Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

9. vidradhinidānam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ਅਥਾਤੋ ਵਿਦ੍ਰਧੀਨਾਂ ਨਿਦਾਨਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||

View original

अथातो विद्रधीनां निदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ਸਰ੍ਵਾਮਰਗੁਰੁਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨ੍ਤਰਭੂਮਿਪਃ | ਸ਼ਿਸ੍ਯਾਯੋਵਾਚ ਨਿਖਿਲਮਿਦਂ ਵਿਦ੍ਰਧਿਲਕ੍ਸਣਮ੍ ||੩||

View original

सर्वामरगुरुः श्रीमान्निमित्तान्तरभूमिपः | शिष्यायोवाच निखिलमिदं विद्रधिलक्षणम् ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4-6) · Śloka 6

ਤ੍ਵਗ੍ਰਕ੍ਤਮਾਂਸਮੇਦਾਂਸਿ ਪ੍ਰਦੂਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ | ਦੋਸਾਃ ਸ਼ੋਫਂ ਸ਼ਨੈਰ੍ਘੋਰਂ ਜਨਯਨ੍ਤ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾ ਭਸ਼ਮ੍ ||੪|| ਮਹਾਮੂਲਂ ਰੁਜਾਵਨ੍ਤਂ ਵਤ੍ਤਂ ਚਾ(ਵਾ)ਪ੍ਯਥਵਾਯਤਮ੍ | ਤਮਾਹੁਰ੍ਵਿਦ੍ਰਧਿਂ ਧੀਰਾ, ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸ ਚ ਸਡ੍ਵਿਧਃ ||੫|| ਪਥਗ੍ਦੋਸੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸਤੇਨਾਪ੍ਯਸਜਾ ਤਥਾ | ਸਣ੍ਣਾਮਪਿ ਹਿ ਤੇਸਾਂ ਤੁ ਲਕ੍ਸਣਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ||੬||

View original

त्वग्रक्तमांसमेदांसि प्रदूष्यास्थिसमाश्रिताः | दोषाः शोफं शनैर्घोरं जनयन्त्युच्छ्रिता भृशम् ||४|| महामूलं रुजावन्तं वृत्तं चा(वाऽ)प्यथवाऽऽयतम् | तमाहुर्विद्रधिं धीरा, विज्ञेयः स च षड्विधः ||५|| पृथग्दोषैः समस्तैश्च क्षतेनाप्यसृजा तथा | षण्णामपि हि तेषां तु लक्षणं सम्प्रवक्ष्यते ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (7) · Śloka 7

ਕਸ੍ਣੋਰੁਣੋ ਵਾ ਪਰੁਸੋ ਭਸ਼ਮਤ੍ਯਰ੍ਥਵੇਦਨਃ | ਚਿਤ੍ਰੋਤ੍ਥਾਨਪ੍ਰਪਾਕਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਰਧਿਰ੍ਵਾਤਸਮ੍ਭਵਃ ||੭||

View original

कृष्णोऽरुणो वा परुषो भृशमत्यर्थवेदनः | चित्रोत्थानप्रपाकश्च विद्रधिर्वातसम्भवः ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (8) · Śloka 8

ਪਕ੍ਵੋਦੁਮ੍ਬਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ਃ ਸ਼੍ਯਾਵੋ ਵਾ ਜ੍ਵਰਦਾਹਵਾਨ੍ | ਕ੍ਸਿਪ੍ਰੋਤ੍ਥਾਨਪ੍ਰਪਾਕਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਰਧਿਃ ਪਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵਃ ||੮||

View original

पक्वोदुम्बरसङ्काशः श्यावो वा ज्वरदाहवान् | क्षिप्रोत्थानप्रपाकश्च विद्रधिः पित्तसम्भवः ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (9) · Śloka 9

ਸ਼ਰਾਵਸਦਸ਼ਃ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਸ਼ੀਤਃ ਸ੍ਤਬ੍ਧੋਲ੍ਪਵੇਦਨਃ | ਚਿਰੋਤ੍ਥਾਨਪ੍ਰਪਾਕਸ਼੍ਚ ਸਕਣ੍ਡੁਸ਼੍ਚ ਕਫੋਤ੍ਥਿਤਃ ||੯||

View original

शरावसदृशः पाण्डुः शीतः स्तब्धोऽल्पवेदनः | चिरोत्थानप्रपाकश्च सकण्डुश्च कफोत्थितः ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (10) · Śloka 10

