Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

13. lēkhyarōgapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

అథాతో లేఖ్యరోగప్రతిషేధం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||

View original

अथातो लेख्यरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-8) · Śloka 9

నవ యేఽభిహితా లేఖ్యాః సామాన్యస్తేష్వయం విధిః | స్నిగ్ధవాంతవిరిక్తస్య నివాతాతపసద్మని ||3|| (ఆప్తైర్దృఢం గృహీతస్య వేశ్మన్యుత్తానశాయినః) | సుఖోదకప్రతప్తేన వాససా సుసమాహితః | స్వేదయేద్వర్త్మ నిర్భుజ్య వామాంగుష్ఠాంగులిస్థితం ||4|| అంగుల్యంగుష్ఠకాభ్యాం తు ని ర్భుగ్నం వర్త్మ యత్నతః | ప్లోతాంతరాభ్యాం న యథా చలతి స్రంసతేఽపి వా ||5|| తతః ప్రమృజ్య ప్లోతేన వర్త్మ శస్త్రపదాంకితం | లిఖేచ్ఛస్త్రేణ పత్రైర్వా, తతో రక్తే స్థితే పునః ||6|| స్విన్నం మనోహ్వాకాసీసవ్యోషార్ద్రాంజనసైంధవైః | శ్లక్ష్ణపిష్టైః సమాక్షీకైః ప్రతిసార్యోష్ణవారిణా ||7|| ప్రక్షాల్య హవిషా సిక్తం వ్రణవత్ సముపాచరేత్ | స్వేదావపీడప్రభృతీంస్త్ర్యహాదూర్ధ్వం ప్రయోజయేత్ ||8|| వ్యాసతస్తే సముద్దిష్టం విధానం లేఖ్యకర్మణి |9|

View original

नव येऽभिहिता लेख्याः सामान्यस्तेष्वयं विधिः | स्निग्धवान्तविरिक्तस्य निवातातपसद्मनि ||३|| (आप्तैर्दृढं गृहीतस्य वेश्मन्युत्तानशायिनः) | सुखोदकप्रतप्तेन वाससा सुसमाहितः | स्वेदयेद्वर्त्म निर्भुज्य वामाङ्गुष्ठाङ्गुलिस्थितम् ||४|| अङ्गुल्यङ्गुष्ठकाभ्यां तु नि र्भुग्नं वर्त्म यत्नतः | प्लोतान्तराभ्यां न यथा चलति स्रंसतेऽपि वा ||५|| ततः प्रमृज्य प्लोतेन वर्त्म शस्त्रपदाङ्कितम् | लिखेच्छस्त्रेण पत्रैर्वा, ततो रक्ते स्थिते पुनः ||६|| स्विन्नं मनोह्वाकासीसव्योषार्द्राञ्जनसैन्धवैः | श्लक्ष्णपिष्टैः समाक्षीकैः प्रतिसार्योष्णवारिणा ||७|| प्रक्षाल्य हविषा सिक्तं व्रणवत् समुपाचरेत् | स्वेदावपीडप्रभृतींस्त्र्यहादूर्ध्वं प्रयोजयेत् ||८|| व्यासतस्ते समुद्दिष्टं विधानं लेख्यकर्मणि |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (9) · Śloka 10

అసృగాస్రావరహితం కండూశోఫవివర్జితం ||9|| సమం నఖనిభం వర్త్మ లిఖితం సమ్యగిష్యతే |10|

View original

असृगास्रावरहितं कण्डूशोफविवर्जितम् ||९|| समं नखनिभं वर्त्म लिखितं सम्यगिष्यते |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (10-12) · Śloka 12

రక్తమక్షి స్రవేత్ స్కన్నం క్షతాచ్ఛస్త్రకృతాద్ధ్రువం ||10|| రాగశోఫపరిస్రావాస్తిమిరం వ్యాధ్యనిర్జయః | వర్త్మ శ్యావం గురు స్తబ్ధం కండూహర్షోపదేహవత్ ||11|| నేత్రపాకముదీర్ణం వా కుర్వీతాప్రతికారిణః | ఏతద్దుర్లిఖితం జ్ఞేయం స్నేహయిత్వా పునార్లిఖేత్ ||12||

View original

रक्तमक्षि स्रवेत् स्कन्नं क्षताच्छस्त्रकृताद्ध्रुवम् ||१०|| रागशोफपरिस्रावास्तिमिरं व्याध्यनिर्जयः | वर्त्म श्यावं गुरु स्तब्धं कण्डूहर्षोपदेहवत् ||११|| नेत्रपाकमुदीर्णं वा कुर्वीताप्रतिकारिणः | एतद्दुर्लिखितं ज्ञेयं स्नेहयित्वा पुनार्लिखेत् ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (13) · Śloka 14

వ్యావర్తతే యదా వర్త్మ పక్ష్మ చాపి విముహ్యతి | స్యాత్ సరుక్ స్రావబహులం తదతిస్రావితం విదుః ||13|| స్నేహస్వేదాదిరిష్టః స్యాత్ క్రమస్తత్రానిలాపహః |14|

View original

व्यावर्तते यदा वर्त्म पक्ष्म चापि विमुह्यति | स्यात् सरुक् स्रावबहुलं तदतिस्रावितं विदुः ||१३|| स्नेहस्वेदादिरिष्टः स्यात् क्रमस्तत्रानिलापहः |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (14) · Śloka 15

వర్త్మావబంధం క్లిష్టం చ బహలం యచ్చ కీర్తితం ||14|| పోథకీశ్చాప్యవలిఖేత్ ప్రచ్ఛయిత్వాఽగ్రతః శనైః |15|

View original

वर्त्मावबन्धं क्लिष्टं च बहलं यच्च कीर्तितम् ||१४|| पोथकीश्चाप्यवलिखेत् प्रच्छयित्वाऽग्रतः शनैः |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (15) · Śloka 15

సమం లిఖేత్తు మేధావీ శ్యావకర్దమవర్త్మనీ ||15||

View original

समं लिखेत्तु मेधावी श्यावकर्दमवर्त्मनी ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (16) · Śloka 16

కుంభీకినీం శర్కరాం చ తథైవోత్సంగినీమపి | కల్పయిత్వా తు శస్త్రేణ లిఖేత్ పశ్చాదతంద్రితః ||16||

View original

कुम्भीकिनीं शर्करां च तथैवोत्सङ्गिनीमपि | कल्पयित्वा तु शस्त्रेण लिखेत् पश्चादतन्द्रितः ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (17) · Śloka 17

భవేయుర్వర్త్మసు చ యాః పిడకాః కఠినా భృశం | హ్రస్వాస్తామ్రాశ్చ తాః పక్వా భింద్యాద్భిన్నా లిఖేదపి ||17||

View original

भवेयुर्वर्त्मसु च याः पिडकाः कठिना भृशम् | ह्रस्वास्ताम्राश्च ताः पक्वा भिन्द्याद्भिन्ना लिखेदपि ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (18) · Śloka 18

తరుణీశ్చాల్పసంరంభా పిడకా బాహ్యవర్త్మజాః | విదిత్వైతాః ప్రశమయేత్ స్వేదాలేపనశోధనైః ||18||

View original

तरुणीश्चाल्पसंरम्भा पिडका बाह्यवर्त्मजाः | विदित्वैताः प्रशमयेत् स्वेदालेपनशोधनैः ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 13

ఇతి సుశుతసంహితాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే శాలాక్యతంత్రే లేఖ్యరోగప్రతిషేధో నామ త్రయోదశోఽధ్యాయః ||13||

View original

इति सुशुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे लेख्यरोगप्रतिषेधो नाम त्रयोदशोऽध्यायः ||१३||

🔊 Audio coming soon

13. lēkhyarōgapratiṣēdhādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi