Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

3. garbhāvakrāntiśārīram

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

అథాతో గర్భావక్రాంతిం శారీరం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||

View original

अथातो गर्भावक्रान्तिं शारीरं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

సౌమ్యం శుక్రమార్తవమాగ్నేయమితరేషామప్యత్ర భూతానాం సాన్నిధ్యమస్త్యణునా విశేషేణ, పరస్పరోపకారాత్ (పరస్పరానుగ్రహాత్,) పరస్పరానుప్రవేశాచ్చ ||3||

View original

सौम्यं शुक्रमार्तवमाग्नेयमितरेषामप्यत्र भूतानां सान्निध्यमस्त्यणुना विशेषेण, परस्परोपकारात् (परस्परानुग्रहात्,) परस्परानुप्रवेशाच्च ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

తత్ర స్త్రీపుంసయోః సంయోగే తేజః శరీరాద్వాయురుదీరయతి, తతస్తేజోనిలసన్నిపాతాచ్ఛుక్రం చ్యుతం యోనిమభిప్రతిపద్యతే సంసృజ్యతే చార్తవేన, తతోఽగ్నీషోమసంయోగాత్ సంసృజ్యమానో గర్భాశయమనుప్రతిపద్యతే క్షేత్రజ్ఞో వేదయితా స్ప్రష్టా ఘ్రాతా ద్రష్టా శ్రోతా రసయితా పురుషః స్రష్టా గంతా సాక్షీ ధాతా వక్తా యః కోఽసావిత్యేవమాదిభిః పర్యాయవాచకైర్నామభిరభిధీయతే దైవసంయోగాదక్షయోఽవ్యయోఽచింత్యో భూతాత్మనా సహాన్వక్షం సత్త్వరజస్తమోభిర్దైవాసురైరపరైశ్చ భావైర్వాయునాఽభిప్రేర్యమాణో గర్భాశయమనుప్రవిశ్యావతిష్ఠతే ||4||

View original

तत्र स्त्रीपुंसयोः संयोगे तेजः शरीराद्वायुरुदीरयति, ततस्तेजोनिलसन्निपाताच्छुक्रं च्युतं योनिमभिप्रतिपद्यते संसृज्यते चार्तवेन, ततोऽग्नीषोमसंयोगात् संसृज्यमानो गर्भाशयमनुप्रतिपद्यते क्षेत्रज्ञो वेदयिता स्प्रष्टा घ्राता द्रष्टा श्रोता रसयिता पुरुषः स्रष्टा गन्ता साक्षी धाता वक्ता यः कोऽसावित्येवमादिभिः पर्यायवाचकैर्नामभिरभिधीयते दैवसंयोगादक्षयोऽव्ययोऽचिन्त्यो भूतात्मना सहान्वक्षं सत्त्वरजस्तमोभिर्दैवासुरैरपरैश्च भावैर्वायुनाऽभिप्रेर्यमाणो गर्भाशयमनुप्रविश्यावतिष्ठते ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

తత్ర శుక్రబాహుల్యాత్ పుమాన్, ఆర్తవబాహుల్యాత్ స్త్రీ, సామ్యాదుభయోర్నపుంసకమితి ||5||

View original

तत्र शुक्रबाहुल्यात् पुमान्, आर्तवबाहुल्यात् स्त्री, साम्यादुभयोर्नपुंसकमिति ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

ఋతుస్తు ద్వాదశరాత్రం భవతి దృష్టార్తవః; అదృష్టార్తవాఽప్యస్తీత్యేకే భాషంతే ||6||

View original

ऋतुस्तु द्वादशरात्रं भवति दृष्टार्तवः; अदृष्टार्तवाऽप्यस्तीत्येके भाषन्ते ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (7-8) · Śloka 8

భవంతి చాత్ర- పీనప్రసన్నవదనాం ప్రక్లిన్నాత్మముఖద్విజాం | నరకామాం ప్రియకథాం స్రస్తకుక్ష్యక్షిమూర్ధజాం ||7|| స్ఫురద్భుజకుచశ్రోణినాభ్యూరుజఘనస్ఫిచాం | హర్షౌత్సుక్యపరాం చాపి విద్యాదృతుమతీమితి ||8||

View original

भवन्ति चात्र- पीनप्रसन्नवदनां प्रक्लिन्नात्ममुखद्विजाम् | नरकामां प्रियकथां स्रस्तकुक्ष्यक्षिमूर्धजाम् ||७|| स्फुरद्भुजकुचश्रोणिनाभ्यूरुजघनस्फिचाम् | हर्षौत्सुक्यपरां चापि विद्यादृतुमतीमिति ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (9) · Śloka 9

నియతం దివసేఽతీతే సంకుచత్యంబుజం యథా | ఋతౌ వ్యతీతే నార్యాస్తు యోనిః సంవ్రియతే తథా ||9||

View original

नियतं दिवसेऽतीते सङ्कुचत्यम्बुजं यथा | ऋतौ व्यतीते नार्यास्तु योनिः संव्रियते तथा ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (10) · Śloka 10

మాసేనోపచితం కాలే ధమనీభ్యాం తదార్తవం | ఈషత్కృష్ణం వివర్ణం చ వాయుర్యోనిముఖం నయేత్ ||10||

View original

मासेनोपचितं काले धमनीभ्यां तदार्तवम् | ईषत्कृष्णं विवर्णं च वायुर्योनिमुखं नयेत् ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (11) · Śloka 11

తద్వర్షాద్ద్వాదశాత్ కాలే వర్తమానమసృక్ పునః | జరాపక్వశరీరాణాం యాతి పంచాశతః క్షయం ||11||

View original

तद्वर्षाद्द्वादशात् काले वर्तमानमसृक् पुनः | जरापक्वशरीराणां याति पञ्चाशतः क्षयम् ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (12) · Śloka 12

యుగ్మేషు తు పుమాన్ ప్రోక్తో దివసేష్వన్యథాఽబలా | పుష్పకాలే శుచిస్తస్మాదపత్యార్థో స్త్రియం వ్రజేత్ ||12||

View original

युग्मेषु तु पुमान् प्रोक्तो दिवसेष्वन्यथाऽबला | पुष्पकाले शुचिस्तस्मादपत्यार्थो स्त्रियं व्रजेत् ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (13) · Śloka 13

తత్ర సద్యోగృహీతగర్భాయా లింగాని- శ్రమో గ్లానిః పిపాసా సక్థిసదనం శుక్రశోణితయోరవబంధః స్ఫురణం చ యోనేః ||13||

View original

तत्र सद्योगृहीतगर्भाया लिङ्गानि- श्रमो ग्लानिः पिपासा सक्थिसदनं शुक्रशोणितयोरवबन्धः स्फुरणं च योनेः ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (14-15) · Śloka 15

స్తనయోః కృష్ణముఖతా రోమరాజ్యుద్గమస్తథా | అక్షిపక్ష్మాణి చాప్యస్యాః సమ్మీల్యంతే విశేషతః ||14|| అకామతశ్ఛర్దయతి గంధాదుద్విజతే శుభాత్ | ప్రసేకః సదనం చాపి గర్భిణ్యా లింగముచ్యతే ||15||

View original

स्तनयोः कृष्णमुखता रोमराज्युद्गमस्तथा | अक्षिपक्ष्माणि चाप्यस्याः सम्मील्यन्ते विशेषतः ||१४|| अकामतश्छर्दयति गन्धादुद्विजते शुभात् | प्रसेकः सदनं चापि गर्भिण्या लिङ्गमुच्यते ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (16-17) · Śloka 17

తదా ప్రభృతి వ్యవాయం వ్యాయామమతితర్పణమతికర్శనం దివాస్వప్నం రాత్రిజాగరణం శోకం యానారోహణం భయముత్కుటుకాసనం చైకాంతతః స్నేహాదిక్రియాం శోణితమోక్షణం చాకాలే వేగవిధారణం చ న సేవేత ||16|| దోషాభిఘాతైర్గర్భిణ్యా యో యో భాగః ప్రపీడ్యతే | స స భాగః శిశోస్తస్య గర్భస్థస్య ప్రపీడ్యతే ||17||

View original

तदा प्रभृति व्यवायं व्यायाममतितर्पणमतिकर्शनं दिवास्वप्नं रात्रिजागरणं शोकं यानारोहणं भयमुत्कुटुकासनं चैकान्ततः स्नेहादिक्रियां शोणितमोक्षणं चाकाले वेगविधारणं च न सेवेत ||१६|| दोषाभिघातैर्गर्भिण्या यो यो भागः प्रपीड्यते | स स भागः शिशोस्तस्य गर्भस्थस्य प्रपीड्यते ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (18) · Śloka 18

తత్ర ప్రథమే మాసి కలలం జాయతే; ద్వితీయే శీతోష్మానిలైరభిప్రపచ్యమానానాం మహాభూతానాం సంఘాతో ఘనః సంజాయతే, యది పిండః పుమాన్, స్త్రీ చేత్ పేశీ, నపుంసకం చేదర్బుదమితి; తృతీయే హస్తపాదశిరసాం పంచపిండకా నిర్వర్తంతేఽంగప్రత్యంగవిభాగశ్చ సూక్ష్మో భవతి; చతుర్థే సర్వాంగప్రత్యంగవిభాగః ప్రవ్యక్తో భవతి, గర్భహృదయప్రవ్యక్తిభావాచ్చేతనాధాతురభివ్యక్తో భవతి, కస్మాత్? తత్స్థానత్వాత్ | తస్మాద్గర్భశ్చతుర్థే మాస్యభిప్రాయమింద్రియార్థేషు కరోతి, ద్విహృదయాం చ నారీం దౌహృదినీమాచక్షతే | దౌహృదవిమాననాత్ కుబ్జం కుణిం ఖంజం జడం వామనం వికృతాక్షమనక్షం వా నారీ సుతం జనయతి, తస్మాత్ సా యద్యదిచ్ఛేత్తత్తస్యై దాపయేత్, లబ్ధదౌహృదా హి వీర్యవంతం చిరాయుషం చ పుత్రం జనయతి ||18||

View original

तत्र प्रथमे मासि कललं जायते; द्वितीये शीतोष्मानिलैरभिप्रपच्यमानानां महाभूतानां सङ्घातो घनः सञ्जायते, यदि पिण्डः पुमान्, स्त्री चेत् पेशी, नपुंसकं चेदर्बुदमिति; तृतीये हस्तपादशिरसां पञ्चपिण्डका निर्वर्तन्तेऽङ्गप्रत्यङ्गविभागश्च सूक्ष्मो भवति; चतुर्थे सर्वाङ्गप्रत्यङ्गविभागः प्रव्यक्तो भवति, गर्भहृदयप्रव्यक्तिभावाच्चेतनाधातुरभिव्यक्तो भवति, कस्मात्? तत्स्थानत्वात् | तस्माद्गर्भश्चतुर्थे मास्यभिप्रायमिन्द्रियार्थेषु करोति, द्विहृदयां च नारीं दौहृदिनीमाचक्षते | दौहृदविमाननात् कुब्जं कुणिं खञ्जं जडं वामनं विकृताक्षमनक्षं वा नारी सुतं जनयति, तस्मात् सा यद्यदिच्छेत्तत्तस्यै दापयेत्, लब्धदौहृदा हि वीर्यवन्तं चिरायुषं च पुत्रं जनयति ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (19-21) · Śloka 21

