ஷஸ்தநுஸ்தோதபஹுலஃ ஸுப்த இவ ச ரக்தாருணாபஸ்தத்வர்ணாஸ்ராவீ சேதி வாதஶோணிதாப்யாஂ, கதமண்டாபோ மீநதாவநதோயகந்திர்மதுர்விஸர்ப்யுஷ்ணகஷ்ணஸ்ராவீ சேதி பித்தஶோணிதாப்யாஂ, ரக்தோ குருஃ ஸ்நிக்தஃ பிச்சிலஃ கண்டூப்ராயஃ ஸ்திரோ ஸரக்தபாண்டுஸ்ராவீ சேதி ஶ்லேஷ்மஶோணிதாப்யாஂ, ஸ்புரணதோததாஹதூமாயநப்ராயஃ பீததநுரக்தஸ்ராவீ சேதி வாதபித்தஶோணிதேப்யஃ, கண்டூஸ்புரணசுமசுமாயமாநப்ராயஃ பாண்டுகநரக்தாஸ்ராவீ சேதி வாதஶ்லேஷ்மஶோணிதேப்யஃ, தாஹபாகராககண்டூப்ராயஃ பாண்டுகநரக்தாஸ்ராவீ சேதி பித்தஶ்லேஷ்மஶோணிதேப்யஃ, த்ரிவிதவர்ணவேதநாஸ்ராவவிஶேஷோபேதஃ பவநபித்தகபேப்யஃ, நிர்தஹநநிர்மதநஸ்புரணதோததாஹபாகராககண்டூஸ்வாபபஹுலோ நாநாவர்ணவேதநாஸ்ராவவிஶேஷோபேதஃ பவநபித்தகபஶோணிதேப்யஃ, ஜிஹ்வாதலாபோ மதுஃ ஸ்நிக்தஃ ஶ்லக்ஷ்ணோ விகதவேதநஃ ஸுவ்யவஸ்திதோ நிராஸ்ராவஶ்சேதி ஶுத்தோ வ்ரண இதி ||௭||

View original

तत्र श्यावारुणाभस्तनुः शीतः पिच्छिलोऽल्पस्रावी रूक्षश्चटचटायनशीलः स्फुरणायामतोदभेदवेदनाबहुलो निर्मांसश्चेति वातात्, क्षिप्रजः पीतनीलाभः किंशुकोदकाभोष्णस्रावी दाहपाकरागविकारकारी पीतपिडकाजुष्टश्चेति पित्तात्, प्रततचण्डकण्डूबहुलः स्थूलौष्ठः स्तब्धसिरास्नायुजालावततः कठिनः पाण्ड्ववभासो मन्दवेदनः शुक्लशीतसान्द्रपिच्छिलास्रावी गुरुश्चेति कफात्, प्रवालदलनिचयप्रकाशः कृष्णस्फोटपिडकाजालोपचितस्तुरङ्गस्थानगन्धिः सवेदनो धूमायनशीलो रक्तस्रावी पित्तलिङ्गश्चेति रक्तात्, तोददाहधूमायनप्रायः पीतारुणाभस्तद्वर्णस्रावी चेति वातपित्ताभ्यां, कण्डूयनशीलः सनिस्तोदो रूक्षो गुरुर्दारुणो मुहुर्मुहुः शीतपिच्छिलाल्पस्रावी चेति वातश्लेष्मभ्यां, गुरुः सदाह उष्णः पीतपाण्डुस्रावी चेति पित्तश्लेष्मभ्यां, रूक्षस्तनुस्तोदबहुलः सुप्त इव च रक्तारुणाभस्तद्वर्णास्रावी चेति वातशोणिताभ्यां, घृतमण्डाभो मीनधावनतोयगन्धिर्मृदुर्विसर्प्युष्णकृष्णस्रावी चेति पित्तशोणिताभ्यां, रक्तो गुरुः स्निग्धः पिच्छिलः कण्डूप्रायः स्थिरो सरक्तपाण्डुस्रावी चेति श्लेष्मशोणिताभ्यां, स्फुरणतोददाहधूमायनप्रायः पीततनुरक्तस्रावी चेति वातपित्तशोणितेभ्यः, कण्डूस्फुरणचुमचुमायमानप्रायः पाण्डुघनरक्तास्रावी चेति वातश्लेष्मशोणितेभ्यः, दाहपाकरागकण्डूप्रायः पाण्डुघनरक्तास्रावी चेति पित्तश्लेष्मशोणितेभ्यः, त्रिविधवर्णवेदनास्रावविशेषोपेतः पवनपित्तकफेभ्यः, निर्दहननिर्मथनस्फुरणतोददाहपाकरागकण्डूस्वापबहुलो नानावर्णवेदनास्रावविशेषोपेतः पवनपित्तकफशोणितेभ्यः, जिह्वातलाभो मृदुः स्निग्धः श्लक्ष्णो विगतवेदनः सुव्यवस्थितो निरास्रावश्चेति शुद्धो व्रण इति ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

தஸ்ய வ்ரணஸ்ய ஷஷ்டிருபக்ரமா பவந்தி | தத்யதா- அபதர்பணமாலேபஃ பரிஷேகோऽப்யங்கஃ ஸ்வேதோ விம்லாபநமுபநாஹஃ பாசநஂ விஸ்ராவணஂ ஸ்நேஹோ வமநஂ விரேசநஂ சேதநஂ பேதநஂ தாரணஂ லேகநமேஷணமாஹரணஂ வ்யதநஂ விஸ்ராவணஂ ஸீவநஂ ஸந்தாநஂ பீடநஂ ஶோணிதாஸ்தாபநஂ நிர்வாபணமுத்காரிகா கஷாயோ வர்திஃ கல்கஃ ஸர்பிஸ்தைலஂ ரஸக்ரியாऽவசூர்ணநஂ வ்ரணதூபநமுத்ஸாதநமவஸாதநஂ மதுகர்ம தாருணகர்ம க்ஷாரகர்மாக்நிகர்ம கஷ்ணகர்ம பாண்டுகர்ம ப்ரதிஸாரணஂ ரோமஸஞ்ஜநநஂ லோமாபஹரணஂ பஸ்திகர்மோத்தரபஸ்திகர்ம பந்தஃ பத்ரதாநஂ கமிக்நஂ பஂஹணஂ விஷக்நஂ ஶிரோவிரேசநஂ நஸ்யஂ கவலதாரணஂ தூமோ மது ஸர்பிர்யந்த்ரமாஹாரோ ரக்ஷாவிதாநமிதி ||௮||

View original

तस्य व्रणस्य षष्टिरुपक्रमा भवन्ति | तद्यथा- अपतर्पणमालेपः परिषेकोऽभ्यङ्गः स्वेदो विम्लापनमुपनाहः पाचनं विस्रावणं स्नेहो वमनं विरेचनं छेदनं भेदनं दारणं लेखनमेषणमाहरणं व्यधनं विस्रावणं सीवनं सन्धानं पीडनं शोणितास्थापनं निर्वापणमुत्कारिका कषायो वर्तिः कल्कः सर्पिस्तैलं रसक्रियाऽवचूर्णनं व्रणधूपनमुत्सादनमवसादनं मृदुकर्म दारुणकर्म क्षारकर्माग्निकर्म कृष्णकर्म पाण्डुकर्म प्रतिसारणं रोमसञ्जननं लोमापहरणं बस्तिकर्मोत्तरबस्तिकर्म बन्धः पत्रदानं कृमिघ्नं बृंहणं विषघ्नं शिरोविरेचनं नस्यं कवलधारणं धूमो मधु सर्पिर्यन्त्रमाहारो रक्षाविधानमिति ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

தேஷு கஷாயோ வர்திஃ கல்கஃ ஸர்பிஸ்தைலஂ ரஸக்ரியாऽவசூர்ணநமிதி ஶோதநரோபணாநி, தேஷ்வஷ்டௌ ஶஸ்த்ரகத்யாஃ, ஶோணிதாஸ்தாபநஂ க்ஷாரோऽக்நிர்யந்த்ரமாஹாரோ ரக்ஷாவிதாநஂ பந்தவிதாநஂ சோக்தாநி, ஸ்நேஹஸ்வேதநவமநவிரேசநபஸ்த்யுத்தரபஸ்திஶிரோவிரேசநநஸ்யதூமகவலதாரணாந்யந்யத்ர வக்ஷ்யாமஃ , யதந்யதவஶிஷ்டமுபக்ரமஜாதஂ ததிஹ வக்ஷ்யதே ||௯||

View original

तेषु कषायो वर्तिः कल्कः सर्पिस्तैलं रसक्रियाऽवचूर्णनमिति शोधनरोपणानि, तेष्वष्टौ शस्त्रकृत्याः, शोणितास्थापनं क्षारोऽग्निर्यन्त्रमाहारो रक्षाविधानं बन्धविधानं चोक्तानि, स्नेहस्वेदनवमनविरेचनबस्त्युत्तरबस्तिशिरोविरेचननस्यधूमकवलधारणान्यन्यत्र वक्ष्यामः , यदन्यदवशिष्टमुपक्रमजातं तदिह वक्ष्यते ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