ਤਨੁਪੀਤਸਿਤਾਸ਼੍ਚੈਸਾਮਾਸ੍ਰਾਵਾਃ ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਸ੍ਮਤਾਃ |੧੦|

View original

तनुपीतसिताश्चैषामास्रावाः क्रमशः स्मृताः |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (10) · Śloka 11

ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਰੁਜਾਸ੍ਰਾਵੋ ਘਾਟਾਲੋ ਵਿਸਮੋ ਮਹਾਨ੍ ||੧੦|| ਵਿਸਮਂ ਪਚ੍ਯਤੇ ਚਾਪਿ ਵਿਦ੍ਰਧਿਃ ਸਾਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕਃ |੧੧|

View original

नानावर्णरुजास्रावो घाटालो विषमो महान् ||१०|| विषमं पच्यते चापि विद्रधिः सान्निपातिकः |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (11-12) · Śloka 13

ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਭਾਵੈਰਭਿਹਤੇ ਕ੍ਸਤੇ ਵਾਪਥ੍ਯਸੇਵਿਨਃ ||੧੧|| ਕ੍ਸਤੋਸ੍ਮਾ ਵਾਯੁਵਿਸਤਃ ਸਰਕ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਮੀਰਯੇਤ੍ | ਜ੍ਵਰਸ੍ਤਸ੍ਣਾ ਚ ਦਾਹਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਦੇਹਿਨਃ ||੧੨|| ਏਸ ਵਿਦ੍ਰਧਿਰਾਗਨ੍ਤੁਃ ਪਿਤ੍ਤਵਿਦ੍ਰਧਿਲਕ੍ਸਣਃ |੧੩|

View original

तैस्तैर्भावैरभिहते क्षते वाऽपथ्यसेविनः ||११|| क्षतोष्मा वायुविसृतः सरक्तं पित्तमीरयेत् | ज्वरस्तृष्णा च दाहश्च जायते तस्य देहिनः ||१२|| एष विद्रधिरागन्तुः पित्तविद्रधिलक्षणः |१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (13) · Śloka 14

ਕਸ੍ਣਸ੍ਫੋਟਾਵਤਃ ਸ਼੍ਯਾਵਸ੍ਤੀਵ੍ਰਦਾਹਰੁਜਾਜ੍ਵਰਃ ||੧੩|| ਪਿਤ੍ਤਵਿਦ੍ਰਧਿਲਿਙ੍ਗਸ੍ਤੁ ਰਕ੍ਤਵਿਦ੍ਰਧਿਰੁਚ੍ਯਤੇ |੧੪|

View original

कृष्णस्फोटावृतः श्यावस्तीव्रदाहरुजाज्वरः ||१३|| पित्तविद्रधिलिङ्गस्तु रक्तविद्रधिरुच्यते |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (14) · Śloka 14

ਉਕ੍ਤਾ ਵਿਦ੍ਰਧਯੋ ਹ੍ਯੇਤੇ ਤੇਸ੍ਵਸਾਧ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਜਃ ||੧੪||

View original

उक्ता विद्रधयो ह्येते तेष्वसाध्यस्तु सर्वजः ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (15-18) · Śloka 19

ਆਭ੍ਯਨ੍ਤਰਾਨਤਸ੍ਤੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਿਦ੍ਰਧੀਨ੍ ਪਰਿਚਕ੍ਸਤੇ | ਗੁਰ੍ਵਸਾਤ੍ਮ੍ਯਵਿਰੁਦ੍ਧਾਨ੍ਨਸ਼ੁਸ੍ਕਸਂਸਸ੍ਟਭੋਜਨਾਤ੍ ||੧੫|| ਅਤਿਵ੍ਯਵਾਯਵ੍ਯਾਯਾਮਵੇਗਾਘਾਤਵਿਦਾਹਿਭਿਃ | ਪਥਕ੍ ਸਮ੍ਭੂਯ ਵਾ ਦੋਸਾਃ ਕੁਪਿਤਾ ਗੁਲ੍ਮਰੂਪਿਣਮ੍ ||੧੬|| ਵਲ੍ਮੀਕਵਤ੍ਸਮੁਨ੍ਨਦ੍ਧਮਨ੍ਤਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਵਿਦ੍ਰਧਿਮ੍ | ਗੁਦੇ ਬਸ੍ਤਿਮੁਖੇ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਕੁਕ੍ਸੌ ਵਙ੍ਕ੍ਸਣਯੋਸ੍ਤਥਾ ||੧੭|| ਵਕ੍ਕਯੋਰ੍ਯਕਤਿ ਪ੍ਲੀਹ੍ਨਿ ਹਦਯੇ ਕ੍ਲੋਮ੍ਨਿ ਵਾ ਤਥਾ | ਤੇਸਾਂ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਜਾਨੀਯਾਦ੍ਬਾਹ੍ਯਵਿਦ੍ਰਧਿਲਕ੍ਸਣੈਃ ||੧੮|| ਆਮਪਕ੍ਵੈਸਣੀਯਾਚ੍ਚ ਪਕ੍ਵਾਪਕ੍ਵਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ |੧੯|

View original

आभ्यन्तरानतस्तूर्ध्वं विद्रधीन् परिचक्षते | गुर्वसात्म्यविरुद्धान्नशुष्कसंसृष्टभोजनात् ||१५|| अतिव्यवायव्यायामवेगाघातविदाहिभिः | पृथक् सम्भूय वा दोषाः कुपिता गुल्मरूपिणम् ||१६|| वल्मीकवत्समुन्नद्धमन्तः कुर्वन्ति विद्रधिम् | गुदे बस्तिमुखे नाभ्यां कुक्षौ वङ्क्षणयोस्तथा ||१७|| वृक्कयोर्यकृति प्लीह्नि हृदये क्लोम्नि वा तथा | तेषां लिङ्गानि जानीयाद्बाह्यविद्रधिलक्षणैः ||१८|| आमपक्वैषणीयाच्च पक्वापक्वं विनिर्दिशेत् |१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (19-22) · Śloka 22

ਅਧਿਸ੍ਠਾਨਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਲਿਙ੍ਗਂ ਸ਼ਣੁ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ ||੧੯|| ਗੁਦੇ ਵਾਤਨਿਰੋਧਸ੍ਤੁ ਬਸ੍ਤੌ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਲ੍ਪਮੂਤ੍ਰਤਾ | ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਹਿਕ੍ਕਾ ਤਥਾਟੋਪਃ ਕੁਕ੍ਸੌ ਮਾਰੁਤਕੋਪਨਮ੍ ||੨੦|| ਕਟੀਪਸ੍ਠਗ੍ਰਹਸ੍ਤੀਵ੍ਰੋ ਵਙ੍ਕ੍ਸਣੋਤ੍ਥੇ ਤੁ ਵਿਦ੍ਰਧੌ | ਵਕ੍ਕਯੋਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸਙ੍ਕੋਚਃ ਪ੍ਲੀਹ੍ਨ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਵਾਸਾਵਰੋਧਨਮ੍ ||੨੧|| ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਪ੍ਰਗ੍ਰਹਸ੍ਤੀਵ੍ਰੋ ਹਦਿ ਸ਼ੂਲਸ਼੍ਚ ਦਾਰੁਣਃ | ਸ਼੍ਵਾਸੋ ਯਕਤਿ ਤਸ੍ਣਾ ਚ ਪਿਪਾਸਾਕ੍ਲੋਮਜੇਧਿਕਾ ||੨੨||

View original

अधिष्ठानविशेषेण लिङ्गं शृणु विशेषतः ||१९|| गुदे वातनिरोधस्तु बस्तौ कृच्छ्राल्पमूत्रता | नाभ्यां हिक्का तथाऽऽटोपः कुक्षौ मारुतकोपनम् ||२०|| कटीपृष्ठग्रहस्तीव्रो वङ्क्षणोत्थे तु विद्रधौ | वृक्कयोः पार्श्वसङ्कोचः प्लीह्न्युच्छ्वासावरोधनम् ||२१|| सर्वाङ्गप्रग्रहस्तीव्रो हृदि शूलश्च दारुणः | श्वासो यकृति तृष्णा च पिपासाक्लोमजेऽधिका ||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (23) · Śloka 23

ਆਮੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਪਕ੍ਵੋ ਮਹਾਨ੍ ਵਾ ਯਦਿ ਵੇਤਰਃ | ਸਰ੍ਵੋ ਮਰ੍ਮੋਤ੍ਥਿਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਦ੍ਰਧਿਃ ਕਸ੍ਟ ਉਚ੍ਯਤੇ ||੨੩||

View original

आमो वा यदि वा पक्वो महान् वा यदि वेतरः | सर्वो मर्मोत्थितश्चापि विद्रधिः कष्ट उच्यते ||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (24-25) · Śloka 25

