Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

13. lēkhyarōgapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

അഥാതോ ലേഖ്യരോഗപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||

View original

अथातो लेख्यरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-8) · Śloka 9

നവ യേऽഭിഹിതാ ലേഖ്യാഃ സാമാന്യസ്തേഷ്വയം വിധിഃ | സ്നിഗ്ധവാന്തവിരിക്തസ്യ നിവാതാതപസദ്മനി ||൩|| (ആപ്തൈര്ദൃഢം ഗൃഹീതസ്യ വേശ്മന്യുത്താനശായിനഃ) | സുഖോദകപ്രതപ്തേന വാസസാ സുസമാഹിതഃ | സ്വേദയേദ്വര്ത്മ നിര്ഭുജ്യ വാമാങ്ഗുഷ്ഠാങ്ഗുലിസ്ഥിതമ് ||൪|| അങ്ഗുല്യങ്ഗുഷ്ഠകാഭ്യാം തു നി ര്ഭുഗ്നം വര്ത്മ യത്നതഃ | പ്ലോതാന്തരാഭ്യാം ന യഥാ ചലതി സ്രംസതേऽപി വാ ||൫|| തതഃ പ്രമൃജ്യ പ്ലോതേന വര്ത്മ ശസ്ത്രപദാങ്കിതമ് | ലിഖേച്ഛസ്ത്രേണ പത്രൈര്വാ, തതോ രക്തേ സ്ഥിതേ പുനഃ ||൬|| സ്വിന്നം മനോഹ്വാകാസീസവ്യോഷാര്ദ്രാഞ്ജനസൈന്ധവൈഃ | ശ്ലക്ഷ്ണപിഷ്ടൈഃ സമാക്ഷീകൈഃ പ്രതിസാര്യോഷ്ണവാരിണാ ||൭|| പ്രക്ഷാല്യ ഹവിഷാ സിക്തം വ്രണവത് സമുപാചരേത് | സ്വേദാവപീഡപ്രഭൃതീംസ്ത്ര്യഹാദൂര്ധ്വം പ്രയോജയേത് ||൮|| വ്യാസതസ്തേ സമുദ്ദിഷ്ടം വിധാനം ലേഖ്യകര്മണി |൯|

View original

नव येऽभिहिता लेख्याः सामान्यस्तेष्वयं विधिः | स्निग्धवान्तविरिक्तस्य निवातातपसद्मनि ||३|| (आप्तैर्दृढं गृहीतस्य वेश्मन्युत्तानशायिनः) | सुखोदकप्रतप्तेन वाससा सुसमाहितः | स्वेदयेद्वर्त्म निर्भुज्य वामाङ्गुष्ठाङ्गुलिस्थितम् ||४|| अङ्गुल्यङ्गुष्ठकाभ्यां तु नि र्भुग्नं वर्त्म यत्नतः | प्लोतान्तराभ्यां न यथा चलति स्रंसतेऽपि वा ||५|| ततः प्रमृज्य प्लोतेन वर्त्म शस्त्रपदाङ्कितम् | लिखेच्छस्त्रेण पत्रैर्वा, ततो रक्ते स्थिते पुनः ||६|| स्विन्नं मनोह्वाकासीसव्योषार्द्राञ्जनसैन्धवैः | श्लक्ष्णपिष्टैः समाक्षीकैः प्रतिसार्योष्णवारिणा ||७|| प्रक्षाल्य हविषा सिक्तं व्रणवत् समुपाचरेत् | स्वेदावपीडप्रभृतींस्त्र्यहादूर्ध्वं प्रयोजयेत् ||८|| व्यासतस्ते समुद्दिष्टं विधानं लेख्यकर्मणि |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (9) · Śloka 10

അസൃഗാസ്രാവരഹിതം കണ്ഡൂശോഫവിവര്ജിതമ് ||൯|| സമം നഖനിഭം വര്ത്മ ലിഖിതം സമ്യഗിഷ്യതേ |൧൦|

View original

असृगास्रावरहितं कण्डूशोफविवर्जितम् ||९|| समं नखनिभं वर्त्म लिखितं सम्यगिष्यते |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (10-12) · Śloka 12

രക്തമക്ഷി സ്രവേത് സ്കന്നം ക്ഷതാച്ഛസ്ത്രകൃതാദ്ധ്രുവമ് ||൧൦|| രാഗശോഫപരിസ്രാവാസ്തിമിരം വ്യാധ്യനിര്ജയഃ | വര്ത്മ ശ്യാവം ഗുരു സ്തബ്ധം കണ്ഡൂഹര്ഷോപദേഹവത് ||൧൧|| നേത്രപാകമുദീര്ണം വാ കുര്വീതാപ്രതികാരിണഃ | ഏതദ്ദുര്ലിഖിതം ജ്ഞേയം സ്നേഹയിത്വാ പുനാര്ലിഖേത് ||൧൨||

View original

रक्तमक्षि स्रवेत् स्कन्नं क्षताच्छस्त्रकृताद्ध्रुवम् ||१०|| रागशोफपरिस्रावास्तिमिरं व्याध्यनिर्जयः | वर्त्म श्यावं गुरु स्तब्धं कण्डूहर्षोपदेहवत् ||११|| नेत्रपाकमुदीर्णं वा कुर्वीताप्रतिकारिणः | एतद्दुर्लिखितं ज्ञेयं स्नेहयित्वा पुनार्लिखेत् ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (13) · Śloka 14

വ്യാവര്തതേ യദാ വര്ത്മ പക്ഷ്മ ചാപി വിമുഹ്യതി | സ്യാത് സരുക് സ്രാവബഹുലം തദതിസ്രാവിതം വിദുഃ ||൧൩|| സ്നേഹസ്വേദാദിരിഷ്ടഃ സ്യാത് ക്രമസ്തത്രാനിലാപഹഃ |൧൪|

View original

व्यावर्तते यदा वर्त्म पक्ष्म चापि विमुह्यति | स्यात् सरुक् स्रावबहुलं तदतिस्रावितं विदुः ||१३|| स्नेहस्वेदादिरिष्टः स्यात् क्रमस्तत्रानिलापहः |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (14) · Śloka 15

വര്ത്മാവബന്ധം ക്ലിഷ്ടം ച ബഹലം യച്ച കീര്തിതമ് ||൧൪|| പോഥകീശ്ചാപ്യവലിഖേത് പ്രച്ഛയിത്വാऽഗ്രതഃ ശനൈഃ |൧൫|

View original

वर्त्मावबन्धं क्लिष्टं च बहलं यच्च कीर्तितम् ||१४|| पोथकीश्चाप्यवलिखेत् प्रच्छयित्वाऽग्रतः शनैः |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (15) · Śloka 15

സമം ലിഖേത്തു മേധാവീ ശ്യാവകര്ദമവര്ത്മനീ ||൧൫||

View original

समं लिखेत्तु मेधावी श्यावकर्दमवर्त्मनी ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (16) · Śloka 16

കുമ്ഭീകിനീം ശര്കരാം ച തഥൈവോത്സങ്ഗിനീമപി | കല്പയിത്വാ തു ശസ്ത്രേണ ലിഖേത് പശ്ചാദതന്ദ്രിതഃ ||൧൬||

View original

कुम्भीकिनीं शर्करां च तथैवोत्सङ्गिनीमपि | कल्पयित्वा तु शस्त्रेण लिखेत् पश्चादतन्द्रितः ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (17) · Śloka 17

ഭവേയുര്വര്ത്മസു ച യാഃ പിഡകാഃ കഠിനാ ഭൃശമ് | ഹ്രസ്വാസ്താമ്രാശ്ച താഃ പക്വാ ഭിന്ദ്യാദ്ഭിന്നാ ലിഖേദപി ||൧൭||

View original

भवेयुर्वर्त्मसु च याः पिडकाः कठिना भृशम् | ह्रस्वास्ताम्राश्च ताः पक्वा भिन्द्याद्भिन्ना लिखेदपि ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (18) · Śloka 18

തരുണീശ്ചാല്പസംരമ്ഭാ പിഡകാ ബാഹ്യവര്ത്മജാഃ | വിദിത്വൈതാഃ പ്രശമയേത് സ്വേദാലേപനശോധനൈഃ ||൧൮||

View original

तरुणीश्चाल्पसंरम्भा पिडका बाह्यवर्त्मजाः | विदित्वैताः प्रशमयेत् स्वेदालेपनशोधनैः ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 13

ഇതി സുശുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ ശാലാക്യതന്ത്രേ ലേഖ്യരോഗപ്രതിഷേധോ നാമ ത്രയോദശോऽധ്യായഃ ||൧൩||

View original

इति सुशुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे लेख्यरोगप्रतिषेधो नाम त्रयोदशोऽध्यायः ||१३||

🔊 Audio coming soon