Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

57. arōcakapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோऽரோசகப்ரதிஷேதமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातोऽरोचकप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

தோஷைஃ பதக் ஸஹ ச சித்தவிபர்யயாச்ச பக்தாயநேஷு ஹதி சாவததே ப்ரகாடம் | நாந்நே ருசிர்பவதி தஂ பிஷஜோ விகாரஂ பக்தோபகாதமிஹ பஞ்சவிதஂ வதந்தி ||௩||

View original

दोषैः पृथक् सह च चित्तविपर्ययाच्च भक्तायनेषु हृदि चावतते प्रगाढम् | नान्ने रुचिर्भवति तं भिषजो विकारं भक्तोपघातमिह पञ्चविधं वदन्ति ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ஹச்சூலபீடநயுதஂ விரஸாநநத்வஂ வாதாத்மகே பவதி லிங்கமரோசகே து |௪|

View original

हृच्छूलपीडनयुतं विरसाननत्वं वातात्मके भवति लिङ्गमरोचके तु |४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (4) · Śloka 4

ஹத்தாஹசோஷபஹுதா முகதிக்ததா ச மூர்ச்சா ஸதட் பவதி பித்தகதே ததைவ ||௪||

View original

हृद्दाहचोषबहुता मुखतिक्तता च मूर्च्छा सतृड् भवति पित्तकृते तथैव ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (5) · Śloka 5

கண்டூகுருத்வகபஸஂஸ்ரவஸாததந்த்ராஃ ஶ்லேஷ்மாத்மகே மதுரமாஸ்யமரோசகே து |௫|

View original

कण्डूगुरुत्वकफसंस्रवसादतन्द्राः श्लेष्मात्मके मधुरमास्यमरोचके तु |५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (5) · Śloka 5

ஸர்வாத்மகே பவநபித்தகபா பஹூநி ரூபாண்யதாஸ்ய ஹதயே ஸமுதீரயந்தி ||௫||

View original

सर्वात्मके पवनपित्तकफा बहूनि रूपाण्यथास्य हृदये समुदीरयन्ति ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (6) · Śloka 6

ஸஂராகஶோகபயவிப்லுதசேதஸஸ்து சிந்தாகதோ பவதி ஸோऽஶுசிதர்ஶநாச்ச |௬|

View original

संरागशोकभयविप्लुतचेतसस्तु चिन्ताकृतो भवति सोऽशुचिदर्शनाच्च |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (6) · Śloka 7

வாதே வசாம்புவமநஂ கதவாந் பிபேச்ச ஸ்நேஹைஃ ஸுராபிரதவோஷ்ணஜலேந சூர்ணம் ||௬|| கஷ்ணாவிடங்கயவபஸ்மஹரேணுபார்கீராஸ்நைலஹிங்குலவணோத்தமநாகராணாம் |௭|

View original

वाते वचाम्बुवमनं कृतवान् पिबेच्च स्नेहैः सुराभिरथवोष्णजलेन चूर्णम् ||६|| कृष्णाविडङ्गयवभस्महरेणुभार्गीरास्नैलहिङ्गुलवणोत्तमनागराणाम् |७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (7) · Śloka 7

பித்தே குடாம்புமதுரைர்வமநஂ ப்ரஶஸ்தஂ ஸ்நேஹஃ ஸஸைந்தவஸிதாமதுஸர்பிரிஷ்டஃ ||௭||

View original

पित्ते गुडाम्बुमधुरैर्वमनं प्रशस्तं स्नेहः ससैन्धवसितामधुसर्पिरिष्टः ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (8) · Śloka 8

நிம்பாம்புவாமிதவதஃ கபஜேऽநுபாநஂ ராஜத்ருமாம்பு மதுநா து ஸதீப்யகஂ ஸ்யாத் |௮|

View original

निम्बाम्बुवामितवतः कफजेऽनुपानं राजद्रुमाम्बु मधुना तु सदीप्यकं स्यात् |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (8) · Śloka 8

சூர்ணஂ யதுக்தமதவாऽநிலஜே ததேவ... |௮|

View original

चूर्णं यदुक्तमथवाऽनिलजे तदेव... |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (8) · Śloka 8

...ஸர்வைஶ்ச ஸர்வகதமேவமுபக்ரமேத ||௮||

View original

...सर्वैश्च सर्वकृतमेवमुपक्रमेत ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (9-11) · Śloka 11

த்ராக்ஷாபடோலவிடவேத்ரகரீரநிம்பமூர்வாபயாக்ஷபதராமலகேந்த்ரவக்ஷைஃ | பீஜைஃ கரஞ்ஜநபவக்ஷபவைஶ்ச பிஷ்டைர்லேஹஂ பசேத் ஸுரபிமூத்ரயுதஂ யதாவத் ||௯|| முஸ்தாஂ வசாஂ த்ரிகடுகஂ ரஜநீத்வயஂ ச பார்கீஂ ச குஷ்டமத நிர்தஹநீஂ ச பிஷ்ட்வா | மூத்ரேऽவிஜே த்விரதமூத்ரயுதே பசேத்வா பாடாஂ துகாமதிவிஷாஂ ரஜநீஂ ச முக்யாம் ||௧௦|| மண்டூகிமர்கமமதாஂ ச ஸலாங்கலாக்யாஂ மூத்ரே பசேத்து மஹிஷஸ்ய விதாநவித்வா | ஏதாந்ந ஸந்தி சதுரோ லிஹதஸ்து லேஹாந் குல்மாருசிஶ்வஸநகண்டஹதாமயாஶ்ச ||௧௧||

