Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋಽರೋಚಕಪ್ರತಿಷೇಧಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातोऽरोचकप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
57. arōcakapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ದೋಷೈಃ ಪೃಥಕ್ ಸಹ ಚ ಚಿತ್ತವಿಪರ್ಯಯಾಚ್ಚ ಭಕ್ತಾಯನೇಷು ಹೃದಿ ಚಾವತತೇ ಪ್ರಗಾಢಮ್ | ನಾನ್ನೇ ರುಚಿರ್ಭವತಿ ತಂ ಭಿಷಜೋ ವಿಕಾರಂ ಭಕ್ತೋಪಘಾತಮಿಹ ಪಞ್ಚವಿಧಂ ವದನ್ತಿ ||೩||
View original
दोषैः पृथक् सह च चित्तविपर्ययाच्च भक्तायनेषु हृदि चावतते प्रगाढम् | नान्ने रुचिर्भवति तं भिषजो विकारं भक्तोपघातमिह पञ्चविधं वदन्ति ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ಹೃಚ್ಛೂಲಪೀಡನಯುತಂ ವಿರಸಾನನತ್ವಂ ವಾತಾತ್ಮಕೇ ಭವತಿ ಲಿಙ್ಗಮರೋಚಕೇ ತು |೪|
View original
हृच्छूलपीडनयुतं विरसाननत्वं वातात्मके भवति लिङ्गमरोचके तु |४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (4) · Śloka 4
ಹೃದ್ದಾಹಚೋಷಬಹುತಾ ಮುಖತಿಕ್ತತಾ ಚ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಸತೃಡ್ ಭವತಿ ಪಿತ್ತಕೃತೇ ತಥೈವ ||೪||
View original
हृद्दाहचोषबहुता मुखतिक्तता च मूर्च्छा सतृड् भवति पित्तकृते तथैव ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (5) · Śloka 5
ಕಣ್ಡೂಗುರುತ್ವಕಫಸಂಸ್ರವಸಾದತನ್ದ್ರಾಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತ್ಮಕೇ ಮಧುರಮಾಸ್ಯಮರೋಚಕೇ ತು |೫|
View original
कण्डूगुरुत्वकफसंस्रवसादतन्द्राः श्लेष्मात्मके मधुरमास्यमरोचके तु |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (5) · Śloka 5
ಸರ್ವಾತ್ಮಕೇ ಪವನಪಿತ್ತಕಫಾ ಬಹೂನಿ ರೂಪಾಣ್ಯಥಾಸ್ಯ ಹೃದಯೇ ಸಮುದೀರಯನ್ತಿ ||೫||
View original
सर्वात्मके पवनपित्तकफा बहूनि रूपाण्यथास्य हृदये समुदीरयन्ति ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (6) · Śloka 6
ಸಂರಾಗಶೋಕಭಯವಿಪ್ಲುತಚೇತಸಸ್ತು ಚಿನ್ತಾಕೃತೋ ಭವತಿ ಸೋಽಶುಚಿದರ್ಶನಾಚ್ಚ |೬|
View original
संरागशोकभयविप्लुतचेतसस्तु चिन्ताकृतो भवति सोऽशुचिदर्शनाच्च |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (6) · Śloka 7
ವಾತೇ ವಚಾಮ್ಬುವಮನಂ ಕೃತವಾನ್ ಪಿಬೇಚ್ಚ ಸ್ನೇಹೈಃ ಸುರಾಭಿರಥವೋಷ್ಣಜಲೇನ ಚೂರ್ಣಮ್ ||೬|| ಕೃಷ್ಣಾವಿಡಙ್ಗಯವಭಸ್ಮಹರೇಣುಭಾರ್ಗೀರಾಸ್ನೈಲಹಿಙ್ಗುಲವಣೋತ್ತಮನಾಗರಾಣಾಮ್ |೭|
View original
वाते वचाम्बुवमनं कृतवान् पिबेच्च स्नेहैः सुराभिरथवोष्णजलेन चूर्णम् ||६|| कृष्णाविडङ्गयवभस्महरेणुभार्गीरास्नैलहिङ्गुलवणोत्तमनागराणाम् |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (7) · Śloka 7
ಪಿತ್ತೇ ಗುಡಾಮ್ಬುಮಧುರೈರ್ವಮನಂ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಸ್ನೇಹಃ ಸಸೈನ್ಧವಸಿತಾಮಧುಸರ್ಪಿರಿಷ್ಟಃ ||೭||
View original
पित्ते गुडाम्बुमधुरैर्वमनं प्रशस्तं स्नेहः ससैन्धवसितामधुसर्पिरिष्टः ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (8) · Śloka 8
ನಿಮ್ಬಾಮ್ಬುವಾಮಿತವತಃ ಕಫಜೇಽನುಪಾನಂ ರಾಜದ್ರುಮಾಮ್ಬು ಮಧುನಾ ತು ಸದೀಪ್ಯಕಂ ಸ್ಯಾತ್ |೮|
View original
निम्बाम्बुवामितवतः कफजेऽनुपानं राजद्रुमाम्बु मधुना तु सदीप्यकं स्यात् |८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (8) · Śloka 8
ಚೂರ್ಣಂ ಯದುಕ್ತಮಥವಾಽನಿಲಜೇ ತದೇವ... |೮|
View original
चूर्णं यदुक्तमथवाऽनिलजे तदेव... |८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (8) · Śloka 8
...ಸರ್ವೈಶ್ಚ ಸರ್ವಕೃತಮೇವಮುಪಕ್ರಮೇತ ||೮||
View original
...सर्वैश्च सर्वकृतमेवमुपक्रमेत ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (9-11) · Śloka 11
ದ್ರಾಕ್ಷಾಪಟೋಲವಿಡವೇತ್ರಕರೀರನಿಮ್ಬಮೂರ್ವಾಭಯಾಕ್ಷಬದರಾಮಲಕೇನ್ದ್ರವೃಕ್ಷೈಃ | ಬೀಜೈಃ ಕರಞ್ಜನೃಪವೃಕ್ಷಭವೈಶ್ಚ ಪಿಷ್ಟೈರ್ಲೇಹಂ ಪಚೇತ್ ಸುರಭಿಮೂತ್ರಯುತಂ ಯಥಾವತ್ ||೯|| ಮುಸ್ತಾಂ ವಚಾಂ ತ್ರಿಕಟುಕಂ ರಜನೀದ್ವಯಂ ಚ ಭಾರ್ಗೀಂ ಚ ಕುಷ್ಠಮಥ ನಿರ್ದಹನೀಂ ಚ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ | ಮೂತ್ರೇಽವಿಜೇ ದ್ವಿರದಮೂತ್ರಯುತೇ ಪಚೇದ್ವಾ ಪಾಠಾಂ ತುಗಾಮತಿವಿಷಾಂ ರಜನೀಂ ಚ ಮುಖ್ಯಾಮ್ ||೧೦|| ಮಣ್ಡೂಕಿಮರ್ಕಮಮೃತಾಂ ಚ ಸಲಾಙ್ಗಲಾಖ್ಯಾಂ ಮೂತ್ರೇ ಪಚೇತ್ತು ಮಹಿಷಸ್ಯ ವಿಧಾನವಿದ್ವಾ | ಏತಾನ್ನ ಸನ್ತಿ ಚತುರೋ ಲಿಹತಸ್ತು ಲೇಹಾನ್ ಗುಲ್ಮಾರುಚಿಶ್ವಸನಕಣ್ಠಹೃದಾಮಯಾಶ್ಚ ||೧೧||
View original
द्राक्षापटोलविडवेत्रकरीरनिम्बमूर्वाभयाक्षबदरामलकेन्द्रवृक्षैः | बीजैः करञ्जनृपवृक्षभवैश्च पिष्टैर्लेहं पचेत् सुरभिमूत्रयुतं यथावत् ||९|| मुस्तां वचां त्रिकटुकं रजनीद्वयं च भार्गीं च कुष्ठमथ निर्दहनीं च पिष्ट्वा | मूत्रेऽविजे द्विरदमूत्रयुते पचेद्वा पाठां तुगामतिविषां रजनीं च मुख्याम् ||१०|| मण्डूकिमर्कममृतां च सलाङ्गलाख्यां मूत्रे पचेत्तु महिषस्य विधानविद्वा | एतान्न सन्ति चतुरो लिहतस्तु लेहान् गुल्मारुचिश्वसनकण्ठहृदामयाश्च ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (12) · Śloka 12
ಸಾತ್ಮ್ಯಾನ್ ಸ್ವದೇಶರಚಿತಾನ್ ವಿವಿಧಾಂಶ್ಚ ಭಕ್ಷ್ಯಾನ್ ಪಾನಾನಿ ಮೂಲಫಲಷಾಡವರಾಗಯೋಗಾನ್ | ಅದ್ಯಾದ್ರಸಾಂಶ್ಚ ವಿವಿಧಾನ್ ವಿವಿಧೈಃ ಪ್ರಕಾರೈರ್ಭುಞ್ಜೀತ ಚಾಪಿ ಲಘುರೂಕ್ಷಮನಃಸುಖಾನಿ ||೧೨||
View original
सात्म्यान् स्वदेशरचितान् विविधांश्च भक्ष्यान् पानानि मूलफलषाडवरागयोगान् | अद्याद्रसांश्च विविधान् विविधैः प्रकारैर्भुञ्जीत चापि लघुरूक्षमनःसुखानि ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (13) · Śloka 13
ಆಸ್ಥಾಪನಂ ವಿಧಿವದತ್ರ ವಿರೇಚನಂ ಚ ಕುರ್ಯಾನ್ಮೃದೂನಿ ಶಿರಸಶ್ಚ ವಿರೇಚನಾನಿ |೧೩|
View original
आस्थापनं विधिवदत्र विरेचनं च कुर्यान्मृदूनि शिरसश्च विरेचनानि |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (13) · Śloka 14
ತ್ರೀಣ್ಯೂಷಣಾನಿ ರಜನೀತ್ರಿಫಲಾಯುತಾನಿ ಚೂರ್ಣೀಕೃತಾನಿ ಯವಶೂಕವಿಮಿಶ್ರಿತಾನಿ ||೧೩|| ಕ್ಷೌದ್ರಾಯುತಾನಿ ವಿತರೇನ್ಮುಖಬೋಧನಾರ್ಥ ... |೧೪|
View original
त्रीण्यूषणानि रजनीत्रिफलायुतानि चूर्णीकृतानि यवशूकविमिश्रितानि ||१३|| क्षौद्रायुतानि वितरेन्मुखबोधनार्थ ... |१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (14) · Śloka 15
... ಮನ್ಯಾನಿ ತಿಕ್ತಕಟುಕಾನಿ ಚ ಭೇಷಜಾನಿ | ಮುಸ್ತಾದಿರಾಜತರುವರ್ಗದಶಾಙ್ಗಸಿದ್ಧೈಃ ಕ್ವಾಥೈರ್ಜಯೇನ್ಮಧುಯುತೈರ್ವಿವಿಧೈಶ್ಚ ಲೇಹೈಃ ||೧೪|| ಮೂತ್ರಾಸವೈರ್ಗುಡಕೃತೈಶ್ಚ ತಥಾ ತ್ವರಿಷ್ಟೈಃ ಕ್ಷಾರಾಸವೈಶ್ಚ ಮಧುಮಾಧವತುಲ್ಯಗನ್ಧೈಃ |೧೫|
View original
... मन्यानि तिक्तकटुकानि च भेषजानि | मुस्तादिराजतरुवर्गदशाङ्गसिद्धैः क्वाथैर्जयेन्मधुयुतैर्विविधैश्च लेहैः ||१४|| मूत्रासवैर्गुडकृतैश्च तथा त्वरिष्टैः क्षारासवैश्च मधुमाधवतुल्यगन्धैः |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (15) · Śloka 15
ಸ್ಯಾದೇಷ ಏವ ಕಫವಾತಹತೇ ವಿಧಿಶ್ಚ ಶಾನ್ತಿಂ ಗತೇ ಹುತಭುಜಿ ಪ್ರಶಮಾಯ ತಸ್ಯ ||೧೫||
View original
स्यादेष एव कफवातहते विधिश्च शान्तिं गते हुतभुजि प्रशमाय तस्य ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (16-17) · Śloka 17
ಇಚ್ಛಾಭಿಘಾತಭಯಶೋಕಹತೇಽನ್ತರಗ್ನೌ ಭಾವಾನ್ ಭವಾಯ ವಿತರೇತ್ ಖಲು ಶಕ್ಯರೂಪಾನ್ | ಅರ್ಥೇಷು ಚಾಪ್ಯಪಚಿತೇಷು ಪುನರ್ಭವಾಯ ಪೌರಾಣಿಕೈಃ ಶ್ರುತಿಶತೈರನುಮಾನಯೇತ್ತಮ್ ||೧೬|| ದೈನ್ಯಂ ಗತೇ ಮನಸಿ ಬೋಧನಮತ್ರ ಶಸ್ತಂ ಯದ್ಯತ್ ಪ್ರಿಯಂ ತದುಪಸೇವ್ಯಮರೋಚಕೇ ತು ||೧೭||
View original
इच्छाभिघातभयशोकहतेऽन्तरग्नौ भावान् भवाय वितरेत् खलु शक्यरूपान् | अर्थेषु चाप्यपचितेषु पुनर्भवाय पौराणिकैः श्रुतिशतैरनुमानयेत्तम् ||१६|| दैन्यं गते मनसि बोधनमत्र शस्तं यद्यत् प्रियं तदुपसेव्यमरोचके तु ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 57
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕಾಯಚಿಕಿತ್ಸಾತನ್ತ್ರೇಽರೋಚಕಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ (ಏಕೋನವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ಸಪ್ತಪಞ್ಚಾಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೫೭||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रेऽरोचकप्रतिषेधो नाम (एकोनविंशोऽध्यायः, आदितः) सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५७||
🔊 Audio coming soon