Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਲੇਖ੍ਯਰੋਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातो लेख्यरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
13. lēkhyarōgapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-8) · Śloka 9
ਨਵ ਯੇਭਿਹਿਤਾ ਲੇਖ੍ਯਾਃ ਸਾਮਾਨ੍ਯਸ੍ਤੇਸ੍ਵਯਂ ਵਿਧਿਃ | ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਾਨ੍ਤਵਿਰਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਵਾਤਾਤਪਸਦ੍ਮਨਿ ||੩|| (ਆਪ੍ਤੈਰ੍ਦਢਂ ਗਹੀਤਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮਨ੍ਯੁਤ੍ਤਾਨਸ਼ਾਯਿਨਃ) | ਸੁਖੋਦਕਪ੍ਰਤਪ੍ਤੇਨ ਵਾਸਸਾ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ | ਸ੍ਵੇਦਯੇਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਮ ਨਿਰ੍ਭੁਜ੍ਯ ਵਾਮਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਾਙ੍ਗੁਲਿਸ੍ਥਿਤਮ੍ ||੪|| ਅਙ੍ਗੁਲ੍ਯਙ੍ਗੁਸ੍ਠਕਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਨਿ ਰ੍ਭੁਗ੍ਨਂ ਵਰ੍ਤ੍ਮ ਯਤ੍ਨਤਃ | ਪ੍ਲੋਤਾਨ੍ਤਰਾਭ੍ਯਾਂ ਨ ਯਥਾ ਚਲਤਿ ਸ੍ਰਂਸਤੇਪਿ ਵਾ ||੫|| ਤਤਃ ਪ੍ਰਮਜ੍ਯ ਪ੍ਲੋਤੇਨ ਵਰ੍ਤ੍ਮ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਦਾਙ੍ਕਿਤਮ੍ | ਲਿਖੇਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾ, ਤਤੋ ਰਕ੍ਤੇ ਸ੍ਥਿਤੇ ਪੁਨਃ ||੬|| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਨੋਹ੍ਵਾਕਾਸੀਸਵ੍ਯੋਸਾਰ੍ਦ੍ਰਾਞ੍ਜਨਸੈਨ੍ਧਵੈਃ | ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸਮਾਕ੍ਸੀਕੈਃ ਪ੍ਰਤਿਸਾਰ੍ਯੋਸ੍ਣਵਾਰਿਣਾ ||੭|| ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲ੍ਯ ਹਵਿਸਾ ਸਿਕ੍ਤਂ ਵ੍ਰਣਵਤ੍ ਸਮੁਪਾਚਰੇਤ੍ | ਸ੍ਵੇਦਾਵਪੀਡਪ੍ਰਭਤੀਂਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ ||੮|| ਵ੍ਯਾਸਤਸ੍ਤੇ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ੍ਟਂ ਵਿਧਾਨਂ ਲੇਖ੍ਯਕਰ੍ਮਣਿ |੯|
View original
नव येऽभिहिता लेख्याः सामान्यस्तेष्वयं विधिः | स्निग्धवान्तविरिक्तस्य निवातातपसद्मनि ||३|| (आप्तैर्दृढं गृहीतस्य वेश्मन्युत्तानशायिनः) | सुखोदकप्रतप्तेन वाससा सुसमाहितः | स्वेदयेद्वर्त्म निर्भुज्य वामाङ्गुष्ठाङ्गुलिस्थितम् ||४|| अङ्गुल्यङ्गुष्ठकाभ्यां तु नि र्भुग्नं वर्त्म यत्नतः | प्लोतान्तराभ्यां न यथा चलति स्रंसतेऽपि वा ||५|| ततः प्रमृज्य प्लोतेन वर्त्म शस्त्रपदाङ्कितम् | लिखेच्छस्त्रेण पत्रैर्वा, ततो रक्ते स्थिते पुनः ||६|| स्विन्नं मनोह्वाकासीसव्योषार्द्राञ्जनसैन्धवैः | श्लक्ष्णपिष्टैः समाक्षीकैः प्रतिसार्योष्णवारिणा ||७|| प्रक्षाल्य हविषा सिक्तं व्रणवत् समुपाचरेत् | स्वेदावपीडप्रभृतींस्त्र्यहादूर्ध्वं प्रयोजयेत् ||८|| व्यासतस्ते समुद्दिष्टं विधानं लेख्यकर्मणि |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (9) · Śloka 10
ਅਸਗਾਸ੍ਰਾਵਰਹਿਤਂ ਕਣ੍ਡੂਸ਼ੋਫਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ||੯|| ਸਮਂ ਨਖਨਿਭਂ ਵਰ੍ਤ੍ਮ ਲਿਖਿਤਂ ਸਮ੍ਯਗਿਸ੍ਯਤੇ |੧੦|
View original
असृगास्रावरहितं कण्डूशोफविवर्जितम् ||९|| समं नखनिभं वर्त्म लिखितं सम्यगिष्यते |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (10-12) · Śloka 12
ਰਕ੍ਤਮਕ੍ਸਿ ਸ੍ਰਵੇਤ੍ ਸ੍ਕਨ੍ਨਂ ਕ੍ਸਤਾਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰਕਤਾਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ||੧੦|| ਰਾਗਸ਼ੋਫਪਰਿਸ੍ਰਾਵਾਸ੍ਤਿਮਿਰਂ ਵ੍ਯਾਧ੍ਯਨਿਰ੍ਜਯਃ | ਵਰ੍ਤ੍ਮ ਸ਼੍ਯਾਵਂ ਗੁਰੁ ਸ੍ਤਬ੍ਧਂ ਕਣ੍ਡੂਹਰ੍ਸੋਪਦੇਹਵਤ੍ ||੧੧|| ਨੇਤ੍ਰਪਾਕਮੁਦੀਰ੍ਣਂ ਵਾ ਕੁਰ੍ਵੀਤਾਪ੍ਰਤਿਕਾਰਿਣਃ | ਏਤਦ੍ਦੁਰ੍ਲਿਖਿਤਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਸ੍ਨੇਹਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਾਰ੍ਲਿਖੇਤ੍ ||੧੨||
View original
रक्तमक्षि स्रवेत् स्कन्नं क्षताच्छस्त्रकृताद्ध्रुवम् ||१०|| रागशोफपरिस्रावास्तिमिरं व्याध्यनिर्जयः | वर्त्म श्यावं गुरु स्तब्धं कण्डूहर्षोपदेहवत् ||११|| नेत्रपाकमुदीर्णं वा कुर्वीताप्रतिकारिणः | एतद्दुर्लिखितं ज्ञेयं स्नेहयित्वा पुनार्लिखेत् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (13) · Śloka 14
ਵ੍ਯਾਵਰ੍ਤਤੇ ਯਦਾ ਵਰ੍ਤ੍ਮ ਪਕ੍ਸ੍ਮ ਚਾਪਿ ਵਿਮੁਹ੍ਯਤਿ | ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਰੁਕ੍ ਸ੍ਰਾਵਬਹੁਲਂ ਤਦਤਿਸ੍ਰਾਵਿਤਂ ਵਿਦੁਃ ||੧੩|| ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦਾਦਿਰਿਸ੍ਟਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕ੍ਰਮਸ੍ਤਤ੍ਰਾਨਿਲਾਪਹਃ |੧੪|
View original
व्यावर्तते यदा वर्त्म पक्ष्म चापि विमुह्यति | स्यात् सरुक् स्रावबहुलं तदतिस्रावितं विदुः ||१३|| स्नेहस्वेदादिरिष्टः स्यात् क्रमस्तत्रानिलापहः |१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (14) · Śloka 15
ਵਰ੍ਤ੍ਮਾਵਬਨ੍ਧਂ ਕ੍ਲਿਸ੍ਟਂ ਚ ਬਹਲਂ ਯਚ੍ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ||੧੪|| ਪੋਥਕੀਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਵਲਿਖੇਤ੍ ਪ੍ਰਚ੍ਛਯਿਤ੍ਵਾਗ੍ਰਤਃ ਸ਼ਨੈਃ |੧੫|
View original
वर्त्मावबन्धं क्लिष्टं च बहलं यच्च कीर्तितम् ||१४|| पोथकीश्चाप्यवलिखेत् प्रच्छयित्वाऽग्रतः शनैः |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (15) · Śloka 15
ਸਮਂ ਲਿਖੇਤ੍ਤੁ ਮੇਧਾਵੀ ਸ਼੍ਯਾਵਕਰ੍ਦਮਵਰ੍ਤ੍ਮਨੀ ||੧੫||
View original
समं लिखेत्तु मेधावी श्यावकर्दमवर्त्मनी ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (16) · Śloka 16
ਕੁਮ੍ਭੀਕਿਨੀਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਚ ਤਥੈਵੋਤ੍ਸਙ੍ਗਿਨੀਮਪਿ | ਕਲ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਲਿਖੇਤ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਦਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ||੧੬||
View original
कुम्भीकिनीं शर्करां च तथैवोत्सङ्गिनीमपि | कल्पयित्वा तु शस्त्रेण लिखेत् पश्चादतन्द्रितः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (17) · Śloka 17
ਭਵੇਯੁਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਮਸੁ ਚ ਯਾਃ ਪਿਡਕਾਃ ਕਠਿਨਾ ਭਸ਼ਮ੍ | ਹ੍ਰਸ੍ਵਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਤਾਃ ਪਕ੍ਵਾ ਭਿਨ੍ਦ੍ਯਾਦ੍ਭਿਨ੍ਨਾ ਲਿਖੇਦਪਿ ||੧੭||
View original
भवेयुर्वर्त्मसु च याः पिडकाः कठिना भृशम् | ह्रस्वास्ताम्राश्च ताः पक्वा भिन्द्याद्भिन्ना लिखेदपि ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (18) · Śloka 18
ਤਰੁਣੀਸ਼੍ਚਾਲ੍ਪਸਂਰਮ੍ਭਾ ਪਿਡਕਾ ਬਾਹ੍ਯਵਰ੍ਤ੍ਮਜਾਃ | ਵਿਦਿਤ੍ਵੈਤਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਯੇਤ੍ ਸ੍ਵੇਦਾਲੇਪਨਸ਼ੋਧਨੈਃ ||੧੮||
View original
तरुणीश्चाल्पसंरम्भा पिडका बाह्यवर्त्मजाः | विदित्वैताः प्रशमयेत् स्वेदालेपनशोधनैः ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 13
ਇਤਿ ਸੁਸ਼ੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਲੇਖ੍ਯਰੋਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੧੩||
View original
इति सुशुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे लेख्यरोगप्रतिषेधो नाम त्रयोदशोऽध्यायः ||१३||
🔊 Audio coming soon