Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātaḥ kāsapratiṣēdhamadhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||
View original
अथातः कासप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātaḥ kāsapratiṣēdhamadhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||
अथातः कासप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
uktā yē hētavō nr̥̄ṇāṁ rōgayōḥ śvāsahikkayōḥ | kāsasyāpi ca vijñēyāsta ēvōtpattihētavaḥ ||3||
उक्ता ये हेतवो नॄणां रोगयोः श्वासहिक्कयोः | कासस्यापि च विज्ञेयास्त एवोत्पत्तिहेतवः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
dhūmōpaghātādrajasastathaiva vyāyāmarūkṣānnaniṣēvaṇācca | vimārgagatvādapi bhōjanasya vēgāvarōdhāt kṣavathōstathaiva ||4|| prāṇō hyudānānugataḥ praduṣṭaḥ sambhinnakāṁsyasvanatulyaghōṣaḥ | nirēti vaktrāt sahasā sadōṣaḥ kāsaḥ sa vidvadbhirudāhr̥tastu ||5||
धूमोपघाताद्रजसस्तथैव व्यायामरूक्षान्ननिषेवणाच्च | विमार्गगत्वादपि भोजनस्य वेगावरोधात् क्षवथोस्तथैव ||४|| प्राणो ह्युदानानुगतः प्रदुष्टः सम्भिन्नकांस्यस्वनतुल्यघोषः | निरेति वक्त्रात् सहसा सदोषः कासः स विद्वद्भिरुदाहृतस्तु ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
sa vātapittaprabhavaḥ kaphācca kṣatāttathā'nyaḥ kṣayajō'paraśca | pañcaprakāraḥ kathitō bhiṣagbhirvivardhitō yakṣmavikārakr̥t syāt ||6||
स वातपित्तप्रभवः कफाच्च क्षतात्तथाऽन्यः क्षयजोऽपरश्च | पञ्चप्रकारः कथितो भिषग्भिर्विवर्धितो यक्ष्मविकारकृत् स्यात् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
bhaviṣyatastasya tu kaṇṭhakaṇḍūrbhōjyōparōdhō galatālulēpaḥ | svaśabdavaiṣamyamarōcakō'gnisādaśca liṅgāni bhavantyamūni ||7||
भविष्यतस्तस्य तु कण्ठकण्डूर्भोज्योपरोधो गलतालुलेपः | स्वशब्दवैषम्यमरोचकोऽग्निसादश्च लिङ्गानि भवन्त्यमूनि ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
hr̥cchaṅkhamūrdhōdarapārśvaśūlī kṣāmānanaḥ kṣīṇabalasvaraujāḥ | prasaktamantaḥkaphamīraṇēna kāsēttu śuṣkaṁ svarabhēdayuktaḥ ||8||
हृच्छङ्खमूर्धोदरपार्श्वशूली क्षामाननः क्षीणबलस्वरौजाः | प्रसक्तमन्तःकफमीरणेन कासेत्तु शुष्कं स्वरभेदयुक्तः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
urōvidāhajvaravaktraśōṣairabhyarditastiktamukhastr̥ṣārtaḥ | pittēna pītāni vamēt kaṭūni kāsēt sa pāṇḍuḥ paridahyamānaḥ ||9||
उरोविदाहज्वरवक्त्रशोषैरभ्यर्दितस्तिक्तमुखस्तृषार्तः | पित्तेन पीतानि वमेत् कटूनि कासेत् स पाण्डुः परिदह्यमानः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
pra(vi)lipyamānēna mukhēna sīdan śirōrujārtaḥ kaphapūrṇadēhaḥ | abhaktaruggauravasādayuktaḥ kāsēta nā sāndrakaphaṁ kaphēna ||10||
प्र(वि)लिप्यमानेन मुखेन सीदन् शिरोरुजार्तः कफपूर्णदेहः | अभक्तरुग्गौरवसादयुक्तः कासेत ना सान्द्रकफं कफेन ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
vakṣō'timātraṁ vihataṁ tu yasya vyāyāmabhārādhyayanābhighātaiḥ | viśliṣṭavakṣāḥ sa naraḥ saraktaṁ ṣṭhīvatyabhīkṣṇaṁ kṣatajaṁ tamāhuḥ ||11||
वक्षोऽतिमात्रं विहतं तु यस्य व्यायामभाराध्ययनाभिघातैः | विश्लिष्टवक्षाः स नरः सरक्तं ष्ठीवत्यभीक्ष्णं क्षतजं तमाहुः ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 13
sa gātraśūlajvaradāhamōhān prāṇakṣayaṁ cōpalabhēta kāsī | śuṣyan viniṣṭhīvati durbalastu prakṣīṇamāṁsō rudhiraṁ sapūyam ||12|| sasarvaliṅgaṁ bhr̥śaduścikitsyaṁ cikitsitajñāḥ kṣayajaṁ vadanti |13|
स गात्रशूलज्वरदाहमोहान् प्राणक्षयं चोपलभेत कासी | शुष्यन् विनिष्ठीवति दुर्बलस्तु प्रक्षीणमांसो रुधिरं सपूयम् ||१२|| ससर्वलिङ्गं भृशदुश्चिकित्स्यं चिकित्सितज्ञाः क्षयजं वदन्ति |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
vr̥ddhatvamāsādya bhavēttu yō vai yāpyaṁ tamāhurbhiṣajastu kāsam ||13||
वृद्धत्वमासाद्य भवेत्तु यो वै याप्यं तमाहुर्भिषजस्तु कासम् ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (14) · Śloka 14
śr̥ṅgīvacākaṭphalakattr̥ṇābdadhānyābhayābhārgyamarāhvaviśvam | uṣṇāmbunā hiṅguyutaṁ tu pītvā baddhāsyamapyāśu jahāti kāsam ||14||
शृङ्गीवचाकट्फलकत्तृणाब्दधान्याभयाभार्ग्यमराह्वविश्वम् | उष्णाम्बुना हिङ्गुयुतं तु पीत्वा बद्धास्यमप्याशु जहाति कासम् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
phalatrikavyōṣaviḍaṅgaśr̥ṅgīrāsnāvacāpadmakadēvakāṣṭhaiḥ | lēhaḥ samaiḥ kṣaudrasitāghr̥tāktaḥ kāsaṁ nihanyādacirādudīrṇam ||15||
फलत्रिकव्योषविडङ्गशृङ्गीरास्नावचापद्मकदेवकाष्ठैः | लेहः समैः क्षौद्रसिताघृताक्तः कासं निहन्यादचिरादुदीर्णम् ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (16) · Śloka 16
pathyāṁ sitāmāmalakāni lājāṁ samāgadhīṁ cāpi vicūrṇya śuṇṭhīm | sarpirmadhubhyāṁ vilihīta kāsī sasaindhavāṁ vōṣṇajalēna kr̥ṣṇām ||16||
पथ्यां सितामामलकानि लाजां समागधीं चापि विचूर्ण्य शुण्ठीम् | सर्पिर्मधुभ्यां विलिहीत कासी ससैन्धवां वोष्णजलेन कृष्णाम् ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (17-18) · Śloka 18
khādēdguḍaṁ nāgarapippalībhyāṁ drākṣāṁ ca sarpirmadhunā'valihyāt | drākṣāṁ sitāṁ māgadhikāṁ ca tulyāṁ saśr̥ṅgavēraṁ madhukaṁ tugāṁ ca ||17|| lihyādghr̥takṣaudrayutāṁ samāṁśāṁ sitōpalāṁ vā maricāṁśayuktām | dhātrīkaṇāviśvasitōpalāśca sañcūrṇya maṇḍēna pibēcca dadhnaḥ ||18||
खादेद्गुडं नागरपिप्पलीभ्यां द्राक्षां च सर्पिर्मधुनाऽवलिह्यात् | द्राक्षां सितां मागधिकां च तुल्यां सशृङ्गवेरं मधुकं तुगां च ||१७|| लिह्याद्घृतक्षौद्रयुतां समांशां सितोपलां वा मरिचांशयुक्ताम् | धात्रीकणाविश्वसितोपलाश्च सञ्चूर्ण्य मण्डेन पिबेच्च दध्नः ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (19-20) · Śloka 20
harēṇukāṁ māgadhikāṁ ca tulyāṁ dadhnā pibēt kāsagadābhibhūtaḥ | ubhē haridrē suradāruśuṇṭhīṁ gāyatrisāraṁ ca pibēt samāṁśam ||19|| bastasya mūtrēṇa sukhāmbunā vā dantīṁ dravantīṁ ca satilvakākhyām | bhr̥ṣṭāni sarpīṁṣyatha bādarāṇi khādēt palāśāni sasaindhavāni ||20||
हरेणुकां मागधिकां च तुल्यां दध्ना पिबेत् कासगदाभिभूतः | उभे हरिद्रे सुरदारुशुण्ठीं गायत्रिसारं च पिबेत् समांशम् ||१९|| बस्तस्य मूत्रेण सुखाम्बुना वा दन्तीं द्रवन्तीं च सतिल्वकाख्याम् | भृष्टानि सर्पींष्यथ बादराणि खादेत् पलाशानि ससैन्धवानि ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (21) · Śloka 21
kōlapramāṇaṁ prapibēddhi hiṅgu sauvīrakēṇāmlarasēna vā'pi |21|
कोलप्रमाणं प्रपिबेद्धि हिङ्गु सौवीरकेणाम्लरसेन वाऽपि |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (21) · Śloka 22
kṣaudrēṇa lihyānmaricāni vā'pi bhārgīvacāhiṅgukr̥tā ca vartiḥ ||21|| dhūmē praśastā ghr̥tasamprayuktā vēṇutvagēlālavaṇaiḥ kr̥tā vā |22|
क्षौद्रेण लिह्यान्मरिचानि वाऽपि भार्गीवचाहिङ्गुकृता च वर्तिः ||२१|| धूमे प्रशस्ता घृतसम्प्रयुक्ता वेणुत्वगेलालवणैः कृता वा |२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (22) · Śloka 23
mustēṅgudītvaṅmadhukāhvamāṁsīmanaḥśilālaiśchagalāmbupiṣṭaiḥ ||22|| vidhāya vartīśca payō'nupānaṁ dhūmaṁ pibēdvātabalāsakāsī |23|
मुस्तेङ्गुदीत्वङ्मधुकाह्वमांसीमनःशिलालैश्छगलाम्बुपिष्टैः ||२२|| विधाय वर्तीश्च पयोऽनुपानं धूमं पिबेद्वातबलासकासी |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (23) · Śloka 23
pibēcca sīdhuṁ maricānvitaṁ vā tēnāśu kāsaṁ jayati prasahya ||23||
पिबेच्च सीधुं मरिचान्वितं वा तेनाशु कासं जयति प्रसह्य ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (24) · Śloka 24
drākṣāmbumañjiṣṭhapurāhvayābhiḥ kṣīraṁ śr̥taṁ mākṣikasamprayuktam |24|
द्राक्षाम्बुमञ्जिष्ठपुराह्वयाभिः क्षीरं शृतं माक्षिकसम्प्रयुक्तम् |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (24) · Śloka 24
nidigdhikānāgarapippalībhiḥ khādēcca mudgānmadhunā susiddhān ||24||
निदिग्धिकानागरपिप्पलीभिः खादेच्च मुद्गान्मधुना सुसिद्धान् ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (25) · Śloka 25
utkārikāṁ sarpiṣi nāgarāḍhyāṁ paktvā samūlaistruṭikōlapatraiḥ | ēbhirniṣēvēta kr̥tāṁ ca pēyāṁ tanvīṁ suśītāṁ madhunā vimiśrām ||25||
उत्कारिकां सर्पिषि नागराढ्यां पक्त्वा समूलैस्त्रुटिकोलपत्रैः | एभिर्निषेवेत कृतां च पेयां तन्वीं सुशीतां मधुना विमिश्राम् ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (26) · Śloka 26
yat plīhni sarpirvihitaṁ ṣaḍaṅgaṁ tadvātakāsaṁ jayati prasahya | vidārigandhādikr̥taṁ ghr̥taṁ vā rasēna vā vāsakajēna pakvam ||26||
यत् प्लीह्नि सर्पिर्विहितं षडङ्गं तद्वातकासं जयति प्रसह्य | विदारिगन्धादिकृतं घृतं वा रसेन वा वासकजेन पक्वम् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (27) · Śloka 28
virēcanaṁ snaihikamatra cōktamāsthāpanaṁ cāpyanuvāsanaṁ ca | dhūmaṁ pibēt snaihikamapramattaḥ pibēt sukhōṣṇaṁ ghr̥tamēva cātra ||27|| hitā yavāgvaśca rasēṣu siddhāḥ payāṁsi lēhāḥ saghr̥tāstathaiva |28|
विरेचनं स्नैहिकमत्र चोक्तमास्थापनं चाप्यनुवासनं च | धूमं पिबेत् स्नैहिकमप्रमत्तः पिबेत् सुखोष्णं घृतमेव चात्र ||२७|| हिता यवाग्वश्च रसेषु सिद्धाः पयांसि लेहाः सघृतास्तथैव |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (28-31) · Śloka 32
pracchardanaṁ kāyaśirōvirēkāstathaiva dhūmāḥ kavalagrahāśca ||28|| uṣṇāśca lēhāḥ kaṭukā nihanyuḥ kaphaṁ viśēṣēṇa viśōṣaṇaṁ ca | kaṭutrikaṁ cāpi vadanti pathyaṁ ghr̥taṁ kr̥mighnasvarasē vipakvam ||29|| nirguṇḍipatrasvarasē ca pakvaṁ sarpiḥ kaphōtthaṁ vinihanti kāsam | pāṭhāviḍavyōṣaviḍaṅgasindhutrikaṇṭarāsnāhutabhugbalābhiḥ ||30|| śr̥ṅgīvacāmbhōdharadēvadārudurālabhābhārgyabhayāśaṭībhiḥ | samyagvipakvaṁ dviguṇēna sarpirnidigdhikāyāḥ svarasēna caitat ||31|| śvāsāgnisādasvarabhēdabhinnānnihantyudīrṇānapi pañca kāsān |32|
प्रच्छर्दनं कायशिरोविरेकास्तथैव धूमाः कवलग्रहाश्च ||२८|| उष्णाश्च लेहाः कटुका निहन्युः कफं विशेषेण विशोषणं च | कटुत्रिकं चापि वदन्ति पथ्यं घृतं कृमिघ्नस्वरसे विपक्वम् ||२९|| निर्गुण्डिपत्रस्वरसे च पक्वं सर्पिः कफोत्थं विनिहन्ति कासम् | पाठाविडव्योषविडङ्गसिन्धुत्रिकण्टरास्नाहुतभुग्बलाभिः ||३०|| शृङ्गीवचाम्भोधरदेवदारुदुरालभाभार्ग्यभयाशटीभिः | सम्यग्विपक्वं द्विगुणेन सर्पिर्निदिग्धिकायाः स्वरसेन चैतत् ||३१|| श्वासाग्निसादस्वरभेदभिन्नान्निहन्त्युदीर्णानपि पञ्च कासान् |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (32-33) · Śloka 33
vidārigandhōtpalasārivādīn niṣkvāthya vargaṁ madhuraṁ ca kr̥tsnam ||32|| ghr̥taṁ pacēdikṣurasāmbudugdhaiḥ kākōlivargē ca saśarkaraṁ tat | prātaḥ pibēt pittakr̥tē ca kāsē ratiprasūtē kṣatajē ca kāsē ||33||
विदारिगन्धोत्पलसारिवादीन् निष्क्वाथ्य वर्गं मधुरं च कृत्स्नम् ||३२|| घृतं पचेदिक्षुरसाम्बुदुग्धैः काकोलिवर्गे च सशर्करं तत् | प्रातः पिबेत् पित्तकृते च कासे रतिप्रसूते क्षतजे च कासे ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (34) · Śloka 34
kharjūrabhārgīmagadhāpriyālamadhūlikailāmalakaiḥ samāṁśaiḥ | cūrṇaṁ sitākṣaudraghr̥tapragāḍhaṁ trīn hanti kāsānupayujyamānam ||34||
खर्जूरभार्गीमगधाप्रियालमधूलिकैलामलकैः समांशैः | चूर्णं सिताक्षौद्रघृतप्रगाढं त्रीन् हन्ति कासानुपयुज्यमानम् ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (35) · Śloka 35
raktāharidrāñjanavahnipāṭhāmūrvōpakulyā vilihēt samāṁśāḥ | kṣaudrēṇa kāsē kṣatajē kṣayōtthē pibēdghr̥taṁ cēkṣurasē vipakvam ||35||
रक्ताहरिद्राञ्जनवह्निपाठामूर्वोपकुल्या विलिहेत् समांशाः | क्षौद्रेण कासे क्षतजे क्षयोत्थे पिबेद्घृतं चेक्षुरसे विपक्वम् ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (36) · Śloka 36
cūrṇaṁ pibēdāmalakasya vā'pi kṣīrēṇa pakvaṁ saghr̥taṁ hitāśī |36|
चूर्णं पिबेदामलकस्य वाऽपि क्षीरेण पक्वं सघृतं हिताशी |३६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (36) · Śloka 37
cūrṇāni gōdhūmayavōdbhavāni kākōlivargaśca kr̥taḥ susūkṣmaḥ ||36|| kāsēṣu pēyastriṣu kāsavadbhiḥ kṣīrēṇa sakṣaudraghr̥tēna vā'pi |37|
चूर्णानि गोधूमयवोद्भवानि काकोलिवर्गश्च कृतः सुसूक्ष्मः ||३६|| कासेषु पेयस्त्रिषु कासवद्भिः क्षीरेण सक्षौद्रघृतेन वाऽपि |३७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (37) · Śloka 37
guḍōdakaṁ vā kvathitaṁ pibēddhi kṣaudrēṇa śītaṁ maricōpadaṁśam ||37||
गुडोदकं वा क्वथितं पिबेद्धि क्षौद्रेण शीतं मरिचोपदंशम् ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (38-41) · Śloka 41
prasthatrayēṇāmalakīrasasya śuddhasya dattvā'rdhatulāṁ guḍasya | cūrṇīkr̥tairgranthikacavyajīravyōṣēbhakr̥ṣṇāhapuṣājamōdaiḥ ||38|| viḍaṅgasindhutriphalāyavānīpāṭhāgnidhānyaiśca picupramāṇaiḥ | dattvā trivr̥ccūrṇapalāni cāṣṭāvaṣṭau ca tailasya pacēdyathāvat ||39|| taṁ bhakṣayēdakṣaphalapramāṇaṁ yathēṣṭacēṣṭastrisugandhiyuktam | anēna sarvē grahaṇīvikārāḥ saśvāsakāsasvarabhēdaśōthāḥ ||40|| śāmyanti cāyaṁ ciramantaragnērhatasya puṁstvasya ca vr̥ddhihētuḥ | strīṇāṁ ca vandhyāmayanāśanaḥ syāt kalyāṇakō nāma guḍaḥ pratītaḥ ||41||
प्रस्थत्रयेणामलकीरसस्य शुद्धस्य दत्त्वाऽर्धतुलां गुडस्य | चूर्णीकृतैर्ग्रन्थिकचव्यजीरव्योषेभकृष्णाहपुषाजमोदैः ||३८|| विडङ्गसिन्धुत्रिफलायवानीपाठाग्निधान्यैश्च पिचुप्रमाणैः | दत्त्वा त्रिवृच्चूर्णपलानि चाष्टावष्टौ च तैलस्य पचेद्यथावत् ||३९|| तं भक्षयेदक्षफलप्रमाणं यथेष्टचेष्टस्त्रिसुगन्धियुक्तम् | अनेन सर्वे ग्रहणीविकाराः सश्वासकासस्वरभेदशोथाः ||४०|| शाम्यन्ति चायं चिरमन्तरग्नेर्हतस्य पुंस्त्वस्य च वृद्धिहेतुः | स्त्रीणां च वन्ध्यामयनाशनः स्यात् कल्याणको नाम गुडः प्रतीतः ||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (42-46) · Śloka 46
dvipañcamūlēbhakaṇātmaguptābhārgīśaṭīpuṣkaramūlaviśvān | pāṭhāmr̥tāgranthikaśaṅkhapuṣpīrāsnāgnyapāmārgabalāyavāsān ||42|| dvipālikān nyasya yavāḍhakaṁ ca harītakīnāṁ ca śataṁ gurūṇām | drōṇē jalasyāḍhakasaṁyutē ca kvāthē kr̥tē pūtacaturthabhāgē ||43|| pacēttulāṁ śuddhaguḍasya dattvā pr̥thak ca tailāt kuḍavaṁ ghr̥tācca | cūrṇaṁ ca tāvanmagadhōdbhavāyā dēyaṁ ca tasminmadhu siddhaśītē ||44|| rasāyanāt karṣamatō vilihyāddvē cābhayē nityamathāśu hanyāt | tadrājayakṣmagrahaṇīpradōṣaśōphāgnimāndyasvarabhēdakāsān ||45|| pāṇḍvāmayaśvāsaśirōvikārān hr̥drōgahikkāviṣamajvarāṁśca | mēdhābalōtsāhamatipradaṁ ca cakāra caitadbhagavānagastyaḥ ||46||
द्विपञ्चमूलेभकणात्मगुप्ताभार्गीशटीपुष्करमूलविश्वान् | पाठामृताग्रन्थिकशङ्खपुष्पीरास्नाग्न्यपामार्गबलायवासान् ||४२|| द्विपालिकान् न्यस्य यवाढकं च हरीतकीनां च शतं गुरूणाम् | द्रोणे जलस्याढकसंयुते च क्वाथे कृते पूतचतुर्थभागे ||४३|| पचेत्तुलां शुद्धगुडस्य दत्त्वा पृथक् च तैलात् कुडवं घृताच्च | चूर्णं च तावन्मगधोद्भवाया देयं च तस्मिन्मधु सिद्धशीते ||४४|| रसायनात् कर्षमतो विलिह्याद्द्वे चाभये नित्यमथाशु हन्यात् | तद्राजयक्ष्मग्रहणीप्रदोषशोफाग्निमान्द्यस्वरभेदकासान् ||४५|| पाण्ड्वामयश्वासशिरोविकारान् हृद्रोगहिक्काविषमज्वरांश्च | मेधाबलोत्साहमतिप्रदं च चकार चैतद्भगवानगस्त्यः ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (47-48) · Śloka 48
kulīraśuktīcaṭakaiṇalāvānniṣkvāthya vargaṁ madhuraṁ ca kr̥tsnam | pacēdghr̥taṁ tattu niṣēvyamāṇaṁ hanyāt kṣatōtthaṁ kṣayajaṁ ca kāsam ||47|| śatāvarīnāgabalāvipakvaṁ ghr̥taṁ vidhēyaṁ ca hitāya kāsinām ||48||
कुलीरशुक्तीचटकैणलावान्निष्क्वाथ्य वर्गं मधुरं च कृत्स्नम् | पचेद्घृतं तत्तु निषेव्यमाणं हन्यात् क्षतोत्थं क्षयजं च कासम् ||४७|| शतावरीनागबलाविपक्वं घृतं विधेयं च हिताय कासिनाम् ||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 52
iti suśrutasaṁhitāyāmuttaratantrāntargatē kāyacikitsātantrē kāsapratiṣēdhō nāma (caturdaśō'dhyāyaḥ, āditaḥ) dvipañcāśattamō'dhyāyaḥ ||52||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे कासप्रतिषेधो नाम (चतुर्दशोऽध्यायः, आदितः) द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५२||
🔊 Audio coming soon