Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātō lēkhyarōgapratiṣēdhaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||
View original
अथातो लेख्यरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
13. lēkhyarōgapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-8) · Śloka 9
nava yē'bhihitā lēkhyāḥ sāmānyastēṣvayaṁ vidhiḥ | snigdhavāntaviriktasya nivātātapasadmani ||3|| (āptairdr̥ḍhaṁ gr̥hītasya vēśmanyuttānaśāyinaḥ) | sukhōdakaprataptēna vāsasā susamāhitaḥ | svēdayēdvartma nirbhujya vāmāṅguṣṭhāṅgulisthitam ||4|| aṅgulyaṅguṣṭhakābhyāṁ tu ni rbhugnaṁ vartma yatnataḥ | plōtāntarābhyāṁ na yathā calati sraṁsatē'pi vā ||5|| tataḥ pramr̥jya plōtēna vartma śastrapadāṅkitam | likhēcchastrēṇa patrairvā, tatō raktē sthitē punaḥ ||6|| svinnaṁ manōhvākāsīsavyōṣārdrāñjanasaindhavaiḥ | ślakṣṇapiṣṭaiḥ samākṣīkaiḥ pratisāryōṣṇavāriṇā ||7|| prakṣālya haviṣā siktaṁ vraṇavat samupācarēt | svēdāvapīḍaprabhr̥tīṁstryahādūrdhvaṁ prayōjayēt ||8|| vyāsatastē samuddiṣṭaṁ vidhānaṁ lēkhyakarmaṇi |9|
View original
नव येऽभिहिता लेख्याः सामान्यस्तेष्वयं विधिः | स्निग्धवान्तविरिक्तस्य निवातातपसद्मनि ||३|| (आप्तैर्दृढं गृहीतस्य वेश्मन्युत्तानशायिनः) | सुखोदकप्रतप्तेन वाससा सुसमाहितः | स्वेदयेद्वर्त्म निर्भुज्य वामाङ्गुष्ठाङ्गुलिस्थितम् ||४|| अङ्गुल्यङ्गुष्ठकाभ्यां तु नि र्भुग्नं वर्त्म यत्नतः | प्लोतान्तराभ्यां न यथा चलति स्रंसतेऽपि वा ||५|| ततः प्रमृज्य प्लोतेन वर्त्म शस्त्रपदाङ्कितम् | लिखेच्छस्त्रेण पत्रैर्वा, ततो रक्ते स्थिते पुनः ||६|| स्विन्नं मनोह्वाकासीसव्योषार्द्राञ्जनसैन्धवैः | श्लक्ष्णपिष्टैः समाक्षीकैः प्रतिसार्योष्णवारिणा ||७|| प्रक्षाल्य हविषा सिक्तं व्रणवत् समुपाचरेत् | स्वेदावपीडप्रभृतींस्त्र्यहादूर्ध्वं प्रयोजयेत् ||८|| व्यासतस्ते समुद्दिष्टं विधानं लेख्यकर्मणि |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (9) · Śloka 10
asr̥gāsrāvarahitaṁ kaṇḍūśōphavivarjitam ||9|| samaṁ nakhanibhaṁ vartma likhitaṁ samyagiṣyatē |10|
View original
असृगास्रावरहितं कण्डूशोफविवर्जितम् ||९|| समं नखनिभं वर्त्म लिखितं सम्यगिष्यते |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (10-12) · Śloka 12
raktamakṣi sravēt skannaṁ kṣatācchastrakr̥tāddhruvam ||10|| rāgaśōphaparisrāvāstimiraṁ vyādhyanirjayaḥ | vartma śyāvaṁ guru stabdhaṁ kaṇḍūharṣōpadēhavat ||11|| nētrapākamudīrṇaṁ vā kurvītāpratikāriṇaḥ | ētaddurlikhitaṁ jñēyaṁ snēhayitvā punārlikhēt ||12||
View original
रक्तमक्षि स्रवेत् स्कन्नं क्षताच्छस्त्रकृताद्ध्रुवम् ||१०|| रागशोफपरिस्रावास्तिमिरं व्याध्यनिर्जयः | वर्त्म श्यावं गुरु स्तब्धं कण्डूहर्षोपदेहवत् ||११|| नेत्रपाकमुदीर्णं वा कुर्वीताप्रतिकारिणः | एतद्दुर्लिखितं ज्ञेयं स्नेहयित्वा पुनार्लिखेत् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (13) · Śloka 14
vyāvartatē yadā vartma pakṣma cāpi vimuhyati | syāt saruk srāvabahulaṁ tadatisrāvitaṁ viduḥ ||13|| snēhasvēdādiriṣṭaḥ syāt kramastatrānilāpahaḥ |14|
View original
व्यावर्तते यदा वर्त्म पक्ष्म चापि विमुह्यति | स्यात् सरुक् स्रावबहुलं तदतिस्रावितं विदुः ||१३|| स्नेहस्वेदादिरिष्टः स्यात् क्रमस्तत्रानिलापहः |१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (14) · Śloka 15
vartmāvabandhaṁ kliṣṭaṁ ca bahalaṁ yacca kīrtitam ||14|| pōthakīścāpyavalikhēt pracchayitvā'grataḥ śanaiḥ |15|
View original
वर्त्मावबन्धं क्लिष्टं च बहलं यच्च कीर्तितम् ||१४|| पोथकीश्चाप्यवलिखेत् प्रच्छयित्वाऽग्रतः शनैः |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (15) · Śloka 15
samaṁ likhēttu mēdhāvī śyāvakardamavartmanī ||15||
View original
समं लिखेत्तु मेधावी श्यावकर्दमवर्त्मनी ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (16) · Śloka 16
kumbhīkinīṁ śarkarāṁ ca tathaivōtsaṅginīmapi | kalpayitvā tu śastrēṇa likhēt paścādatandritaḥ ||16||
View original
कुम्भीकिनीं शर्करां च तथैवोत्सङ्गिनीमपि | कल्पयित्वा तु शस्त्रेण लिखेत् पश्चादतन्द्रितः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (17) · Śloka 17
bhavēyurvartmasu ca yāḥ piḍakāḥ kaṭhinā bhr̥śam | hrasvāstāmrāśca tāḥ pakvā bhindyādbhinnā likhēdapi ||17||
View original
भवेयुर्वर्त्मसु च याः पिडकाः कठिना भृशम् | ह्रस्वास्ताम्राश्च ताः पक्वा भिन्द्याद्भिन्ना लिखेदपि ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (18) · Śloka 18
taruṇīścālpasaṁrambhā piḍakā bāhyavartmajāḥ | viditvaitāḥ praśamayēt svēdālēpanaśōdhanaiḥ ||18||
View original
तरुणीश्चाल्पसंरम्भा पिडका बाह्यवर्त्मजाः | विदित्वैताः प्रशमयेत् स्वेदालेपनशोधनैः ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 13
iti suśutasaṁhitāyāmuttaratantrāntargatē śālākyatantrē lēkhyarōgapratiṣēdhō nāma trayōdaśō'dhyāyaḥ ||13||
View original
इति सुशुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे लेख्यरोगप्रतिषेधो नाम त्रयोदशोऽध्यायः ||१३||
🔊 Audio coming soon