Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ ദോഷഭേദവികല്പമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातो दोषभेदविकल्पमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
66. dōṣabhēdavikalpādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 4
അഷ്ടാങ്ഗവേദവിദ്വാംസം ദിവോദാസം മഹൌജസമ് | ഛിന്നശസ്ത്രാര്ഥസന്ദേഹം സൂക്ഷ്മാഗാധാഗമോദധിമ് ||൩|| വിശ്വാമിത്രസുതഃ ശ്രീമാന് സുശ്രുതഃ പരിപൃച്ഛതി |൪|
View original
अष्टाङ्गवेदविद्वांसं दिवोदासं महौजसम् | छिन्नशस्त्रार्थसन्देहं सूक्ष्मागाधागमोदधिम् ||३|| विश्वामित्रसुतः श्रीमान् सुश्रुतः परिपृच्छति |४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 5
ദ്വിഷഷ്ടിര്ദോഷഭേദാ യേ പുരസ്താത്പരികീര്തിതാഃ ||൪|| കതി തത്രൈകശോ ജ്ഞേയാ ദ്വിശോ വാऽപ്യഥവാ ത്രിശഃ |൫|
View original
द्विषष्टिर्दोषभेदा ये पुरस्तात्परिकीर्तिताः ||४|| कति तत्रैकशो ज्ञेया द्विशो वाऽप्यथवा त्रिशः |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 6
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സംശയച്ഛിന്മഹാതപാഃ ||൫|| പ്രീതാത്മാ നൃപശാര്ദൂലഃ സുശ്രുതായാഹ തത്ത്വതഃ |൬|
View original
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संशयच्छिन्महातपाः ||५|| प्रीतात्मा नृपशार्दूलः सुश्रुतायाह तत्त्वतः |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 7
ത്രയോ ദോഷാ ധാതവശ്ച പുരീഷം മൂത്രമേവ ച ||൬|| ദേഹം സന്ധാരയന്ത്യേതേ ഹ്യവ്യാപന്നാ രസൈര്ഹിതൈഃ |൭|
View original
त्रयो दोषा धातवश्च पुरीषं मूत्रमेव च ||६|| देहं सन्धारयन्त्येते ह्यव्यापन्ना रसैर्हितैः |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7-8) · Śloka 9
പുരുഷഃ ഷോഡശകലഃ പ്രാണാശ്ചൈകാദശൈവ യേ ||൭|| രോഗാണാം തു സഹസ്രം യച്ഛതം വിംശതിരേവ ച | ശതം ച പഞ്ച ദ്രവ്യാണാം ത്രിസപ്തത്യധികോത്തരമ് ||൮|| വ്യാസതഃ കീര്തിതം തദ്ധി... |൯|
View original
पुरुषः षोडशकलः प्राणाश्चैकादशैव ये ||७|| रोगाणां तु सहस्रं यच्छतं विंशतिरेव च | शतं च पञ्च द्रव्याणां त्रिसप्तत्यधिकोत्तरम् ||८|| व्यासतः कीर्तितं तद्धि... |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
... ഭിന്നാ ദോഷാസ്ത്രയോ ഗുണാഃ | ദ്വിഷഷ്ടിധാ ഭവന്ത്യേതേ ഭൂയിഷ്ഠമിതി നിശ്ചയഃ ||൯||
View original
... भिन्ना दोषास्त्रयो गुणाः | द्विषष्टिधा भवन्त्येते भूयिष्ठमिति निश्चयः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10-11) · Śloka 12
ത്രയ ഏവ പൃഥക് ദോഷാ ദ്വിശോ നവ സമാധികൈഃ | ത്രയോദശാധികൈകദ്വിസമമധ്യോല്ബണൈസ്ത്രിശഃ ||൧൦|| പഞ്ചാശദേവം തു സഹ ഭവന്തി ക്ഷയമാഗതൈഃ | ക്ഷീണമധ്യാധികക്ഷീണക്ഷീണവൃദ്ധൈസ്തഥാऽപരൈഃ ||൧൧|| ദ്വാദശൈവം സമാഖ്യാതാസ്ത്രയോ ദോഷാ ദ്വിഷഷ്ടിധാ |൧൨|
View original
त्रय एव पृथक् दोषा द्विशो नव समाधिकैः | त्रयोदशाधिकैकद्विसममध्योल्बणैस्त्रिशः ||१०|| पञ्चाशदेवं तु सह भवन्ति क्षयमागतैः | क्षीणमध्याधिकक्षीणक्षीणवृद्धैस्तथाऽपरैः ||११|| द्वादशैवं समाख्यातास्त्रयो दोषा द्विषष्टिधा |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (12-14) · Śloka 14
മിശ്രാ ധാതുമലൈര്ദോഷാ യാന്ത്യസങ്ഖ്യേയതാം പുനഃ ||൧൨|| തസ്മാത് പ്രസങ്ഗം സംയമ്യ ദോഷഭേദവികല്പനൈഃ | രോഗം വിദിത്വോപചരേദ്രസഭേദൈര്യഥൈരിതൈഃ ||൧൩|| ഭിഷക് കര്താऽഥ കരണം രസാ ദോഷാസ്തു കാരണമ് | കാര്യമാരോഗ്യമേവൈകമനാരോഗ്യമതോऽന്യഥാ ||൧൪||
View original
मिश्रा धातुमलैर्दोषा यान्त्यसङ्ख्येयतां पुनः ||१२|| तस्मात् प्रसङ्गं संयम्य दोषभेदविकल्पनैः | रोगं विदित्वोपचरेद्रसभेदैर्यथैरितैः ||१३|| भिषक् कर्ताऽथ करणं रसा दोषास्तु कारणम् | कार्यमारोग्यमेवैकमनारोग्यमतोऽन्यथा ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (15-17) · Śloka 17
അധ്യായാനാം തു ഷട്ഷഷ്ട്യാ ഗ്രഥിതാര്ഥപദക്രമമ് | ഏവമേതദശേഷേണ തന്ത്രമുത്തരമൃദ്ധിമത് ||൧൫|| സ്പഷ്ടഗൂഢാര്ഥവിജ്ഞാനമഗാഢമന്ദചേതസാമ് | യഥാവിധി യഥാപ്രശ്നം ഭവതാം പരികീര്തിതമ് ||൧൬|| സഹോത്തരം ത്വേതദധീത്യ സര്വം ബ്രാഹ്മം വിധാനേന യഥോദിതേന | ന ഹീയതേऽര്ഥാന്മനസോऽഭ്യുപേതാദേതദ്വചോ ബ്രാഹ്മമതീവ സത്യമ് ||൧൭||
View original
अध्यायानां तु षट्षष्ट्या ग्रथितार्थपदक्रमम् | एवमेतदशेषेण तन्त्रमुत्तरमृद्धिमत् ||१५|| स्पष्टगूढार्थविज्ञानमगाढमन्दचेतसाम् | यथाविधि यथाप्रश्नं भवतां परिकीर्तितम् ||१६|| सहोत्तरं त्वेतदधीत्य सर्वं ब्राह्मं विधानेन यथोदितेन | न हीयतेऽर्थान्मनसोऽभ्युपेतादेतद्वचो ब्राह्ममतीव सत्यम् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 66
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ ദോഷഭേദവികല്പോ നാമ ഷട്ഷഷ്ടിതമോऽധ്യായഃ ||൬൬|| ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രം സമാപ്തമ് | സമാപ്തേയം സുശ്രുതസംഹിതാ |
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रे दोषभेदविकल्पो नाम षट्षष्टितमोऽध्यायः ||६६|| इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रं समाप्तम् | समाप्तेयं सुश्रुतसंहिता |
🔊 Audio coming soon