భవంతి చాత్ర- ఇంద్రియార్థాంస్తు యాన్ యాన్ సా భోక్తుమిచ్ఛతి గర్భిణీ గర్భాబాధభయాత్తాంస్తాన్ భిషగాహృత్య దాపయేత్ ||19|| సా ప్రాప్తదౌహృదా పుత్రం జనయేత గుణాన్వితం | అలబ్ధదౌహృదా గర్భే లభేతాత్మని వా భయం ||20|| యేషు యేష్వింద్రియార్థేషు దౌహృదే వై విమాననా | ప్రజాయేత సుతస్యార్తిస్తస్మింస్తస్మింస్తథేంద్రియే ||21||

View original

भवन्ति चात्र- इन्द्रियार्थांस्तु यान् यान् सा भोक्तुमिच्छति गर्भिणी गर्भाबाधभयात्तांस्तान् भिषगाहृत्य दापयेत् ||१९|| सा प्राप्तदौहृदा पुत्रं जनयेत गुणान्वितम् | अलब्धदौहृदा गर्भे लभेतात्मनि वा भयम् ||२०|| येषु येष्विन्द्रियार्थेषु दौहृदे वै विमानना | प्रजायेत सुतस्यार्तिस्तस्मिंस्तस्मिंस्तथेन्द्रिये ||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (22-28) · Śloka 28

రాజసందర్శనే యస్యా దౌర్హృదం జాయతే స్త్రియాః | అర్థవంతం మహాభాగం కుమారం సా ప్రసూయతే ||22|| దుకూలపట్టకౌశేయభూషణాదిషు దౌహృదాత్ | అలంకారైషిణం పుత్రం లలితం సా ప్రసూయతే ||23|| ఆశ్రమే సంయతాత్మానం ధర్మశీలం ప్రసూయతే | దేవతాప్రతిమాయాం తు ప్రసూతే పార్షదోపమం | దర్శనే వ్యాలజాతీనాం హింసాశీలం ప్రసూయతే ||24|| గోధామాంసాశనే పుత్రం సుషుప్సుం ధారణాత్మకం | గవాం మాంసే తు బలినం సర్వక్లేశసహం తథా ||25|| మాహిషే దౌర్హృదాచ్ఛూరం రక్తాక్షం లోమసంయుతం | వరాహమాంసాత్ స్వప్నాలుం శూరం సంజనయేత్ సుతం ||26|| మార్గాద్విక్రాంతజంఘాలం సదా వనచరం సుతం | సృమరాద్విగ్నమనసం నిత్యభీతం చ తైత్తిరాత్ ||27|| అతోఽనుక్తేషు యా నారీ సమభిధ్యాతి దౌర్హృదం | శరీరాచారశీలైః సా సమానం జనయిష్యతి ||28||

View original

राजसन्दर्शने यस्या दौर्हृदं जायते स्त्रियाः | अर्थवन्तं महाभागं कुमारं सा प्रसूयते ||२२|| दुकूलपट्टकौशेयभूषणादिषु दौहृदात् | अलङ्कारैषिणं पुत्रं ललितं सा प्रसूयते ||२३|| आश्रमे संयतात्मानं धर्मशीलं प्रसूयते | देवताप्रतिमायां तु प्रसूते पार्षदोपमम् | दर्शने व्यालजातीनां हिंसाशीलं प्रसूयते ||२४|| गोधामांसाशने पुत्रं सुषुप्सुं धारणात्मकम् | गवां मांसे तु बलिनं सर्वक्लेशसहं तथा ||२५|| माहिषे दौर्हृदाच्छूरं रक्ताक्षं लोमसंयुतम् | वराहमांसात् स्वप्नालुं शूरं सञ्जनयेत् सुतम् ||२६|| मार्गाद्विक्रान्तजङ्घालं सदा वनचरं सुतम् | सृमराद्विग्नमनसं नित्यभीतं च तैत्तिरात् ||२७|| अतोऽनुक्तेषु या नारी समभिध्याति दौर्हृदम् | शरीराचारशीलैः सा समानं जनयिष्यति ||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (29) · Śloka 29

కర్మణా చోదితం జంతోర్భవితవ్యం పునర్భవేత్ | యథా తథా దైవయోగాద్దౌర్హృదం జనయేద్ధృది ||29||

View original

कर्मणा चोदितं जन्तोर्भवितव्यं पुनर्भवेत् | यथा तथा दैवयोगाद्दौर्हृदं जनयेद्धृदि ||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (30) · Śloka 30

పంచమే మనః ప్రతిబుద్ధతరం భవతి, షష్ఠే బుద్ధిః, సప్తమే సర్వాంగప్రత్యంగవిభాగః ప్రవ్యక్తతరః; అష్టమేఽస్థిరీభవత్యోజః , తత్ర జాతశ్చేన్న జీవేన్నిరోజస్త్వాన్నైరృతభాగత్వాచ్చ , తతో బలిం మాంసౌదనమస్మై దాపయేత్; నవమదశమైకాదశద్వాదశానామన్యతమస్మింజాయతే, అతోఽన్యథా వికారీ భవతి ||30||

View original

पञ्चमे मनः प्रतिबुद्धतरं भवति, षष्ठे बुद्धिः, सप्तमे सर्वाङ्गप्रत्यङ्गविभागः प्रव्यक्ततरः; अष्टमेऽस्थिरीभवत्योजः , तत्र जातश्चेन्न जीवेन्निरोजस्त्वान्नैरृतभागत्वाच्च , ततो बलिं मांसौदनमस्मै दापयेत्; नवमदशमैकादशद्वादशानामन्यतमस्मिञ्जायते, अतोऽन्यथा विकारी भवति ||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (31-32) · Śloka 32

మాతుస్తు ఖలు రసవహాయాం నాడ్యాం గర్భనాభినాడీప్రతిబద్ధా, సాఽస్య మాతురాహారరసవీర్యమభివహతి | తేనోపస్నేహేనాస్యాభివృద్ధిర్భవతి | అసంజాతాంగప్రత్యంగప్రవిభాగమానిషేకాత్ ప్రభృతి సర్వశరీరావయవానుసారిణీనాం రసవహానాం తిర్యగ్గతానాం ధమనీనాముపస్నేహో జీవయతి ||31|| గర్భస్య ఖలు సంభవతః పూర్వం శిరః సంభవతీత్యాహ శౌనకః, శిరోమూలత్వాత్ ప్రధానేంద్రియాణాం ; హృదయమితి కృతవీర్యో, బుద్ధేర్మనసశ్చ స్థానత్వాత్; నాభిరితి పారాశర్యః, తతో హి వర్ధతే దేహో దేహినః; పాణిపాదమితి మార్కండేయః, తన్మూలత్వాచ్చేష్టాయా గర్భస్య; మధ్యశరీరమితి సుభూతిర్గౌతమః, తన్నిబద్ధత్వాత్ సర్వగాత్రసంభవస్య | తత్తు న సమ్యక్, సర్వాణ్యంగప్రత్యంగాని యుగపత్ సంభవంతీత్యాహ ధన్వంతరిః, గర్భస్య సూక్ష్మత్వాన్నోపలభ్యంతే వంశాంకురవచ్చూతఫలవచ్చ; తద్యథా- చూతఫలే పరిపక్వే కేశరమాంసాస్థిమజ్జానః పృథక్ పృథగ్దృశ్యంతే కాలప్రకర్షాత్, తాన్యేవ తరుణే నోపలభ్యంతే సూక్ష్మత్వాత్; తేషాం సూక్ష్మాణాం కేశరాదీనాం కాలః ప్రవ్యక్తతాం కరోతి; ఏతేనైవ వంశాంకురోఽపి వ్యాఖ్యాతః | ఏవం గర్భస్య తారుణ్యే సర్వేష్వంగప్రత్యంగేషు సత్స్వపి సౌక్ష్మ్యాదనుపలబ్ధిః, తాన్యేవ కాలప్రకర్షాత్ ప్రవ్యక్తాని భవంతి ||32||

View original

मातुस्तु खलु रसवहायां नाड्यां गर्भनाभिनाडीप्रतिबद्धा, साऽस्य मातुराहाररसवीर्यमभिवहति | तेनोपस्नेहेनास्याभिवृद्धिर्भवति | असञ्जाताङ्गप्रत्यङ्गप्रविभागमानिषेकात् प्रभृति सर्वशरीरावयवानुसारिणीनां रसवहानां तिर्यग्गतानां धमनीनामुपस्नेहो जीवयति ||३१|| गर्भस्य खलु सम्भवतः पूर्वं शिरः सम्भवतीत्याह शौनकः, शिरोमूलत्वात् प्रधानेन्द्रियाणां ; हृदयमिति कृतवीर्यो, बुद्धेर्मनसश्च स्थानत्वात्; नाभिरिति पाराशर्यः, ततो हि वर्धते देहो देहिनः; पाणिपादमिति मार्कण्डेयः, तन्मूलत्वाच्चेष्टाया गर्भस्य; मध्यशरीरमिति सुभूतिर्गौतमः, तन्निबद्धत्वात् सर्वगात्रसम्भवस्य | तत्तु न सम्यक्, सर्वाण्यङ्गप्रत्यङ्गानि युगपत् सम्भवन्तीत्याह धन्वन्तरिः, गर्भस्य सूक्ष्मत्वान्नोपलभ्यन्ते वंशाङ्कुरवच्चूतफलवच्च; तद्यथा- चूतफले परिपक्वे केशरमांसास्थिमज्जानः पृथक् पृथग्दृश्यन्ते कालप्रकर्षात्, तान्येव तरुणे नोपलभ्यन्ते सूक्ष्मत्वात्; तेषां सूक्ष्माणां केशरादीनां कालः प्रव्यक्ततां करोति; एतेनैव वंशाङ्कुरोऽपि व्याख्यातः | एवं गर्भस्य तारुण्ये सर्वेष्वङ्गप्रत्यङ्गेषु सत्स्वपि सौक्ष्म्यादनुपलब्धिः, तान्येव कालप्रकर्षात् प्रव्यक्तानि भवन्ति ||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (33) · Śloka 33

తత్ర గర్భస్య పితృజమాతృజరసజాత్మజసత్త్వజసాత్మ్యజాని శరీరలక్షణాని వ్యాఖ్యాస్యామః | గర్భస్య కేశశ్మశ్రులోమాస్థినఖదంతసిరాస్నాయుధమనీరేతఃప్రభృతీని స్థిరాణి పితృజాని, మాంసశోణితమేదోమజ్జహృన్నాభియకృత్ప్లీహాంత్రగుదప్రభృతీని మృదూని మాతృజాని, శరీరోపచయో బలం వర్ణః స్థితిర్హానిశ్చ రసజాని, ఇంద్రియాణి జ్ఞానం విజ్ఞానమాయుః సుఖదుఃఖాదికం చాత్మజాని, సత్త్వజాన్యుత్తరత్ర వక్ష్యామః, వీర్యమారోగ్యం బలవర్ణౌ మేధా చ సాత్మ్యజాని ||33||

