66. dōṣabhēdavikalpādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

અથાતો દોષભેદવિકલ્પમધ્યાયં વ્યાખ્યાસ્યામઃ ||૧|| યથોવાચ ભગવાન્ ધન્વન્તરિઃ ||૨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 4

અષ્ટાઙ્ગવેદવિદ્વાંસં દિવોદાસં મહૌજસમ્ | છિન્નશસ્ત્રાર્થસન્દેહં સૂક્ષ્માગાધાગમોદધિમ્ ||૩|| વિશ્વામિત્રસુતઃ શ્રીમાન્ સુશ્રુતઃ પરિપૃચ્છતિ |૪|

Adhikarana 3 (4) · Śloka 5

દ્વિષષ્ટિર્દોષભેદા યે પુરસ્તાત્પરિકીર્તિતાઃ ||૪|| કતિ તત્રૈકશો જ્ઞેયા દ્વિશો વાઽપ્યથવા ત્રિશઃ |૫|

Adhikarana 4 (5) · Śloka 6

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા સંશયચ્છિન્મહાતપાઃ ||૫|| પ્રીતાત્મા નૃપશાર્દૂલઃ સુશ્રુતાયાહ તત્ત્વતઃ |૬|

Adhikarana 5 (6) · Śloka 7

ત્રયો દોષા ધાતવશ્ચ પુરીષં મૂત્રમેવ ચ ||૬|| દેહં સન્ધારયન્ત્યેતે હ્યવ્યાપન્ના રસૈર્હિતૈઃ |૭|

Adhikarana 6 (7-8) · Śloka 9

પુરુષઃ ષોડશકલઃ પ્રાણાશ્ચૈકાદશૈવ યે ||૭|| રોગાણાં તુ સહસ્રં યચ્છતં વિંશતિરેવ ચ | શતં ચ પઞ્ચ દ્રવ્યાણાં ત્રિસપ્તત્યધિકોત્તરમ્ ||૮|| વ્યાસતઃ કીર્તિતં તદ્ધિ... |૯|

Adhikarana 7 (9) · Śloka 9

... ભિન્ના દોષાસ્ત્રયો ગુણાઃ | દ્વિષષ્ટિધા ભવન્ત્યેતે ભૂયિષ્ઠમિતિ નિશ્ચયઃ ||૯||

Adhikarana 8 (10-11) · Śloka 12

ત્રય એવ પૃથક્ દોષા દ્વિશો નવ સમાધિકૈઃ | ત્રયોદશાધિકૈકદ્વિસમમધ્યોલ્બણૈસ્ત્રિશઃ ||૧૦|| પઞ્ચાશદેવં તુ સહ ભવન્તિ ક્ષયમાગતૈઃ | ક્ષીણમધ્યાધિકક્ષીણક્ષીણવૃદ્ધૈસ્તથાઽપરૈઃ ||૧૧|| દ્વાદશૈવં સમાખ્યાતાસ્ત્રયો દોષા દ્વિષષ્ટિધા |૧૨|

Adhikarana 9 (12-14) · Śloka 14

મિશ્રા ધાતુમલૈર્દોષા યાન્ત્યસઙ્ખ્યેયતાં પુનઃ ||૧૨|| તસ્માત્ પ્રસઙ્ગં સંયમ્ય દોષભેદવિકલ્પનૈઃ | રોગં વિદિત્વોપચરેદ્રસભેદૈર્યથૈરિતૈઃ ||૧૩|| ભિષક્ કર્તાઽથ કરણં રસા દોષાસ્તુ કારણમ્ | કાર્યમારોગ્યમેવૈકમનારોગ્યમતોઽન્યથા ||૧૪||

Adhikarana 10 (15-17) · Śloka 17

અધ્યાયાનાં તુ ષટ્ષષ્ટ્યા ગ્રથિતાર્થપદક્રમમ્ | એવમેતદશેષેણ તન્ત્રમુત્તરમૃદ્ધિમત્ ||૧૫|| સ્પષ્ટગૂઢાર્થવિજ્ઞાનમગાઢમન્દચેતસામ્ | યથાવિધિ યથાપ્રશ્નં ભવતાં પરિકીર્તિતમ્ ||૧૬|| સહોત્તરં ત્વેતદધીત્ય સર્વં બ્રાહ્મં વિધાનેન યથોદિતેન | ન હીયતેઽર્થાન્મનસોઽભ્યુપેતાદેતદ્વચો બ્રાહ્મમતીવ સત્યમ્ ||૧૭||

Adhikarana puShpikA · Śloka 66

ઇતિ સુશ્રુતસંહિતાયામુત્તરતન્ત્રે દોષભેદવિકલ્પો નામ ષટ્ષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ ||૬૬|| ઇતિ સુશ્રુતસંહિતાયામુત્તરતન્ત્રં સમાપ્તમ્ | સમાપ્તેયં સુશ્રુતસંહિતા |