Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಶುಕ್ರಶೋಣಿತಶುದ್ಧಿಶಾರೀರಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातः शुक्रशोणितशुद्धिशारीरं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಶುಕ್ರಶೋಣಿತಶುದ್ಧಿಶಾರೀರಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातः शुक्रशोणितशुद्धिशारीरं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ವಾತ-ಪಿತ್ತ-ಶ್ಲೇಷ್ಮ-ಕುಣಪ -ಗ್ರನ್ಥಿ-ಪೂತಿಪೂಯ-ಕ್ಷೀಣ-ಮೂತ್ರಪುರೀಷರೇತಸಃ ಪ್ರಜೋತ್ಪಾದನೇ ನ ಸಮರ್ಥಾ ಭವನ್ತಿ ||೩||
वात-पित्त-श्लेष्म-कुणप -ग्रन्थि-पूतिपूय-क्षीण-मूत्रपुरीषरेतसः प्रजोत्पादने न समर्था भवन्ति ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ತೇಷು ವಾತವರ್ಣವೇದನಂ ವಾತೇನ, ಪಿತ್ತವರ್ಣವೇದನಂ ಪಿತ್ತೇನ, ಶ್ಲೇಷ್ಮವರ್ಣವೇದನಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ, ಕುಣಪಗನ್ಧ್ಯನಲ್ಪಂ ಚ ರಕ್ತೇನ, ಗ್ರನ್ಥಿಭೂತಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮವಾತಾಭ್ಯಾಂ, ಪೂತಿಪೂಯನಿಭಂ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಭ್ಯಾಂ, ಕ್ಷೀಣಂ ಪ್ರಾಗುಕ್ತಂ ಪಿತ್ತಮಾರುತಾಭ್ಯಾಂ, ಮೂತ್ರಪುರೀಷಗನ್ಧಿ ಸನ್ನಿಪಾತೇನೇತಿ | ತೇಷು ಕುಣಪಗ್ರನ್ಥಿಪೂತಿಪೂಯಕ್ಷೀಣರೇತಸಃ ಕೃಚ್ಛ್ರಸಾಧ್ಯಾಃ, ಮೂತ್ರಪುರೀಷರೇತಸಸ್ತ್ವಸಾಧ್ಯಾ ಇತಿ ||೪||
तेषु वातवर्णवेदनं वातेन, पित्तवर्णवेदनं पित्तेन, श्लेष्मवर्णवेदनं श्लेष्मणा, कुणपगन्ध्यनल्पं च रक्तेन, ग्रन्थिभूतं श्लेष्मवाताभ्यां, पूतिपूयनिभं पित्तश्लेष्मभ्यां, क्षीणं प्रागुक्तं पित्तमारुताभ्यां, मूत्रपुरीषगन्धि सन्निपातेनेति | तेषु कुणपग्रन्थिपूतिपूयक्षीणरेतसः कृच्छ्रसाध्याः, मूत्रपुरीषरेतसस्त्वसाध्या इति ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ಆರ್ತವಮಪಿ ತ್ರಿಭಿರ್ದೋಷೈಃ ಶೋಣಿತಚತುರ್ಥೈಃ ಪೃಥಗ್ದ್ವನ್ದ್ವೈಃ ಸಮಸ್ತೈಶ್ಚೋಪಸೃಷ್ಟಮಬೀಜಂ ಭವತಿ; ತದಪಿ ದೋಷವರ್ಣವೇದನಾದಿಭಿರ್ವಿಜ್ಞೇಯಮ್ | ತೇಷು ಕುಣಪಗ್ರನ್ಥಿಪೂತಿಪೂಯಕ್ಷೀಣಮೂತ್ರಪುರೀಷಪ್ರಕಾಶಮಸಾಧ್ಯಂ , ಸಾಧ್ಯಮನ್ಯಚ್ಚೇತಿ ||೫||
आर्तवमपि त्रिभिर्दोषैः शोणितचतुर्थैः पृथग्द्वन्द्वैः समस्तैश्चोपसृष्टमबीजं भवति; तदपि दोषवर्णवेदनादिभिर्विज्ञेयम् | तेषु कुणपग्रन्थिपूतिपूयक्षीणमूत्रपुरीषप्रकाशमसाध्यं , साध्यमन्यच्चेति ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6-10) · Śloka 11
ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ತೇಷ್ವಾದ್ಯಾಞ್ ಶುಕ್ರದೋಷಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಾದಿಭಿರ್ಜಯೇತ್ | ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷೈರ್ಮತಿಮಾಂಸ್ತಥಾ ಚೋತ್ತರಬಸ್ತಿಭಿಃ ||೬|| ಪಾಯಯೇತ ನರಂ ಸರ್ಪಿರ್ಭಿಷಕ್ ಕುಣಪರೇತಸಿ | ಧಾತಕೀಪುಷ್ಪಖದಿರದಾಡಿಮಾರ್ಜುನಸಾಧಿತಮ್ ||೭|| ಪಾಯಯೇದಥವಾ ಸರ್ಪಿಃ ಶಾಲಸಾರಾದಿಸಾಧಿತಮ್ | ಗ್ರನ್ಥಿಭೂತೇ ಶಟೀಸಿದ್ಧಂ ಪಾಲಾಶೇ ವಾಽಪಿ ಭಸ್ಮನಿ ||೮|| ಪರೂಷಕವಟಾದಿಭ್ಯಾಂ ಪೂಯಪ್ರಖ್ಯೇ ಚ ಸಾಧಿತಮ್ | ಪ್ರಾಗುಕ್ತಂ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ಯಚ್ಚ ತತ್ ಕಾರ್ಯಂ ಕ್ಷೀಣರೇತಸಿ ||೯|| ವಿಟ್ಪ್ರಭೇ ಪಾಯಯೇತ್ ಸಿದ್ಧಂ ಚಿತ್ರಕೋಶೀರಹಿಙ್ಗುಭಿಃ | ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ವಾನ್ತಂ ವಿರಿಕ್ತಂ ಚ ನಿರೂಢಮನುವಾಸಿತಮ್ ||೧೦|| ಯೋಜಯೇಚ್ಛುಕ್ರದೋಷಾರ್ತಂ ಸಮ್ಯಗುತ್ತರಬಸ್ತಿನಾ |೧೧|
भवन्ति चात्र- तेष्वाद्याञ् शुक्रदोषांस्त्रीन् स्नेहस्वेदादिभिर्जयेत् | क्रियाविशेषैर्मतिमांस्तथा चोत्तरबस्तिभिः ||६|| पाययेत नरं सर्पिर्भिषक् कुणपरेतसि | धातकीपुष्पखदिरदाडिमार्जुनसाधितम् ||७|| पाययेदथवा सर्पिः शालसारादिसाधितम् | ग्रन्थिभूते शटीसिद्धं पालाशे वाऽपि भस्मनि ||८|| परूषकवटादिभ्यां पूयप्रख्ये च साधितम् | प्रागुक्तं वक्ष्यते यच्च तत् कार्यं क्षीणरेतसि ||९|| विट्प्रभे पाययेत् सिद्धं चित्रकोशीरहिङ्गुभिः | स्निग्धं वान्तं विरिक्तं च निरूढमनुवासितम् ||१०|| योजयेच्छुक्रदोषार्तं सम्यगुत्तरबस्तिना |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (11) · Śloka 12
ಸ್ಫಟಿಕಾಭಂ ದ್ರವಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಮಧುರಂ ಮಧುಗನ್ಧಿ ಚ ||೧೧|| ಶುಕ್ರಮಿಚ್ಛನ್ತಿ, ಕೇಚಿತ್ತು ತೈಲಕ್ಷೌದ್ರನಿಭಂ ತಥಾ |೧೨|
स्फटिकाभं द्रवं स्निग्धं मधुरं मधुगन्धि च ||११|| शुक्रमिच्छन्ति, केचित्तु तैलक्षौद्रनिभं तथा |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (12-16) · Śloka 16
ವಿಧಿಮುತ್ತರಬಸ್ತ್ಯನ್ತಂ ಕುರ್ಯಾದಾರ್ತವಶುದ್ಧಯೇ ||೧೨|| ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸ್ನೇಹಾದಿಯುಕ್ತಾನಾಂ ಚತಸೃಷ್ವಾರ್ತವಾರ್ತಿಷು | ಕುರ್ಯಾತ್ಕಲ್ಕಾನ್ ಪಿಚೂಂಶ್ಚಾಪಿ ಪಥ್ಯಾನ್ಯಾಚಮನಾನಿ ಚ ||೧೩|| ಗ್ರನ್ಥಿಭೂತೇ ಪಿಬೇತ್ ಪಾಠಾಂ ತ್ರ್ಯೂಷಣಂ ವೃಕ್ಷಕಾಣಿ ಚ | ದುರ್ಗನ್ಧಿಪೂಯಸಙ್ಕಾಶೇ ಮಜ್ಜತುಲ್ಯೇ ತಥಾಽಽರ್ತವೇ ||೧೪|| ಪಿಬೇದ್ಭದ್ರಶ್ರಿಯಃ ಕ್ವಾಥಂ ಚನ್ದನಕ್ವಾಥಮೇವ ಚ | ಶುಕ್ರದೋಷಹರಾಣಾಂ ಚ ಯಥಾಸ್ವಮವಚಾರಣಮ್ ||೧೫|| ಯೋಗಾನಾಂ ಶುದ್ಧಿಕರಣಂ ಶೇಷಾಸ್ವಪ್ಯಾರ್ತವಾರ್ತಿಷು | ಅನ್ನಂ ಶಾಲಿಯವಂ ಮದ್ಯಂ ಹಿತಂ ಮಾಂಸಂ ಚ ಪಿತ್ತಲಮ್ ||೧೬||
विधिमुत्तरबस्त्यन्तं कुर्यादार्तवशुद्धये ||१२|| स्त्रीणां स्नेहादियुक्तानां चतसृष्वार्तवार्तिषु | कुर्यात्कल्कान् पिचूंश्चापि पथ्यान्याचमनानि च ||१३|| ग्रन्थिभूते पिबेत् पाठां त्र्यूषणं वृक्षकाणि च | दुर्गन्धिपूयसङ्काशे मज्जतुल्ये तथाऽऽर्तवे ||१४|| पिबेद्भद्रश्रियः क्वाथं चन्दनक्वाथमेव च | शुक्रदोषहराणां च यथास्वमवचारणम् ||१५|| योगानां शुद्धिकरणं शेषास्वप्यार्तवार्तिषु | अन्नं शालियवं मद्यं हितं मांसं च पित्तलम् ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (17) · Śloka 17
ಶಶಾಸೃಕ್ಪ್ರತಿಮಂ ಯತ್ತು ಯದ್ವಾ ಲಾಕ್ಷಾರಸೋಪಮಮ್ | ತದಾರ್ತವಂ ಪ್ರಶಂಸನ್ತಿ ಯದ್ವಾಸೋ ನ ವಿರಞ್ಜಯೇತ್ ||೧೭||
शशासृक्प्रतिमं यत्तु यद्वा लाक्षारसोपमम् | तदार्तवं प्रशंसन्ति यद्वासो न विरञ्जयेत् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (18-20) · Śloka 21
ತದೇವಾತಿಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಪ್ರವೃತ್ತಮನೃತಾವಪಿ | ಅಸೃಗ್ದರಂ ವಿಜಾನೀಯಾದತೋಽನ್ಯದ್ರಕ್ತಲಕ್ಷಣಾತ್ ||೧೮|| ಅಸೃಗ್ದರೋ ಭವೇತ್ ಸರ್ವಃ ಸಾಙ್ಗಮರ್ದಃ ಸವೇದನಃ | ತಸ್ಯಾತಿವೃತ್ತೌ ದೌರ್ಬಲ್ಯಂ ಭ್ರಮೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ತಮಸ್ತೃಷಾ ||೧೯|| ದಾಹಃ ಪ್ರಲಾಪಃ ಪಾಣ್ಡುತ್ವಂ ತನ್ದ್ರಾ ರೋಗಾಶ್ಚ ವಾತಜಾಃ | ತರುಣ್ಯಾ ಹಿತಸೇವಿನ್ಯಾಸ್ತಮಲ್ಪೋಪದ್ರವಂ ಭಿಷಕ್ ||೨೦|| ರಕ್ತಪಿತ್ತವಿಧಾನೇನ ಯಥಾವತ್ ಸಮುಪಾಚರೇತ್ |೨೧|
तदेवातिप्रसङ्गेन प्रवृत्तमनृतावपि | असृग्दरं विजानीयादतोऽन्यद्रक्तलक्षणात् ||१८|| असृग्दरो भवेत् सर्वः साङ्गमर्दः सवेदनः | तस्यातिवृत्तौ दौर्बल्यं भ्रमो मूर्च्छा तमस्तृषा ||१९|| दाहः प्रलापः पाण्डुत्वं तन्द्रा रोगाश्च वातजाः | तरुण्या हितसेविन्यास्तमल्पोपद्रवं भिषक् ||२०|| रक्तपित्तविधानेन यथावत् समुपाचरेत् |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (21-23) · Śloka 23
ದೋಷೈರಾವೃತಮಾರ್ಗತ್ವಾದಾರ್ತವಂ ನಶ್ಯತಿ ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ ||೨೧|| ತತ್ರ ಮತ್ಸ್ಯಕುಲತ್ಥಾಮ್ಲತಿಲಮಾಷಸುರಾ ಹಿತಾಃ | ಪಾನೇ ಮೂತ್ರಮುದಶ್ವಿಚ್ಚ ದಧಿ ಶುಕ್ತಂ ಚ ಭೋಜನೇ ||೨೨|| ಕ್ಷೀಣಂ ಪ್ರಾಗೀರಿತಂ ರಕ್ತಂ ಸಲಕ್ಷಣಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್ | ತಥಾಽಪ್ಯತ್ರ ವಿಧಾತವ್ಯಂ ವಿಧಾನಂ ನಷ್ಟರಕ್ತವತ್ ||೨೩||
दोषैरावृतमार्गत्वादार्तवं नश्यति स्त्रियाः ||२१|| तत्र मत्स्यकुलत्थाम्लतिलमाषसुरा हिताः | पाने मूत्रमुदश्विच्च दधि शुक्तं च भोजने ||२२|| क्षीणं प्रागीरितं रक्तं सलक्षणचिकित्सितम् | तथाऽप्यत्र विधातव्यं विधानं नष्टरक्तवत् ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (24) · Śloka 24
ಏವಮದುಷ್ಟಶುಕ್ರಃ ಶುದ್ಧಾರ್ತವಾ ಚ ||೨೪||
एवमदुष्टशुक्रः शुद्धार्तवा च ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (25-30) · Śloka 30
ಋತೌ ಪ್ರಥಮದಿವಸಾತ್ ಪ್ರಭೃತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣೀ ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಾಞ್ಜನಾಶ್ರುಪಾತಸ್ನಾನಾನುಲೇಪನಾಭ್ಯಙ್ಗನಖಚ್ಛೇದನಪ್ರಧಾವನಹಸನಕಥನಾತಿಶಬ್ದಶ್ರವಣಾವಲೇಖನಾನಿಲಾಯಾಸಾನ್ ಪರಿಹರೇತ್ | ಕಿಂ ಕಾರಣಂ? ದಿವಾ ಸ್ವಪನ್ತ್ಯಾಃ ಸ್ವಾಪಶೀಲಃ, ಅಞ್ಜನಾದನ್ಧಃ, ರೋದನಾದ್ವಿಕೃತದೃಷ್ಟಿಃ, ಸ್ನಾನಾನುಲೇಪನಾದ್ದುಃಖಶೀಲಃ , ತೈಲಾಭ್ಯಙ್ಗಾತ್ ಕುಷ್ಠೀ, ನಖಾಪಕರ್ತನಾತ್ ಕುನಖೀ, ಪ್ರಧಾವನಾಚ್ಚಞ್ಚಲಃ, ಹಸನಾಚ್ಛ್ಯಾವದನ್ತೌಷ್ಠತಾಲುಜಿಹ್ವಃ, ಪ್ರಲಾಪೀ ಚಾತಿಕಥನಾತ್ , ಅತಿಶಬ್ದಶ್ರವಣಾದ್ಬಧಿರಃ, ಅವಲೇಖನಾತ್ ಖಲತಿಃ, ಮಾರುತಾಯಾಸಸೇವನಾದುನ್ಮತ್ತೋ ಗರ್ಭೋ ಭವತೀತ್ಯೇವಮೇತಾನ್ ಪರಿಹರೇತ್ | ದರ್ಭಸಂಸ್ತರಶಾಯಿನೀಂ ಕರತಲಶರಾವಪರ್ಣಾನ್ಯತಮಭೋಜಿನೀಂ ಹವಿಷ್ಯಂ, ತ್ರ್ಯಹಂ ಚ ಭರ್ತುಃ ಸಂರಕ್ಷೇತ್ | ತತಃ ಶುದ್ಧಸ್ನಾತಾಂ ಚತುರ್ಥೇಽಹನ್ಯಹತವಾಸಃಸಮಲಙ್ಕೃತಾಂ ಕೃತಮಙ್ಗಲಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನಾಂ ಭರ್ತಾರಂ ದರ್ಶಯೇತ್ | ತತ್ ಕಸ್ಯ ಹೇತೋಃ? ||೨೫|| ಪೂರ್ವಂ ಪಶ್ಯೇದೃತುಸ್ನಾತಾ ಯಾದೃಶಂ ನರಮಙ್ಗನಾ | ತಾದೃಶಂ ಜನಯೇತ್ ಪುತ್ರಂ ಭರ್ತಾರಂ ದರ್ಶಯೇದತಃ ||೨೬|| ತತೋ ವಿಧಾನಂ ಪುತ್ರೀಯಮುಪಾಧ್ಯಾಯಃ ಸಮಾಚರೇತ್ | ಕರ್ಮಾನ್ತೇ ಚ ಕ್ರಮಂ ಹ್ಯೇತಮಾರಭೇತ ವಿಚಕ್ಷಣಃ ||೨೭|| ತತೋಽಪರಾಹ್ಣೇ ಪುಮಾನ್ ಮಾಸಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಸರ್ಪಿಃಸ್ನಿಗ್ಧಃ ಸರ್ಪಿಃಕ್ಷೀರಾಭ್ಯಾಂ ಶಾಲ್ಯೋದನಂ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಮಾಸಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣೀಂ ತೈಲಸ್ನಿಗ್ಧಾಂ ತೈಲಮಾಷೋತ್ತರಾಹಾರಾಂ ನಾರೀಮುಪೇಯಾದ್ರಾತ್ರೌ ಸಾಮಭಿರಭಿವಿಶ್ವಾಸ್ಯ ; ವಿಕಲ್ಪ್ಯೈವಂ ಚತುರ್ಥ್ಯಾಂ ಷಷ್ಠ್ಯಾಮಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ದಶಮ್ಯಾಂ ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ಚೋಪೇಯಾದಿತಿ ಪುತ್ರಕಾಮಃ ||೨೮|| ಏಷೂತ್ತರೋತ್ತರಂ ವಿದ್ಯಾದಾಯುರಾರೋಗ್ಯಮೇವ ಚ | ಪ್ರಜಾಸೌಭಾಗ್ಯಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ಬಲಂ ಚ ದಿವಸೇಷು ವೈ ||೨೯|| ಅತಃ ಪರಂ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಂ ಸಪ್ತಮ್ಯಾಂ ನವಮ್ಯಾಮೇಕಾದಶ್ಯಾಂ ಚ ಸ್ತ್ರೀಕಾಮಃ; ತ್ರಯೋದಶೀಪ್ರಭೃತಯೋ ನಿನ್ದ್ಯಾಃ ||೩೦||
ऋतौ प्रथमदिवसात् प्रभृति ब्रह्मचारिणी दिवास्वप्नाञ्जनाश्रुपातस्नानानुलेपनाभ्यङ्गनखच्छेदनप्रधावनहसनकथनातिशब्दश्रवणावलेखनानिलायासान् परिहरेत् | किं कारणं? दिवा स्वपन्त्याः स्वापशीलः, अञ्जनादन्धः, रोदनाद्विकृतदृष्टिः, स्नानानुलेपनाद्दुःखशीलः , तैलाभ्यङ्गात् कुष्ठी, नखापकर्तनात् कुनखी, प्रधावनाच्चञ्चलः, हसनाच्छ्यावदन्तौष्ठतालुजिह्वः, प्रलापी चातिकथनात् , अतिशब्दश्रवणाद्बधिरः, अवलेखनात् खलतिः, मारुतायाससेवनादुन्मत्तो गर्भो भवतीत्येवमेतान् परिहरेत् | दर्भसंस्तरशायिनीं करतलशरावपर्णान्यतमभोजिनीं हविष्यं, त्र्यहं च भर्तुः संरक्षेत् | ततः शुद्धस्नातां चतुर्थेऽहन्यहतवासःसमलङ्कृतां कृतमङ्गलस्वस्तिवाचनां भर्तारं दर्शयेत् | तत् कस्य हेतोः? ||२५|| पूर्वं पश्येदृतुस्नाता यादृशं नरमङ्गना | तादृशं जनयेत् पुत्रं भर्तारं दर्शयेदतः ||२६|| ततो विधानं पुत्रीयमुपाध्यायः समाचरेत् | कर्मान्ते च क्रमं ह्येतमारभेत विचक्षणः ||२७|| ततोऽपराह्णे पुमान् मासं ब्रह्मचारी सर्पिःस्निग्धः सर्पिःक्षीराभ्यां शाल्योदनं भुक्त्वा मासं ब्रह्मचारिणीं तैलस्निग्धां तैलमाषोत्तराहारां नारीमुपेयाद्रात्रौ सामभिरभिविश्वास्य ; विकल्प्यैवं चतुर्थ्यां षष्ठ्यामष्टम्यां दशम्यां द्वादश्यां चोपेयादिति पुत्रकामः ||२८|| एषूत्तरोत्तरं विद्यादायुरारोग्यमेव च | प्रजासौभाग्यमैश्वर्यं बलं च दिवसेषु वै ||२९|| अतः परं पञ्चम्यां सप्तम्यां नवम्यामेकादश्यां च स्त्रीकामः; त्रयोदशीप्रभृतयो निन्द्याः ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (31) · Śloka 31
ತತ್ರ ಪ್ರಥಮೇ ದಿವಸೇ ಋತುಮತ್ಯಾಂ ಮೈಥುನಗಮನಮನಾಯುಷ್ಯಂ ಪುಂಸಾಂ ಭವತಿ, ಯಶ್ಚ ತತ್ರಾಧೀಯತೇ ಗರ್ಭಃ ಸ ಪ್ರಸವಮಾನೋ ವಿಮುಚ್ಯತೇ ; ದ್ವಿತೀಯೇಽಪ್ಯೇವಂ ಸೂತಿಕಾಗೃಹೇ ವಾ; ತೃತೀಯೇಽಪ್ಯೇವಮಸಮ್ಪೂರ್ಣಾಙ್ಗೋಽಲ್ಪಾಯುರ್ವಾ ಭವತಿ; ಚತುರ್ಥೇ ತು ಸಮ್ಪೂರ್ಣಾಙ್ಗೋ ದೀರ್ಘಾಯುಶ್ಚ ಭವತಿ | ನ ಚ ಪ್ರವರ್ತಮಾನೇ ರಕ್ತೇ ಬೀಜಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಂ ಗುಣಕರಂ ಭವತಿ, ಯಥಾ ನದ್ಯಾಂ ಪ್ರತಿಸ್ರೋತಃ ಪ್ಲಾವಿದ್ರವ್ಯಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಪ್ರತಿನಿವರ್ತತೇ ನೋರ್ಧ್ವಂ ಗಚ್ಛತಿ ತದ್ವದೇತದ್ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಮ್ | ತಸ್ಮಾನ್ನಿಯಮವತೀಂ ತ್ರಿರಾತ್ರಂ ಪರಿಹರೇತ್ | ಅತಃ ಪರಂ ಮಾಸಾದುಪೇಯಾತ್ ||೩೧||
तत्र प्रथमे दिवसे ऋतुमत्यां मैथुनगमनमनायुष्यं पुंसां भवति, यश्च तत्राधीयते गर्भः स प्रसवमानो विमुच्यते ; द्वितीयेऽप्येवं सूतिकागृहे वा; तृतीयेऽप्येवमसम्पूर्णाङ्गोऽल्पायुर्वा भवति; चतुर्थे तु सम्पूर्णाङ्गो दीर्घायुश्च भवति | न च प्रवर्तमाने रक्ते बीजं प्रविष्टं गुणकरं भवति, यथा नद्यां प्रतिस्रोतः प्लाविद्रव्यं प्रक्षिप्तं प्रतिनिवर्तते नोर्ध्वं गच्छति तद्वदेतद्द्रष्टव्यम् | तस्मान्नियमवतीं त्रिरात्रं परिहरेत् | अतः परं मासादुपेयात् ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (32) · Śloka 32
ಲಬ್ಧಗರ್ಭಾಯಾಶ್ಚೈತೇಷ್ವಹಃಸು ಲಕ್ಷ್ಮಣಾವಟಶುಙ್ಗಸಹದೇವಾವಿಶ್ವದೇವಾನಾಮನ್ಯತಮಾಂ ಕ್ಷೀರೇಣಾಭಿಷುತ್ಯ ತ್ರೀಂಶ್ಚತುರೋ ವಾ ಬಿನ್ದೂನ್ ದದ್ಯಾದ್ದಕ್ಷಿಣೇ ನಾಸಾಪುಟೇ ಪುತ್ರಕಾಮಾಯೈ , ನ ಚ ತಾನ್ನಿಷ್ಠೀವೇತ್ ||೩೨||
लब्धगर्भायाश्चैतेष्वहःसु लक्ष्मणावटशुङ्गसहदेवाविश्वदेवानामन्यतमां क्षीरेणाभिषुत्य त्रींश्चतुरो वा बिन्दून् दद्याद्दक्षिणे नासापुटे पुत्रकामायै , न च तान्निष्ठीवेत् ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (33) · Śloka 33
ಧ್ರುವಂ ಚತುರ್ಣಾಂ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾದ್ಗರ್ಭಃ ಸ್ಯಾದ್ವಿಧಿಪೂರ್ವಕಮ್ | ಋತುಕ್ಷೇತ್ರಾಮ್ಬುಬೀಜಾನಾಂ ಸಾಮಗ್ರ್ಯಾದಙ್ಕುರೋ ಯಥಾ ||೩೩||
ध्रुवं चतुर्णां सान्निध्याद्गर्भः स्याद्विधिपूर्वकम् | ऋतुक्षेत्राम्बुबीजानां सामग्र्यादङ्कुरो यथा ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (34) · Śloka 34
ಏವಂ ಜಾತಾ ರೂಪವನ್ತಃ ಸತ್ತ್ವವನ್ತಶ್ಚಿರಾಯುಷಃ | ಭವನ್ತ್ಯೃಣಸ್ಯ ಮೋಕ್ತಾರಃ ಸತ್ಪುತ್ರಾಃ ಪುತ್ರಿಣೇ ಹಿತಾಃ ||೩೪||
एवं जाता रूपवन्तः सत्त्ववन्तश्चिरायुषः | भवन्त्यृणस्य मोक्तारः सत्पुत्राः पुत्रिणे हिताः ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (35) · Śloka 35
ತತ್ರ ತೇಜೋಧಾತುರ್ವರ್ಣಾನಾಂ ಪ್ರಭವಃ, ಸ ಯದಾ ಗರ್ಭೋತ್ಪತ್ತಾವಬ್ಧಾತುಪ್ರಾಯೋ ಭವತಿ ತದಾ ಗರ್ಭಂ ಗೌರಂ ಕರೋತಿ, ಪೃಥಿವೀಧಾತುಪ್ರಾಯಃ ಕೃಷ್ಣಂ, ಪೃಥಿವ್ಯಾಕಾಶಧಾತುಪ್ರಾಯಃ ಕೃಷ್ಣಶ್ಯಾಮಂ, ತೋಯಾಕಾಶಧಾತುಪ್ರಾಯೋ ಗೌರಶ್ಯಾಮಮ್ | ‘ಯಾದೃಗ್ವರ್ಣಮಾಹಾರಮುಪಸೇವತೇ ಗರ್ಭಿಣೀ ತಾದೃಗ್ವರ್ಣಪ್ರಸವಾ ಭವತಿ’ ಇತ್ಯೇಕೇ ಭಾಷನ್ತೇ | ತತ್ರ ದೃಷ್ಟಿಭಾಗಮಪ್ರತಿಪನ್ನಂ ತೇಜೋ ಜಾತ್ಯನ್ಧಂ ಕರೋತಿ, ತದೇವ ರಕ್ತಾನುಗತಂ ರಕ್ತಾಕ್ಷಂ, ಪಿತ್ತಾನುಗತಂ ಪಿಙ್ಗಾಕ್ಷಂ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾನುಗತಂ ಶುಕ್ಲಾಕ್ಷಂ, ವಾತಾನುಗತಂ ವಿಕೃತಾಕ್ಷಮಿತಿ ||೩೫||
तत्र तेजोधातुर्वर्णानां प्रभवः, स यदा गर्भोत्पत्तावब्धातुप्रायो भवति तदा गर्भं गौरं करोति, पृथिवीधातुप्रायः कृष्णं, पृथिव्याकाशधातुप्रायः कृष्णश्यामं, तोयाकाशधातुप्रायो गौरश्यामम् | ‘यादृग्वर्णमाहारमुपसेवते गर्भिणी तादृग्वर्णप्रसवा भवति’ इत्येके भाषन्ते | तत्र दृष्टिभागमप्रतिपन्नं तेजो जात्यन्धं करोति, तदेव रक्तानुगतं रक्ताक्षं, पित्तानुगतं पिङ्गाक्षं, श्लेष्मानुगतं शुक्लाक्षं, वातानुगतं विकृताक्षमिति ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (36) · Śloka 36
ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಘೃತಪಿಣ್ಡೋ ಯಥೈವಾಗ್ನಿಮಾಶ್ರಿತಃ ಪ್ರವಿಲೀಯತೇ | ವಿಸರ್ಪತ್ಯಾರ್ತವಂ ನಾರ್ಯಾಸ್ತಥಾ ಪುಂಸಾಂ ಸಮಾಗಮೇ ||೩೬||
भवन्ति चात्र- घृतपिण्डो यथैवाग्निमाश्रितः प्रविलीयते | विसर्पत्यार्तवं नार्यास्तथा पुंसां समागमे ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (37) · Śloka 37
ಬೀಜೇಽನ್ತರ್ವಾಯುನಾ ಭಿನ್ನೇ ದ್ವೌ ಜೀವೌ ಕುಕ್ಷಿಮಾಗತೌ | ಯಮಾವಿತ್ಯಭಿಧೀಯೇತೇ ಧರ್ಮೇತರಪುರಃಸರೌ ||೩೭||
बीजेऽन्तर्वायुना भिन्ने द्वौ जीवौ कुक्षिमागतौ | यमावित्यभिधीयेते धर्मेतरपुरःसरौ ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (38) · Śloka 38
ಪಿತ್ರೋರತ್ಯಲ್ಪಬೀಜತ್ವಾದಾಸೇಕ್ಯಃ ಪುರುಷೋ ಭವೇತ್ | ಸ ಶುಕ್ರಂ ಪ್ರಾಶ್ಯ ಲಭತೇ ಧ್ವಜೋಚ್ಛ್ರಾಯಮಸಂಶಯಮ್ ||೩೮||
पित्रोरत्यल्पबीजत्वादासेक्यः पुरुषो भवेत् | स शुक्रं प्राश्य लभते ध्वजोच्छ्रायमसंशयम् ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (39) · Śloka 39
ಯಃ ಪೂತಿಯೋನೌ ಜಾಯೇತ ಸ ಸೌಗನ್ಧಿಕಸಞ್ಜ್ಞಿತಃ | ಸ ಯೋನಿಶೇಫಸೋರ್ಗನ್ಧಮಾಘ್ರಾಯ ಲಭತೇ ಬಲಮ್ ||೩೯||
यः पूतियोनौ जायेत स सौगन्धिकसञ्ज्ञितः | स योनिशेफसोर्गन्धमाघ्राय लभते बलम् ||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (40) · Śloka 40
ಸ್ವೇ ಗುದೇಽಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾದ್ಯಃ ಸ್ತ್ರೀಷು ಪುಂವತ್ ಪ್ರವರ್ತತೇ | ಕುಮ್ಭೀಕಃ ಸ ತು ವಿಜ್ಞೇಯಃ... |೪೦|
स्वे गुदेऽब्रह्मचर्याद्यः स्त्रीषु पुंवत् प्रवर्तते | कुम्भीकः स तु विज्ञेयः... |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (40-41) · Śloka 41
...ಈರ್ಷ್ಯಕಂ ಶೃಣು ಚಾಪರಮ್ ||೪೦|| ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವ್ಯವಾಯಮನ್ಯೇಷಾಂ ವ್ಯವಾಯೇ ಯಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ | ಈರ್ಷ್ಯಕಃ ಸ ತು ವಿಜ್ಞೇಯಃ,... |೪೧|
...ईर्ष्यकं शृणु चापरम् ||४०|| दृष्ट्वा व्यवायमन्येषां व्यवाये यः प्रवर्तते | ईर्ष्यकः स तु विज्ञेयः,... |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (41-42) · Śloka 42
...ಷಣ್ಢಕಂ ಶೃಣು ಪಞ್ಚಮಮ್ ||೪೧|| ಯೋ ಭಾರ್ಯಾಯಾಮೃತೌ ಮೋಹಾದಙ್ಗನೇವ ಪ್ರವರ್ತತೇ | ತತಃ ಸ್ತ್ರೀಚೇಷ್ಟಿತಾಕಾರೋ ಜಾಯತೇ ಷಣ್ಢಸಞ್ಜ್ಞಿತಃ ||೪೨||
...षण्ढकं शृणु पञ्चमम् ||४१|| यो भार्यायामृतौ मोहादङ्गनेव प्रवर्तते | ततः स्त्रीचेष्टिताकारो जायते षण्ढसञ्ज्ञितः ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (43) · Śloka 43
ಋತೌ ಪುರುಷವದ್ವಾಽಪಿ ಪ್ರವರ್ತೇತಾಙ್ಗನಾ ಯದಿ | ತತ್ರ ಕನ್ಯಾ ಯದಿ ಭವೇತ್ ಸಾ ಭವೇನ್ನರಚೇಷ್ಟಿತಾ ||೪೩||
ऋतौ पुरुषवद्वाऽपि प्रवर्तेताङ्गना यदि | तत्र कन्या यदि भवेत् सा भवेन्नरचेष्टिता ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (44) · Śloka 44
ಆಸೇಕ್ಯಶ್ಚ ಸುಗನ್ಧೀ ಚ ಕುಮ್ಭೀಕಶ್ಚೇರ್ಷ್ಯಕಸ್ತಥಾ | ಸರೇತಸಸ್ತ್ವಮೀ ಜ್ಞೇಯಾ ಅಶುಕ್ರಃ ಷಣ್ಢಸಞ್ಜ್ಞಿತಃ ||೪೪||
आसेक्यश्च सुगन्धी च कुम्भीकश्चेर्ष्यकस्तथा | सरेतसस्त्वमी ज्ञेया अशुक्रः षण्ढसञ्ज्ञितः ||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (45) · Śloka 45
ಅನಯಾ ವಿಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ತು ತೇಷಾಂ ಶುಕ್ರವಹಾಃ ಸಿರಾಃ | ಹರ್ಷಾತ್ ಸ್ಫುಟತ್ವಮಾಯಾನ್ತಿ ಧ್ವಜೋಚ್ಛ್ರಾಯಸ್ತತೋ ಭವೇತ್ ||೪೫||
अनया विप्रकृत्या तु तेषां शुक्रवहाः सिराः | हर्षात् स्फुटत्वमायान्ति ध्वजोच्छ्रायस्ततो भवेत् ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (46) · Śloka 46
ಆಹಾರಾಚಾರಚೇಷ್ಟಾಭಿರ್ಯಾದೃಶೀಭಿಃ ಸಮನ್ವಿತೌ | ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸೌ ಸಮುಪೇಯಾತಾಂ ತಯೋಃ ಪುತ್ರೋಽಪಿ ತಾದೃಶಃ ||೪೬||
आहाराचारचेष्टाभिर्यादृशीभिः समन्वितौ | स्त्रीपुंसौ समुपेयातां तयोः पुत्रोऽपि तादृशः ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (47) · Śloka 47
ಯದಾ ನಾರ್ಯಾವುಪೇಯಾತಾಂ ವೃಷಸ್ಯನ್ತ್ಯೌ ಕಥಞ್ಚನ | ಮುಞ್ಚತಃ ಶುಕ್ರಮನ್ಯೋನ್ಯಮನಸ್ಥಿಸ್ತತ್ರ ಜಾಯತೇ ||೪೭||
यदा नार्यावुपेयातां वृषस्यन्त्यौ कथञ्चन | मुञ्चतः शुक्रमन्योन्यमनस्थिस्तत्र जायते ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (48-49) · Śloka 49
ಋತುಸ್ನಾತಾ ತು ಯಾ ನಾರೀ ಸ್ವಪ್ನೇ ಮೈಥುನಮಾವಹೇತ್ | ಆರ್ತವಂ ವಾಯುರಾದಾಯ ಕುಕ್ಷೌ ಗರ್ಭಂ ಕರೋತಿ ಹಿ ||೪೮|| ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ವಿವರ್ಧೇತ ಗರ್ಭಿಣ್ಯಾ ಗರ್ಭಲಕ್ಷಣಮ್ | ಕಲಲಂ ಜಾಯತೇ ತಸ್ಯಾ ವರ್ಜಿತಂ ಪೈತೃಕೈರ್ಗುಣೈಃ ||೪೯||
ऋतुस्नाता तु या नारी स्वप्ने मैथुनमावहेत् | आर्तवं वायुरादाय कुक्षौ गर्भं करोति हि ||४८|| मासि मासि विवर्धेत गर्भिण्या गर्भलक्षणम् | कललं जायते तस्या वर्जितं पैतृकैर्गुणैः ||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (50) · Śloka 50
ಸರ್ಪವೃಶ್ಚಿಕಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡವಿಕೃತಾಕೃತಯಶ್ಚ ಯೇ | ಗರ್ಭಾಸ್ತ್ವೇತೇ ಸ್ತ್ರಿಯಾಶ್ಚೈವ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಪಾಪಕೃತೋ ಭೃಶಮ್ ||೫೦||
सर्पवृश्चिककूष्माण्डविकृताकृतयश्च ये | गर्भास्त्वेते स्त्रियाश्चैव ज्ञेयाः पापकृतो भृशम् ||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (51) · Śloka 51
ಗರ್ಭೋ ವಾತಪ್ರಕೋಪೇಣ ದೌಹೃದೇ ವಾಽವಮಾನಿತೇ | ಭವೇತ್ ಕುಬ್ಜಃ ಕುಣಿಃ ಪಙ್ಗುರ್ಮೂಕೋ ಮಿನ್ಮಿಣ ಏವ ವಾ ||೫೧||
गर्भो वातप्रकोपेण दौहृदे वाऽवमानिते | भवेत् कुब्जः कुणिः पङ्गुर्मूको मिन्मिण एव वा ||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (52) · Śloka 52
ಮಾತಾಪಿತ್ರೋಸ್ತು ನಾಸ್ತಿಕ್ಯಾದಶುಭೈಶ್ಚ ಪುರಾಕೃತೈಃ | ವಾತಾದೀನಾಂ ಪ್ರಕೋಪೇಣ ಗರ್ಭೋ ವೈಕೃತಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ||೫೨||
मातापित्रोस्तु नास्तिक्यादशुभैश्च पुराकृतैः | वातादीनां प्रकोपेण गर्भो वैकृतमाप्नुयात् ||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (53) · Śloka 53
ಮಲಾಲ್ಪತ್ವಾದಯೋಗಾಚ್ಚ ವಾಯೋಃ ಪಕ್ವಾಶಯಸ್ಯ ಚ | ವಾತಮೂತ್ರಪುರೀಷಾಣಿ ನ ಗರ್ಭಸ್ಥಃ ಕರೋತಿ ಹಿ ||೫೩||
मलाल्पत्वादयोगाच्च वायोः पक्वाशयस्य च | वातमूत्रपुरीषाणि न गर्भस्थः करोति हि ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (54) · Śloka 54
ಜರಾಯುಣಾ ಮುಖೇ ಚ್ಛನ್ನೇ ಕಣ್ಠೇ ಚ ಕಫವೇಷ್ಟಿತೇ | ವಾಯೋರ್ಮಾರ್ಗನಿರೋಧಾಚ್ಚ ನ ಗರ್ಭಸ್ಥಃ ಪ್ರರೋದಿತಿ ||೫೪||
जरायुणा मुखे च्छन्ने कण्ठे च कफवेष्टिते | वायोर्मार्गनिरोधाच्च न गर्भस्थः प्ररोदिति ||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (55) · Śloka 55
ನಿಃಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ವಾಸಸಙ್ಕ್ಷೋಭಸ್ವಪ್ನಾನ್ ಗರ್ಭೋಽಧಿಗಚ್ಛತಿ | ಮಾತುರ್ನಿಶ್ವಸಿತೋಚ್ಛ್ವಾಸಸಙ್ಕ್ಷೋಭಸ್ವಪ್ನಸಮ್ಭವಾನ್ ||೫೫||
निःश्वासोच्छ्वाससङ्क्षोभस्वप्नान् गर्भोऽधिगच्छति | मातुर्निश्वसितोच्छ्वाससङ्क्षोभस्वप्नसम्भवान् ||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (56) · Śloka 56
ಸನ್ನಿವೇಶಃ ಶರೀರಾಣಾಂ ದನ್ತಾನಾಂ ಪತನೋದ್ಭವೌ | ತಲೇಷ್ವಸಮ್ಭವೋ ಯಶ್ಚ ರೋಮ್ಣಾಮೇತತ್ ಸ್ವಭಾವತಃ ||೫೬||
सन्निवेशः शरीराणां दन्तानां पतनोद्भवौ | तलेष्वसम्भवो यश्च रोम्णामेतत् स्वभावतः ||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (57) · Śloka 57
ಭಾವಿತಾಃ ಪೂರ್ವದೇಹೇಷು ಸತತಂ ಶಾಸ್ತ್ರಬುದ್ಧಯಃ | ಭವನ್ತಿ ಸತ್ತ್ವಭೂಯಿಷ್ಠಾಃ ಪೂರ್ವಜಾತಿಸ್ಮರಾ ನರಾಃ ||೫೭||
भाविताः पूर्वदेहेषु सततं शास्त्रबुद्धयः | भवन्ति सत्त्वभूयिष्ठाः पूर्वजातिस्मरा नराः ||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (58) · Śloka 58
ಕರ್ಮಣಾ ಚೋದಿತೋ ಯೇನ ತದಾಪ್ನೋತಿ ಪುನರ್ಭವೇ | ಅಭ್ಯಸ್ತಾಃ ಪೂರ್ವದೇಹೇ ಯೇ ತಾನೇವ ಭಜತೇ ಗುಣಾನ್ ||೫೮||
कर्मणा चोदितो येन तदाप्नोति पुनर्भवे | अभ्यस्ताः पूर्वदेहे ये तानेव भजते गुणान् ||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇ ಶುಕ್ರಶೋಣಿತಶುದ್ಧಿಶಾರೀರಂ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೨||
इति सुश्रुतसंहितायां शारीरस्थाने शुक्रशोणितशुद्धिशारीरं नाम द्वितीयोऽध्यायः ||२||
🔊 Audio coming soon