Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਵ੍ਰਣਾਸ੍ਰਾਵਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातो व्रणास्रावविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਵ੍ਰਣਾਸ੍ਰਾਵਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातो व्रणास्रावविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਤ੍ਵਙ੍ਮਾਂਸਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯ੍ਵਸ੍ਥਿਸਨ੍ਧਿਕੋਸ੍ਠਮਰ੍ਮਾਣੀਤ੍ਯਸ੍ਟੌ ਵ੍ਰਣਵਸ੍ਤੂਨਿ | ਅਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਵ੍ਰਣਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਃ ||੩||
त्वङ्मांससिरास्नाय्वस्थिसन्धिकोष्ठमर्माणीत्यष्टौ व्रणवस्तूनि | अत्र सर्वव्रणसन्निवेशः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ਤਤ੍ਰ, ਆਦ੍ਯੈਕਵਸ੍ਤੁਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ੀ ਤ੍ਵਗ੍ਭੇਦੀ ਵ੍ਰਣਃ ਸੂਪਚਰਃ, ਸ਼ੇਸਾਃ ਸ੍ਵਯਮਵਦੀਰ੍ਯਮਾਣਾ ਦੁਰੁਪਚਾਰਾਃ ||੪||
तत्र, आद्यैकवस्तुसन्निवेशी त्वग्भेदी व्रणः सूपचरः, शेषाः स्वयमवदीर्यमाणा दुरुपचाराः ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ਤਤ੍ਰਾਯਤਸ਼੍ਚਤੁਰਸ੍ਰੋ ਵਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਟਕ ਇਤਿ ਵ੍ਰਣਾਕਤਿਸਮਾਸਃ, ਸ਼ੇਸਾਸ੍ਤੁ ਵਿਕਤਾਕਤਯੋ ਦੁਰੁਪਕ੍ਰਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ||੫||
तत्रायतश्चतुरस्रो वृत्तस्त्रिपुटक इति व्रणाकृतिसमासः, शेषास्तु विकृताकृतयो दुरुपक्रमा भवन्ति ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਵ੍ਰਣਾਃ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਸਂਰੋਹਨ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਵਤਾਂ ਸੁਭਿਸਗ੍ਭਿਸ਼੍ਚੋਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ; ਅਨਾਤ੍ਮਵਤਾਮਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚੋਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਤ੍ਵਾਦ੍ਦੋਸਾਣਾਮ੍ ||੬||
सर्व एव व्रणाः क्षिप्रं संरोहन्त्यात्मवतां सुभिषग्भिश्चोपक्रान्ताः; अनात्मवतामज्ञैश्चोपक्रान्ताः प्रदुष्यन्ति, प्रवृद्धत्वाद्दोषाणाम् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ਤਤ੍ਰਾਤਿਸਂਵਤੋਤਿਵਿਵਤੋਤਿਕਠਿਨੋਤਿਮਦੁਰੁਤ੍ਸਨ੍ਨੋਵਸਨ੍ਨੋਤਿਸ਼ੀਤੋਤ੍ਯੁਸ੍ਣਃ ਨਗਨ੍ਧਾਤ੍ਯਰ੍ਥਦਾਹਪਾਕਰਾਗਵੇਦਨਾਵਾਨਿਤਿ ਪਿਤ੍ਤੇਨ, ਸ਼ੇਸਾਃ ਕਫੇਨ; ਉਨ੍ਮਾਰ੍ਗੀ ਮੁਖਾਤ੍ ਮੁਖਾਨ੍ਤਰਵਾਨ੍, ਉਤ੍ਸਙ੍ਗਃ ਕੋਟਰਃ’ ਇਤਿ ਚਕ੍ਰਃ; ਕਸ੍ਣਰਕ੍ਤਪੀਤਸ਼ੁਕ੍ਲਾਦੀਨਾਂ ਵਰ੍ਣਾਨਾਮਨ੍ਯਤਮਵਰ੍ਣੋ ਭੈਰਵਃ ਪੂਤਿਪੂਯਮਾਂਸਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਪ੍ਰਭਤਿਭਿਃ ਪੂਰ੍ਣਃ ਪੂਤਿਪੂਯਾਸ੍ਰਾਵ੍ਯੁਨ੍ਮਾਰ੍ਗ੍ਯੁਤ੍ਸਙ੍ਗ੍ਯਮਨੋਜ੍ਞਦਰ੍ਸ਼ਨਗਨ੍ਧੋਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵੇਦਨਾਵਾਨ੍ ਦਾਹਪਾਕਰਾਗਕਣ੍ਡੂਸ਼ੋਫਪਿਡਕੋਪਦ੍ਰੁਤੋਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦੁਸ੍ਟਸ਼ੋਣਿਤਾਸ੍ਰਾਵੀ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਾਨੁਬਨ੍ਧੀ ਚੇਤਿ ਦੁਸ੍ਟਵ੍ਰਣਲਿਙ੍ਗਾਨਿ | ਤਸ੍ਯ ਦੋਸੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯੇਣ ਸਟ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਭਜ੍ਯ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰੇ ਪ੍ਰਯਤੇਤ ||੭||
तत्रातिसंवृतोऽतिविवृतोऽतिकठिनोऽतिमृदुरुत्सन्नोऽवसन्नोऽतिशीतोऽत्युष्णः नगन्धात्यर्थदाहपाकरागवेदनावानिति पित्तेन, शेषाः कफेन; उन्मार्गी मुखात् मुखान्तरवान्, उत्सङ्गः कोटरः’ इति चक्रः; कृष्णरक्तपीतशुक्लादीनां वर्णानामन्यतमवर्णो भैरवः पूतिपूयमांससिरास्नायुप्रभृतिभिः पूर्णः पूतिपूयास्राव्युन्मार्ग्युत्सङ्ग्यमनोज्ञदर्शनगन्धोऽत्यर्थं वेदनावान् दाहपाकरागकण्डूशोफपिडकोपद्रुतोऽत्यर्थं दुष्टशोणितास्रावी दीर्घकालानुबन्धी चेति दुष्टव्रणलिङ्गानि | तस्य दोषोच्छ्रायेण षट्त्वं विभज्य यथास्वं प्रतीकारे प्रयतेत ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਰਾਵਾਨ੍ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ- ਤਤ੍ਰ ਘਸ੍ਟਾਸੁ ਛਿਨ੍ਨਾਸੁ ਵਾ ਤ੍ਵਕ੍ਸੁ ਸ੍ਫੋਟੇ ਭਿਨ੍ਨੇ ਵਿਦਾਰਿਤੇ ਵਾ ਸਲਿਲਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋ ਭਵਤ੍ਯਾਸ੍ਰਾਵਃ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵਿਸ੍ਰਃ ਪੀਤਾਵਭਾਸਸ਼੍ਚ; ਮਾਂਸਗਤਃ ਸਰ੍ਪਿਃਪ੍ਰਕਾਸ਼ਃ ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ਼੍ਵੇਤਃ ਪਿਚ੍ਛਿਲਸ਼੍ਚ; ਸਿਰਾਗਤਃ ਸਦ੍ਯਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਾਸੁ ਸਿਰਾਸੁ ਰਕ੍ਤਾਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤਿਃ ਪਕ੍ਵਾਸੁ ਚ ਤੋਯਨਾਡੀਭਿਰਿਵ ਤੋਯਾਗਮਨਂ ਪੂਯਸ੍ਯ, ਆਸ੍ਰਾਵਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਤਨੁਰ੍ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਃ ਪਿਚ੍ਛਿਲੋਵਲਮ੍ਬੀ ਸ਼੍ਯਾਵੋਵਸ਼੍ਯਾਯਪ੍ਰਤਿਮਸ਼੍ਚ; ਸ੍ਨਾਯੁਗਤਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਘਨਃ ਸਿਙ੍ਘਾਣਕਪ੍ਰਤਿਮਃ ਸਰਕ੍ਤਸ਼੍ਚ; ਅਸ੍ਥਿਗਤੋਸ੍ਥਨ੍ਯਭਿਹਤੇ ਸ੍ਫੁਟਿਤੇ ਭਿਨ੍ਨੇ ਦੋਸਾਵਦਾਰਿਤੇ ਵਾ ਦੋਸਭਕ੍ਸਿਤਤ੍ਵਾਦਸ੍ਥਿ ਨਿਃਸਾਰਂ ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਧੌਤਮਿਵਾਭਾਤਿ , ਆਸ੍ਰਾਵਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਮਜ੍ਜਮਿਸ਼੍ਰਃ ਸਰੁਧਿਰਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ਼੍ਚ; ਸਨ੍ਧਿਗਤਃ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨੋ ਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ, ਆਕੁਞ੍ਚਨਪ੍ਰਸਾਰਣੋਨ੍ਨਮਨਵਿਨਮਨਪ੍ਰਧਾਵਨੋਤ੍ਕਾਸਨਪ੍ਰਵਾਹਣੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਰਵਤਿ, ਆਸ੍ਰਾਵਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਪਿਚ੍ਛਿਲੋਵਲਮ੍ਬੀ ਸਰੁਧਿਰੋਨ੍ਮਥਿਤਸ਼੍ਚ ; ਕੋਸ੍ਠਗਤੋਸਙ੍ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਪੂਯੋਦਕਾਨਿ ਸ੍ਰਵਤਿ; ਮਰ੍ਮਗਤਸ੍ਤ੍ਵਗਾਦਿਸ੍ਵਵਰੁਦ੍ਧਤ੍ਵਾਨ੍ਨੋਚ੍ਯਤੇ | ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਗਾਦਿਗਤਾਨਾਮਾਸ੍ਰਾਵਾਣਾਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਂ ਪਾਰੁਸ੍ਯਸ਼੍ਯਾਵਾਵਸ਼੍ਯਾਯਦਧਿਮਸ੍ਤੁਕ੍ਸਾਰੋਦਕਮਾਂਸਧਾਵਨਪੁਲਾਕੋਦਕਸਨ੍ਨਿਭਤ੍ਵਾਨਿ ਮਾਰੁਤਾਦ੍ਭਵਨ੍ਤਿ; ਪਿਤ੍ਤਾਦ੍ਗੋਮੇਦਕਗੋਮੂਤ੍ਰਭਸ੍ਮਸ਼ਙ੍ਖਕਸਾਯੋਦਕਮਾਧ੍ਵੀਕਤੈਲਸਨ੍ਨਿਭਤ੍ਵਾਨਿ; ਪਿਤ੍ਤਵਦ੍ਰਕ੍ਤਾਦਤਿਵਿਸ੍ਰਤ੍ਵਂ ਚ; ਕਫਾਨ੍ਨਵਨੀਤਕਾਸੀਸਮਜ੍ਜਪਿਸ੍ਟਤਿਲਨਾਲਿਕੇਰੋਦਕਵਰਾਹਵਸਾਸਨ੍ਨਿਭਤ੍ਵਾਨਿ; ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਨ੍ਨਾਲਿਕੇਰੋਦਕੈਰ੍ਵਾਰੁਕਰਸਕਾਞ੍ਜਿਕਪ੍ਰਸਾਦਾਰੁਕੋਦਕਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਫਲਯਕਨ੍ਮੁਦ੍ਗਯੂਸਸਵਰ੍ਣਤ੍ਵਾਨੀਤਿ ||੮||
अत ऊर्ध्वं सर्वस्रावान् वक्ष्यामः- तत्र घृष्टासु छिन्नासु वा त्वक्षु स्फोटे भिन्ने विदारिते वा सलिलप्रकाशो भवत्यास्रावः किञ्चिद्विस्रः पीतावभासश्च; मांसगतः सर्पिःप्रकाशः सान्द्रः श्वेतः पिच्छिलश्च; सिरागतः सद्यश्छिन्नासु सिरासु रक्तातिप्रवृत्तिः पक्वासु च तोयनाडीभिरिव तोयागमनं पूयस्य, आस्रावश्चात्र तनुर्विच्छिन्नः पिच्छिलोऽवलम्बी श्यावोऽवश्यायप्रतिमश्च; स्नायुगतः स्निग्धो घनः सिङ्घाणकप्रतिमः सरक्तश्च; अस्थिगतोऽस्थन्यभिहते स्फुटिते भिन्ने दोषावदारिते वा दोषभक्षितत्वादस्थि निःसारं शुक्तिधौतमिवाभाति , आस्रावश्चात्र मज्जमिश्रः सरुधिरः स्निग्धश्च; सन्धिगतः पीड्यमानो न प्रवर्तते, आकुञ्चनप्रसारणोन्नमनविनमनप्रधावनोत्कासनप्रवाहणैश्च स्रवति, आस्रावश्चात्र पिच्छिलोऽवलम्बी सरुधिरोन्मथितश्च ; कोष्ठगतोऽसृङ्मूत्रपुरीषपूयोदकानि स्रवति; मर्मगतस्त्वगादिष्ववरुद्धत्वान्नोच्यते | तत्र त्वगादिगतानामास्रावाणां यथाक्रमं पारुष्यश्यावावश्यायदधिमस्तुक्षारोदकमांसधावनपुलाकोदकसन्निभत्वानि मारुताद्भवन्ति; पित्ताद्गोमेदकगोमूत्रभस्मशङ्खकषायोदकमाध्वीकतैलसन्निभत्वानि; पित्तवद्रक्तादतिविस्रत्वं च; कफान्नवनीतकासीसमज्जपिष्टतिलनालिकेरोदकवराहवसासन्निभत्वानि; सन्निपातान्नालिकेरोदकैर्वारुकरसकाञ्जिकप्रसादारुकोदकप्रियङ्गुफलयकृन्मुद्गयूषसवर्णत्वानीति ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9-10) · Śloka 10
ਸ਼੍ਲੋਕੌ ਚਾਤ੍ਰ ਭਵਤਃ- ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਾਦਸਾਧ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪੁਲਾਕੋਦਕਸਨ੍ਨਿਭਃ | ਕ੍ਸਾਰੋਦਕਨਿਭਃ ਸ੍ਰਾਵੋ ਵਰ੍ਜ੍ਯੋ ਰਕ੍ਤਾਸ਼ਯਾਤ੍ਸ੍ਰਵਨ੍ ||੯|| ਆਮਾਸ਼ਯਾਤ੍ ਕਲਾਯਾਮ੍ਭੋਨਿਭਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਕਸਨ੍ਧਿਜਃ | ਸ੍ਰਾਵਾਨੇਤਾਨ੍ ਪਰੀਕ੍ਸ੍ਯਾਦੌ ਤਤਃ ਕਰ੍ਮਾਚਰੇਦ੍ਭਿਸਕ੍ ||੧੦||
श्लोकौ चात्र भवतः- पक्वाशयादसाध्यस्तु पुलाकोदकसन्निभः | क्षारोदकनिभः स्रावो वर्ज्यो रक्ताशयात्स्रवन् ||९|| आमाशयात् कलायाम्भोनिभश्च त्रिकसन्धिजः | स्रावानेतान् परीक्ष्यादौ ततः कर्माचरेद्भिषक् ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਵ੍ਰਣਵੇਦਨਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ- ਤੋਦਨਭੇਦਨਤਾਡਨਚ੍ਛੇਦਨਾਯਾਮਨਮਨ੍ਥਨਵਿਕ੍ਸੇਪਣਚੁਮੁਚੁਮਾਯਨਨਿਰ੍ਦਹਨਾਵਭਞ੍ਜਨਸ੍ਫੋਟਨ ਵਿਦਾਰਣੋਤ੍ਪਾਟਨਕਮ੍ਪਨਵਿਵਿਧਸ਼ੂਲਵਿਸ਼੍ਲੇਸਣਵਿਕਿਰਣਸ੍ਤਮ੍ਭਨਪੂਰਣਸ੍ਵਪ੍ਨਾਕੁਞ੍ਜਨਾਙ੍ਕੁ ਸ਼ਿਕਾਃ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਵਿਧਵੇਦਨਾਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋ ਵਾ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਯਤ੍ਰਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾਵਿਸ਼ੇਸਾਸ੍ਤਂ ਵਾਤਿਕਮਿਤਿ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍; ਓਸਚੋਸਪਰਿਦਾਹਧੂਮਾਯਨਾਨਿ ਯਤ੍ਰ ਗਾਤ੍ਰਮਙ੍ਗਾਰਾਵਕੀਰ੍ਣਮਿਵ ਪਚ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਚੋਸ੍ਮਾਭਿਵਦ੍ਧਿਃ ਕ੍ਸਤੇ ਕ੍ਸਾਰਾਵਸਿਕ੍ਤਵਚ੍ਚ ਵੇਦਨਾਵਿਸ਼ੇਸਾਸ੍ਤਂ ਪੈਤ੍ਤਿਕਮਿਤਿ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍; ਪਿਤ੍ਤਵਦ੍ਰਕ੍ਤਸਮੁਤ੍ਥਂ ਜਾਨੀਯਾਤ੍; ਕਣ੍ਡੂਰ੍ਗੁਰੁਤ੍ਵਂ ਸੁਪ੍ਤਤ੍ਵਮੁਪਦੇਹੋਲ੍ਪਵੇਦਨਤ੍ਵਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭਃ ਸ਼ੈਤ੍ਯਂ ਚ ਯਤ੍ਰ ਤਂ ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕਮਿਤਿ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍; ਯਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਵੇਦਨਾਨਾਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਤਂ ਸਾਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕਮਿਤਿ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ||੧੧||
अत ऊर्ध्वं सर्वव्रणवेदना वक्ष्यामः- तोदनभेदनताडनच्छेदनायामनमन्थनविक्षेपणचुमुचुमायननिर्दहनावभञ्जनस्फोटन विदारणोत्पाटनकम्पनविविधशूलविश्लेषणविकिरणस्तम्भनपूरणस्वप्नाकुञ्जनाङ्कु शिकाः सम्भवन्ति, अनिमित्तविविधवेदनाप्रादुर्भावो वा मुहुर्मुहुर्यत्रागच्छन्ति वेदनाविशेषास्तं वातिकमिति विद्यात्; ओषचोषपरिदाहधूमायनानि यत्र गात्रमङ्गारावकीर्णमिव पच्यते यत्र चोष्माभिवृद्धिः क्षते क्षारावसिक्तवच्च वेदनाविशेषास्तं पैत्तिकमिति विद्यात्; पित्तवद्रक्तसमुत्थं जानीयात्; कण्डूर्गुरुत्वं सुप्तत्वमुपदेहोऽल्पवेदनत्वं स्तम्भः शैत्यं च यत्र तं श्लैष्मिकमिति विद्यात्; यत्र सर्वासां वेदनानामुत्पत्तिस्तं सान्निपातिकमिति विद्यात् ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵ੍ਰਣਵਰ੍ਣਾਨ੍ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ- ਭਸ੍ਮਕਪੋਤਾਸ੍ਥਿਵਰ੍ਣਃ ਪਰੁਸੋਰੁਣਃ ਕਸ੍ਣ ਇਤਿ ਮਾਰੁਤਜਸ੍ਯਃ ਨੀਲਃ ਪੀਤੋ ਹਰਿਤਃ ਸ਼੍ਯਾਵਃ ਕਸ੍ਣੋ ਰਕ੍ਤਃ ਪਿਙ੍ਗਲਃ ਕਪਿਲ ਇਤਿ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਸਮੁਤ੍ਥਯੋਃ; ਸ਼੍ਵੇਤਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਃ ਪਾਣ੍ਡੁਰਿਤਿ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਜਸ੍ਯ; ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣੋਪੇਤਃ ਸਾਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕ ਇਤਿ ||੧੨||
अत ऊर्ध्वं व्रणवर्णान् वक्ष्यामः- भस्मकपोतास्थिवर्णः परुषोऽरुणः कृष्ण इति मारुतजस्यः नीलः पीतो हरितः श्यावः कृष्णो रक्तः पिङ्गलः कपिल इति रक्तपित्तसमुत्थयोः; श्वेतः स्निग्धः पाण्डुरिति श्लेष्मजस्य; सर्ववर्णोपेतः सान्निपातिक इति ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਨ ਕੇਵਲਂ ਵ੍ਰਣੇਸੂਕ੍ਤੋ ਵੇਦਨਾਵਰ੍ਣਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ | ਸਰ੍ਵਸ਼ੋਫਵਿਕਾਰੇਸੁ ਵ੍ਰਣਵਲ੍ਲਕ੍ਸਯੇਦ੍ਭਿਸਕ੍ ||੧੩||
भवति चात्र- न केवलं व्रणेषूक्तो वेदनावर्णसङ्ग्रहः | सर्वशोफविकारेषु व्रणवल्लक्षयेद्भिषक् ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 22
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਵ੍ਰਣਾਸ੍ਰਾਵਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਤਿਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੨੨||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने व्रणास्रावविज्ञानीयो नाम द्वाविंशतितमोऽध्यायः ||२२||
🔊 Audio coming soon