Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

10. visarpanāḍīstanarōganidānam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ விஸர்பநாடீஸ்தநரோகநிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातो विसर्पनाडीस्तनरोगनिदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

த்வங்மாஂஸஶோணிதகதாஃ குபிதாஸ்து தோஷாஃ ஸர்வாங்கஸாரிணமிஹாஸ்திதமாத்மலிங்கம் | குர்வந்தி விஸ்ததமநுந்நதமாஶு ஶோபஂ தஂ ஸர்வதோ விஸரணாச்ச விஸர்பமாஹுஃ ||௩||

View original

त्वङ्मांसशोणितगताः कुपितास्तु दोषाः सर्वाङ्गसारिणमिहास्थितमात्मलिङ्गम् | कुर्वन्ति विस्तृतमनुन्नतमाशु शोफं तं सर्वतो विसरणाच्च विसर्पमाहुः ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

வாதாத்மகோऽஸிதமதுஃ பருஷோऽங்கமர்தஸம்பேததோதபவநஜ்வரலிங்கயுக்தஃ | கண்டைர்யதா து விஷமைரதிதூஷிதத்வாத்யுக்தஃ ஸ ஏவ கதிதஃ கலு வர்ஜநீயஃ ||௪||

View original

वातात्मकोऽसितमृदुः परुषोऽङ्गमर्दसम्भेदतोदपवनज्वरलिङ्गयुक्तः | गण्डैर्यदा तु विषमैरतिदूषितत्वाद्युक्तः स एव कथितः खलु वर्जनीयः ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

பித்தாத்மகோ த்ருதகதிர்ஜ்வரதாஹபாகஸ்போடப்ரபேதபஹுலஃ க்ஷதஜப்ரகாஶஃ | தோஷப்ரவத்திஹதமாஂஸஸிரோ யதா ஸ்யாத் ஸ்ரோதோஜகர்தமநிபோ ந ததா ஸ ஸித்யேத் ||௫||

View original

पित्तात्मको द्रुतगतिर्ज्वरदाहपाकस्फोटप्रभेदबहुलः क्षतजप्रकाशः | दोषप्रवृद्धिहतमांससिरो यदा स्यात् स्रोतोजकर्दमनिभो न तदा स सिध्येत् ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

ஶ்லேஷ்மாத்மகஃ ஸரதி மந்தமஶீக்ரபாகஃ ஸ்நிக்தஃ ஸிதஶ்வயதுரல்பருகுக்ரகண்டுஃ |௬|

View original

श्लेष्मात्मकः सरति मन्दमशीघ्रपाकः स्निग्धः सितश्वयथुरल्परुगुग्रकण्डुः |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (6) · Śloka 6

ஸர்வாத்மகஸ்த்ரிவிதவர்ணருஜோऽவகாடஃ பக்வோ ந ஸித்யதி ச மாஂஸஸிராப்ரஶாதாத் ||௬||

View original

सर्वात्मकस्त्रिविधवर्णरुजोऽवगाढः पक्वो न सिध्यति च मांससिराप्रशातात् ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (7) · Śloka 7

ஸத்யஃக்ஷதவ்ரணமுபேத்ய நரஸ்ய பித்தஂ ரக்தஂ ச தோஷபஹுலஸ்ய கரோதி ஶோபம் | ஶ்யாவஂ ஸலோஹிதமதிஜ்வரதாஹபாகஂ ஸ்போடைஃ குலத்தஸதஶைரஸிதைஶ்ச கீர்ணம் ||௭||

View original

सद्यःक्षतव्रणमुपेत्य नरस्य पित्तं रक्तं च दोषबहुलस्य करोति शोफम् | श्यावं सलोहितमतिज्वरदाहपाकं स्फोटैः कुलत्थसदृशैरसितैश्च कीर्णम् ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (8) · Śloka 8

ஸித்யந்தி வாதகபபித்தகதா விஸர்பாஃ ஸர்வாத்மகஃ க்ஷதகதஶ்ச ந ஸித்திமேதி | பைத்தாநிலாவபி ச தர்ஶிதபூர்வலிங்கௌ ஸர்வே ச மர்மஸு பவந்தி ஹி கச்ச்ரஸாத்யாஃ ||௮||

View original

सिध्यन्ति वातकफपित्तकृता विसर्पाः सर्वात्मकः क्षतकृतश्च न सिद्धिमेति | पैत्तानिलावपि च दर्शितपूर्वलिङ्गौ सर्वे च मर्मसु भवन्ति हि कृच्छ्रसाध्याः ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (9) · Śloka 10

ஶோபஂ ந பக்வமிதி பக்வமுபேக்ஷதே யோ யோ வா வ்ரணஂ ப்ரசுரபூயமஸாதுவத்தஃ | அப்யந்தரஂ ப்ரவிஶதி ப்ரவிதார்ய தஸ்ய ஸ்தாநாநி பூர்வவிஹிதாநி ததஃ ஸ பூயஃ ||௯|| தஸ்யாதிமாத்ரகமநாத்கதிரித்யதஶ்ச நாடீவ யத்வஹதி தேந மதா து நாடீ |௧௦|

View original

शोफं न पक्वमिति पक्वमुपेक्षते यो यो वा व्रणं प्रचुरपूयमसाधुवृत्तः | अभ्यन्तरं प्रविशति प्रविदार्य तस्य स्थानानि पूर्वविहितानि ततः स पूयः ||९|| तस्यातिमात्रगमनाद्गतिरित्यतश्च नाडीव यद्वहति तेन मता तु नाडी |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (10) · Śloka 10

தோஷைஸ்த்ரிபிர்பவதி ஸா பதகேகஶஶ்ச ஸம்மூர்ச்சிதைரபி ச ஶல்யநிமித்ததோऽந்யா ||௧௦||

View original

दोषैस्त्रिभिर्भवति सा पृथगेकशश्च सम्मूर्च्छितैरपि च शल्यनिमित्ततोऽन्या ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (11) · Śloka 11

தத்ராநிலாத் பருஷஸூக்ஷ்மமுகீ ஸஶூலா பேநாநுவித்தமதிகஂ ஸ்ரவதி க்ஷபாயாம் |௧௧|

View original

तत्रानिलात् परुषसूक्ष्ममुखी सशूला फेनानुविद्धमधिकं स्रवति क्षपायाम् |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (11) · Śloka 11

தட்தாபதோதஸதநஜ்வரபேதஹேதுஃ பீதஂ ஸ்ரவத்யதிகமுஷ்ணமஹஃஸு பித்தாத் ||௧௧||

View original

तृट्तापतोदसदनज्वरभेदहेतुः पीतं स्रवत्यधिकमुष्णमहःसु पित्तात् ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (12) · Śloka 12

ஜ்ஞேயா கபாத்பஹுகநார்ஜுநபிச்சிலாஸ்ரா ராத்ரிஸ்ருதிஃ ஸ்திமிதருக்கடிநா ஸகண்டூஃ |௧௨|

View original

ज्ञेया कफाद्बहुघनार्जुनपिच्छिलास्रा रात्रिस्रुतिः स्तिमितरुक्कठिना सकण्डूः |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (12) · Śloka 12

தோஷத்வயாபிஹிதலக்ஷணதர்ஶநேந திஸ்ரோ கதீர்வ்யதிகரப்ரபவாஸ்து வித்யாத் ||௧௨||

View original

दोषद्वयाभिहितलक्षणदर्शनेन तिस्रो गतीर्व्यतिकरप्रभवास्तु विद्यात् ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (13) · Śloka 13

தாஹஜ்வரஶ்வஸநமூர்ச்சநவக்த்ரஶோஷா யஸ்யாஂ பவந்த்யபிஹிதாநி ச லக்ஷணாநி | தாமாதிஶேத் பவநபித்தகபப்ரகோபாத்தோராமஸுக்ஷயகரீமிவ காலராத்ரிம் ||௧௩||

View original

दाहज्वरश्वसनमूर्च्छनवक्त्रशोषा यस्यां भवन्त्यभिहितानि च लक्षणानि | तामादिशेत् पवनपित्तकफप्रकोपाद्धोरामसुक्षयकरीमिव कालरात्रिम् ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (14) · Śloka 14

நஷ்டஂ கதஞ்சிதநுமார்கமுதீரிதேஷு ஸ்தாநேஷு ஶல்யமசிரேண கதிஂ கரோதி | ஸா பேநிலஂ மதிதமச்சமஸக்விமிஶ்ரமுஷ்ணஂ ஸ்ரவேத ஸஹஸா ஸருஜா ச நித்யம் ||௧௪||

View original

नष्टं कथञ्चिदनुमार्गमुदीरितेषु स्थानेषु शल्यमचिरेण गतिं करोति | सा फेनिलं मथितमच्छमसृग्विमिश्रमुष्णं स्रवेत सहसा सरुजा च नित्यम् ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (15) · Śloka 15

யாவத்யோ கதயோ யைஶ்ச காரணைஃ ஸம்பவந்தி ஹி | தாவந்தஃ ஸ்தநரோகாஃ ஸ்யுஃ ஸ்த்ரீணாஂ தைரேவ ஹேதுபிஃ ||௧௫||

View original

यावत्यो गतयो यैश्च कारणैः सम्भवन्ति हि | तावन्तः स्तनरोगाः स्युः स्त्रीणां तैरेव हेतुभिः ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (16) · Śloka 16

தமந்யஃ ஸஂவதத்வாராஃ கந்யாநாஂ ஸ்தநஸஂஶ்ரிதாஃ | தோஷாவிஸரணாத்தாஸாஂ ந பவந்தி ஸ்தநாமயாஃ ||௧௬||

View original

धमन्यः संवृतद्वाराः कन्यानां स्तनसंश्रिताः | दोषाविसरणात्तासां न भवन्ति स्तनामयाः ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (17) · Śloka 17

தாஸாமேவ ப்ரஜாதாநாஂ கர்பிணீநாஂ ச தாஃ புநஃ | ஸ்வபாவாதேவ விவதா ஜாயந்தே ஸம்பவந்த்யதஃ ||௧௭||

View original

तासामेव प्रजातानां गर्भिणीनां च ताः पुनः | स्वभावादेव विवृता जायन्ते सम्भवन्त्यतः ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (18) · Śloka 18

ரஸப்ரஸாதோ மதுரஃ பக்வாஹாரநிமித்தஜஃ | கத்ஸ்நதேஹாத் ஸ்தநௌ ப்ராப்தஃ ஸ்தந்யமித்யபிதீயதே ||௧௮||

View original

रसप्रसादो मधुरः पक्वाहारनिमित्तजः | कृत्स्नदेहात् स्तनौ प्राप्तः स्तन्यमित्यभिधीयते ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (19-22) · Śloka 23

விஶஸ்தேஷ்வபி காத்ரேஷு யதா ஶுக்ரஂ ந தஶ்யதே | ஸர்வதேஹாஶ்ரிதத்வாச்ச ஶுக்ரலக்ஷணமுச்யதே ||௧௯|| ததேவ சேஷ்டயுவதேர்தர்ஶநாத் ஸ்மரணாதபி | ஶப்தஸஂஶ்ரவணாத் ஸ்பர்ஶாத் ஸஂஹர்ஷாச்ச ப்ரவர்ததே ||௨௦|| ஸுப்ரஸந்நஂ மநஸ்தத்ர ஹர்ஷணே ஹேதுருச்யதே | ஆஹாரரஸயோநித்வாதேவஂ ஸ்தந்யமபி ஸ்த்ரியாஃ ||௨௧|| ததேவாபத்யஸஂஸ்பர்ஶாத்தர்ஶநாத் ஸ்மரணாதபி | க்ரஹணாச்ச ஶரீரஸ்ய ஶுக்ரவத் ஸம்ப்ரவர்ததே ||௨௨|| ஸ்நேஹோ நிரந்தரஸ்தத்ர ப்ரஸ்ரவே ஹேதுருச்யதே |௨௩|

View original

विशस्तेष्वपि गात्रेषु यथा शुक्रं न दृश्यते | सर्वदेहाश्रितत्वाच्च शुक्रलक्षणमुच्यते ||१९|| तदेव चेष्टयुवतेर्दर्शनात् स्मरणादपि | शब्दसंश्रवणात् स्पर्शात् संहर्षाच्च प्रवर्तते ||२०|| सुप्रसन्नं मनस्तत्र हर्षणे हेतुरुच्यते | आहाररसयोनित्वादेवं स्तन्यमपि स्त्रियाः ||२१|| तदेवापत्यसंस्पर्शाद्दर्शनात् स्मरणादपि | ग्रहणाच्च शरीरस्य शुक्रवत् सम्प्रवर्तते ||२२|| स्नेहो निरन्तरस्तत्र प्रस्रवे हेतुरुच्यते |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (23-24) · Śloka 24

தத் கஷாயஂ பவேத்வாதாத் க்ஷிப்தஂ ச ப்லவதேऽம்பஸி ||௨௩|| பித்தாதம்லஂ ஸகடுகஂ ராஜ்யோऽம்பஸி ச பீதிகாஃ | கபாத்கநஂ பிச்சிலஂ ச ஜலே சாப்யவஸீததி | ஸர்வைர்துஷ்டைஃ ஸர்வலிங்கமபிகாதாச்ச துஷ்யதி ||௨௪||

View original

तत् कषायं भवेद्वातात् क्षिप्तं च प्लवतेऽम्भसि ||२३|| पित्तादम्लं सकटुकं राज्योऽम्भसि च पीतिकाः | कफाद्घनं पिच्छिलं च जले चाप्यवसीदति | सर्वैर्दुष्टैः सर्वलिङ्गमभिघाताच्च दुष्यति ||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (25) · Śloka 25

யத் க்ஷீரமுதகே க்ஷிப்தமேகீபவதி பாண்டுரம் | மதுரஂ சாவிவர்ணஂ ச ப்ரஸந்நஂ தத்விநிர்திஶேத் ||௨௫||

View original

यत् क्षीरमुदके क्षिप्तमेकीभवति पाण्डुरम् | मधुरं चाविवर्णं च प्रसन्नं तद्विनिर्दिशेत् ||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (26) · Śloka 26

ஸக்ஷீரௌ வாऽப்யதுக்தௌ வா ப்ராப்ய தோஷஃ ஸ்தநௌ ஸ்த்ரியாஃ | ரக்தஂ மாஂஸஂ ச ஸந்தூஷ்ய ஸ்தநரோகாய கல்பதே ||௨௬||

View original

सक्षीरौ वाऽप्यदुग्धौ वा प्राप्य दोषः स्तनौ स्त्रियाः | रक्तं मांसं च सन्दूष्य स्तनरोगाय कल्पते ||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (27) · Śloka 27

பஞ்சாநாமபி தேஷாஂ து ஹித்வா ஶோணிதவித்ரதிம் | லக்ஷணாநி ஸமாநாநி பாஹ்யவித்ரதிலக்ஷணைஃ ||௨௭||

View original

पञ्चानामपि तेषां तु हित्वा शोणितविद्रधिम् | लक्षणानि समानानि बाह्यविद्रधिलक्षणैः ||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 10

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ நிதாநஸ்தாநே விஸர்பநாடீஸ்தநரோகநிதாநஂ நாம தஶமோऽத்யாயஃ ||௧௦||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने विसर्पनाडीस्तनरोगनिदानं नाम दशमोऽध्यायः ||१०||

🔊 Audio coming soon