View original

द्राक्षापटोलविडवेत्रकरीरनिम्बमूर्वाभयाक्षबदरामलकेन्द्रवृक्षैः | बीजैः करञ्जनृपवृक्षभवैश्च पिष्टैर्लेहं पचेत् सुरभिमूत्रयुतं यथावत् ||९|| मुस्तां वचां त्रिकटुकं रजनीद्वयं च भार्गीं च कुष्ठमथ निर्दहनीं च पिष्ट्वा | मूत्रेऽविजे द्विरदमूत्रयुते पचेद्वा पाठां तुगामतिविषां रजनीं च मुख्याम् ||१०|| मण्डूकिमर्कममृतां च सलाङ्गलाख्यां मूत्रे पचेत्तु महिषस्य विधानविद्वा | एतान्न सन्ति चतुरो लिहतस्तु लेहान् गुल्मारुचिश्वसनकण्ठहृदामयाश्च ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (12) · Śloka 12

ஸாத்ம்யாந் ஸ்வதேஶரசிதாந் விவிதாஂஶ்ச பக்ஷ்யாந் பாநாநி மூலபலஷாடவராகயோகாந் | அத்யாத்ரஸாஂஶ்ச விவிதாந் விவிதைஃ ப்ரகாரைர்புஞ்ஜீத சாபி லகுரூக்ஷமநஃஸுகாநி ||௧௨||

View original

सात्म्यान् स्वदेशरचितान् विविधांश्च भक्ष्यान् पानानि मूलफलषाडवरागयोगान् | अद्याद्रसांश्च विविधान् विविधैः प्रकारैर्भुञ्जीत चापि लघुरूक्षमनःसुखानि ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (13) · Śloka 13

ஆஸ்தாபநஂ விதிவதத்ர விரேசநஂ ச குர்யாந்மதூநி ஶிரஸஶ்ச விரேசநாநி |௧௩|

View original

आस्थापनं विधिवदत्र विरेचनं च कुर्यान्मृदूनि शिरसश्च विरेचनानि |१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (13) · Śloka 14

த்ரீண்யூஷணாநி ரஜநீத்ரிபலாயுதாநி சூர்ணீகதாநி யவஶூகவிமிஶ்ரிதாநி ||௧௩|| க்ஷௌத்ராயுதாநி விதரேந்முகபோதநார்த ... |௧௪|

View original

त्रीण्यूषणानि रजनीत्रिफलायुतानि चूर्णीकृतानि यवशूकविमिश्रितानि ||१३|| क्षौद्रायुतानि वितरेन्मुखबोधनार्थ ... |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (14) · Śloka 15

... மந்யாநி திக்தகடுகாநி ச பேஷஜாநி | முஸ்தாதிராஜதருவர்கதஶாங்கஸித்தைஃ க்வாதைர்ஜயேந்மதுயுதைர்விவிதைஶ்ச லேஹைஃ ||௧௪|| மூத்ராஸவைர்குடகதைஶ்ச ததா த்வரிஷ்டைஃ க்ஷாராஸவைஶ்ச மதுமாதவதுல்யகந்தைஃ |௧௫|

View original

... मन्यानि तिक्तकटुकानि च भेषजानि | मुस्तादिराजतरुवर्गदशाङ्गसिद्धैः क्वाथैर्जयेन्मधुयुतैर्विविधैश्च लेहैः ||१४|| मूत्रासवैर्गुडकृतैश्च तथा त्वरिष्टैः क्षारासवैश्च मधुमाधवतुल्यगन्धैः |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (15) · Śloka 15

ஸ்யாதேஷ ஏவ கபவாதஹதே விதிஶ்ச ஶாந்திஂ கதே ஹுதபுஜி ப்ரஶமாய தஸ்ய ||௧௫||

View original

स्यादेष एव कफवातहते विधिश्च शान्तिं गते हुतभुजि प्रशमाय तस्य ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (16-17) · Śloka 17

இச்சாபிகாதபயஶோகஹதேऽந்தரக்நௌ பாவாந் பவாய விதரேத் கலு ஶக்யரூபாந் | அர்தேஷு சாப்யபசிதேஷு புநர்பவாய பௌராணிகைஃ ஶ்ருதிஶதைரநுமாநயேத்தம் ||௧௬|| தைந்யஂ கதே மநஸி போதநமத்ர ஶஸ்தஂ யத்யத் ப்ரியஂ ததுபஸேவ்யமரோசகே து ||௧௭||

View original

इच्छाभिघातभयशोकहतेऽन्तरग्नौ भावान् भवाय वितरेत् खलु शक्यरूपान् | अर्थेषु चाप्यपचितेषु पुनर्भवाय पौराणिकैः श्रुतिशतैरनुमानयेत्तम् ||१६|| दैन्यं गते मनसि बोधनमत्र शस्तं यद्यत् प्रियं तदुपसेव्यमरोचके तु ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 57

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே காயசிகித்ஸாதந்த்ரேऽரோசகப்ரதிஷேதோ நாம (ஏகோநவிஂஶோऽத்யாயஃ, ஆதிதஃ) ஸப்தபஞ்சாஶத்தமோऽத்யாயஃ ||௫௭||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रेऽरोचकप्रतिषेधो नाम (एकोनविंशोऽध्यायः, आदितः) सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५७||

🔊 Audio coming soon