View original

तत्र गर्भस्य पितृजमातृजरसजात्मजसत्त्वजसात्म्यजानि शरीरलक्षणानि व्याख्यास्यामः | गर्भस्य केशश्मश्रुलोमास्थिनखदन्तसिरास्नायुधमनीरेतःप्रभृतीनि स्थिराणि पितृजानि, मांसशोणितमेदोमज्जहृन्नाभियकृत्प्लीहान्त्रगुदप्रभृतीनि मृदूनि मातृजानि, शरीरोपचयो बलं वर्णः स्थितिर्हानिश्च रसजानि, इन्द्रियाणि ज्ञानं विज्ञानमायुः सुखदुःखादिकं चात्मजानि, सत्त्वजान्युत्तरत्र वक्ष्यामः, वीर्यमारोग्यं बलवर्णौ मेधा च सात्म्यजानि ||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (34) · Śloka 34

తత్ర యస్యా దక్షిణే స్తనే ప్రాక్ పయోదర్శనం భవతి దక్షిణకుక్షిమహత్త్వం చ పూర్వం చ దక్షిణం సక్థ్యుత్కర్షతి బాహుల్యాచ్చ పున్నామధేయేషు ద్రవ్యేషు దౌర్హృదమభిధ్యాయతి స్వప్నేషు చోపలభతే పద్మోత్పలకుముదామ్రాతకాదీని పున్నామాన్యేవ ప్రసన్నముఖవర్ణా చ భవతి తాం బ్రూయాత్ పుత్రమియం జనయిష్యతీతి, తద్విపర్యయే కన్యాం, యస్యాః పార్శ్వద్వయమవనతం పురస్తాన్నిర్గతముదరం ప్రాగభిహితం చ లక్షణం చ తస్యా నపుంసకమితి విద్యాత్, యస్యా మధ్యే నిమ్నం ద్రోణీభూతముదరం సా యుగ్మం ప్రసూయత ఇతి ||34||

View original

तत्र यस्या दक्षिणे स्तने प्राक् पयोदर्शनं भवति दक्षिणकुक्षिमहत्त्वं च पूर्वं च दक्षिणं सक्थ्युत्कर्षति बाहुल्याच्च पुन्नामधेयेषु द्रव्येषु दौर्हृदमभिध्यायति स्वप्नेषु चोपलभते पद्मोत्पलकुमुदाम्रातकादीनि पुन्नामान्येव प्रसन्नमुखवर्णा च भवति तां ब्रूयात् पुत्रमियं जनयिष्यतीति, तद्विपर्यये कन्यां, यस्याः पार्श्वद्वयमवनतं पुरस्तान्निर्गतमुदरं प्रागभिहितं च लक्षणं च तस्या नपुंसकमिति विद्यात्, यस्या मध्ये निम्नं द्रोणीभूतमुदरं सा युग्मं प्रसूयत इति ||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (35) · Śloka 35

భవంతి చాత్ర- దేవతాబ్రాహ్మణపరాః శౌచాచారహితే రతాః | మహాగుణాన్ ప్రసూయంతే విపరీతాస్తు నిర్గుణాన్ ||35||

View original

भवन्ति चात्र- देवताब्राह्मणपराः शौचाचारहिते रताः | महागुणान् प्रसूयन्ते विपरीतास्तु निर्गुणान् ||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (36) · Śloka 36

అంగప్రత్యంగనిర్వృత్తిః స్వభావాదేవ జాయతే | అంగప్రత్యంగనిర్వృత్తౌ యే భవంతి గుణాగుణాః | తే తే గర్భస్య విజ్ఞేయా ధర్మాధర్మనిమిత్తజాః ||36||

View original

अङ्गप्रत्यङ्गनिर्वृत्तिः स्वभावादेव जायते | अङ्गप्रत्यङ्गनिर्वृत्तौ ये भवन्ति गुणागुणाः | ते ते गर्भस्य विज्ञेया धर्माधर्मनिमित्तजाः ||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 3

ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాం శారీరస్థానే గర్భావక్రాంతిశారీరం నామ తృతీయోఽధ్యాయః ||3||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां शारीरस्थाने गर्भावक्रान्तिशारीरं नाम तृतीयोऽध्यायः ||३||

🔊 Audio coming soon

3. garbhāvakrāntiśārīram — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi