Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

14. śūkadōṣanidānam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

అథాతః శూకదోషనిదానం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||

View original

अथातः शूकदोषनिदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

లింగవృద్ధిమిచ్ఛతామక్రమప్రవృత్తానాం శూకదోషనిమిత్తా దశ చాష్టౌ చ వ్యాధయో జాయంతే | తద్యథా సర్షపికా, అష్ఠీలికా, గ్రథితం, కుంభీకా, అలజీ, మృదితం, సమ్మూఢపిడకా, అవమంథః, పుష్కరికా, స్పర్శహానిః, ఉత్తమా, శతపోనకః, త్వక్పాకః, శోణితార్బుదం, మాంసార్బుదం, మాంసపాకః, విద్రధిః, తిలకాలకశ్చేతి ||3||

View original

लिङ्गवृद्धिमिच्छतामक्रमप्रवृत्तानां शूकदोषनिमित्ता दश चाष्टौ च व्याधयो जायन्ते | तद्यथा सर्षपिका, अष्ठीलिका, ग्रथितं, कुम्भीका, अलजी, मृदितं, सम्मूढपिडका, अवमन्थः, पुष्करिका, स्पर्शहानिः, उत्तमा, शतपोनकः, त्वक्पाकः, शोणितार्बुदं, मांसार्बुदं, मांसपाकः, विद्रधिः, तिलकालकश्चेति ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

గౌరసర్షపతుల్యా తు శూకదుర్భగ్నహేతుకా | పిడకా కఫరక్తాభ్యాం జ్ఞేయా సర్షపికా బుధైః ||4||

View original

गौरसर्षपतुल्या तु शूकदुर्भग्नहेतुका | पिडका कफरक्ताभ्यां ज्ञेया सर्षपिका बुधैः ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

కఠినా విషమైరంతైర్మారుతస్య ప్రకోపతః | శూకైస్తు విషసంభుగ్నైః పిడకాఽష్ఠీలికా భవేత్ ||5||

View original

कठिना विषमैरन्तैर्मारुतस्य प्रकोपतः | शूकैस्तु विषसम्भुग्नैः पिडकाऽष्ठीलिका भवेत् ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

శూకైర్యత్ పూరితం శశ్వద్గ్రథితం తత్ కఫోత్థితం |6|

View original

शूकैर्यत् पूरितं शश्वद्ग्रथितं तत् कफोत्थितम् |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (6) · Śloka 6

కుంభీకా రక్తపిత్తోత్థా జాంబవాస్థినిభాఽశుభా ||6||

View original

कुम्भीका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाऽशुभा ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (7) · Śloka 7

అలజీలక్షణైర్యుక్తామలజీం చ వితర్కయేత్ | మృదితం పీడితం యత్తు సంరబ్ధం వాయుకోపతః ||7||

View original

अलजीलक्षणैर्युक्तामलजीं च वितर्कयेत् | मृदितं पीडितं यत्तु संरब्धं वायुकोपतः ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (8) · Śloka 8

పాణిభ్యాం భృశసమ్మూఢే సమ్మూఢపిడకా భవేత్ |8|

View original

पाणिभ्यां भृशसम्मूढे सम्मूढपिडका भवेत् |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (8) · Śloka 9

దీర్ఘా బహ్వ్యశ్చ పిడకా దీర్యంతే మధ్యతస్తు యాః ||8|| సోఽవమంథః కఫాసృగ్భ్యాం వేదనారోమహర్షకృత్ |9|

View original

दीर्घा बह्व्यश्च पिडका दीर्यन्ते मध्यतस्तु याः ||८|| सोऽवमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षकृत् |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (9) · Śloka 10

పిత్తశోణితసంభూతా పిడకా పిడకాచితా ||9|| పద్మపుష్కరసంస్థానా జ్ఞేయా పుష్కరికేతి సా |10|

View original

पित्तशोणितसम्भूता पिडका पिडकाचिता ||९|| पद्मपुष्करसंस्थाना ज्ञेया पुष्करिकेति सा |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (10) · Śloka 10

జనయేత్ స్పర్శహానిం తు శోణితం శూకదూషితం ||10||

View original

जनयेत् स्पर्शहानिं तु शोणितं शूकदूषितम् ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (11) · Śloka 11

ముద్గమాషోపమా రక్తా పిడకా రక్తపిత్తజా | ఉత్తమైషా తు విజ్ఞేయా శూకాజీర్ణనిమిత్తజా ||11||

View original

मुद्गमाषोपमा रक्ता पिडका रक्तपित्तजा | उत्तमैषा तु विज्ञेया शूकाजीर्णनिमित्तजा ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (12) · Śloka 12

ఛిద్రైరణుముఖైర్వస్తు చితం యస్య సమంతతః | వాతశోణితజో వ్యాధిర్విజ్ఞేయః శతపోనకః ||12||

View original

छिद्रैरणुमुखैर्वस्तु चितं यस्य समन्ततः | वातशोणितजो व्याधिर्विज्ञेयः शतपोनकः ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (13) · Śloka 13

పిత్తరక్తకృతో జ్ఞేయస్త్వక్పాకో జ్వరదాహవాన్ |13|

View original

पित्तरक्तकृतो ज्ञेयस्त्वक्पाको ज्वरदाहवान् |१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (13) · Śloka 13

కృష్ణౌః స్ఫోటైః సరక్తైశ్చ పిడకాభిశ్చ పీడితం | యస్య వస్తు రుజశ్చోగ్రా జ్ఞేయం తచ్ఛోణితార్బుదం ||13||

View original

कृष्णौः स्फोटैः सरक्तैश्च पिडकाभिश्च पीडितम् | यस्य वस्तु रुजश्चोग्रा ज्ञेयं तच्छोणितार्बुदम् ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (14) · Śloka 14

మాంసదోషేణ జానీయాదర్బుదం మాంససంభవం |14|

View original

मांसदोषेण जानीयादर्बुदं मांससम्भवम् |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (14) · Śloka 15

శీర్యంతే యస్య మాంసాని యత్ర సర్వాశ్చ వేదనాః ||14|| విద్యాత్తం మాంసపాకం తు సర్వదోషకృతం భిషక్ |15|

View original

शीर्यन्ते यस्य मांसानि यत्र सर्वाश्च वेदनाः ||१४|| विद्यात्तं मांसपाकं तु सर्वदोषकृतं भिषक् |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (15) · Śloka 15

విద్రధిం సన్నిపాతేన యథోక్తమభినిర్దిశేత్ ||15||

View original

विद्रधिं सन्निपातेन यथोक्तमभिनिर्दिशेत् ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (16-17) · Śloka 17

కృష్ణాని చిత్రాణ్యథవా శూకాని సవిషాణి చ | పాతితాని పచంత్యాశు మేఢ్రం నిరవశేషతః ||16|| కాలాని భూత్వా మాంసాని శీర్యంతే యస్య దేహినః | సన్నిపాతసముత్థానం తం విద్యాత్తిలకాలకం ||17||

View original

कृष्णानि चित्राण्यथवा शूकानि सविषाणि च | पातितानि पचन्त्याशु मेढ्रं निरवशेषतः ||१६|| कालानि भूत्वा मांसानि शीर्यन्ते यस्य देहिनः | सन्निपातसमुत्थानं तं विद्यात्तिलकालकम् ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (18) · Śloka 18

తత్ర మాంసార్బుదం యచ్చ మాంసపాకశ్చ యః స్మృతః | విద్రధిశ్చ న సిధ్యంతి యే చ స్యుస్తిలకాలకాః ||18||

View original

तत्र मांसार्बुदं यच्च मांसपाकश्च यः स्मृतः | विद्रधिश्च न सिध्यन्ति ये च स्युस्तिलकालकाः ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 14

ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాం నిదానస్థానే శూకదోషనిదానం నామ చతుర్దశోఽధ్యాయః ||14||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने शूकदोषनिदानं नाम चतुर्दशोऽध्यायः ||१४||

🔊 Audio coming soon

14. śūkadōṣanidānam — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi