Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

14. śūkadōṣanidānam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

അഥാതഃ ശൂകദോഷനിദാനം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||

View original

अथातः शूकदोषनिदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ലിങ്ഗവൃദ്ധിമിച്ഛതാമക്രമപ്രവൃത്താനാം ശൂകദോഷനിമിത്താ ദശ ചാഷ്ടൌ ച വ്യാധയോ ജായന്തേ | തദ്യഥാ സര്ഷപികാ, അഷ്ഠീലികാ, ഗ്രഥിതം, കുമ്ഭീകാ, അലജീ, മൃദിതം, സമ്മൂഢപിഡകാ, അവമന്ഥഃ, പുഷ്കരികാ, സ്പര്ശഹാനിഃ, ഉത്തമാ, ശതപോനകഃ, ത്വക്പാകഃ, ശോണിതാര്ബുദം, മാംസാര്ബുദം, മാംസപാകഃ, വിദ്രധിഃ, തിലകാലകശ്ചേതി ||൩||

View original

लिङ्गवृद्धिमिच्छतामक्रमप्रवृत्तानां शूकदोषनिमित्ता दश चाष्टौ च व्याधयो जायन्ते | तद्यथा सर्षपिका, अष्ठीलिका, ग्रथितं, कुम्भीका, अलजी, मृदितं, सम्मूढपिडका, अवमन्थः, पुष्करिका, स्पर्शहानिः, उत्तमा, शतपोनकः, त्वक्पाकः, शोणितार्बुदं, मांसार्बुदं, मांसपाकः, विद्रधिः, तिलकालकश्चेति ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ഗൌരസര്ഷപതുല്യാ തു ശൂകദുര്ഭഗ്നഹേതുകാ | പിഡകാ കഫരക്താഭ്യാം ജ്ഞേയാ സര്ഷപികാ ബുധൈഃ ||൪||

View original

गौरसर्षपतुल्या तु शूकदुर्भग्नहेतुका | पिडका कफरक्ताभ्यां ज्ञेया सर्षपिका बुधैः ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

കഠിനാ വിഷമൈരന്തൈര്മാരുതസ്യ പ്രകോപതഃ | ശൂകൈസ്തു വിഷസമ്ഭുഗ്നൈഃ പിഡകാऽഷ്ഠീലികാ ഭവേത് ||൫||

View original

कठिना विषमैरन्तैर्मारुतस्य प्रकोपतः | शूकैस्तु विषसम्भुग्नैः पिडकाऽष्ठीलिका भवेत् ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

ശൂകൈര്യത് പൂരിതം ശശ്വദ്ഗ്രഥിതം തത് കഫോത്ഥിതമ് |൬|

View original

शूकैर्यत् पूरितं शश्वद्ग्रथितं तत् कफोत्थितम् |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (6) · Śloka 6

കുമ്ഭീകാ രക്തപിത്തോത്ഥാ ജാമ്ബവാസ്ഥിനിഭാऽശുഭാ ||൬||

View original

कुम्भीका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाऽशुभा ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (7) · Śloka 7

അലജീലക്ഷണൈര്യുക്താമലജീം ച വിതര്കയേത് | മൃദിതം പീഡിതം യത്തു സംരബ്ധം വായുകോപതഃ ||൭||

View original

अलजीलक्षणैर्युक्तामलजीं च वितर्कयेत् | मृदितं पीडितं यत्तु संरब्धं वायुकोपतः ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (8) · Śloka 8

പാണിഭ്യാം ഭൃശസമ്മൂഢേ സമ്മൂഢപിഡകാ ഭവേത് |൮|

View original

पाणिभ्यां भृशसम्मूढे सम्मूढपिडका भवेत् |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (8) · Śloka 9

ദീര്ഘാ ബഹ്വ്യശ്ച പിഡകാ ദീര്യന്തേ മധ്യതസ്തു യാഃ ||൮|| സോऽവമന്ഥഃ കഫാസൃഗ്ഭ്യാം വേദനാരോമഹര്ഷകൃത് |൯|

View original

दीर्घा बह्व्यश्च पिडका दीर्यन्ते मध्यतस्तु याः ||८|| सोऽवमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षकृत् |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (9) · Śloka 10

പിത്തശോണിതസമ്ഭൂതാ പിഡകാ പിഡകാചിതാ ||൯|| പദ്മപുഷ്കരസംസ്ഥാനാ ജ്ഞേയാ പുഷ്കരികേതി സാ |൧൦|

View original

पित्तशोणितसम्भूता पिडका पिडकाचिता ||९|| पद्मपुष्करसंस्थाना ज्ञेया पुष्करिकेति सा |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (10) · Śloka 10

ജനയേത് സ്പര്ശഹാനിം തു ശോണിതം ശൂകദൂഷിതമ് ||൧൦||

View original

जनयेत् स्पर्शहानिं तु शोणितं शूकदूषितम् ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (11) · Śloka 11

മുദ്ഗമാഷോപമാ രക്താ പിഡകാ രക്തപിത്തജാ | ഉത്തമൈഷാ തു വിജ്ഞേയാ ശൂകാജീര്ണനിമിത്തജാ ||൧൧||

View original

मुद्गमाषोपमा रक्ता पिडका रक्तपित्तजा | उत्तमैषा तु विज्ञेया शूकाजीर्णनिमित्तजा ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (12) · Śloka 12

ഛിദ്രൈരണുമുഖൈര്വസ്തു ചിതം യസ്യ സമന്തതഃ | വാതശോണിതജോ വ്യാധിര്വിജ്ഞേയഃ ശതപോനകഃ ||൧൨||

View original

छिद्रैरणुमुखैर्वस्तु चितं यस्य समन्ततः | वातशोणितजो व्याधिर्विज्ञेयः शतपोनकः ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (13) · Śloka 13

പിത്തരക്തകൃതോ ജ്ഞേയസ്ത്വക്പാകോ ജ്വരദാഹവാന് |൧൩|

View original

पित्तरक्तकृतो ज्ञेयस्त्वक्पाको ज्वरदाहवान् |१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (13) · Śloka 13

കൃഷ്ണൌഃ സ്ഫോടൈഃ സരക്തൈശ്ച പിഡകാഭിശ്ച പീഡിതമ് | യസ്യ വസ്തു രുജശ്ചോഗ്രാ ജ്ഞേയം തച്ഛോണിതാര്ബുദമ് ||൧൩||

View original

कृष्णौः स्फोटैः सरक्तैश्च पिडकाभिश्च पीडितम् | यस्य वस्तु रुजश्चोग्रा ज्ञेयं तच्छोणितार्बुदम् ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (14) · Śloka 14

മാംസദോഷേണ ജാനീയാദര്ബുദം മാംസസമ്ഭവമ് |൧൪|

View original

मांसदोषेण जानीयादर्बुदं मांससम्भवम् |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (14) · Śloka 15

ശീര്യന്തേ യസ്യ മാംസാനി യത്ര സര്വാശ്ച വേദനാഃ ||൧൪|| വിദ്യാത്തം മാംസപാകം തു സര്വദോഷകൃതം ഭിഷക് |൧൫|

View original

शीर्यन्ते यस्य मांसानि यत्र सर्वाश्च वेदनाः ||१४|| विद्यात्तं मांसपाकं तु सर्वदोषकृतं भिषक् |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (15) · Śloka 15

വിദ്രധിം സന്നിപാതേന യഥോക്തമഭിനിര്ദിശേത് ||൧൫||

View original

विद्रधिं सन्निपातेन यथोक्तमभिनिर्दिशेत् ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (16-17) · Śloka 17

കൃഷ്ണാനി ചിത്രാണ്യഥവാ ശൂകാനി സവിഷാണി ച | പാതിതാനി പചന്ത്യാശു മേഢ്രം നിരവശേഷതഃ ||൧൬|| കാലാനി ഭൂത്വാ മാംസാനി ശീര്യന്തേ യസ്യ ദേഹിനഃ | സന്നിപാതസമുത്ഥാനം തം വിദ്യാത്തിലകാലകമ് ||൧൭||

View original

कृष्णानि चित्राण्यथवा शूकानि सविषाणि च | पातितानि पचन्त्याशु मेढ्रं निरवशेषतः ||१६|| कालानि भूत्वा मांसानि शीर्यन्ते यस्य देहिनः | सन्निपातसमुत्थानं तं विद्यात्तिलकालकम् ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (18) · Śloka 18

തത്ര മാംസാര്ബുദം യച്ച മാംസപാകശ്ച യഃ സ്മൃതഃ | വിദ്രധിശ്ച ന സിധ്യന്തി യേ ച സ്യുസ്തിലകാലകാഃ ||൧൮||

View original

तत्र मांसार्बुदं यच्च मांसपाकश्च यः स्मृतः | विद्रधिश्च न सिध्यन्ति ये च स्युस्तिलकालकाः ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 14

ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം നിദാനസ്ഥാനേ ശൂകദോഷനിദാനം നാമ ചതുര്ദശോऽധ്യായഃ ||൧൪||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने शूकदोषनिदानं नाम चतुर्दशोऽध्यायः ||१४||

🔊 Audio coming soon