Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋ ದೃಷ್ಟಿಗತರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातो दृष्टिगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
7. dr̥ṣṭigatarōgavijñānīyādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ಮಸೂರದಲಮಾತ್ರಾಂ ತು ಪಞ್ಚಭೂತಪ್ರಸಾದಜಾಮ್ | ಖದ್ಯೋತವಿಸ್ಫುಲಿಙ್ಗಾಭಾಮಿದ್ಧಾಂ ತೇಜೋಭಿರವ್ಯಯೈಃ ||೩|| ಆವೃತಾಂ ಪಟಲೇನಾಕ್ಷ್ಣೋರ್ಬಾಹ್ಯೇನ ವಿವರಾಕೃತಿಮ್ | ಶೀತಸಾತ್ಮ್ಯಾಂ ನೃಣಾಂ ದೃಷ್ಟಿಮಾಹುರ್ನಯನಚಿನ್ತಕಾಃ ||೪||
View original
मसूरदलमात्रां तु पञ्चभूतप्रसादजाम् | खद्योतविस्फुलिङ्गाभामिद्धां तेजोभिरव्ययैः ||३|| आवृतां पटलेनाक्ष्णोर्बाह्येन विवराकृतिम् | शीतसात्म्यां नृणां दृष्टिमाहुर्नयनचिन्तकाः ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
ರೋಗಾಂಸ್ತದಾಶ್ರಯಾನ್ ಘೋರಾನ್ ಷಟ್ ಚ ಷಟ್ ಚ ಪ್ರಚಕ್ಷ್ಮಹೇ | ಪಟಲಾನುಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್ಯ ತಿಮಿರಸ್ಯ ಚ ಲಕ್ಷಣಮ್ ||೫||
View original
रोगांस्तदाश्रयान् घोरान् षट् च षट् च प्रचक्ष्महे | पटलानुप्रविष्टस्य तिमिरस्य च लक्षणम् ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 7
ಸಿರಾಭಿರಭಿಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ವಿಗುಽಭ್ಯನ್ತರೇ ಭೃಶಮ್ | ಪ್ರಥಮೇ ಪಟಲೇ ದೋಷೋ ಯಸ್ಯ ದೃಷ್ಟೌ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ||೬|| ಅವ್ಯಕ್ತಾನಿ ಸ ರೂಪಾಣಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯೇವ ಪ್ರಪಶ್ಯತಿ |೭|
View original
सिराभिरभिसम्प्राप्य विगुऽभ्यन्तरे भृशम् | प्रथमे पटले दोषो यस्य दृष्टौ व्यवस्थितः ||६|| अव्यक्तानि स रूपाणि सर्वाण्येव प्रपश्यति |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7-10) · Śloka 10
ದೃಷ್ಟಿರ್ಭೃಶಂ ವಿಹ್ವಲತಿ ದ್ವಿತೀಯಂ ಪಟಲಂ ಗತೇ ||೭|| ಮಕ್ಷಿಕಾ ಮಶಕಾನ್ ಕೇಶಾಞ್ಜಾಲಕಾನಿ ಚ ಪಶ್ಯತಿ | ಮಣ್ಡಲಾನಿ ಪತಾಕಾಂಶ್ಚ ಮರೀಚೀಃ ಕುಣ್ಡಲಾನಿ ಚ ||೮|| ಪರಿಪ್ಲವಾಂಶ್ಚ ವಿವಿಧಾನ್ ವರ್ಷಮಭ್ರಂ ತಮಾಂಸಿ ಚ | ದೂರಸ್ಥಾನ್ಯಪಿ ರೂಪಾಣಿ ಮನ್ಯತೇ ಚ ಸಮೀಪತಃ ||೯|| ಸಮೀಪಸ್ಥಾನಿ ದೂರೇ ಚ ದೃಷ್ಟೇರ್ಗೋಚರವಿಭ್ರಮಾತ್ | ಯತ್ನವಾನಪಿ ಚಾತ್ಯರ್ಥಂ ಸೂಚೀಪಾಶಂ ನ ಪಶ್ಯತಿ ||೧೦||
View original
दृष्टिर्भृशं विह्वलति द्वितीयं पटलं गते ||७|| मक्षिका मशकान् केशाञ्जालकानि च पश्यति | मण्डलानि पताकांश्च मरीचीः कुण्डलानि च ||८|| परिप्लवांश्च विविधान् वर्षमभ्रं तमांसि च | दूरस्थान्यपि रूपाणि मन्यते च समीपतः ||९|| समीपस्थानि दूरे च दृष्टेर्गोचरविभ्रमात् | यत्नवानपि चात्यर्थं सूचीपाशं न पश्यति ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (11-14) · Śloka 15
ಊರ್ಧ್ವಂ ಪಶ್ಯತಿ ನಾಧಸ್ತಾತ್ತೃತೀಯಂ ಪಟಲಂ ಗತೇ | ಮಹಾನ್ತ್ಯಪಿ ಚ ರೂಪಾಣಿ ಚ್ಛಾದಿತಾನೀವ ವಾಸಸಾ ||೧೧|| ಕರ್ಣನಾಸಾಕ್ಷಿಯುಕ್ತಾನಿ ವಿಪರೀತಾನಿ ವೀಕ್ಷತೇ | ಯಥಾದೋಷಂ ಚ ರಜ್ಯೇತ ದೃಷ್ಟಿರ್ದೋಷೇ ಬಲೀಯಸಿ ||೧೨|| ಅಧಃಸ್ಥಿತೇ ಸಮೀಪಸ್ಥಂ ದೂರಸ್ಥಂ ಚೋಪರಿಸ್ಥಿತೇ | ಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಥಿತೇ ತಥಾ ದೋಷೇ ಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಥಾನಿ ನ ಪಶ್ಯತಿ ||೧೩|| ಸಮನ್ತತಃ ಸ್ಥಿತೇ ದೋಷೇ ಸಙ್ಕುಲಾನೀವ ಪಶ್ಯತಿ | ದೃಷ್ಟಿಮಧ್ಯಗತೇ ದೋಷೇ ಸ ಏಕಂ ಮನ್ಯತೇ ದ್ವಿಧಾ ||೧೪|| ದ್ವಿಧಾಸ್ಥಿತೇ ತ್ರಿಧಾ ಪಶ್ಯೇದ್ಬಹುಧಾ ಚಾನವಸ್ಥಿತೇ | ತಿಮಿರಾಖ್ಯಃ ಸ ವೈ ದೋಷಃ... |೧೫|
View original
ऊर्ध्वं पश्यति नाधस्तात्तृतीयं पटलं गते | महान्त्यपि च रूपाणि च्छादितानीव वाससा ||११|| कर्णनासाक्षियुक्तानि विपरीतानि वीक्षते | यथादोषं च रज्येत दृष्टिर्दोषे बलीयसि ||१२|| अधःस्थिते समीपस्थं दूरस्थं चोपरिस्थिते | पार्श्वस्थिते तथा दोषे पार्श्वस्थानि न पश्यति ||१३|| समन्ततः स्थिते दोषे सङ्कुलानीव पश्यति | दृष्टिमध्यगते दोषे स एकं मन्यते द्विधा ||१४|| द्विधास्थिते त्रिधा पश्येद्बहुधा चानवस्थिते | तिमिराख्यः स वै दोषः... |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (15-17) · Śloka 17
... ಚತುರ್ಥಂ ಪಟಲಂ ಗತಃ ||೧೫|| ರುಣದ್ಧಿ ಸರ್ವತೋ ದೃಷ್ಟಿಂ ಲಿಙ್ಗನಾಶಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ | ತಸ್ಮಿನ್ನಪಿ ತಮೋಭೂತೇ ನಾತಿರೂಢೇ ಮಹಾಗದೇ ||೧೬|| ಚನ್ದ್ರಾದಿತ್ಯೌ ಸನಕ್ಷತ್ರಾವನ್ತರೀಕ್ಷೇ ಚ ವಿದ್ಯುತಃ | ನಿರ್ಮಲಾನಿ ಚ ತೇಜಾಂಸಿ ಭ್ರಾಜಿಷ್ಣೂನಿ ಚ ಪಶ್ಯತಿ ||೧೭||
View original
