Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātō dōṣabhēdavikalpamadhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||
View original
अथातो दोषभेदविकल्पमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
66. dōṣabhēdavikalpādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 4
aṣṭāṅgavēdavidvāṁsaṁ divōdāsaṁ mahaujasam | chinnaśastrārthasandēhaṁ sūkṣmāgādhāgamōdadhim ||3|| viśvāmitrasutaḥ śrīmān suśrutaḥ paripr̥cchati |4|
View original
अष्टाङ्गवेदविद्वांसं दिवोदासं महौजसम् | छिन्नशस्त्रार्थसन्देहं सूक्ष्मागाधागमोदधिम् ||३|| विश्वामित्रसुतः श्रीमान् सुश्रुतः परिपृच्छति |४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 5
dviṣaṣṭirdōṣabhēdā yē purastātparikīrtitāḥ ||4|| kati tatraikaśō jñēyā dviśō vā'pyathavā triśaḥ |5|
View original
द्विषष्टिर्दोषभेदा ये पुरस्तात्परिकीर्तिताः ||४|| कति तत्रैकशो ज्ञेया द्विशो वाऽप्यथवा त्रिशः |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 6
tasya tadvacanaṁ śrutvā saṁśayacchinmahātapāḥ ||5|| prītātmā nr̥paśārdūlaḥ suśrutāyāha tattvataḥ |6|
View original
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संशयच्छिन्महातपाः ||५|| प्रीतात्मा नृपशार्दूलः सुश्रुतायाह तत्त्वतः |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 7
trayō dōṣā dhātavaśca purīṣaṁ mūtramēva ca ||6|| dēhaṁ sandhārayantyētē hyavyāpannā rasairhitaiḥ |7|
View original
त्रयो दोषा धातवश्च पुरीषं मूत्रमेव च ||६|| देहं सन्धारयन्त्येते ह्यव्यापन्ना रसैर्हितैः |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7-8) · Śloka 9
puruṣaḥ ṣōḍaśakalaḥ prāṇāścaikādaśaiva yē ||7|| rōgāṇāṁ tu sahasraṁ yacchataṁ viṁśatirēva ca | śataṁ ca pañca dravyāṇāṁ trisaptatyadhikōttaram ||8|| vyāsataḥ kīrtitaṁ taddhi... |9|
View original
पुरुषः षोडशकलः प्राणाश्चैकादशैव ये ||७|| रोगाणां तु सहस्रं यच्छतं विंशतिरेव च | शतं च पञ्च द्रव्याणां त्रिसप्तत्यधिकोत्तरम् ||८|| व्यासतः कीर्तितं तद्धि... |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
... bhinnā dōṣāstrayō guṇāḥ | dviṣaṣṭidhā bhavantyētē bhūyiṣṭhamiti niścayaḥ ||9||
View original
... भिन्ना दोषास्त्रयो गुणाः | द्विषष्टिधा भवन्त्येते भूयिष्ठमिति निश्चयः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10-11) · Śloka 12
traya ēva pr̥thak dōṣā dviśō nava samādhikaiḥ | trayōdaśādhikaikadvisamamadhyōlbaṇaistriśaḥ ||10|| pañcāśadēvaṁ tu saha bhavanti kṣayamāgataiḥ | kṣīṇamadhyādhikakṣīṇakṣīṇavr̥ddhaistathā'paraiḥ ||11|| dvādaśaivaṁ samākhyātāstrayō dōṣā dviṣaṣṭidhā |12|
View original
त्रय एव पृथक् दोषा द्विशो नव समाधिकैः | त्रयोदशाधिकैकद्विसममध्योल्बणैस्त्रिशः ||१०|| पञ्चाशदेवं तु सह भवन्ति क्षयमागतैः | क्षीणमध्याधिकक्षीणक्षीणवृद्धैस्तथाऽपरैः ||११|| द्वादशैवं समाख्यातास्त्रयो दोषा द्विषष्टिधा |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (12-14) · Śloka 14
miśrā dhātumalairdōṣā yāntyasaṅkhyēyatāṁ punaḥ ||12|| tasmāt prasaṅgaṁ saṁyamya dōṣabhēdavikalpanaiḥ | rōgaṁ viditvōpacarēdrasabhēdairyathairitaiḥ ||13|| bhiṣak kartā'tha karaṇaṁ rasā dōṣāstu kāraṇam | kāryamārōgyamēvaikamanārōgyamatō'nyathā ||14||
View original
मिश्रा धातुमलैर्दोषा यान्त्यसङ्ख्येयतां पुनः ||१२|| तस्मात् प्रसङ्गं संयम्य दोषभेदविकल्पनैः | रोगं विदित्वोपचरेद्रसभेदैर्यथैरितैः ||१३|| भिषक् कर्ताऽथ करणं रसा दोषास्तु कारणम् | कार्यमारोग्यमेवैकमनारोग्यमतोऽन्यथा ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (15-17) · Śloka 17
adhyāyānāṁ tu ṣaṭṣaṣṭyā grathitārthapadakramam | ēvamētadaśēṣēṇa tantramuttaramr̥ddhimat ||15|| spaṣṭagūḍhārthavijñānamagāḍhamandacētasām | yathāvidhi yathāpraśnaṁ bhavatāṁ parikīrtitam ||16|| sahōttaraṁ tvētadadhītya sarvaṁ brāhmaṁ vidhānēna yathōditēna | na hīyatē'rthānmanasō'bhyupētādētadvacō brāhmamatīva satyam ||17||
View original
अध्यायानां तु षट्षष्ट्या ग्रथितार्थपदक्रमम् | एवमेतदशेषेण तन्त्रमुत्तरमृद्धिमत् ||१५|| स्पष्टगूढार्थविज्ञानमगाढमन्दचेतसाम् | यथाविधि यथाप्रश्नं भवतां परिकीर्तितम् ||१६|| सहोत्तरं त्वेतदधीत्य सर्वं ब्राह्मं विधानेन यथोदितेन | न हीयतेऽर्थान्मनसोऽभ्युपेतादेतद्वचो ब्राह्ममतीव सत्यम् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 66
iti suśrutasaṁhitāyāmuttaratantrē dōṣabhēdavikalpō nāma ṣaṭṣaṣṭitamō'dhyāyaḥ ||66|| iti suśrutasaṁhitāyāmuttaratantraṁ samāptam | samāptēyaṁ suśrutasaṁhitā |
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रे दोषभेदविकल्पो नाम षट्षष्टितमोऽध्यायः ||६६|| इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रं समाप्तम् | समाप्तेयं सुश्रुतसंहिता |
🔊 Audio coming soon