ஷட்விதஃ ப்ராகுபதிஷ்டஃ ஶோபஃ, தஸ்யைகாதஶோபக்ரமா பவந்த்யபதர்பணாதயோ விரேசநாந்தாஃ; தே ச விஶேஷேண ஶோதப்ரதீகாரே வர்தந்தே, வ்ரணபாவமாபந்நஸ்ய ச ந விருத்யந்தே; ஶேஷாஸ்து ப்ராயேண வ்ரணப்ரதீகாரஹேதவ ஏவ ||௧௦||

View original

षड्विधः प्रागुपदिष्टः शोफः, तस्यैकादशोपक्रमा भवन्त्यपतर्पणादयो विरेचनान्ताः; ते च विशेषेण शोथप्रतीकारे वर्तन्ते, व्रणभावमापन्नस्य च न विरुध्यन्ते; शेषास्तु प्रायेण व्रणप्रतीकारहेतव एव ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (11) · Śloka 11

அபதர்பணமாத்ய உபக்ரமஃ; ஏஷ ஸர்வஶோபாநாஂ ஸாமாந்யஃ ப்ரதாநதமஶ்ச ||௧௧||

View original

अपतर्पणमाद्य उपक्रमः; एष सर्वशोफानां सामान्यः प्रधानतमश्च ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (12) · Śloka 12

பவந்தி சாத்ர - தோஷோச்ச்ராயோபஶாந்த்யர்தஂ தோஷாநத்தஸ்ய தேஹிநஃ | அவேக்ஷ்ய தோஷஂ ப்ராணஂ ச கார்யஂ ஸ்யாதபதர்பணம் ||௧௨||

View original

भवन्ति चात्र - दोषोच्छ्रायोपशान्त्यर्थं दोषानद्धस्य देहिनः | अवेक्ष्य दोषं प्राणं च कार्यं स्यादपतर्पणम् ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (13) · Śloka 13

ஊர்த்வமாருததஷ்ணாக்ஷுந்முகஶோஷஶ்ரமாந்விதைஃ | ந கார்யஂ கர்பிணீவத்தபாலதுர்பலபீருபிஃ ||௧௩||

View original

ऊर्ध्वमारुततृष्णाक्षुन्मुखशोषश्रमान्वितैः | न कार्यं गर्भिणीवृद्धबालदुर्बलभीरुभिः ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (14) · Śloka 14

ஶோபேஷூத்திதமாத்ரேஷு வ்ரணேஷூக்ரருஜேஷு ச | யதாஸ்வைரௌஷதைர்லேபஂ ப்ரத்யேகஶ்யேந காரயேத் ||௧௪||

View original

शोफेषूत्थितमात्रेषु व्रणेषूग्ररुजेषु च | यथास्वैरौषधैर्लेपं प्रत्येकश्येन कारयेत् ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (15-16) · Śloka 16

யதா ப்ரவஜ்வலிதே வேஶ்மந்யம்பஸா பரிஷேசநம் | க்ஷிப்ரஂ ப்ரஶமயத்யக்நிமேவமாலேபநஂ ருஜஃ ||௧௫|| ப்ரஹ்லாதநே ஶோதநே ச ஶோபஸ்ய ஹரணே ததா | உத்ஸாதநே ரோபணே ச லேபஃ ஸ்யாத்து ததர்தகத் ||௧௬||

View original

यथा प्रवज्वलिते वेश्मन्यम्भसा परिषेचनम् | क्षिप्रं प्रशमयत्यग्निमेवमालेपनं रुजः ||१५|| प्रह्लादने शोधने च शोफस्य हरणे तथा | उत्सादने रोपणे च लेपः स्यात्तु तदर्थकृत् ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (17-18) · Śloka 18

வாதஶோபே து வேதநோபஶமார்தஂ ஸர்பிஸ்தைலதாந்யாம்லமாஂஸரஸவாதஹரௌஷதநிஷ்க்வாதைரஶீதைஃ பரிஷேகாந் குர்வீத, பித்தரக்தாபிகாதவிஷநிமித்தேஷு க்ஷீரகதமதுஶர்கரோதகேக்ஷுரஸமதுரௌஷதக்ஷீரவக்ஷநிஷ்க்வாதைரநுஷ்ணைஃ பரிஷேகாந் குர்வீத, ஶ்லேஷ்மஶோபே து தைலமூத்ரக்ஷாரோதகஸுராஶுக்தகபக்நௌஷதநிஷ்க்வாதைரஶீதைஃ பரிஷேகாந் குர்வீத ||௧௭|| யதாऽம்புபிஃ ஸிச்யமாநஃ ஶாந்திமக்நிர்நியச்சதி | தோஷாக்நிரேவஂ ஸஹஸா பரிஷேகேண ஶாம்யதி ||௧௮||

View original

वातशोफे तु वेदनोपशमार्थं सर्पिस्तैलधान्याम्लमांसरसवातहरौषधनिष्क्वाथैरशीतैः परिषेकान् कुर्वीत, पित्तरक्ताभिघातविषनिमित्तेषु क्षीरघृतमधुशर्करोदकेक्षुरसमधुरौषधक्षीरवृक्षनिष्क्वाथैरनुष्णैः परिषेकान् कुर्वीत, श्लेष्मशोफे तु तैलमूत्रक्षारोदकसुराशुक्तकफघ्नौषधनिष्क्वाथैरशीतैः परिषेकान् कुर्वीत ||१७|| यथाऽम्बुभिः सिच्यमानः शान्तिमग्निर्नियच्छति | दोषाग्निरेवं सहसा परिषेकेण शाम्यति ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (19-20) · Śloka 20

அப்யங்கஸ்து தோஷமாலோக்யோபயுக்தோ தோஷோபஶமஂ மதுதாஂ ச கரோதி ||௧௯|| ஸ்வேதவிம்லாபநாதீநாஂ க்ரியாணாஂ ப்ராக் ஸ உச்யதே | பஶ்சாத் கர்மஸு சாதிஷ்டஃ ஸ ச விஸ்ராவணாதிஷு ||௨௦||

View original

अभ्यङ्गस्तु दोषमालोक्योपयुक्तो दोषोपशमं मृदुतां च करोति ||१९|| स्वेदविम्लापनादीनां क्रियाणां प्राक् स उच्यते | पश्चात् कर्मसु चादिष्टः स च विस्रावणादिषु ||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (21) · Śloka 21

ருஜாவதாஂ தாருணாநாஂ கடிநாநாஂ ததைவ ச | ஶோபாநாஂ ஸ்வேதநஂ கார்யஂ யே சாப்யேவஂவிதா வ்ரணாஃ ||௨௧||

View original

रुजावतां दारुणानां कठिनानां तथैव च | शोफानां स्वेदनं कार्यं ये चाप्येवंविधा व्रणाः ||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (22) · Śloka 23

ஸ்திராணாஂ ருஜதாஂ மந்தஂ கார்யஂ விம்லாபநஂ பவேத் | அப்யஜ்ய ஸ்வேதயித்வா து வேணுநாட்யா ததஃ ஶநைஃ ||௨௨|| விமர்தயேத்பிஷக் ப்ராஜ்ஞஸ்தலேநாங்குஷ்டகேந வா |௨௩|

View original

स्थिराणां रुजतां मन्दं कार्यं विम्लापनं भवेत् | अभ्यज्य स्वेदयित्वा तु वेणुनाड्या ततः शनैः ||२२|| विमर्दयेद्भिषक् प्राज्ञस्तलेनाङ्गुष्ठकेन वा |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (23) · Śloka 24

ஶோபயோருபநாஹஂ து குர்யாதாமவிதக்தயோஃ ||௨௩|| அவிதக்தஃ ஶமஂ யாதி விதக்தஃ பாகமேதி ச |௨௪|

View original

शोफयोरुपनाहं तु कुर्यादामविदग्धयोः ||२३|| अविदग्धः शमं याति विदग्धः पाकमेति च |२४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (24-26) · Śloka 27

நிவர்ததே ந யஃ ஶோபோ விரேகாந்தைருபக்ரமைஃ ||௨௪|| தஸ்ய ஸம்பாசநஂ குர்யாத் ஸமாஹத்யௌஷதாநி து | ததிதக்ரஸுராஶுக்ததாந்யாம்லைர்யோஜிதாநி து ||௨௫|| ஸ்நிக்தாநி லவணீகத்ய பசேதுத்காரிகாஂ ஶுபாம் | ஸைரண்டபத்ரயா ஶோபஂ நாஹயேதுஷ்ணயா தயா ||௨௬|| ஹிதஂ ஸம்போஜநஂ சாபி பாகாயாபிமுகோ யதி |௨௭|

View original

निवर्तते न यः शोफो विरेकान्तैरुपक्रमैः ||२४|| तस्य सम्पाचनं कुर्यात् समाहृत्यौषधानि तु | दधितक्रसुराशुक्तधान्याम्लैर्योजितानि तु ||२५|| स्निग्धानि लवणीकृत्य पचेदुत्कारिकां शुभाम् | सैरण्डपत्रया शोफं नाहयेदुष्णया तया ||२६|| हितं सम्भोजनं चापि पाकायाभिमुखो यदि |२७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (27-29) · Śloka 30

வேதநோபஶமார்தாய ததா பாகஶமாய ச ||௨௭|| அசிரோத்பதிதே ஶோபே குர்யாச்சோணிதமோக்ஷணம் | ஸஶோபே கடிநே த்யாமே ஸரக்தே வேதநாவதி ||௨௮|| ஸஂரப்தே விஷமே சாபி வ்ரணே விஸ்ராவணஂ ஹிதம் | ஸவிஷே ச விஶேஷேண ஜலௌகோபிஃ பதைஸ்ததா ||௨௯|| வேதநாயாஃ ப்ரஶாந்த்யர்தஂ பாகஸ்யாப்ராப்தயே ததா |௩௦|

View original

वेदनोपशमार्थाय तथा पाकशमाय च ||२७|| अचिरोत्पतिते शोफे कुर्याच्छोणितमोक्षणम् | सशोफे कठिने ध्यामे सरक्ते वेदनावति ||२८|| संरब्धे विषमे चापि व्रणे विस्रावणं हितम् | सविषे च विशेषेण जलौकोभिः पदैस्तथा ||२९|| वेदनायाः प्रशान्त्यर्थं पाकस्याप्राप्तये तथा |३०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (30) · Śloka 31

ஸோபத்ரவாணாஂ ரூக்ஷாணாஂ கஶாநாஂ வ்ரணஶோஷிணாம் ||௩௦|| யதாஸ்வமௌஷதைஃ ஸித்தஂ ஸ்நேஹபாநஂ விதீயதே |௩௧|

View original

सोपद्रवाणां रूक्षाणां कृशानां व्रणशोषिणाम् ||३०|| यथास्वमौषधैः सिद्धं स्नेहपानं विधीयते |३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (31) · Śloka 32

உத்ஸந்நமாஂஸஶோபே து கபஜுஷ்டே விஶேஷதஃ ||௩௧|| ஸங்க்லிஷ்டஶ்யா(த்யா)மருதிரே வ்ரணே ப்ரச்சர்தநஂ ஹிதம் |௩௨|

View original

उत्सन्नमांसशोफे तु कफजुष्टे विशेषतः ||३१|| सङ्क्लिष्टश्या(ध्या)मरुधिरे व्रणे प्रच्छर्दनं हितम् |३२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (32) · Śloka 33

வாதபித்தப்ரதுஷ்டேஷு தீர்ககாலாநுபந்திஷு ||௩௨|| விரேசநஂ ப்ரஶஂஸந்தி வ்ரணேஷு வ்ரணகோவிதாஃ |௩௩|

View original

वातपित्तप्रदुष्टेषु दीर्घकालानुबन्धिषु ||३२|| विरेचनं प्रशंसन्ति व्रणेषु व्रणकोविदाः |३३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (33) · Śloka 34

அபாகேஷு து ரோகேஷு கடிநேஷு ஸ்திரேஷு ச ||௩௩|| ஸ்நாயுகோதாதிஷு ததா ச்சேதநஂ ப்ராப்தமுச்யதே |௩௪|

View original

अपाकेषु तु रोगेषु कठिनेषु स्थिरेषु च ||३३|| स्नायुकोथादिषु तथा च्छेदनं प्राप्तमुच्यते |३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (34) · Śloka 35

அந்தஃபூயேஷ்வவக்த்ரேஷு ததைவோத்ஸங்கவத்ஸ்வபி ||௩௪|| கதிமத்ஸு ச ரோகேஷு பேதநஂ ப்ராப்தமுச்யதே |௩௫|

View original

अन्तःपूयेष्ववक्त्रेषु तथैवोत्सङ्गवत्स्वपि ||३४|| गतिमत्सु च रोगेषु भेदनं प्राप्तमुच्यते |३५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (35-37) · Śloka 37

பாலவத்தாஸஹக்ஷீணபீரூணாஂ யோஷிதாமபி ||௩௫|| மர்மோபரி ச ஜாதேஷு ரோகேஷூக்தேஷு தாரணம் | ஸுபக்வே பிண்டிதே ஶோபே பீடநைருபபீடிதே ||௩௬|| பாகோத்வத்தேஷு தோஷேஷு தத்து கார்யஂ விஜாநதா | ஸுபிஷ்டைர்தாரணத்ரவ்யைர்யுக்தைஃ க்ஷாரேண வா புநஃ ||௩௭||

View original

बालवृद्धासहक्षीणभीरूणां योषितामपि ||३५|| मर्मोपरि च जातेषु रोगेषूक्तेषु दारणम् | सुपक्वे पिण्डिते शोफे पीडनैरुपपीडिते ||३६|| पाकोद्वृत्तेषु दोषेषु तत्तु कार्यं विजानता | सुपिष्टैर्दारणद्रव्यैर्युक्तैः क्षारेण वा पुनः ||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (38-39) · Śloka 39

கடிநாந் ஸ்தூலவத்தௌஷ்டாந் தீர்யமாணாந் புநஃ புநஃ | கடிநோத்ஸந்நமாஂஸாஂஶ்ச லேகநேநாசரேத்பிஷக் ||௩௮|| ஸமஂ லிகேத் ஸுலிகிதஂ லிகேந்நிரவஶேஷதஃ | வர்த்மநாஂ து ப்ரமாணேந ஸமஂ ஶஸ்த்ரேண நிர்லிகேத் ||௩௯||

View original

कठिनान् स्थूलवृत्तौष्ठान् दीर्यमाणान् पुनः पुनः | कठिनोत्सन्नमांसांश्च लेखनेनाचरेद्भिषक् ||३८|| समं लिखेत् सुलिखितं लिखेन्निरवशेषतः | वर्त्मनां तु प्रमाणेन समं शस्त्रेण निर्लिखेत् ||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (40) · Śloka 40

க்ஷௌமஂ ப்லோதஂ பிசுஂ பேநஂ யாவஶூகஂ ஸஸைந்தவம் | கர்கஶாநி ச பத்ராணி லேகநார்தே ப்ரதாபயேத் ||௪௦||

View original

क्षौमं प्लोतं पिचुं फेनं यावशूकं ससैन्धवम् | कर्कशानि च पत्राणि लेखनार्थे प्रदापयेत् ||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (41-42) · Śloka 42

நாடீவ்ரணாஞ் ஶல்யகர்பாநுந்மார்க்யுத்ஸங்கிநஃ ஶநைஃ | கரீரபாலாங்குலிபிரேஷண்யா வைஷயேத்பிஷக் ||௪௧|| நேத்ரவர்த்மகுதாப்யாஸநாட்யோऽவக்த்ராஃ ஸஶோணிதாஃ | சுச்சூபோதகஜைஃ ஶ்லக்ஷ்ணைஃ கரீரைரேஷயேத்து தாஃ ||௪௨||

View original

नाडीव्रणाञ् शल्यगर्भानुन्मार्ग्युत्सङ्गिनः शनैः | करीरबालाङ्गुलिभिरेषण्या वैषयेद्भिषक् ||४१|| नेत्रवर्त्मगुदाभ्यासनाड्योऽवक्त्राः सशोणिताः | चुच्चूपोदकजैः श्लक्ष्णैः करीरैरेषयेत्तु ताः ||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (43) · Śloka 43

ஸஂவதாஸஂவதாஸ்யேஷு வ்ரணேஷு மதிமாந் பிஷக் | யதோக்தமாஹரேச்சல்யஂ ப்ராப்தோத்தரணலக்ஷணம் ||௪௩||

View original

संवृतासंवृतास्येषु व्रणेषु मतिमान् भिषक् | यथोक्तमाहरेच्छल्यं प्राप्तोद्धरणलक्षणम् ||४३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (44) · Śloka 44

ரோகே வ்யதநஸாத்யே து யதோத்தேஶஂ ப்ரமாணதஃ | ஶஸ்த்ரஂ நிதத்யாத்தோஷஂ ச ஸ்ராவயேத் கீர்திதஂ யதா ||௪௪||

View original

रोगे व्यधनसाध्ये तु यथोद्देशं प्रमाणतः | शस्त्रं निदध्याद्दोषं च स्रावयेत् कीर्तितं यथा ||४४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (45) · Śloka 45

அபாகோபத்ருதா யே ச மாஂஸஸ்தா விவதாஶ்ச யே | யதோக்தஂ ஸீவநஂ தேஷு கார்யஂ ஸந்தாநமேவ ச ||௪௫||

View original

अपाकोपद्रुता ये च मांसस्था विवृताश्च ये | यथोक्तं सीवनं तेषु कार्यं सन्धानमेव च ||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (46-47) · Śloka 47

பூயகர்பாநணுத்வாராந் வ்ரணாந்மர்மகதாநபி | யதோக்தைஃ பீடநத்ரவ்யைஃ ஸமந்தாத் பரிபீடயேத் ||௪௬|| ஶுஷ்யமாணமுபேக்ஷேத ப்ரதேஹஂ பீடநஂ ப்ரதி | ந சாபிமுகமாலிம்பேத்ததா தோஷஃ ப்ரஸிச்யதே ||௪௭||

View original

पूयगर्भानणुद्वारान् व्रणान्मर्मगतानपि | यथोक्तैः पीडनद्रव्यैः समन्तात् परिपीडयेत् ||४६|| शुष्यमाणमुपेक्षेत प्रदेहं पीडनं प्रति | न चाभिमुखमालिम्पेत्तथा दोषः प्रसिच्यते ||४७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (48) · Śloka 48

தைஸ்தைர்நிமித்தைர்பஹுதா ஶோணிதே ப்ரஸ்ருதே பஶம் | கார்யஂ யதோக்தஂ வைத்யேந ஶோணிதாஸ்தாபநஂ பவேத் ||௪௮||

View original

तैस्तैर्निमित्तैर्बहुधा शोणिते प्रस्रुते भृशम् | कार्यं यथोक्तं वैद्येन शोणितास्थापनं भवेत् ||४८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (49-50) · Śloka 50

தாஹபாகஜ்வரவதாஂ வ்ரணாநாஂ பித்தகோபதஃ | ரக்தேந சாபிபூதாநாஂ கார்யஂ நிர்வாபணஂ பவேத் ||௪௯|| யதோக்தைஃ ஶீதலத்ரவ்யைஃ க்ஷீரபிஷ்டைர்கதாப்லுதைஃ | திஹ்யாதபஹலாந் ஸேகாந் ஸுஶீதாஂஶ்சாவசாரயேத் ||௫௦||

View original

दाहपाकज्वरवतां व्रणानां पित्तकोपतः | रक्तेन चाभिभूतानां कार्यं निर्वापणं भवेत् ||४९|| यथोक्तैः शीतलद्रव्यैः क्षीरपिष्टैर्घृताप्लुतैः | दिह्यादबहलान् सेकान् सुशीतांश्चावचारयेत् ||५०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (51-52) · Śloka 53

வ்ரணேஷு க்ஷீணமாஂஸேஷு தநுஸ்ராவிஷ்வபாகிஷு | தோதகாடிந்யபாருஷ்யஶூலவேபதுமத்ஸு ச ||௫௧|| வாதக்நவர்கேऽம்லகணே காகோல்யாதிகணே ததா | ஸ்நைஹிகேஷு ச பீஜேஷு பசேதுத்காரிகாஂ ஶுபாம் ||௫௨|| தேஷாஂ ச ஸ்வேதநஂ கார்யஂ ஸ்திராணாஂ வேதநாவதாம் |௫௩|

View original

व्रणेषु क्षीणमांसेषु तनुस्राविष्वपाकिषु | तोदकाठिन्यपारुष्यशूलवेपथुमत्सु च ||५१|| वातघ्नवर्गेऽम्लगणे काकोल्यादिगणे तथा | स्नैहिकेषु च बीजेषु पचेदुत्कारिकां शुभाम् ||५२|| तेषां च स्वेदनं कार्यं स्थिराणां वेदनावताम् |५३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (53) · Śloka 54

துர்கந்தாநாஂ க்லேதவதாஂ பிச்சிலாநாஂ விஶேஷதஃ ||௫௩|| கஷாயைஃ ஶோதநஂ கார்யஂ ஶோதநைஃ ப்ராகுதீரிதைஃ |௫௪|

View original

दुर्गन्धानां क्लेदवतां पिच्छिलानां विशेषतः ||५३|| कषायैः शोधनं कार्यं शोधनैः प्रागुदीरितैः |५४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (54-55) · Śloka 56

அந்தஃஶல்யாநணுமுகாந் கம்பீராந் மாஂஸஸஂஶ்ரிதாந் ஶோதநத்ரவ்யயுக்தாபிர்வர்திபிஸ்தாந் யதாக்ரமம் ||௫௪|| பூதிமாஂஸப்ரதிச்சந்நாந் மஹாதோஷாஂஶ்ச ஶோதயேத் ||௫௫|| கல்கீகதைர்யதாலாபஂ வர்தித்ரவ்யைஃ புரோதிதைஃ |௫௬|

View original

अन्तःशल्यानणुमुखान् गम्भीरान् मांससंश्रितान् शोधनद्रव्ययुक्ताभिर्वर्तिभिस्तान् यथाक्रमम् ||५४|| पूतिमांसप्रतिच्छन्नान् महादोषांश्च शोधयेत् ||५५|| कल्कीकृतैर्यथालाभं वर्तिद्रव्यैः पुरोदितैः |५६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 40 (56) · Śloka 57

பித்தப்ரதுஷ்டாந் கம்பீராந் தாஹபாகப்ரபீடிதாந் ||௫௬|| கார்பாஸீபலமிஶ்ரேண ஜயேச்சோதநஸர்பிஷா |௫௭|

View original

पित्तप्रदुष्टान् गम्भीरान् दाहपाकप्रपीडितान् ||५६|| कार्पासीफलमिश्रेण जयेच्छोधनसर्पिषा |५७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 41 (57) · Śloka 58

உத்ஸந்நமாஂஸாநஸ்நிக்தாநல்பஸ்ராவாந் வ்ரணாஂஸ்ததா ||௫௭|| ஸர்ஷபஸ்நேஹயுக்தேந தீமாஂஸ்தைலேந ஶோதயேத் |௫௮|

View original

उत्सन्नमांसानस्निग्धानल्पस्रावान् व्रणांस्तथा ||५७|| सर्षपस्नेहयुक्तेन धीमांस्तैलेन शोधयेत् |५८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 42 (58-61) · Śloka 61

தைலேநாஶுத்யமாநாநாஂ ஶோதநீயாஂ ரஸக்ரியாம் ||௫௮|| வ்ரணாநாஂ ஸ்திரமாஂஸாநாஂ குர்யாத்த்ரவ்யைருதீரிதைஃ | கஷாயே விதிவத்தேஷாஂ கதே சாதிஶ்ரயேத் புநஃ ||௫௯|| ஸுராஷ்ட்ரஜாஂ ஸகாஸீஸாஂ தத்யாச்சாபி மநஃஶிலாம் | ஹரிதாலஂ ச மதிமாஂஸ்ததஸ்தாமவசாரயேத் ||௬௦|| மாதுலுங்கரஸோபேதாஂ ஸக்ஷௌத்ராமதிமர்திதாம் | வ்ரணேஷு தத்த்வா தாஂ திஷ்டேத்த்ரீஂஸ்த்ரீஂஶ்ச திவஸாந் பரம் ||௬௧||

View original

तैलेनाशुध्यमानानां शोधनीयां रसक्रियाम् ||५८|| व्रणानां स्थिरमांसानां कुर्याद्द्रव्यैरुदीरितैः | कषाये विधिवत्तेषां कृते चाधिश्रयेत् पुनः ||५९|| सुराष्ट्रजां सकासीसां दद्याच्चापि मनःशिलाम् | हरितालं च मतिमांस्ततस्तामवचारयेत् ||६०|| मातुलुङ्गरसोपेतां सक्षौद्रामतिमर्दिताम् | व्रणेषु दत्त्वा तां तिष्ठेत्त्रींस्त्रींश्च दिवसान् परम् ||६१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 43 (62) · Śloka 62

மேதோஜுஷ்டாநகம்பீராந் துர்கந்தாஂஶ்சூர்ணஶோதநைஃ | உபாசரேத் பிஷக் ப்ராஜ்ஞஃ ஶ்லக்ஷ்ணைஃ ஶோதநவர்திஜைஃ ||௬௨||

View original

मेदोजुष्टानगम्भीरान् दुर्गन्धांश्चूर्णशोधनैः | उपाचरेत् भिषक् प्राज्ञः श्लक्ष्णैः शोधनवर्तिजैः ||६२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 44 (63) · Śloka 63

ஶுத்தலக்ஷணயுக்தாநாஂ கஷாயஂ ரோபணஂ ஹிதம் | தத்ர கார்யஂ யதோத்திஷ்டைர்த்ரவ்யைர்வைத்யேந ஜாநதா ||௬௩||

View original

शुद्धलक्षणयुक्तानां कषायं रोपणं हितम् | तत्र कार्यं यथोद्दिष्टैर्द्रव्यैर्वैद्येन जानता ||६३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 45 (64) · Śloka 64

அவேதநாநாஂ ஶுத்தாநாஂ கம்பீராணாஂ ததைவ ச | ஹிதா ரோபணவர்த்யங்ககதா ரோபணவர்தயஃ ||௬௪||

View original

अवेदनानां शुद्धानां गम्भीराणां तथैव च | हिता रोपणवर्त्यङ्गकृता रोपणवर्तयः ||६४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 46 (65-69) · Śloka 70

அபேதபூதிமாஂஸாநாஂ மாஂஸஸ்தாநாமரோஹதாம் | கல்கஃ ஸஂரோஹணஃ கார்யஸ்திலஜோ மதுஸஂயுதஃ ||௬௫|| ஸ மாதுர்யாத்ததௌஷ்ண்யாச்ச ஸ்நேஹாச்சாநிலநாஶநஃ | கஷாயபாவாந்மாதுர்யாத்திக்தத்வாச்சாபி பித்தஹத் ||௬௬|| ஔஷ்ண்யாத் கஷாயபாவாச்ச திக்தத்வாச்ச கபே ஹிதஃ | ஶோதயேத்ரோபயேச்சாபி யுக்தஃ ஶோதநரோபணைஃ ||௬௭|| நிம்பபத்ரமதுப்யாஂ து யுக்தஃ ஸஂஶோதநஃ ஸ்மதஃ | பூர்வாப்யாஂ ஸர்பிஷா சாபி யுக்தஶ்சாப்யுபரோபணஃ ||௬௮|| திலவத்யவகல்கஂ து கேசிதாஹுர்மநீஷிணஃ | ஶமயேதவிதக்தஂ ச விதக்தமபி பாசயேத் ||௬௯|| பக்வஂ பிநத்தி பிந்நஂ ச ஶோதயேத்ரோபயேத்ததா |௭௦|

View original

अपेतपूतिमांसानां मांसस्थानामरोहताम् | कल्कः संरोहणः कार्यस्तिलजो मधुसंयुतः ||६५|| स माधुर्यात्तथौष्ण्याच्च स्नेहाच्चानिलनाशनः | कषायभावान्माधुर्यात्तिक्तत्वाच्चापि पित्तहृत् ||६६|| औष्ण्यात् कषायभावाच्च तिक्तत्वाच्च कफे हितः | शोधयेद्रोपयेच्चापि युक्तः शोधनरोपणैः ||६७|| निम्बपत्रमधुभ्यां तु युक्तः संशोधनः स्मृतः | पूर्वाभ्यां सर्पिषा चापि युक्तश्चाप्युपरोपणः ||६८|| तिलवद्यवकल्कं तु केचिदाहुर्मनीषिणः | शमयेदविदग्धं च विदग्धमपि पाचयेत् ||६९|| पक्वं भिनत्ति भिन्नं च शोधयेद्रोपयेत्तथा |७०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 47 (70) · Śloka 71

பித்தரக்தவிஷாகந்தூந் கம்பீராநபி ச வ்ரணாந் ||௭௦|| ரோபயேத்ரோபணீயேந க்ஷீரஸித்தேந ஸர்பிஷா |௭௧|

View original

पित्तरक्तविषागन्तून् गम्भीरानपि च व्रणान् ||७०|| रोपयेद्रोपणीयेन क्षीरसिद्धेन सर्पिषा |७१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 48 (71) · Śloka 72

கபவாதாபிபூதாநாஂ வ்ரணாநாஂ மதிமாந் பிஷக் ||௭௧|| காரயேத்ரோபணஂ தைலஂ பேஷஜைஸ்தத்யதோதிதைஃ |௭௨|

View original

कफवाताभिभूतानां व्रणानां मतिमान् भिषक् ||७१|| कारयेद्रोपणं तैलं भेषजैस्तद्यथोदितैः |७२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 49 (72) · Śloka 73

அபந்த்யாநாஂ சலஸ்தாநாஂ ஶுத்தாநாஂ ச ப்ரதுஷ்யதாம் ||௭௨|| த்விஹரித்ராயுதாஂ குர்யாத்ரோபணார்தாஂ ரஸக்ரியாம் |௭௩|

View original

अबन्ध्यानां चलस्थानां शुद्धानां च प्रदुष्यताम् ||७२|| द्विहरिद्रायुतां कुर्याद्रोपणार्थां रसक्रियाम् |७३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 50 (73) · Śloka 74

ஸமாநாஂ ஸ்திரமாஂஸாநாஂ த்வக்ஸ்தாநாஂ ரோபணஂ பிஷக் ||௭௩|| சூர்ணஂ விதத்யாந்மதிமாந் ப்ராக்ஸ்தாநோக்தோ விதிர்யதா |௭௪|

View original

समानां स्थिरमांसानां त्वक्स्थानां रोपणं भिषक् ||७३|| चूर्णं विदध्यान्मतिमान् प्राक्स्थानोक्तो विधिर्यथा |७४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 51 (74) · Śloka 75

ஶோதநோ ரோபணஶ்சைவ விதிர்யோऽயஂ ப்ரகீர்திதஃ ||௭௪|| ஸர்வவ்ரணாநாஂ ஸாமாந்யேநோக்தோ தோஷாவிஶேஷதஃ |௭௫|

View original

शोधनो रोपणश्चैव विधिर्योऽयं प्रकीर्तितः ||७४|| सर्वव्रणानां सामान्येनोक्तो दोषाविशेषतः |७५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 52 (75) · Śloka 76

ஏஷ ஆகமஸித்தத்வாத்ததைவ பலதர்ஶநாத் ||௭௫|| மந்த்ரவத் ஸம்ப்ரயோக்தவ்யோ ந மீமாஂஸ்யஃ கதஞ்சந |௭௬|

View original

एष आगमसिद्धत्वात्तथैव फलदर्शनात् ||७५|| मन्त्रवत् सम्प्रयोक्तव्यो न मीमांस्यः कथञ्चन |७६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 53 (76) · Śloka 77

ஸ்வபுத்த்யா சாபி விபஜேத் கஷாயாதிஷு ஸப்தஸு ||௭௬|| பேஷஜாநி யதாயோகஂ யாந்யுக்தாநி புரா மயா |௭௭|

View original

स्वबुद्ध्या चापि विभजेत् कषायादिषु सप्तसु ||७६|| भेषजानि यथायोगं यान्युक्तानि पुरा मया |७७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 54 (77-79) · Śloka 80

ஆத்யே த்வே பஞ்சமூல்யௌ து கணோ யஶ்சாநிலாபஹஃ ||௭௭|| ஸ வாததுஷ்டே தாதவ்யஃ கஷாயாதிஷு ஸப்தஸு | ந்யக்ரோதாதிர்கணோ யஸ்து காகோல்யாதிஶ்ச யஃ ஸ்மதஃ ||௭௮|| தௌ பித்ததுஷ்டே தாதவ்யௌ கஷாயாதிஷு ஸப்தஸு | ஆரக்வதாதிஸ்து கணோ யஶ்சோஷ்ணஃ பரிகீர்திதஃ ||௭௯|| தௌ தேயௌ கபதுஷ்டே து, ஸஂஸஷ்டே ஸஂயுதா கணாஃ |௮௦|

View original

आद्ये द्वे पञ्चमूल्यौ तु गणो यश्चानिलापहः ||७७|| स वातदुष्टे दातव्यः कषायादिषु सप्तसु | न्यग्रोधादिर्गणो यस्तु काकोल्यादिश्च यः स्मृतः ||७८|| तौ पित्तदुष्टे दातव्यौ कषायादिषु सप्तसु | आरग्वधादिस्तु गणो यश्चोष्णः परिकीर्तितः ||७९|| तौ देयौ कफदुष्टे तु, संसृष्टे संयुता गणाः |८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 55 (80) · Śloka 81

வாதாத்மகாநுக்ரருஜாந் ஸாஸ்ராவாநபி ச வ்ரணாந் ||௮௦|| ஸக்ஷௌமயவஸர்பிர்பிர்தூபநாங்கைஶ்ச தூபயேத் |௮௧|

View original

वातात्मकानुग्ररुजान् सास्रावानपि च व्रणान् ||८०|| सक्षौमयवसर्पिर्भिर्धूपनाङ्गैश्च धूपयेत् |८१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 56 (81-82) · Śloka 83

பரிஶுஷ்கால்பமாஂஸாநாஂ கம்பீராணாஂ ததைவ ச ||௮௧|| குர்யாதுத்ஸாதநீயாநி ஸர்பீஂஷ்யாலேபநாநி ச | மாஂஸாஶிநாஂ ச மாஂஸாநி பக்ஷயேத்விதிவந்நரஃ ||௮௨|| விஶுத்தமநஸஸ்தஸ்ய மாஂஸஂ மாஂஸேந வர்ததே |௮௩|

View original

परिशुष्काल्पमांसानां गम्भीराणां तथैव च ||८१|| कुर्यादुत्सादनीयानि सर्पींष्यालेपनानि च | मांसाशिनां च मांसानि भक्षयेद्विधिवन्नरः ||८२|| विशुद्धमनसस्तस्य मांसं मांसेन वर्धते |८३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 57 (83) · Śloka 84

உத்ஸந்நமதுமாஂஸாநாஂ வ்ரணாநாமவஸாதநம் ||௮௩|| குர்யாத்த்ரவ்யைர்யதோத்திஷ்டைஶ்சூர்ணிதைர்மதுநா ஸஹ |௮௪|

View original

उत्सन्नमृदुमांसानां व्रणानामवसादनम् ||८३|| कुर्याद्द्रव्यैर्यथोद्दिष्टैश्चूर्णितैर्मधुना सह |८४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 58 (84-85) · Śloka 86

கடிநாநாமமாஂஸாநாஂ துஷ்டாநாஂ மாதரிஶ்வநா ||௮௪|| மத்வீ க்ரியா விதாதவ்யா ஶோணிதஂ சாபி மோக்ஷயேத் | வாதக்நௌஷதஸஂயுக்தாந் ஸ்நேஹாந் ஸேகாஂஶ்ச காரயேத் ||௮௫|| மதுத்வமாஶுரோஹஂ ச காடோ பந்தஃ கரோதி ஹி |௮௬|

View original

कठिनानाममांसानां दुष्टानां मातरिश्वना ||८४|| मृद्वी क्रिया विधातव्या शोणितं चापि मोक्षयेत् | वातघ्नौषधसंयुक्तान् स्नेहान् सेकांश्च कारयेत् ||८५|| मृदुत्वमाशुरोहं च गाढो बन्धः करोति हि |८६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 59 (86-87) · Śloka 87

வ்ரணேஷு மதுமாஂஸேஷு தாருணீகரணஂ ஹிதம் | தவப்ரியங்க்வஶோகாநாஂ ரோஹிண்யாஶ்ச த்வசஸ்ததா ||௮௬|| த்ரிபலாதாதகீபுஷ்பரோத்ரஸர்ஜரஸாந் ஸமாந் | கத்வா ஸூக்ஷ்மாணி சூர்ணாநி வ்ரணஂ தைரவசூர்ணயேத் ||௮௭||

View original

व्रणेषु मृदुमांसेषु दारुणीकरणं हितम् | धवप्रियङ्ग्वशोकानां रोहिण्याश्च त्वचस्तथा ||८६|| त्रिफलाधातकीपुष्परोध्रसर्जरसान् समान् | कृत्वा सूक्ष्माणि चूर्णानि व्रणं तैरवचूर्णयेत् ||८७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 60 (88) · Śloka 88

உத்ஸந்நமாஂஸாந் கடிநாந் கண்டூயுக்தாஂஶ்சிரோத்திதாந் | ததைவ கலு துஃஶோத்யாஞ் ஶோதயேத் க்ஷாரகர்மணா ||௮௮||

View original

उत्सन्नमांसान् कठिनान् कण्डूयुक्तांश्चिरोत्थितान् | तथैव खलु दुःशोध्याञ् शोधयेत् क्षारकर्मणा ||८८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 61 (89) · Śloka 89

ஸ்ரவதோऽஶ்மபவாந்மூத்ரஂ யே சாந்யே ரக்தவாஹிநஃ | நிஃஶேஷச்சிந்நஸந்தீஂஶ்ச ஸாதயேதக்நிகர்மணா ||௮௯||

View original

स्रवतोऽश्मभवान्मूत्रं ये चान्ये रक्तवाहिनः | निःशेषच्छिन्नसन्धींश्च साधयेदग्निकर्मणा ||८९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 62 (89-93) · Śloka 94

துரூடத்வாத்து ஶுக்லாநாஂ கஷ்ணகர்ம ஹிதஂ பவேத் | பல்லாதகாந் வாஸயேத்து க்ஷீரே ப்ராங்மூத்ரபாவிதாந் | ததோ த்விதாச்சேதயித்வா லௌஹே கும்பே நிதாபயேத் ||௯௦|| கும்பேऽந்யஸ்மிந் நிகாதே து தஂ கும்பமத யோஜயேத் | முகஂ முகேந ஸந்தாய கோமயைர்தாஹயேத்ததஃ ||௯௧|| யஃ ஸ்நேஹஶ்ச்யவதே தஸ்மாத்க்ராஹயேத்தஂ ஶநைர்பிஷக் | க்ராம்யாநூபஶபாந் தக்த்வா ஸூக்ஷ்மசூர்ணாநி காரயேத் ||௯௨|| தைலேநாநேந ஸஂஸஷ்டஂ ஶுக்லமாலேபயேத்வ்ரணம் | பல்லாதகவிதாநேந ஸாரஸ்நேஹாஂஸ்து காரயேத் ||௯௩|| யே ச கேசித் பலஸ்நேஹா விதாநஂ தேஷு பூர்வவத் |௯௪|

View original

दुरूढत्वात्तु शुक्लानां कृष्णकर्म हितं भवेत् | भल्लातकान् वासयेत्तु क्षीरे प्राङ्मूत्रभावितान् | ततो द्विधाच्छेदयित्वा लौहे कुम्भे निधापयेत् ||९०|| कुम्भेऽन्यस्मिन् निखाते तु तं कुम्भमथ योजयेत् | मुखं मुखेन सन्धाय गोमयैर्दाहयेत्ततः ||९१|| यः स्नेहश्च्यवते तस्माद्ग्राहयेत्तं शनैर्भिषक् | ग्राम्यानूपशफान् दग्ध्वा सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् ||९२|| तैलेनानेन संसृष्टं शुक्लमालेपयेद्व्रणम् | भल्लातकविधानेन सारस्नेहांस्तु कारयेत् ||९३|| ये च केचित् फलस्नेहा विधानं तेषु पूर्ववत् |९४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 63 (94-98) · Śloka 99

துரூடத்வாத்து கஷ்ணாநாஂ பாண்டுகர்ம ஹிதஂ பவேத் ||௯௪|| ஸப்தராத்ரஂ ஸ்திதஂ க்ஷீரே சாகலே ரோஹிணீபலம் | தேநைவ பிஷ்டஂ ஸுஶ்லக்ஷ்ணஂ ஸவர்ணகரணஂ ஹிதம் ||௯௫|| நவஂ கபாலிகாசூர்ணஂ வைதுலஂ ஸர்ஜநாம ச | காஸீஸஂ மதுகஂ சைவ க்ஷௌத்ரயுக்தஂ ப்ரலேபயேத் ||௯௬|| கபித்தமுத்ததே மாஂஸே மூத்ரேணாஜேந பூரயேத் | காஸீஸஂ ரோசநாஂ துத்தஂ ஹரிதாலஂ மநஃஶிலாம் ||௯௭|| வேணுநிர்லேகநஂ சாபி ப்ரபுந்நாடரஸாஞ்ஜநம் | அதஸ்தாதர்ஜுநஸ்யைதந்மாஸஂ பூமௌ நிதாபயேத் ||௯௮|| மாஸாதூர்த்வஂ ததஸ்தேந கஷ்ணமாலேபயேத்வ்ரணம் |௯௯|

View original

दुरूढत्वात्तु कृष्णानां पाण्डुकर्म हितं भवेत् ||९४|| सप्तरात्रं स्थितं क्षीरे छागले रोहिणीफलम् | तेनैव पिष्टं सुश्लक्ष्णं सवर्णकरणं हितम् ||९५|| नवं कपालिकाचूर्णं वैदुलं सर्जनाम च | कासीसं मधुकं चैव क्षौद्रयुक्तं प्रलेपयेत् ||९६|| कपित्थमुद्धृते मांसे मूत्रेणाजेन पूरयेत् | कासीसं रोचनां तुत्थं हरितालं मनःशिलाम् ||९७|| वेणुनिर्लेखनं चापि प्रपुन्नाडरसाञ्जनम् | अधस्तादर्जुनस्यैतन्मासं भूमौ निधापयेत् ||९८|| मासादूर्ध्वं ततस्तेन कृष्णमालेपयेद्व्रणम् |९९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 64 (99-100) · Śloka 100

குக்குடாண்டகபாலாநி கதகஂ மதுகஂ ஸமம் ||௯௯|| ததா ஸமுத்ரமண்டூகீ மணிசூர்ணஂ ச தாபயேத் | குடிகா மூத்ரபிஷ்டாஸ்தா வ்ரணாநாஂ ப்ரதிஸாரணம் ||௧௦௦||

View original

कुक्कुटाण्डकपालानि कतकं मधुकं समम् ||९९|| तथा समुद्रमण्डूकी मणिचूर्णं च दापयेत् | गुटिका मूत्रपिष्टास्ता व्रणानां प्रतिसारणम् ||१००||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 65 (101-103) · Śloka 103

ஹஸ்திதந்தமஸீஂ கத்வா முக்யஂ சைவ ரஸாஞ்ஜநம் | ரோமாண்யேதேந ஜாயந்தே லேபாத்பாணிதலேஷ்வபி ||௧௦௧|| சதுஷ்பதாநாஂ த்வக்ரோமகுரஶங்காஸ்திபஸ்மநா | தைலாக்தா சூர்ணிதா பூமிர்பவேத்ரோமவதீ புநஃ ||௧௦௨|| காஸீஸஂ நக்தமாலஸ்ய பல்லவாஂஶ்சைவ ஸஂஹரேத் | கபித்தரஸபிஷ்டாநி ரோமஸஞ்ஜநநஂ பரம் ||௧௦௩||

View original

हस्तिदन्तमसीं कृत्वा मुख्यं चैव रसाञ्जनम् | रोमाण्येतेन जायन्ते लेपात्पाणितलेष्वपि ||१०१|| चतुष्पदानां त्वग्रोमखुरशृङ्गास्थिभस्मना | तैलाक्ता चूर्णिता भूमिर्भवेद्रोमवती पुनः ||१०२|| कासीसं नक्तमालस्य पल्लवांश्चैव संहरेत् | कपित्थरसपिष्टानि रोमसञ्जननं परम् ||१०३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 66 (104-108) · Śloka 108

ரோமாகீர்ணோ வ்ரணோ யஸ்து ந ஸம்யகுபரோஹதி | க்ஷுரகர்தரிஸந்தஂஶைஸ்தஸ்ய ரோமாணி நிர்ஹரேத் ||௧௦௪|| (ஶங்கசூர்ணஸ்ய பாகௌ த்வௌ ஹரிதாலஂ ச பாகிகம் | ஶுக்தேந ஸஹ பிஷ்டாநி லோமஶாதநமுத்தமம்) ||௧௦௫|| தைலஂ பல்லாதகஸ்யாத ஸ்நுஹீக்ஷீரஂ ததைவ ச | ப்ரகஹ்யைகத்ர மதிமாந் ரோமஶாதநமுத்தமம் ||௧௦௬|| கதலீதீர்கவந்தாப்யாஂ பஸ்மாலஂ லவணஂ ஶமீபீஜஂ ஶீதோதபிஷ்டஂ வா ரோமஶாதநமாசரேத் ||௧௦௭|| ஆகாரகோதிகாபுச்சஂ ரம்பாऽऽலஂ பீஜமைங்குதம் | தக்த்வா தத்பஸ்மதைலாம்பு ஸூர்யபக்வஂ கசாந்தகத் ||௧௦௮||

View original

रोमाकीर्णो व्रणो यस्तु न सम्यगुपरोहति | क्षुरकर्तरिसन्दंशैस्तस्य रोमाणि निर्हरेत् ||१०४|| (शङ्खचूर्णस्य भागौ द्वौ हरितालं च भागिकम् | शुक्तेन सह पिष्टानि लोमशातनमुत्तमम्) ||१०५|| तैलं भल्लातकस्याथ स्नुहीक्षीरं तथैव च | प्रगृह्यैकत्र मतिमान् रोमशातनमुत्तमम् ||१०६|| कदलीदीर्घवृन्ताभ्यां भस्मालं लवणं शमीबीजं शीतोदपिष्टं वा रोमशातनमाचरेत् ||१०७|| आगारगोधिकापुच्छं रम्भाऽऽलं बीजमैङ्गुदम् | दग्ध्वा तद्भस्मतैलाम्बु सूर्यपक्वं कचान्तकृत् ||१०८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 67 (109) · Śloka 109

வாததுஷ்டோ வ்ரணோ யஸ்து ரூக்ஷஶ்சாத்யர்தவேதநஃ | அதஃகாயே விஶேஷேண தத்ர பஸ்திர்விதீயதே ||௧௦௯||

View original

वातदुष्टो व्रणो यस्तु रूक्षश्चात्यर्थवेदनः | अधःकाये विशेषेण तत्र बस्तिर्विधीयते ||१०९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 68 (110) · Śloka 110

மூத்ராகாதே மூத்ரதோஷே ஶுக்ரதோஷேऽஶ்மரீவ்ரணே | ததைவார்தவதோஷே ச பஸ்திரப்யுத்தரோ ஹிதஃ ||௧௧௦||

View original

मूत्राघाते मूत्रदोषे शुक्रदोषेऽश्मरीव्रणे | तथैवार्तवदोषे च बस्तिरप्युत्तरो हितः ||११०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 69 (111) · Śloka 111

யஸ்மாச்சுத்யதி பந்தேந வ்ரணோ யாதி ச மார்தவம் | ரோஹத்யபி ச நிஃஶங்கஸ்தஸ்மாத்பந்தோ விதீயதே ||௧௧௧||

View original

यस्माच्छुध्यति बन्धेन व्रणो याति च मार्दवम् | रोहत्यपि च निःशङ्कस्तस्माद्बन्धो विधीयते ||१११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 70 (112-118) · Śloka 118

ஸ்திராணாமல்பமாஂஸாநாஂ ரௌக்ஷ்யாதநுபரோஹதாம் | பத்ரதாநஂ பவேத் கார்யஂ யதாதோஷஂ யதர்து ச ||௧௧௨|| ஏரண்டபூர்ஜபூதீகஹரித்ராணாஂ து வாதஜே | பத்ரமாஶ்வபலஂ யச்ச காஶ்மரீபத்ரமேவ ச ||௧௧௩|| பத்ராணி க்ஷீரவக்ஷாணாமௌதகாநி ததைவ ச | தூஷிதே ரக்தபித்தாப்யாஂ வ்ரணே தத்யாத்விசக்ஷணஃ ||௧௧௪|| பாடாமூர்வாகுடூசீநாஂ காகமாசீஹரித்ரயோஃ | பத்ரஂ ச ஶுகநாஸாயா யோஜயேத் கபஜே வ்ரணே ||௧௧௫|| அகர்கஶமவிச்சிந்நமஜீர்ணஂ ஸுகுமாரகம் | அஜந்துஜக்தஂ மது ச பத்ரஂ குணவதுச்யதே ||௧௧௬|| ஸ்நேஹமௌஷதஸாரஂ ச பட்டஃ பத்ராந்தரீகதஃ | நாதத்தே யத்ததஃ பத்ரஂ லேபஸ்யோபரி தாபயேத் ||௧௧௭|| ஶைத்யௌஷ்ண்யஜநநார்தாய ஸ்நேஹஸங்க்ரஹணாய ச | தத்தௌஷதேஷு தாதவ்யஂ பத்ரஂ வைத்யேந ஜாநதா ||௧௧௮||

View original

स्थिराणामल्पमांसानां रौक्ष्यादनुपरोहताम् | पत्रदानं भवेत् कार्यं यथादोषं यथर्तु च ||११२|| एरण्डभूर्जपूतीकहरिद्राणां तु वातजे | पत्रमाश्वबलं यच्च काश्मरीपत्रमेव च ||११३|| पत्राणि क्षीरवृक्षाणामौदकानि तथैव च | दूषिते रक्तपित्ताभ्यां व्रणे दद्याद्विचक्षणः ||११४|| पाठामूर्वागुडूचीनां काकमाचीहरिद्रयोः | पत्रं च शुकनासाया योजयेत् कफजे व्रणे ||११५|| अकर्कशमविच्छिन्नमजीर्णं सुकुमारकम् | अजन्तुजग्धं मृदु च पत्रं गुणवदुच्यते ||११६|| स्नेहमौषधसारं च पट्टः पत्रान्तरीकृतः | नादत्ते यत्ततः पत्रं लेपस्योपरि दापयेत् ||११७|| शैत्यौष्ण्यजननार्थाय स्नेहसङ्ग्रहणाय च | दत्तौषधेषु दातव्यं पत्रं वैद्येन जानता ||११८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 71 (119-122) · Śloka 122

மக்ஷிகா வ்ரணமாகத்ய நிஃக்ஷிபந்தி யதா கமீந் | ஶ்வயதுர்பக்ஷிதே தைஸ்து ஜாயதே பஶதாருணஃ ||௧௧௯|| தீவ்ரா ருஜோ விசித்ராஶ்ச ரக்தாஸ்ராவஶ்ச ஜாயதே | ஸுரஸாதிர்ஹிதஸ்தத்ர தாவநே பூரணே ததா ||௧௨௦|| ஸப்தபர்ணகரஞ்ஜார்கநிம்பராஜாதநத்வசஃ | ஹிதா கோமூத்ரபிஷ்டாஶ்ச ஸேகஃ க்ஷாரோதகேந வா ||௧௨௧|| ப்ரச்சாத்ய மாஂஸபேஶ்யா வா கமீநபஹரேத்வ்ரணாத் | விஂஶதிஂ கமிஜாதீஸ்து வக்ஷ்யாம்யுபரி பாகஶஃ ||௧௨௨||

View original

मक्षिका व्रणमागत्य निःक्षिपन्ति यदा कृमीन् | श्वयथुर्भक्षिते तैस्तु जायते भृशदारुणः ||११९|| तीव्रा रुजो विचित्राश्च रक्तास्रावश्च जायते | सुरसादिर्हितस्तत्र धावने पूरणे तथा ||१२०|| सप्तपर्णकरञ्जार्कनिम्बराजादनत्वचः | हिता गोमूत्रपिष्टाश्च सेकः क्षारोदकेन वा ||१२१|| प्रच्छाद्य मांसपेश्या वा कृमीनपहरेद्व्रणात् | विंशतिं कृमिजातीस्तु वक्ष्याम्युपरि भागशः ||१२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 72 (123) · Śloka 123

தீர்ககாலாதுராணாஂ து கஶாநாஂ வ்ரணஶோஷிணாம் | பஂஹணீயோ விதிஃ ஸர்வஃ காயாக்நிஂ பரிரக்ஷதா ||௧௨௩||

View original

दीर्घकालातुराणां तु कृशानां व्रणशोषिणाम् | बृंहणीयो विधिः सर्वः कायाग्निं परिरक्षता ||१२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 73 (124) · Śloka 124

விஷஜுஷ்டஸ்ய விஜ்ஞாநஂ விஷநிஶ்சயமேவ ச | சிகித்ஸிதஂ ச வக்ஷ்யாமி கல்பேஷு ப்ரதிபாகஶஃ ||௧௨௪||

View original

विषजुष्टस्य विज्ञानं विषनिश्चयमेव च | चिकित्सितं च वक्ष्यामि कल्पेषु प्रतिभागशः ||१२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 74 (125) · Śloka 125

கண்டூமந்தஃ ஸஶோபாஶ்ச யே ச ஜத்ரூபரி வ்ரணாஃ | ஶிரோவிரேசநஂ தேஷு விதத்யாத்குஶலோ பிஷக் ||௧௨௫||

View original

कण्डूमन्तः सशोफाश्च ये च जत्रूपरि व्रणाः | शिरोविरेचनं तेषु विदध्यात्कुशलो भिषक् ||१२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 75 (126) · Śloka 126

ருஜாவந்தோऽநிலாவிஷ்டா ரூக்ஷா யே சோர்த்வஜத்ருஜாஃ | வ்ரணேஷு தேஷு கர்தவ்யஂ நஸ்யஂ வைத்யேந ஜாநதா ||௧௨௬||

View original

रुजावन्तोऽनिलाविष्टा रूक्षा ये चोर्ध्वजत्रुजाः | व्रणेषु तेषु कर्तव्यं नस्यं वैद्येन जानता ||१२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 76 (127-128) · Śloka 128

தோஷப்ரச்யாவநார்தாய ருஜாதாஹக்ஷயாய ச | ஜிஹ்வாதந்தஸமுத்தஸ்ய ஹரணார்தஂ மலஸ்ய ச ||௧௨௭|| ஶோதநோ ரோபணஶ்சைவ வ்ரணஸ்ய முகஜஸ்ய வை | உஷ்ணோ வா யதி வா ஶீதஃ கவலக்ரஹ இஷ்யதே ||௧௨௮||

View original

दोषप्रच्यावनार्थाय रुजादाहक्षयाय च | जिह्वादन्तसमुत्थस्य हरणार्थं मलस्य च ||१२७|| शोधनो रोपणश्चैव व्रणस्य मुखजस्य वै | उष्णो वा यदि वा शीतः कवलग्रह इष्यते ||१२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 77 (129) · Śloka 129

ஊர்த்வஜத்ருகதாந் ரோகாந் வ்ரணாஂஶ்ச கபவாதஜாந் | ஶோபஸ்ராவருஜாயுக்தாந் தூமபாநைருபாசரேத் ||௧௨௯||

View original

ऊर्ध्वजत्रुगतान् रोगान् व्रणांश्च कफवातजान् | शोफस्रावरुजायुक्तान् धूमपानैरुपाचरेत् ||१२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 78 (130) · Śloka 130

க்ஷதோஷ்மணோ நிக்ரஹார்தஂ ஸந்தாநார்தஂ ததைவ ச | ஸத்யோவ்ரணேஷ்வாயதேஷு க்ஷௌத்ரஸர்பிர்விதீயதே ||௧௩௦||

View original

क्षतोष्मणो निग्रहार्थं सन्धानार्थं तथैव च | सद्योव्रणेष्वायतेषु क्षौद्रसर्पिर्विधीयते ||१३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 79 (131) · Śloka 131

அவகாடாஸ்த்வணுமுகா யே வ்ரணாஃ ஶல்யபீடிதாஃ | நிவத்தஹஸ்தோத்தரணா யந்த்ரஂ தேஷு விதீயதே ||௧௩௧||

View original

अवगाढास्त्वणुमुखा ये व्रणाः शल्यपीडिताः | निवृत्तहस्तोद्धरणा यन्त्रं तेषु विधीयते ||१३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 80 (132) · Śloka 132

லகுமாத்ரோ லகுஶ்சைவ ஸ்நிக்த உஷ்ணோऽக்நிதீபநஃ | ஸர்வவ்ரணிப்யோ தேயஸ்து ஸதாऽऽஹாரோ விஜாநதா ||௧௩௨||

View original

लघुमात्रो लघुश्चैव स्निग्ध उष्णोऽग्निदीपनः | सर्वव्रणिभ्यो देयस्तु सदाऽऽहारो विजानता ||१३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 81 (133) · Śloka 133

நிஶாசரேப்யோ ரக்ஷ்யஸ்து நித்யமேவ க்ஷதாதுரஃ | ரக்ஷாவிதாநைருத்திஷ்டைர்யமைஃ ஸநியமைஸ்ததா ||௧௩௩||

View original

निशाचरेभ्यो रक्ष्यस्तु नित्यमेव क्षतातुरः | रक्षाविधानैरुद्दिष्टैर्यमैः सनियमैस्तथा ||१३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 82 (134) · Śloka 134

ஷண்மூலோऽஷ்டபரிக்ராஹீ பஞ்சலக்ஷணலக்ஷிதஃ | ஷஷ்ட்யா விதாநைர்நிர்திஷ்டைஶ்சதுர்பிஃ ஸாத்யதே வ்ரணஃ ||௧௩௪||

View original

षण्मूलोऽष्टपरिग्राही पञ्चलक्षणलक्षितः | षष्ट्या विधानैर्निर्दिष्टैश्चतुर्भिः साध्यते व्रणः ||१३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 83 (135) · Śloka 135

யோऽல்பௌஷதகதோ யோகோ பஹுக்ரந்தபயாந்மயா | த்ரவ்யாணாஂ தத்ஸமாநாநாஂ தத்ராவாபோ ந துஷ்யதி ||௧௩௫||

View original

योऽल्पौषधकृतो योगो बहुग्रन्थभयान्मया | द्रव्याणां तत्समानानां तत्रावापो न दुष्यति ||१३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 84 (136) · Śloka 136

ப்ரஸங்காபிஹிதோ யோ வா பஹுதுர்லபபேஷஜஃ | யதோபபத்தி தத்ராபி கார்யமேவ சிகித்ஸிதம் ||௧௩௬||

View original

प्रसङ्गाभिहितो यो वा बहुदुर्लभभेषजः | यथोपपत्ति तत्रापि कार्यमेव चिकित्सितम् ||१३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 85 (137) · Śloka 137

கணோக்தமபி யத்த்ரவ்யஂ பவேத்வ்யாதாவயௌகிகம் | ததுத்தரேத்யௌகிகஂ து ப்ரக்ஷிபேதப்யகீர்திதம் ||௧௩௭||

View original

गणोक्तमपि यद्द्रव्यं भवेद्व्याधावयौगिकम् | तदुद्धरेद्यौगिकं तु प्रक्षिपेदप्यकीर्तितम् ||१३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 86 (138-139) · Śloka 139

உபத்ரவாஸ்து விவிதா வ்ரணஸ்ய வ்ரணிதஸ்ய ச | தத்ர கந்தாதயஃ பஞ்ச வ்ரணஸ்யோபத்ரவாஃ ஸ்மதாஃ ||௧௩௮|| ஜ்வராதிஸாரௌ மூர்ச்சா ச ஹிக்கா ச்சர்திரரோசகஃ | ஶ்வாஸகாஸாவிபாகாஶ்ச தஷ்ணா ச வ்ரணிதஸ்ய து ||௧௩௯||

View original

उपद्रवास्तु विविधा व्रणस्य व्रणितस्य च | तत्र गन्धादयः पञ्च व्रणस्योपद्रवाः स्मृताः ||१३८|| ज्वरातिसारौ मूर्च्छा च हिक्का च्छर्दिररोचकः | श्वासकासाविपाकाश्च तृष्णा च व्रणितस्य तु ||१३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 87 (140) · Śloka 140

வ்ரணக்ரியாஸ்வேவமாஸு வ்யாஸேநோக்தாஸ்வபி க்ரியாம் | பூயோऽப்யுபரி வக்ஷ்யாமி ஸத்யோவ்ரணசிகித்ஸிதே ||௧௪௦||

View original

व्रणक्रियास्वेवमासु व्यासेनोक्तास्वपि क्रियाम् | भूयोऽप्युपरि वक्ष्यामि सद्योव्रणचिकित्सिते ||१४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 1

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே த்விவ்ரணீயசிகித்ஸிதஂ நாம ப்ரதமோऽத்யாயஃ ||௧||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने द्विव्रणीयचिकित्सितं नाम प्रथमोऽध्यायः ||१||

🔊 Audio coming soon