... चतुर्थं पटलं गतः ||१५|| रुणद्धि सर्वतो दृष्टिं लिङ्गनाशः स उच्यते | तस्मिन्नपि तमोभूते नातिरूढे महागदे ||१६|| चन्द्रादित्यौ सनक्षत्रावन्तरीक्षे च विद्युतः | निर्मलानि च तेजांसि भ्राजिष्णूनि च पश्यति ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (18) · Śloka 18
ಸ ಏವ ಲಿಙ್ಗನಾಶಸ್ತು ನೀಲಿಕಾಕಾಚಸಞ್ಜ್ಞಿತಃ |೧೮|
View original
स एव लिङ्गनाशस्तु नीलिकाकाचसञ्ज्ञितः |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (18) · Śloka 19
ತತ್ರ ವಾತೇನ ರೂಪಾಣಿ ಭ್ರಮನ್ತೀವ ಸ ಪಶ್ಯತಿ ||೧೮|| ಆವಿಲಾನ್ಯರುಣಾಭಾನಿ ವ್ಯಾವಿದ್ಧಾನಿ ಚ ಮಾನವಃ |೧೯|
View original
तत्र वातेन रूपाणि भ्रमन्तीव स पश्यति ||१८|| आविलान्यरुणाभानि व्याविद्धानि च मानवः |१९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (19) · Śloka 20
ಪಿತ್ತೇನಾದಿತ್ಯಖದ್ಯೋತಶಕ್ರಚಾಪತಡಿದ್ಗುಣಾನ್ ||೧೯|| ಶಿಖಿಬರ್ಹವಿಚಿತ್ರಾಣಿ ನೀಲಕೃಷ್ಣಾನಿ ಪಶ್ಯತಿ |೨೦|
View original
पित्तेनादित्यखद्योतशक्रचापतडिद्गुणान् ||१९|| शिखिबर्हविचित्राणि नीलकृष्णानि पश्यति |२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (20-21) · Śloka 22
ಕಫೇನ ಪಶ್ಯೇದ್ರೂಪಾಣಿ ಸ್ನಿಗ್ಧಾನಿ ಚ ಸಿತಾನಿ ಚ ||೨೦|| ಗೌರಚಾಮರಗೌರಾಣಿ ಶ್ವೇತಾಭ್ರಪ್ರತಿಮಾನಿ ಚ | ಪಶ್ಯೇದಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣ್ಯತ್ಯರ್ಥಂ ವ್ಯಭ್ರೇ ಚೈವಾಭ್ರಸಮ್ಪ್ಲವಮ್ ||೨೧|| ಸಲಿಲಪ್ಲಾವಿತಾನೀವ ಪರಿಜಾಡ್ಯಾನಿ ಮಾನವಃ |೨೨|
View original
कफेन पश्येद्रूपाणि स्निग्धानि च सितानि च ||२०|| गौरचामरगौराणि श्वेताभ्रप्रतिमानि च | पश्येदसूक्ष्माण्यत्यर्थं व्यभ्रे चैवाभ्रसम्प्लवम् ||२१|| सलिलप्लावितानीव परिजाड्यानि मानवः |२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (22) · Śloka 23
ತಥಾ ರಕ್ತೇನ ರಕ್ತಾನಿ ತಮಾಂಸಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ||೨೨|| ಹರಿತಶ್ಯಾವಕೃಷ್ಣಾನಿ ಧೂಮಧೂಮ್ರಾಣಿ ಚೇಕ್ಷತೇ |೨೩|
View original
तथा रक्तेन रक्तानि तमांसि विविधानि च ||२२|| हरितश्यावकृष्णानि धूमधूम्राणि चेक्षते |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (23-24) · Śloka 24
ಸನ್ನಿಪಾತೇನ ಚಿತ್ರಾಣಿ ವಿಪ್ಲುತಾನಿ ಚ ಪಶ್ಯತಿ ||೨೩|| ಬಹುಧಾ ವಾ ದ್ವಿಧಾ ವಾಽಪಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯೇವ ಸಮನ್ತತಃ | ಹೀನಾಧಿಕಾಙ್ಗಾನ್ಯಥವಾ ಜ್ಯೋತೀಂಷ್ಯಪಿ ಚ ಪಶ್ಯತಿ ||೨೪||
View original
सन्निपातेन चित्राणि विप्लुतानि च पश्यति ||२३|| बहुधा वा द्विधा वाऽपि सर्वाण्येव समन्ततः | हीनाधिकाङ्गान्यथवा ज्योतींष्यपि च पश्यति ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (25) · Śloka 26
ಪಿತ್ತಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪರಿಮ್ಲಾಯಿ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಂ ರಕ್ತತೇಜಸಾ | ಪೀತಾ ದಿಶಸ್ತಥೋದ್ಯನ್ತಮಾದಿತ್ಯಮಿವ ಪಶ್ಯತಿ ||೨೫|| ವಿಕೀರ್ಯಮಾಣಾನ್ ಖದ್ಯೋತೈರ್ವೃಕ್ಷಾಂಸ್ತೇಜೋಭಿರೇವ ಚ |೨೬|
View original
पित्तं कुर्यात् परिम्लायि मूर्च्छितं रक्ततेजसा | पीता दिशस्तथोद्यन्तमादित्यमिव पश्यति ||२५|| विकीर्यमाणान् खद्योतैर्वृक्षांस्तेजोभिरेव च |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (26) · Śloka 26
ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಷಡ್ವಿಧಂ ರಾಗೈರ್ಲಿಙ್ಗನಾಶಮತಃ ಪರಮ್ ||೨೬||
View original
वक्ष्यामि षड्विधं रागैर्लिङ्गनाशमतः परम् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (27) · Śloka 27
ರಾಗೋಽರುಣೋ ಮಾರುತಜಃ ಪ್ರದಿಷ್ಟಃ ಪಿತ್ತಾತ್ ಪರಿಮ್ಲಾಯ್ಯಥವಾಽಪಿ ನೀಲಃ | ಕಫಾತ್ ಸಿತಃ ಶೋಣಿತಜಸ್ತು ರಕ್ತಃ ಸಮಸ್ತದೋಷೋಽಥ ವಿಚಿತ್ರರೂಪಃ ||೨೭||
View original
रागोऽरुणो मारुतजः प्रदिष्टः पित्तात् परिम्लाय्यथवाऽपि नीलः | कफात् सितः शोणितजस्तु रक्तः समस्तदोषोऽथ विचित्ररूपः ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (28) · Śloka 29
ರಕ್ತಜಂ ಮಣ್ಡಲಂ ದೃಷ್ಟೌ ಸ್ಥೂಲಕಾಚಾನಲಪ್ರಭಮ್ | ಪರಿಮ್ಲಾಯಿನಿ ರೋಗೇ ಸ್ಯಾನ್ಮ್ಲಾಯ್ಯಾನೀಲಂ ಚ ಮಣ್ಡಲಮ್ ||೨೮|| ದೋಷಕ್ಷಯಾತ್ ಕದಾಚಿತ್ ಸ್ಯಾತ್ಸ್ವಯಂ ತತ್ರ ಚ ದರ್ಶನಮ್ |೨೯|
View original
रक्तजं मण्डलं दृष्टौ स्थूलकाचानलप्रभम् | परिम्लायिनि रोगे स्यान्म्लाय्यानीलं च मण्डलम् ||२८|| दोषक्षयात् कदाचित् स्यात्स्वयं तत्र च दर्शनम् |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (29-33) · Śloka 33
ಅರುಣಂ ಮಣ್ಡಲಂ ವಾತಾಚ್ಚಞ್ಚಲಂ ಪರುಷಂ ತಥಾ ||೨೯|| ಪಿತ್ತಾನ್ಮಣ್ಡಲಮಾನೀಲಂ ಕಾಂಸ್ಯಾಭಂ ಪೀತಮೇವ ವಾ | ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ಬಹಲಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಶಙ್ಖಕುನ್ದೇನ್ದುಪಾಣ್ಡುರಮ್ ||೩೦|| ಚಲತ್ಪದ್ಮಪಲಾಶಸ್ಥಃ ಶುಕ್ಲೋ ಬಿನ್ದುರಿವಾಮ್ಭಸಃ | ಸಙ್ಕುಚತ್ಯಾತಪೇಽತ್ಯರ್ಥಂ ಛಾಯಾಯಾಂ ವಿಸ್ತೃತೋ ಭವೇತ್ ||೩೧|| ಮೃದ್ಯಮಾನೇ ಚ ನಯನೇ ಮಣ್ಡಲಂ ತದ್ವಿಸರ್ಪತಿ | ಪ್ರವಾಲಪದ್ಮಪತ್ರಾಭಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಶೋಣಿತಾತ್ಮಕಮ್ ||೩೨|| ದೃಷ್ಟಿರಾಗೋ ಭವೇಚ್ಚಿತ್ರೋ ಲಿಙ್ಗನಾಶೇ ತ್ರಿದೋಷಜೇ | ಯಥಾಸ್ವಂ ದೋಷಲಿಙ್ಗಾನಿ ಸರ್ವೇಷ್ವೇವ ಭವನ್ತಿ ಹಿ ||೩೩||
View original
अरुणं मण्डलं वाताच्चञ्चलं परुषं तथा ||२९|| पित्तान्मण्डलमानीलं कांस्याभं पीतमेव वा | श्लेष्मणा बहलं स्निग्धं शङ्खकुन्देन्दुपाण्डुरम् ||३०|| चलत्पद्मपलाशस्थः शुक्लो बिन्दुरिवाम्भसः | सङ्कुचत्यातपेऽत्यर्थं छायायां विस्तृतो भवेत् ||३१|| मृद्यमाने च नयने मण्डलं तद्विसर्पति | प्रवालपद्मपत्राभं मण्डलं शोणितात्मकम् ||३२|| दृष्टिरागो भवेच्चित्रो लिङ्गनाशे त्रिदोषजे | यथास्वं दोषलिङ्गानि सर्वेष्वेव भवन्ति हि ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (34) · Śloka 35
ಷಡ್ ಲಿಙ್ಗನಾಶಾಃ ಷಡಿಮೇ ಚ ರೋಗಾ ದೃಷ್ಟ್ಯಾಶ್ರಯಾಃ ಷಟ್ ಚ ಷಡೇವ ಚ ಸ್ಯುಃ | ತಥಾ ನರಃ ಪಿತ್ತವಿದಗ್ಧದೃಷ್ಟಿಃ ಕಫೇನ ಚಾನ್ಯಸ್ತ್ವಥ ಧೂಮದರ್ಶೀ ||೩೪|| ಯೋ ಹ್ರಸ್ವಜಾಡ್ಯೋ(ತ್ಯೋ) ನಕುಲಾನ್ಧತಾ ಚ ಗಮ್ಭೀರಸಞ್ಜ್ಞಾ ಚ ತಥೈವ ದೃಷ್ಟಿಃ |೩೫|
View original
षड् लिङ्गनाशाः षडिमे च रोगा दृष्ट्याश्रयाः षट् च षडेव च स्युः | तथा नरः पित्तविदग्धदृष्टिः कफेन चान्यस्त्वथ धूमदर्शी ||३४|| यो ह्रस्वजाड्यो(त्यो) नकुलान्धता च गम्भीरसञ्ज्ञा च तथैव दृष्टिः |३५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (35-36) · Śloka 37
ಪಿತ್ತೇನ ದುಷ್ಟೇನ ಗತೇನ ದೃಷ್ಟಿಂ ಪೀತಾ ಭವೇದ್ಯಸ್ಯ ನರಸ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಃ ||೩೫|| ಪೀತಾನಿ ರೂಪಾಣಿ ಚ ಮನ್ಯತೇ ಯಃ ಸ ಮಾನವಃ ಪಿತ್ತವಿದಗ್ಧದೃಷ್ಟಿಃ | ಪ್ರಾಪ್ತೇ ತೃತೀಯಂ ಪಟಲಂ ತು ದೋಷೇ ದಿವಾ ನ ಪಶ್ಯೇನ್ನಿಶಿ ವೀಕ್ಷತೇ ಚ ||೩೬|| (ರಾತ್ರೌ ಸ ಶೀತಾನುಗೃಹೀತದೃಷ್ಟಿಃ ಪಿತ್ತಾಲ್ಪಭಾವಾದಪಿ ತಾನಿ ಪಶ್ಯೇತ್) |೩೭|
View original
पित्तेन दुष्टेन गतेन दृष्टिं पीता भवेद्यस्य नरस्य दृष्टिः ||३५|| पीतानि रूपाणि च मन्यते यः स मानवः पित्तविदग्धदृष्टिः | प्राप्ते तृतीयं पटलं तु दोषे दिवा न पश्येन्निशि वीक्षते च ||३६|| (रात्रौ स शीतानुगृहीतदृष्टिः पित्ताल्पभावादपि तानि पश्येत्) |३७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (38) · Śloka 38
ತಥಾ ನರಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮವಿದಗ್ಧದೃಷ್ಟಿಸ್ತಾನ್ಯೇವ ಶುಕ್ಲಾನಿ ಹಿ ಮನ್ಯತೇ ತು ||೩೭|| ತ್ರಿಷು ಸ್ಥಿತೋಲ್ಪಃ ಪಟಲೇಷು ದೋಷೋ ನಕ್ತಾನ್ಧ್ಯಮಾಪಾದಯತಿ ಪ್ರಸಹ್ಯ | ದಿವಾ ಸ ಸೂರ್ಯಾನುಗೃಹೀತಚಕ್ಷುರಿಕ್ಷೇತ ರೂಪಾಣಿ ಕಫಾಲ್ಪಭಾವಾತ್ ||೩೮||
View original
तथा नरः श्लेष्मविदग्धदृष्टिस्तान्येव शुक्लानि हि मन्यते तु ||३७|| त्रिषु स्थितोल्पः पटलेषु दोषो नक्तान्ध्यमापादयति प्रसह्य | दिवा स सूर्यानुगृहीतचक्षुरिक्षेत रूपाणि कफाल्पभावात् ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (39) · Śloka 39
ಶೋಕಜ್ವರಾಯಾಸಶಿರೋಭಿತಾಪೈರಭ್ಯಾಹತಾ ಯಸ್ಯ ನರಸ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಃ | ಸಧೂಮಕಾನ್ ಪಶ್ಯತಿ ಸರ್ವಭಾವಾಂಸ್ತಂ ಧೂಮದರ್ಶೀತಿ ವದನ್ತಿ ರೋಗಮ್ ||೩೯||
View original
शोकज्वरायासशिरोभितापैरभ्याहता यस्य नरस्य दृष्टिः | सधूमकान् पश्यति सर्वभावांस्तं धूमदर्शीति वदन्ति रोगम् ||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (40) · Śloka 40
ಸ ಹ್ರಸ್ವಜಾಡ್ಯೋ ದಿವಸೇಷು ಕೃಚ್ಛ್ರಾದ್ಧ್ರಸ್ವಾನಿ ರೂಪಾಣಿ ಚ ಯೇನ ಪಶ್ಯೇತ್ |೪೦|
View original
स ह्रस्वजाड्यो दिवसेषु कृच्छ्राद्ध्रस्वानि रूपाणि च येन पश्येत् |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (40) · Śloka 41
ವಿದ್ಯೋತತೇ ಯೇನ ನರಸ್ಯ ದೃಷ್ಟಿರ್ದೋಷಾಭಿಪನ್ನಾ ನಕುಲಸ್ಯ ಯದ್ವತ್ ||೪೦|| ಚಿತ್ರಾಣಿ ರೂಪಾಣಿ ದಿವಾ ಸ ಪಶ್ಯೇತ್ ಸ ವೈ ವಿಕಾರೋ ನಕುಲಾನ್ಧ್ಯಸಞ್ಜ್ಞಃ |೪೧|
View original
विद्योतते येन नरस्य दृष्टिर्दोषाभिपन्ना नकुलस्य यद्वत् ||४०|| चित्राणि रूपाणि दिवा स पश्येत् स वै विकारो नकुलान्ध्यसञ्ज्ञः |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (41) · Śloka 42
ದೃಷ್ಟಿರ್ವಿರೂಪಾ ಶ್ವಸನೋಪಸೃಷ್ಟಾ ಸಙ್ಕುಚ್ಯತೇಽಭ್ಯನ್ತರತಶ್ಚ ಯಾತಿ ||೪೧|| ರುಜಾವಗಾಢಾ ಚ ತಮಕ್ಷಿರೋಗಂ ಗಮ್ಭೀರಿಕೇತಿ ಪ್ರವದನ್ತಿ ತಜ್ಜ್ಞಾಃ |೪೨|
View original
दृष्टिर्विरूपा श्वसनोपसृष्टा सङ्कुच्यतेऽभ्यन्तरतश्च याति ||४१|| रुजावगाढा च तमक्षिरोगं गम्भीरिकेति प्रवदन्ति तज्ज्ञाः |४२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (42) · Śloka 43
ಬಾಹ್ಯೌ ಪುನರ್ದ್ವಾವಿಹ ಸಮ್ಪ್ರದಿಷ್ಟೌ ನಿಮಿತ್ತತಶ್ಚಾಪ್ಯನಿಮಿತ್ತತಶ್ಚ ||೪೨|| ನಿಮಿತ್ತತಸ್ತತ್ರ ಶಿರೋಭಿತಾಪಾಜ್ಜ್ಞೇಯಸ್ತ್ವಭಿಷ್ಯನ್ದನಿದರ್ಶನೈಶ್ಚ |೪೩|
View original
बाह्यौ पुनर्द्वाविह सम्प्रदिष्टौ निमित्ततश्चाप्यनिमित्ततश्च ||४२|| निमित्ततस्तत्र शिरोभितापाज्ज्ञेयस्त्वभिष्यन्दनिदर्शनैश्च |४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (43-44) · Śloka 44
ಸುರರ್ಷಿಗನ್ಧರ್ವಮಹೋರಗಾಣಾಂ ಸನ್ದರ್ಶನೇನಾಪಿ ಚ ಭಾಸ್ವರಾಣಾಮ್ ||೪೩|| ಹನ್ಯೇತ ದೃಷ್ಟಿರ್ಮನುಜಸ್ಯ ಯಸ್ಯ ಸ ಲಿಙ್ಗನಾಶಸ್ತ್ವನಿಮಿತ್ತಸಞ್ಜ್ಞಃ | ತತ್ರಾಕ್ಷಿ ವಿಸ್ಪಷ್ಟಮಿವಾವಭಾತಿ ವೈದೂರ್ಯವರ್ಣಾ ವಿಮಲಾ ಚ ದೃಷ್ಟಿಃ ||೪೪||
View original
सुरर्षिगन्धर्वमहोरगाणां सन्दर्शनेनापि च भास्वराणाम् ||४३|| हन्येत दृष्टिर्मनुजस्य यस्य स लिङ्गनाशस्त्वनिमित्तसञ्ज्ञः | तत्राक्षि विस्पष्टमिवावभाति वैदूर्यवर्णा विमला च दृष्टिः ||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (45) · Śloka 45
ವಿದೀರ್ಯತೇ ಸೀದತಿ ಹೀಯತೇ ವಾ ನೃಣಾಮಭೀಘಾತಹತಾ ತು ದೃಷ್ಟಿಃ ||೪೫||
View original
विदीर्यते सीदति हीयते वा नृणामभीघातहता तु दृष्टिः ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (46) · Śloka 46
ಇತ್ಯೇತೇ ನಯನಗತಾ ಮಯಾ ವಿಕಾರಾಃ ಸಙ್ಖ್ಯಾತಾಃ ಪೃಥಗಿಹ ಷಟ್ ಚ ಸಪ್ತತಿಶ್ಚ | ಏತೇಷಾಂ ಪೃಥಗಿಹ ವಿಸ್ತರೇಣ ಸರ್ವಂ ವಕ್ಷ್ಯೇಽಹಂ ತದನು ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಯಥಾವತ್ ||೪೬||
View original
इत्येते नयनगता मया विकाराः सङ्ख्याताः पृथगिह षट् च सप्ततिश्च | एतेषां पृथगिह विस्तरेण सर्वं वक्ष्येऽहं तदनु चिकित्सितं यथावत् ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಶಾಲಾಕ್ಯತನ್ತ್ರೇ ದೃಷ್ಟಿಗತರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೭||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे दृष्टिगतरोगविज्ञानीयो नाम सप्तमोऽध्यायः ||७||
🔊 Audio coming soon