ਨਾਭੇਰੁਪਰਿਜਾਃ ਪਕ੍ਵਾ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਮਿਤਰੇ ਤ੍ਵਧਃ | ਜੀਵਤ੍ਯਧੋ ਨਿਃਸ੍ਰੁਤੇਸੁ ਸ੍ਰੁਤੇਸੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨ ਜੀਵਤਿ ||੨੪|| ਹਨ੍ਨਾਭਿਬਸ੍ਤਿਵਰ੍ਜ੍ਯਾ ਯੇ ਤੇਸੁ ਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਬਾਹ੍ਯਤਃ | ਜੀਵੇਤ੍ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪੁਰੁਸੋ ਨੇਤਰੇਸੁ ਕਦਾਚਨ ||੨੫||

View original

नाभेरुपरिजाः पक्वा यान्त्यूर्ध्वमितरे त्वधः | जीवत्यधो निःस्रुतेषु स्रुतेषूर्ध्वं न जीवति ||२४|| हृन्नाभिबस्तिवर्ज्या ये तेषु भिन्नेषु बाह्यतः | जीवेत् कदाचित् पुरुषो नेतरेषु कदाचन ||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (26) · Śloka 26

ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਪਪ੍ਰਜਾਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਜਾਤਾਨਾਂ ਤਥਾਹਿਤੈਃ | ਦਾਹਜ੍ਵਰਕਰੋ ਘੋਰੋ ਜਾਯਤੇ ਰਕ੍ਤਵਿਦ੍ਰਧਿਃ ||੨੬||

View original

स्त्रीणामपप्रजातानां प्रजातानां तथाऽहितैः | दाहज्वरकरो घोरो जायते रक्तविद्रधिः ||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (27) · Śloka 28

ਅਪਿ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਜਾਤਾਨਾਮਸਕ੍ ਕਾਯਾਦਨਿਃਸਤਮ੍ | ਰਕ੍ਤਜਂ ਵਿਦ੍ਰਧਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਕੁਕ੍ਸੌ ਮਕ੍ਕਲ੍ਲਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤਮ੍ ||੨੭|| ਸਪ੍ਤਾਹਾਨ੍ਨੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚੇਤ੍ਤਤੋਸੌ ਸਮ੍ਪ੍ਰਪਚ੍ਯਤੇ |੨੮|

View original

अपि सम्यक्प्रजातानामसृक् कायादनिःसृतम् | रक्तजं विद्रधिं कुर्यात् कुक्षौ मक्कल्लसञ्ज्ञितम् ||२७|| सप्ताहान्नोपशान्तश्चेत्ततोऽसौ सम्प्रपच्यते |२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (28-33) · Śloka 33

ਵਿਸ਼ੇਸਮਥ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਪਸ੍ਟਂ ਵਿਦ੍ਰਧਿਗੁਲ੍ਮਯੋਃ ||੨੮|| ਗੁਲ੍ਮਦੋਸਸਮੁਤ੍ਥਾਨਾਦ੍ਵਿਦ੍ਰਧੇਰ੍ਗੁਲ੍ਮਕਸ੍ਯ ਚ | ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਪਚ੍ਯਤੇ ਗੁਲ੍ਮੋ ਵਿਦ੍ਰਧਿਃ ਪਾਕਮੇਤਿ ਚ ||੨੯|| ਨ ਨਿਬਨ੍ਧੋਸ੍ਤਿ ਗੁਲ੍ਮਾਨਾਂ ਵਿਦ੍ਰਧਿਃ ਸਨਿਬਨ੍ਧਨਃ | ਗੁਲ੍ਮਾਕਾਰਾਃ ਸ੍ਵਯਂ ਦੋਸਾ ਵਿਦ੍ਰਧਿਰ੍ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤੇ ||੩੦|| ਵਿਵਰਾਨੁਚਰੋ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰਪ੍ਸੁ ਬੁਦ੍ਬੁਦਕੋ ਯਥਾ | ਏਵਮ੍ਪ੍ਰਕਾਰੋ ਗੁਲ੍ਮਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਾਕਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ||੩੧|| ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਬਾਹੁਲ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਵਿਦ੍ਰਧਿਃ | ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਹੀਨਤ੍ਵਾਦ੍ਗੁਲ੍ਮਃ ਪਾਕਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ||੩੨|| ਗੁਲ੍ਮਸ੍ਤਿਸ੍ਠਤਿ ਦੋਸੇ ਸ੍ਵੇ ਵਿਦ੍ਰਧਿਰ੍ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤੇ | ਵਿਦ੍ਰਧਿਃ ਪਚ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗੁਲ੍ਮਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨ ਪਚ੍ਯਤੇ ||੩੩||

View original

विशेषमथ वक्ष्यामि स्पष्टं विद्रधिगुल्मयोः ||२८|| गुल्मदोषसमुत्थानाद्विद्रधेर्गुल्मकस्य च | कस्मान्न पच्यते गुल्मो विद्रधिः पाकमेति च ||२९|| न निबन्धोऽस्ति गुल्मानां विद्रधिः सनिबन्धनः | गुल्माकाराः स्वयं दोषा विद्रधिर्मांसशोणिते ||३०|| विवरानुचरो ग्रन्थिरप्सु बुद्बुदको यथा | एवम्प्रकारो गुल्मस्तु तस्मात् पाकं न गच्छति ||३१|| मांसशोणितबाहुल्यात् पाकं गच्छति विद्रधिः | मांसशोणितहीनत्वाद्गुल्मः पाकं न गच्छति ||३२|| गुल्मस्तिष्ठति दोषे स्वे विद्रधिर्मांसशोणिते | विद्रधिः पच्यते तस्माद्गुल्मश्चापि न पच्यते ||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (34) · Śloka 34

ਹਨ੍ਨਾਭਿਬਸ੍ਤਿਜਃ ਪਕ੍ਵੋ ਵਰ੍ਜ੍ਯੋ ਯਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਦੋਸਜਃ |੩੪|

View original

हृन्नाभिबस्तिजः पक्वो वर्ज्यो यश्च त्रिदोषजः |३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (34-38) · Śloka 38

ਅਥ ਮਜ੍ਜਪਰੀਪਾਕੋ ਘੋਰਃ ਸਮੁਪਜਾਯਤੇ ||੩੪|| ਸੋਸ੍ਥਿਮਾਂਸਨਿਰੋਧੇਨ ਦ੍ਵਾਰਂ ਨ ਲਭਤੇ ਯਦਾ | ਤਤਃ ਸ ਵ੍ਯਾਧਿਨਾ ਤੇਨ ਜ੍ਵਲਨੇਨੇਵ ਦਹ੍ਯਤੇ ||੩੫|| ਅਸ੍ਥਿ(ਥ) ਮਜ੍ਜੋਸ੍ਮਣਾ ਤੇਨ ਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ ਦਹ੍ਯਮਾਨਵਤ੍ | ਵਿਕਾਰਃ ਸ਼ਲ੍ਯਭੂਤੋਯਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਯੇਦਾਤੁਰਂ ਚਿਰਮ੍ ||੩੬|| ਅਥਾਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਦ੍ਵਾਰਂ ਤੁ ਲਭਤੇ ਯਦਾ | ਤਤੋ ਮੇਦਃਪ੍ਰਭਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸ਼ੀਤਮਥੋ ਗੁਰੁ ||੩੭|| ਭਿਨ੍ਨੇਸ੍ਥ੍ਨਿ ਨਿਃਸ੍ਰਵੇਤ੍ ਪੂਯਮੇਤਦਸ੍ਥਿਗਤਂ ਵਿਦੁਃ | ਵਿਦ੍ਰਧਿਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਕੁਸ਼ਲਾਃ ਸਰ੍ਵਦੋਸਰੁਜਾਵਹਮ੍ ||੩੮||

View original

अथ मज्जपरीपाको घोरः समुपजायते ||३४|| सोऽस्थिमांसनिरोधेन द्वारं न लभते यदा | ततः स व्याधिना तेन ज्वलनेनेव दह्यते ||३५|| अस्थि(थ) मज्जोष्मणा तेन शीर्यते दह्यमानवत् | विकारः शल्यभूतोऽयं क्लेशयेदातुरं चिरम् ||३६|| अथास्य कर्मणा व्याधिर्द्वारं तु लभते यदा | ततो मेदःप्रभं स्निग्धं शुक्लं शीतमथो गुरु ||३७|| भिन्नेऽस्थ्नि निःस्रवेत् पूयमेतदस्थिगतं विदुः | विद्रधिं शास्त्रकुशलाः सर्वदोषरुजावहम् ||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 9

ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਨਿਦਾਨਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਦ੍ਰਧਿਨਿਦਾਨਂ ਨਾਮ ਨਵਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੯||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने विद्रधिनिदानं नाम नवमोऽध्यायः ||९||

🔊 Audio coming soon

9. vidradhinidānam — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi