Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

15. mūḍhagarbhacikitsitam

Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3

അഥാതോ മൂഢഗര്ഭചികിത്സിതം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨|| നാതോऽന്യത് കഷ്ടതമമസ്തി യഥാ മൂഢഗര്ഭശല്യോദ്ധരണമ്; അത്ര ഹി യോനിയകൃത്പ്ലീഹാന്ത്രവിവരഗര്ഭാശയാനാം മധ്യേ കര്മ കര്തവ്യം സ്പര്ശേന, ഉത്കര്ഷണാപകര്ഷണസ്ഥാനാപവര്തനോത്കര്തനഭേദനച്ഛേദനപീഡനര്ജൂകരണദാരണാനി ചൈകഹസ്തേന ഗര്ഭം ഗര്ഭിണീം ചാഹിംസതാ, തസ്മാദധിപതിമാപൃച്ഛ്യ പരം ച യത്നമാസ്ഥായോപക്രമേത ||൩||

View original

अथातो मूढगर्भचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| नातोऽन्यत् कष्टतममस्ति यथा मूढगर्भशल्योद्धरणम्; अत्र हि योनियकृत्प्लीहान्त्रविवरगर्भाशयानां मध्ये कर्म कर्तव्यं स्पर्शेन, उत्कर्षणापकर्षणस्थानापवर्तनोत्कर्तनभेदनच्छेदनपीडनर्जूकरणदारणानि चैकहस्तेन गर्भं गर्भिणीं चाहिंसता, तस्मादधिपतिमापृच्छ्य परं च यत्नमास्थायोपक्रमेत ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (4) · Śloka 4

തത്ര സമാസേനാഷ്ടവിധാ മൂഢഗര്ഭഗതിരുദ്ദിഷ്ടാ; സ്വഭാവഗതാ അപി ത്രയഃ സങ്ഗാ ഭവന്തി- ശിരസോ വൈഗുണ്യാദംസയോര്ജഘനസ്യ വാ ||൪||

View original

तत्र समासेनाष्टविधा मूढगर्भगतिरुद्दिष्टा; स्वभावगता अपि त्रयः सङ्गा भवन्ति- शिरसो वैगुण्यादंसयोर्जघनस्य वा ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (5-8) · Śloka 8

ജീവതി തു ഗര്ഭേ സൂതികാഗര്ഭനിര്ഹരണേ പ്രയതേത | നിര്ഹര്തുമശക്യേ ച്യാവനാന് മന്ത്രാനുപശൃണുയാത്; താന് വക്ഷ്യാമഃ ||൫|| ‘ഇഹാമൃതം ച സോമശ്ച ചിത്രഭാനുശ്ച ഭാമിനി | ഉച്ചൈഃശ്രവാശ്ച തുരഗോ മന്ദിരേ നിവസന്തു തേ ||൬|| ഇദമമൃതമപാം സമുദ്ധൃതം വൈ തവ ലഘു ഗര്ഭമിമം പ്രമുഞ്ചതു സ്ത്രി | തദനലപവനാര്കവാസവാസ്തേ സഹ ലവണാമ്ബുധരൈര്ദിശന്തു ശാന്തിമ് ||൭|| മുക്താഃ പശോര്വിപാശാശ്ച മുക്താഃ സൂര്യേണ രശ്മയഃ | മുക്തഃ സര്വഭയാദ്ഗര്ഭ ഏഹ്യേഹി വിരമാവിതഃ ||൮||

View original

जीवति तु गर्भे सूतिकागर्भनिर्हरणे प्रयतेत | निर्हर्तुमशक्ये च्यावनान् मन्त्रानुपशृणुयात्; तान् वक्ष्यामः ||५|| ‘इहामृतं च सोमश्च चित्रभानुश्च भामिनि | उच्चैःश्रवाश्च तुरगो मन्दिरे निवसन्तु ते ||६|| इदममृतमपां समुद्धृतं वै तव लघु गर्भमिमं प्रमुञ्चतु स्त्रि | तदनलपवनार्कवासवास्ते सह लवणाम्बुधरैर्दिशन्तु शान्तिम् ||७|| मुक्ताः पशोर्विपाशाश्च मुक्ताः सूर्येण रश्मयः | मुक्तः सर्वभयाद्गर्भ एह्येहि विरमावितः ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (9-11) · Śloka 11

ഔഷധാനി ച വിദധ്യാദ്യഥോക്താനി | മൃതേ ചോത്താനായാ ആഭുഗ്നസക്ഥ്യാ വസ്ത്രാധാരകോന്നമിതകട്യാ ധന്വനനഗവൃത്തികാശാല്മലീമൃത്സ്നഘൃതാഭ്യാം മ്രക്ഷയിത്വാ ഹസ്തം യോനൌ പ്രവേശ്യ ഗര്ഭമുപഹരേത് | തത്ര സക്ഥിഭ്യാമാഗതമനുലോമമേവാഞ്ഛേത്, ഏകസക്ഥ്നാ പ്രതിപന്നസ്യേതരസക്ഥി പ്രസാര്യാപഹരേത്, സ്ഫിഗ്ദേശേനാഗതസ്യ സ്ഫിഗ്ദേശം പ്രപീഡ്യോര്ധ്വമുത്ക്ഷിപ്യ സക്ഥിനീ പ്രസാര്യാപഹരേത്, തിര്യഗാഗതസ്യ പരിഘസ്യേവ തിരശ്ചീനസ്യ പശ്ചാദര്ധമൂര്ധ്വമുത്ക്ഷിപ്യ പൂര്വാര്ധമപത്യപഥം പ്രത്യാര്ജവമാനീയാപഹരേത്, പാര്ശ്വാപവൃത്തശിരസമംസം പ്രപീഡ്യോര്ധ്വമുത്ക്ഷിപ്യ ശിരോऽപത്യപഥമാനീയാപഹരേത്, ബാഹുദ്വയപ്രതിപന്നസ്യോര്ധ്വമുത്പീഡ്യാംസൌ ശിരോऽനുലോമമാനീയാപഹരേത്, ദ്വാവന്ത്യാവസാധ്യൌ മൂഢഗര്ഭൌ, ഏവമശക്യേ ശസ്ത്രമവചാരയേത് ||൯|| സചേതനം ച ശസ്ത്രേണ ന കഥഞ്ചന ദാരയേത് | ദാര്യമാണോ ഹി ജനനീമാത്മാനം ചൈവ ഘാതയേത് ||൧൦|| അവിഷഹ്യേ വികാരേ തു ശ്രേയോ ഗര്ഭസ്യ പാതനമ് | ന ഗര്ഭിണ്യാ വിപര്യാസസ്തസ്മാത്പ്രാപ്തം ന ഹാപയേത് ||൧൧||

View original

औषधानि च विदध्याद्यथोक्तानि | मृते चोत्तानाया आभुग्नसक्थ्या वस्त्राधारकोन्नमितकट्या धन्वननगवृत्तिकाशाल्मलीमृत्स्नघृताभ्यां म्रक्षयित्वा हस्तं योनौ प्रवेश्य गर्भमुपहरेत् | तत्र सक्थिभ्यामागतमनुलोममेवाञ्छेत्, एकसक्थ्ना प्रतिपन्नस्येतरसक्थि प्रसार्यापहरेत्, स्फिग्देशेनागतस्य स्फिग्देशं प्रपीड्योर्ध्वमुत्क्षिप्य सक्थिनी प्रसार्यापहरेत्, तिर्यगागतस्य परिघस्येव तिरश्चीनस्य पश्चादर्धमूर्ध्वमुत्क्षिप्य पूर्वार्धमपत्यपथं प्रत्यार्जवमानीयापहरेत्, पार्श्वापवृत्तशिरसमंसं प्रपीड्योर्ध्वमुत्क्षिप्य शिरोऽपत्यपथमानीयापहरेत्, बाहुद्वयप्रतिपन्नस्योर्ध्वमुत्पीड्यांसौ शिरोऽनुलोममानीयापहरेत्, द्वावन्त्यावसाध्यौ मूढगर्भौ, एवमशक्ये शस्त्रमवचारयेत् ||९|| सचेतनं च शस्त्रेण न कथञ्चन दारयेत् | दार्यमाणो हि जननीमात्मानं चैव घातयेत् ||१०|| अविषह्ये विकारे तु श्रेयो गर्भस्य पातनम् | न गर्भिण्या विपर्यासस्तस्मात्प्राप्तं न हापयेत् ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (12-19) · Śloka 20

തതഃ സ്ത്രിയമാശ്വാസ്യ മണ്ഡലാഗ്രേണാങ്ഗുലീശസ്ത്രേണ വാ ശിരോ വിദാര്യ, ശിരഃകപാലാന്യാഹൃത്യ, ശങ്കുനാ ഗൃഹീത്വോരസി കക്ഷായാം വാऽപഹരേത്; അഭിന്നശിരസമക്ഷികൂടേ ഗണ്ഡേ വാ, അംസസംസക്തസ്യാംസദേശേ ബാഹൂ ഛിത്ത്വാ, ദൃതിമിവാതതം വാതപൂര്ണോദരം വാ വിദാര്യ നിരസ്യാന്ത്രാണി ശിഥിലീഭൂതമാഹരേത്, ജഘനസക്തസ്യ വാ ജഘനകപാലാനീതി ||൧൨|| കിമ്ബഹുനാ- യദ്യദങ്ഗം ഹി ഗര്ഭസ്യ തസ്യ സജ്ജതി തദ്ഭിഷക് | സമ്യഗ്വിനിര്ഹരേച്ഛിത്ത്വാ രക്ഷേന്നാരീം ച യത്നതഃ ||൧൩|| ഗര്ഭസ്യ ഗതയശ്ചിത്രാ ജായന്തേऽനിലകോപതഃ | തത്രാനല്പമതിര്വൈദ്യോ വര്തേത വിധിപൂര്വകമ് ||൧൪|| നോപേക്ഷേത മൃതം ഗര്ഭം മുഹൂര്തമപി പണ്ഡിതഃ | സ ഹ്യാശു ജനനീം ഹന്തി നിരുച്ഛ്വാസം പശും യഥാ ||൧൫|| മണ്ഡലാഗ്രേണ കര്തവ്യം ഛേദ്യമന്തര്വിജാനതാ | വൃദ്ധിപത്രം ഹി തീക്ഷ്ണാഗ്രം നാരീം ഹിംസ്യാത് കദാചന ||൧൬|| അഥാപതന്തീമപരാം പാതയേത് പൂര്വവദ്ഭിഷക് | ഹസ്തേനാപഹരേദ്വാऽപി പാര്ശ്വഭ്യാം പരിപീഡ്യ വാ ||൧൭|| ധുനുയാച്ച മുഹുര്നാരീം പീഡയേദ്വാംऽസപിണ്ഡികാമ് | തൈലാക്തയോനേരേവം താം പാതയേന്മതിമാന് ഭിഷക് ||൧൮|| ഏവം നിര്ഹൃതശല്യാം തു സിഞ്ചേദുഷ്ണേന വാരിണാ | തതോऽഭ്യക്തശരീരായാ യോനൌ സ്നേഹം നിധാപയേത് ||൧൯|| ഏവം മൃദ്വീ ഭവേദ്യോനിസ്തച്ഛൂലം ചോപശാമ്യതി |൨൦|

View original

ततः स्त्रियमाश्वास्य मण्डलाग्रेणाङ्गुलीशस्त्रेण वा शिरो विदार्य, शिरःकपालान्याहृत्य, शङ्कुना गृहीत्वोरसि कक्षायां वाऽपहरेत्; अभिन्नशिरसमक्षिकूटे गण्डे वा, अंससंसक्तस्यांसदेशे बाहू छित्त्वा, दृतिमिवाततं वातपूर्णोदरं वा विदार्य निरस्यान्त्राणि शिथिलीभूतमाहरेत्, जघनसक्तस्य वा जघनकपालानीति ||१२|| किम्बहुना- यद्यदङ्गं हि गर्भस्य तस्य सज्जति तद्भिषक् | सम्यग्विनिर्हरेच्छित्त्वा रक्षेन्नारीं च यत्नतः ||१३|| गर्भस्य गतयश्चित्रा जायन्तेऽनिलकोपतः | तत्रानल्पमतिर्वैद्यो वर्तेत विधिपूर्वकम् ||१४|| नोपेक्षेत मृतं गर्भं मुहूर्तमपि पण्डितः | स ह्याशु जननीं हन्ति निरुच्छ्वासं पशुं यथा ||१५|| मण्डलाग्रेण कर्तव्यं छेद्यमन्तर्विजानता | वृद्धिपत्रं हि तीक्ष्णाग्रं नारीं हिंस्यात् कदाचन ||१६|| अथापतन्तीमपरां पातयेत् पूर्ववद्भिषक् | हस्तेनापहरेद्वाऽपि पार्श्वभ्यां परिपीड्य वा ||१७|| धुनुयाच्च मुहुर्नारीं पीडयेद्वांऽसपिण्डिकाम् | तैलाक्तयोनेरेवं तां पातयेन्मतिमान् भिषक् ||१८|| एवं निर्हृतशल्यां तु सिञ्चेदुष्णेन वारिणा | ततोऽभ्यक्तशरीराया योनौ स्नेहं निधापयेत् ||१९|| एवं मृद्वी भवेद्योनिस्तच्छूलं चोपशाम्यति |२०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (20-27) · Śloka 28

കൃഷ്ണാതന്മൂലശുണ്ഠ്യേലാഹിങ്ഗുഭാര്ഗീഃ സദീപ്യകാഃ ||൨൦|| വചാമതിവിഷാം രാസ്നാം ചവ്യം സഞ്ചൂര്ണ്യ പായയേത് | സ്നേഹേന ദോഷസ്യന്ദാര്ഥം വേദനോപശമായ ച ||൨൧|| ക്വാഥം ചൈഷാം തഥാ കല്കം ചൂര്ണം വാ സ്നേഹവര്ജിതമ് | ശാകത്വഗ്ഘിങ്ഗ്വതിവിഷാപാഠാകടുകരോഹിണീഃ ||൨൨|| തഥാ തേജോവതീം ചാപി പായയേത് പൂര്വവദ്ഭിഷക് | ത്രിരാത്രം പഞ്ചസപ്താഹം തതഃ സ്നേഹം പുനഃ പിബേത് ||൨൩|| പായയേതാസവം നക്തമരിഷ്ടം വാ സുസംസ്കൃതമ് | ശിരീഷകകുഭാഭ്യാം ച തോയമാചമനേ ഹിതമ് ||൨൪|| ഉപദ്രവാശ്ച യേऽന്യേ സ്യുസ്താന് യഥാസ്വമുപാചരേത് | സര്വതഃ പരിശുദ്ധാ ച സ്നിഗ്ധപഥ്യാല്പഭോജനാ ||൨൫|| സ്വേദാഭ്യങ്ഗപരാ നിത്യം ഭവേത് ക്രോധവിവര്ജിതാ | പയോ വാതഹരൈഃ സിദ്ധം ദശാഹം ഭോജനേ ഹിതമ് ||൨൬|| രസം ദശാഹം ശേഷേ തു യഥായോഗമുപാചരേത് | വ്യുപദ്രവാം വിശുദ്ധാം ച ജ്ഞാത്വാ ച വരവര്ണിനീമ് ||൨൭|| ഊര്ധ്വം ചതുര്ഭ്യോ മാസേഭ്യോ വിസൃജേത് പരിഹാരതഃ |൨൮|

View original

कृष्णातन्मूलशुण्ठ्येलाहिङ्गुभार्गीः सदीप्यकाः ||२०|| वचामतिविषां रास्नां चव्यं सञ्चूर्ण्य पाययेत् | स्नेहेन दोषस्यन्दार्थं वेदनोपशमाय च ||२१|| क्वाथं चैषां तथा कल्कं चूर्णं वा स्नेहवर्जितम् | शाकत्वग्घिङ्ग्वतिविषापाठाकटुकरोहिणीः ||२२|| तथा तेजोवतीं चापि पाययेत् पूर्ववद्भिषक् | त्रिरात्रं पञ्चसप्ताहं ततः स्नेहं पुनः पिबेत् ||२३|| पाययेतासवं नक्तमरिष्टं वा सुसंस्कृतम् | शिरीषककुभाभ्यां च तोयमाचमने हितम् ||२४|| उपद्रवाश्च येऽन्ये स्युस्तान् यथास्वमुपाचरेत् | सर्वतः परिशुद्धा च स्निग्धपथ्याल्पभोजना ||२५|| स्वेदाभ्यङ्गपरा नित्यं भवेत् क्रोधविवर्जिता | पयो वातहरैः सिद्धं दशाहं भोजने हितम् ||२६|| रसं दशाहं शेषे तु यथायोगमुपाचरेत् | व्युपद्रवां विशुद्धां च ज्ञात्वा च वरवर्णिनीम् ||२७|| ऊर्ध्वं चतुर्भ्यो मासेभ्यो विसृजेत् परिहारतः |२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (28-39) · Śloka 39

യോനിസന്തര്പണേऽഭ്യങ്ഗേ പാനേ ബസ്തിഷു ഭോജനേ ||൨൮|| ബലാതൈലമിദം ചാസ്യൈ ദദ്യാദനിലവാരണമ് | ബലാമൂലകഷായസ്യ ദശമൂലീശൃതസ്യ ച ||൨൯|| യവകോലകുലത്ഥാനാം ക്വാഥസ്യ പയസസ്തഥാ | അഷ്ടാവഷ്ടൌ ശുഭാ ഭാഗാസ്തൈലാദേകസ്തദേകതഃ ||൩൦|| പചേദാവാപ്യ മധുരം ഗണം സൈന്ധവസംയുതമ് | തഥാऽഗുരും സര്ജരസം സരലം ദേവദാരു ച ||൩൧|| മഞ്ജിഷ്ഠാം ചന്ദനം കുഷ്ഠമേലാം കാലാനുസാരിവാമ് | മാംസീം ശൈലേയകം പത്രം തഗരം സാരിവാം വചാമ് ||൩൨|| ശതാവരീമശ്വഗന്ധാം ശതപുഷ്പാം പുനര്നവാമ് | തത് സാധുസിദ്ധം സൌവര്ണേ രാജതേ മൃന്മയേऽപി വാ ||൩൩|| പ്രക്ഷിപ്യ കലശേ സമ്യക് സ്വനുഗുപ്തം നിധാപയേത് | ബലാതൈലമിദം ഖ്യാതം സര്വവാതവികാരനുത് ||൩൪|| യഥാബലമതോ മാത്രാം സൂതികായൈ പ്രദാപയേത് | യാ ച ഗര്ഭാര്ഥിനീ നാരീ ക്ഷീണശുക്രശ്ച യഃ പുമാന് ||൩൫|| വാതക്ഷീണേ മര്മഹതേ മഥിതേऽഭിഹതേ തഥാ | ഭഗ്നേ ശ്രമാഭിപന്നേ ച സര്വഥൈവോപയുജ്യതേ ||൩൬|| ഏതദാക്ഷേപകാദീന് വൈ വാതവ്യാധീനപോഹതി | ഹിക്കാം കാസമധീമന്ഥം ഗുല്മം ശ്വാസം ച ദുസ്തരമ് ||൩൭|| ഷണ്മാസാനുപയുജ്യൈതദന്ത്രവൃദ്ധിമപോഹതി | പ്രത്യഗ്രധാതുഃ പുരുഷോ ഭവേച്ച സ്ഥിരയൌവനഃ ||൩൮|| രാജ്ഞാമേതദ്ധി കര്തവ്യം രാജമാത്രാശ്ച യേ നരാഃ | സുഖിനഃ സുകുമാരാശ്ച ധനിനശ്ചാപി യേ നരാഃ ||൩൯||

View original

योनिसन्तर्पणेऽभ्यङ्गे पाने बस्तिषु भोजने ||२८|| बलातैलमिदं चास्यै दद्यादनिलवारणम् | बलामूलकषायस्य दशमूलीशृतस्य च ||२९|| यवकोलकुलत्थानां क्वाथस्य पयसस्तथा | अष्टावष्टौ शुभा भागास्तैलादेकस्तदेकतः ||३०|| पचेदावाप्य मधुरं गणं सैन्धवसंयुतम् | तथाऽगुरुं सर्जरसं सरलं देवदारु च ||३१|| मञ्जिष्ठां चन्दनं कुष्ठमेलां कालानुसारिवाम् | मांसीं शैलेयकं पत्रं तगरं सारिवां वचाम् ||३२|| शतावरीमश्वगन्धां शतपुष्पां पुनर्नवाम् | तत् साधुसिद्धं सौवर्णे राजते मृन्मयेऽपि वा ||३३|| प्रक्षिप्य कलशे सम्यक् स्वनुगुप्तं निधापयेत् | बलातैलमिदं ख्यातं सर्ववातविकारनुत् ||३४|| यथाबलमतो मात्रां सूतिकायै प्रदापयेत् | या च गर्भार्थिनी नारी क्षीणशुक्रश्च यः पुमान् ||३५|| वातक्षीणे मर्महते मथितेऽभिहते तथा | भग्ने श्रमाभिपन्ने च सर्वथैवोपयुज्यते ||३६|| एतदाक्षेपकादीन् वै वातव्याधीनपोहति | हिक्कां कासमधीमन्थं गुल्मं श्वासं च दुस्तरम् ||३७|| षण्मासानुपयुज्यैतदन्त्रवृद्धिमपोहति | प्रत्यग्रधातुः पुरुषो भवेच्च स्थिरयौवनः ||३८|| राज्ञामेतद्धि कर्तव्यं राजमात्राश्च ये नराः | सुखिनः सुकुमाराश्च धनिनश्चापि ये नराः ||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (40-43) · Śloka 43

ബലാകഷായപീതേഭ്യസ്തിലേഭ്യോ വാऽപ്യനേകശഃ | തൈലമുത്പാദ്യ തത്ക്വാഥശതപാകം കൃതം ശുഭമ് ||൪൦|| നിവാതേ നിഭൃതാഗാരേ പ്രയുഞ്ജീത യഥാബലമ് | ജീര്ണേऽസ്മിന് പയസാ സ്നിഗ്ധമശ്നീയാത് ഷഷ്ടികൌദനമ് ||൪൧|| അനേന വിധിനാ ദ്രോണമുപയുജ്യാന്നമീരിതമ് | ഭുഞ്ജീത ദ്വിഗുണം കാലം ബലവര്ണാന്വിതസ്തതഃ ||൪൨|| സര്വപാപൈര്വിനിര്മുക്തഃ ശതായുഃ പുരുഷോ ഭവേത് | ശതം ശതം തഥോത്കര്ഷോ ദ്രോണേ ദ്രോണേ പ്രകീര്തിതഃ ||൪൩||

View original

बलाकषायपीतेभ्यस्तिलेभ्यो वाऽप्यनेकशः | तैलमुत्पाद्य तत्क्वाथशतपाकं कृतं शुभम् ||४०|| निवाते निभृतागारे प्रयुञ्जीत यथाबलम् | जीर्णेऽस्मिन् पयसा स्निग्धमश्नीयात् षष्टिकौदनम् ||४१|| अनेन विधिना द्रोणमुपयुज्यान्नमीरितम् | भुञ्जीत द्विगुणं कालं बलवर्णान्वितस्ततः ||४२|| सर्वपापैर्विनिर्मुक्तः शतायुः पुरुषो भवेत् | शतं शतं तथोत्कर्षो द्रोणे द्रोणे प्रकीर्तितः ||४३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (44) · Śloka 45

ബലാകല്പേനാതിബലാഗുഡൂച്യാദിത്യപര്ണിഷു | സൈരേയകേ വീരതരൌ ശതാവര്യാം ത്രികണ്ടകേ ||൪൪|| തൈലാനി മധുകേ കുര്യാത് പ്രസാരിണ്യാം ച ബുദ്ധിമാന് |൪൫|

View original

बलाकल्पेनातिबलागुडूच्यादित्यपर्णिषु | सैरेयके वीरतरौ शतावर्यां त्रिकण्टके ||४४|| तैलानि मधुके कुर्यात् प्रसारिण्यां च बुद्धिमान् |४५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (45-47) · Śloka 47

നീലോത്പലം വരീമൂലം ഗവ്യേ ക്ഷീരേ വിപാചയേത് ||൪൫|| ശതപാകം തതസ്തേന തിലതൈലം പചേദ്ഭിഷക് | ബലാതൈലസ്യ കല്കാംസ്തു സുപിഷ്ടാംസ്തത്ര ദാപയേത് ||൪൬|| സര്വേഷാമേവ ജാനീയാദുപയോഗം ചികിത്സകഃ | ബലാതൈലവദേതേഷാം ഗുണാംശ്ചൈവ വിശേഷതഃ ||൪൭||

View original

नीलोत्पलं वरीमूलं गव्ये क्षीरे विपाचयेत् ||४५|| शतपाकं ततस्तेन तिलतैलं पचेद्भिषक् | बलातैलस्य कल्कांस्तु सुपिष्टांस्तत्र दापयेत् ||४६|| सर्वेषामेव जानीयादुपयोगं चिकित्सकः | बलातैलवदेतेषां गुणांश्चैव विशेषतः ||४७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 15

ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം ചികിത്സാസ്ഥാനേ മൂഢഗര്ഭചികിത്സിതം നാമ പഞ്ചദശോऽധ്യായഃ ||൧൫||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने मूढगर्भचिकित्सितं नाम पञ्चदशोऽध्यायः ||१५||

🔊 Audio coming soon