Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਵਤ੍ਤਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातः स्वस्थवृत्तमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
64. svasthavr̥ttādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ੍ਟਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਭਵਤਿ ਯਾਦਸ਼ਃ | ਤਸ੍ਯ ਯਦ੍ਰਕ੍ਸਣਂ ਤਦ੍ਧਿ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਯਾਃ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍ ||੩||
View original
सूत्रस्थाने समुद्दिष्टः स्वस्थो भवति यादृशः | तस्य यद्रक्षणं तद्धि चिकित्सायाः प्रयोजनम् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ਤਸ੍ਯ ਯਦ੍ਵਤ੍ਤਮੁਕ੍ਤਂ ਹਿ ਰਕ੍ਸਣਂ ਚ ਮਯਾਦਿਤਃ | ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰ੍ਥਾਃ ਸਮਾਸੋਕ੍ਤਾ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣੇਹ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ||੪||
View original
तस्य यद्वृत्तमुक्तं हि रक्षणं च मयाऽऽदितः | तस्मिन्नर्थाः समासोक्ता विस्तरेणेह वक्ष्यते ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਤੌ ਯੇ ਯੇ ਦੋਸਾਃ ਕੁਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ | ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾਃ ਰਸਾਸ੍ਤੇ ਤੇ ਵਿਜਾਨਤਾ ||੫||
View original
यस्मिन् यस्मिन्नृतौ ये ये दोषाः कुप्यन्ति देहिनाम् | तेषु तेषु प्रदातव्याः रसास्ते ते विजानता ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6-12) · Śloka 13
ਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਤ੍ਵਾਚ੍ਛਰੀਰਾਣਾਂ ਵਰ੍ਸਾਸੁ ਭਿਸਜਾ ਖਲੁ | ਮਨ੍ਦੇਗ੍ਨੌ ਕੋਪਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਮਾਰੁਤਾਦਯਃ ||੬|| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਲੇਦਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦੋਸਸਂਹਰਣਾਯ ਚ | ਕਸਾਯਤਿਕ੍ਤਕਟੁਕੈ ਰਸੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਮਪਦ੍ਰਵਮ੍ ||੭|| ਨਾਤਿਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਨਾਤਿਰੂਕ੍ਸਮੁਸ੍ਣਂ ਦੀਪਨਮੇਵ ਚ | ਦੇਯਮਨ੍ਨਂ ਨਪਤਯੇ ਯਜ੍ਜਲਂ ਚੋਕ੍ਤਮਾਦਿਤਃ ||੮|| ਤਪ੍ਤਾਵਰਤਮਮ੍ਭੋ ਵਾ ਪਿਬੇਨ੍ਮਧੁਸਮਾਯੁਤਮ੍ | ਅਹ੍ਨਿ ਮੇਘਾਨਿਲਾਵਿਸ੍ਟੇਤ੍ਯਰ੍ਥਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਸਙ੍ਕੁਲੇ ||੯|| ਤਰੁਣਤ੍ਵਾਦ੍ਵਿਦਾਹਂ ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯੋਸਧਯਸ੍ਤਦਾ | ਮਤਿਮਾਂਸ੍ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਨਾਤਿਵ੍ਯਾਯਾਮਮਾਚਰੇਤ੍ ||੧੦|| ਅਤ੍ਯਮ੍ਬੁਪਾਨਾਵਸ਼੍ਯਾਯਗ੍ਰਾਮ੍ਯਧਰ੍ਮਾਤਪਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍ | ਭੂਬਾਸ੍ਪਪਰਿਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਯੀਤ ਚ ਵਿਹਾਯਸਿ ||੧੧|| ਸ਼ੀਤੇ ਸਾਗ੍ਨੌ ਨਿਵਾਤੇ ਚ ਗੁਰੁਪ੍ਰਾਵਰਣੇ ਗਹੇ | ਯਾਯਾਨ੍ਨਾਗਵਧੂਭਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਗੁਰੁਭੂਸਿਤਃ ||੧੨|| ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਮਜੀਰ੍ਣਂ ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਨਤਃ |੧੩|
View original
प्रक्लिन्नत्वाच्छरीराणां वर्षासु भिषजा खलु | मन्देऽग्नौ कोपमायान्ति सर्वेषां मारुतादयः ||६|| तस्मात् क्लेदविशुद्ध्यर्थं दोषसंहरणाय च | कषायतिक्तकटुकै रसैर्युक्तमपद्रवम् ||७|| नातिस्निग्धं नातिरूक्षमुष्णं दीपनमेव च | देयमन्नं नृपतये यज्जलं चोक्तमादितः ||८|| तप्तावरतमम्भो वा पिबेन्मधुसमायुतम् | अह्नि मेघानिलाविष्टेऽत्यर्थशीताम्बुसङ्कुले ||९|| तरुणत्वाद्विदाहं च गच्छन्त्योषधयस्तदा | मतिमांस्तन्निमित्तं च नातिव्यायाममाचरेत् ||१०|| अत्यम्बुपानावश्यायग्राम्यधर्मातपांस्त्यजेत् | भूबाष्पपरिहारार्थं शयीत च विहायसि ||११|| शीते साग्नौ निवाते च गुरुप्रावरणे गृहे | यायान्नागवधूभिश्च प्रशस्तागुरुभूषितः ||१२|| दिवास्वप्नमजीर्णं च वर्जयेत्तत्र यत्नतः |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (13-20) · Śloka 21
ਸੇਵ੍ਯਾਃ ਸ਼ਰਦਿ ਯਤ੍ਨੇਨ ਕਸਾਯਸ੍ਵਾਦੁਤਿਕ੍ਤਕਾਃ ||੧੩|| ਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸੁਵਿਕਤਿਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਾਲਿਮੁਦ੍ਗਾਦਿਜਾਙ੍ਗਲਾਃ | ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਰਜਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਪਾਦਾਃ ਪ੍ਰਦੋਸੇ ਲਘੁ ਚਾਮ੍ਬਰਮ੍ ||੧੪|| ਸਲਿਲਂ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਤਦਾ ਹਿਤਮ੍ | ਸਰਃਸ੍ਵਾਪ੍ਲਵਨਂ ਚੈਵ ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਸ਼ਾਲਿਸੁ ||੧੫|| ਪ੍ਰਦੋਸੇ ਸ਼ਸ਼ਿਨਃ ਪਾਦਾਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਂ ਚਾਨੁਲੇਪਨਮ੍ | ਤਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪਾਨੈਰਸਕ੍ਸ੍ਰਾਵੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਿਤਃ ||੧੬|| ਵਰ੍ਸਾਸੂਪਚਿਤਂ ਪਿਤ੍ਤਂ ਹਰੇਚ੍ਚਾਪਿ ਵਿਰੇਚਨੈਃ | ਨੋਪੇਯਾਤ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਮ੍ਲੋਸ੍ਣਂ ਕ੍ਸਾਰਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਦਿਵਾਤਪਮ੍ ||੧੭|| ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਚੈਵ ਮੈਥੁਨਂ ਚਾਪਿ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ | (ਸ੍ਵਾਦੁਸ਼ੀਤਜਲਂ ਮੇਧ੍ਯਂ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਫਟਿਕਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ ||੧੮|| ਸ਼ਰਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਨਿਰ੍ਧੌਤਮਗਸ੍ਤ੍ਯੋਦਯਨਿਰ੍ਵਿਸਮ੍ | ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਸਲਿਲਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਤਦਾ ਹਿਤਮ੍ ||੧੯|| ਸਚਨ੍ਦਨਂ ਸਕਰ੍ਪੂਰਂ ਵਾਸਸ਼੍ਚਾਮਲਿਨਂ ਲਘੁ | ਭਜੇਚ੍ਚ ਸ਼ਾਰਦਂ ਮਾਲ੍ਯਂ ਸੀਧੋਃ ਪਾਨਂ ਚ ਯੁਕ੍ਤਿਤਃ ||੨੦|| ਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਯਚ੍ਚ ਤਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍) |੨੧|
View original
सेव्याः शरदि यत्नेन कषायस्वादुतिक्तकाः ||१३|| क्षीरेक्षुविकृतिक्षौद्रशालिमुद्गादिजाङ्गलाः | श्वेतस्रजश्चन्द्रपादाः प्रदोषे लघु चाम्बरम् ||१४|| सलिलं च प्रसन्नत्वात् सर्वमेव तदा हितम् | सरःस्वाप्लवनं चैव कमलोत्पलशालिषु ||१५|| प्रदोषे शशिनः पादाश्चन्दनं चानुलेपनम् | तिक्तस्य सर्पिषः पानैरसृक्स्रावैश्च युक्तितः ||१६|| वर्षासूपचितं पित्तं हरेच्चापि विरेचनैः | नोपेयात्तीक्ष्णमम्लोष्णं क्षारं स्वप्नं दिवाऽऽतपम् ||१७|| रात्रौ जागरणं चैव मैथुनं चापि वर्जयेत् | (स्वादुशीतजलं मेध्यं शुचिस्फटिकनिर्मलम् ||१८|| शरच्चन्द्रांशुनिर्धौतमगस्त्योदयनिर्विषम् | प्रसन्नत्वाच्च सलिलं सर्वमेव तदा हितम् ||१९|| सचन्दनं सकर्पूरं वासश्चामलिनं लघु | भजेच्च शारदं माल्यं सीधोः पानं च युक्तितः ||२०|| पित्तप्रशमनं यच्च तच्च सर्वं समाचरेत्) |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (21-31) · Śloka 31
(ਹੇਮਨ੍ਤਃ ਸ਼ੀਤਲੋ ਰੂਕ੍ਸੋ ਮਨ੍ਦਸੂਰ੍ਯੋਨਿਲਾਕੁਲਃ ||੨੧|| ਤਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ੀਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਾਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕੁਪ੍ਯਤਿ | ਕੋਸ੍ਠਸ੍ਥਃ ਸ਼ੀਤਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦਨ੍ਤਃਪਿਣ੍ਡੀਕਤੋਨਲਃ ||੨੨|| ਰਸਮੁਚ੍ਛੋਸਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਤਦਾ ਹਿਤਮ੍) | ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਲਵਣਕ੍ਸਾਰਤਿਕ੍ਤਾਮ੍ਲਕਟੁਕੋਤ੍ਕਟਮ੍ ||੨੩|| ਸਸਰ੍ਪਿਸ੍ਤੈਲਮਹਿਮਮਸ਼ਨਂ ਹਿਤਮੁਚ੍ਯਤੇ | ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਨ੍ਯਪਿ ਚ ਪਾਨਾਨਿ ਪਿਬੇਦਗੁਰੁਭੂਸਿਤਃ ||੨੪|| ਤੈਲਾਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਖੋਸ੍ਣੇ ਚ ਵਾਰਿਕੋਸ੍ਠੇਵਗਾਹਨਮ੍ | ਸਾਙ੍ਗਾਰਯਾਨੇ ਮਹਤਿ ਕੌਸ਼ੇਯਾਸ੍ਤਰਣਾਸ੍ਤਤੇ ||੨੫|| ਸ਼ਯੀਤ ਸ਼ਯਨੇ ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਵਤੋ ਗਰ੍ਭਗਹੋਦਰੇ | ਸ੍ਤ੍ਰੀਃ ਸ਼੍ਲਿਸ੍ਟ੍ਵਾਗੁਰੁਧੂਪਾਢ੍ਯਾਃ ਪੀਨੋਰੁਜਘਨਸ੍ਤਨੀਃ ||੨੬|| ਪ੍ਰਕਾਮਂ ਚ ਨਿਸੇਵੇਤ ਮੈਥੁਨਂ ਤਰ੍ਪਿਤੋ ਨਪਃ | (ਮਧੁਰਂ ਤਿਕ੍ਤਕਟੁਕਮਮ੍ਲਂ ਲਵਣਮੇਵ ਚ ||੨੭|| ਅਨ੍ਨਪਾਨਂ ਤਿਲਾਨ੍ ਮਾਸਾਞ੍ਛਾਕਾਨਿ ਚ ਦਧੀਨਿ ਚ | ਤਥੇਕ੍ਸੁਵਿਕਤੀਃ ਸ਼ਾਲੀਨ੍ ਸੁਗਨ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਨਵਾਨਪਿ ||੨੮|| ਪ੍ਰਸਹਾਨੂਪਮਾਂਸਾਨਿ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਬਿਲਸ਼ਾਯਿਨਾਮ੍ | ਔਦਕਾਨਾਂ ਪ੍ਲਵਾਨਾਂ ਚ ਪਾਦਿਨਾਂ ਚੋਪਸੇਵਯੇਤ੍ ||੨੯|| ਮਦ੍ਯਾਨਿ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਨਿ ਯਚ੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਬਲਪ੍ਰਦਮ੍ | ਕਾਮਤਸ੍ਤਨ੍ਨਿਸੇਵੇਤ ਪੁਸ੍ਟਿਮਿਚ੍ਛਨ੍ ਹਿਮਾਗਮੇ ||੩੦|| ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਮਜੀਰ੍ਣਂ ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਨਤਃ) | ਏਸ ਏਵ ਵਿਧਿਃ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇ ਸਮੁਦਾਹਤਃ ||੩੧||
View original
(हेमन्तः शीतलो रूक्षो मन्दसूर्योऽनिलाकुलः ||२१|| ततस्तु शीतमासाद्य वायुस्तत्र प्रकुप्यति | कोष्ठस्थः शीतसंस्पर्शादन्तःपिण्डीकृतोऽनलः ||२२|| रसमुच्छोषयत्याशु तस्मात् स्निग्धं तदा हितम्) | हेमन्ते लवणक्षारतिक्ताम्लकटुकोत्कटम् ||२३|| ससर्पिस्तैलमहिममशनं हितमुच्यते | तीक्ष्णान्यपि च पानानि पिबेदगुरुभूषितः ||२४|| तैलाक्तस्य सुखोष्णे च वारिकोष्ठेऽवगाहनम् | साङ्गारयाने महति कौशेयास्तरणास्तृते ||२५|| शयीत शयने तैस्तैर्वृतो गर्भगृहोदरे | स्त्रीः श्लिष्ट्वाऽगुरुधूपाढ्याः पीनोरुजघनस्तनीः ||२६|| प्रकामं च निषेवेत मैथुनं तर्पितो नृपः | (मधुरं तिक्तकटुकमम्लं लवणमेव च ||२७|| अन्नपानं तिलान् माषाञ्छाकानि च दधीनि च | तथेक्षुविकृतीः शालीन् सुगन्धांश्च नवानपि ||२८|| प्रसहानूपमांसानि क्रव्यादबिलशायिनाम् | औदकानां प्लवानां च पादिनां चोपसेवयेत् ||२९|| मद्यानि च प्रसन्नानि यच्च किञ्चित् बलप्रदम् | कामतस्तन्निषेवेत पुष्टिमिच्छन् हिमागमे ||३०|| दिवास्वप्नमजीर्णं च वर्जयेत्तत्र यत्नतः) | एष एव विधिः कार्यः शिशिरे समुदाहृतः ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (32-39) · Śloka 40
(ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਨਿਚਿਤਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾ ਸ਼ੈਤ੍ਯਾਚ੍ਛੀਤਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍ | ਔਸ੍ਣ੍ਯਾਦ੍ਵਸਨ੍ਤੇ ਕੁਪਿਤਃ ਕੁਰੁਤੇ ਚ ਗਦਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍ ||੩੨|| ਤਤੋਮ੍ਲਮਧੁਰਸ੍ਨਿਗ੍ਧਲਵਣਾਨਿ ਗੁਰੂਣਿ ਚ | ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ਵਮਨਾਦੀਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਪਿ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ ||੩੩|| ਸਸ੍ਟਿਕਾਨ੍ਨਂ ਯਵਾਞ੍ਛੀਤਾਨ੍ ਮੁਦ੍ਗਾਨ੍ ਨੀਵਾਰਕੋਦ੍ਰਵਾਨ੍ | ਲਾਵਾਦਿਵਿਸ੍ਕਿਰਰਸੈਰ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯੂਸੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਿਤਃ ||੩੪|| ਪਟੋਲਨਿਮ੍ਬਵਾਰ੍ਤਾਕਤਿਕ੍ਤਕੈਸ਼੍ਚ ਹਿਮਾਤ੍ਯਯੇ | ਸੇਵੇਨ੍ਮਧ੍ਵਾਸਵਾਰਿਸ੍ਟਾਨ੍ ਸੀਧੁਮਾਧ੍ਵੀਕਮਾਧਵਾਨ੍ ||੩੫|| ਵ੍ਯਾਯਾਮਮਞ੍ਜਨਂ ਧੂਮਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਚ ਕਵਲਗ੍ਰਹਮ੍ | ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਨਾ ਚ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਨ੍ ਸੇਵੇਤ ਕੁਸੁਮਾਗਮੇ) ||੩੬|| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਰੂਕ੍ਸਕਟੁਕ੍ਸਾਰਕਸਾਯਂ ਕੋਸ੍ਣਮਦ੍ਰਵਮ੍ | ਯਵਮੁਦ੍ਗਮਧੁਪ੍ਰਾਯਂ ਵਸਨ੍ਤੇ ਭੋਜਨਂ ਹਿਤਮ੍ ||੩੭|| ਵ੍ਯਾਯਮੋਤ੍ਰ ਨਿਯੁਦ੍ਧਾਧ੍ਵਸ਼ਿਲਾਨਿਰ੍ਘਾਤਜੋ ਹਿਤਃ | ਉਤ੍ਸਾਦਨਂ ਤਥਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਨਿਤਾਃ ਕਾਨਨਾਨਿ ਚ ||੩੮|| ਸੇਵੇਤ ਨਿਰ੍ਹਰੇਚ੍ਚਾਪਿ ਹੇਮਨ੍ਤੋਪਚਿਤਂ ਕਫਮ੍ | ਸ਼ਿਰੋਵਿਰੇਕਵਮਨਨਿਰੂਹਕਵਲਾਦਿਭਿਃ ||੩੯|| ਵਰ੍ਜਯੇਨ੍ਮਧੁਰਸ੍ਨਿਗ੍ਧਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਗੁਰੁਦ੍ਰਵਾਨ੍ |੪੦|
View original
(हेमन्ते निचितः श्लेष्मा शैत्याच्छीतशरीरिणाम् | औष्ण्याद्वसन्ते कुपितः कुरुते च गदान् बहून् ||३२|| ततोऽम्लमधुरस्निग्धलवणानि गुरूणि च | वर्जयेद्वमनादीनि कर्माण्यपि च कारयेत् ||३३|| षष्टिकान्नं यवाञ्छीतान् मुद्गान् नीवारकोद्रवान् | लावादिविष्किररसैर्दद्याद्यूषैश्च युक्तितः ||३४|| पटोलनिम्बवार्ताकतिक्तकैश्च हिमात्यये | सेवेन्मध्वासवारिष्टान् सीधुमाध्वीकमाधवान् ||३५|| व्यायाममञ्जनं धूमं तीक्ष्णं च कवलग्रहम् | सुखाम्बुना च सर्वार्थान् सेवेत कुसुमागमे) ||३६|| तीक्ष्णरूक्षकटुक्षारकषायं कोष्णमद्रवम् | यवमुद्गमधुप्रायं वसन्ते भोजनं हितम् ||३७|| व्यायमोऽत्र नियुद्धाध्वशिलानिर्घातजो हितः | उत्सादनं तथा स्नानं वनिताः काननानि च ||३८|| सेवेत निर्हरेच्चापि हेमन्तोपचितं कफम् | शिरोविरेकवमननिरूहकवलादिभिः ||३९|| वर्जयेन्मधुरस्निग्धदिवास्वप्नगुरुद्रवान् |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (40) · Śloka 41
ਵ੍ਯਾਯਾਮਮੁਸ੍ਣਮਾਯਾਸਂ ਮੈਥੁਨਂ ਪਰਿਸ਼ੋਸਿ ਚ ||੪੦|| ਰਸਾਂਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਗੁਣੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਨ੍ ਨਿਦਾਘੇ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ |੪੧|
View original
व्यायाममुष्णमायासं मैथुनं परिशोषि च ||४०|| रसांश्चाग्निगुणोद्रिक्तान् निदाघे परिवर्जयेत् |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (41-45) · Śloka 46
ਸਰਾਂਸਿ ਸਰਿਤੋ ਵਾਪੀਰ੍ਵਨਾਨਿ ਰੁਚਿਰਾਣਿ ਚ ||੪੧|| ਚਨ੍ਦਨਾਨਿ ਪਰਾਰ੍ਧ੍ਯਾਨਿ ਸ੍ਰਜਃ ਸਕਮਲੋਤ੍ਪਲਾਃ | ਤਾਲਵਨ੍ਤਾਨਿਲਾਹਾਰਾਂਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ੀਤਗਹਾਣਿ ਚ ||੪੨|| ਘਰ੍ਮਕਾਲੇ ਨਿਸੇਵੇਤ ਵਾਸਾਂਸਿ ਸੁਲਘੂਨਿ ਚ | ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਖਣ੍ਡਦਿਗ੍ਧਾਨਿ ਸੁਗਨ੍ਧੀਨਿ ਹਿਮਾਨਿ ਚ ||੪੩|| ਪਾਨਕਾਨਿ ਚ ਸੇਵੇਤ ਮਨ੍ਥਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨ੍ | ਭੋਜਨਂ ਚ ਹਿਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਸਘਤਂ ਮਧੁਰਦ੍ਰਵਮ੍ ||੪੪|| ਸ਼ਤੇਨ ਪਯਸਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਰੇਣ ਚ | ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਰਕੁਸੁਮਾਕੀਰ੍ਣੇ ਸ਼ਯਨੇ ਹਰ੍ਮ੍ਯਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ||੪੫|| ਸ਼ਯੀਤ ਚਨ੍ਦਨਾਰ੍ਦ੍ਰਾਙ੍ਗਃ ਸ੍ਪਸ਼੍ਯਮਾਨੋਨਿਲੈਃ ਸੁਖੈਃ |੪੬|
View original
सरांसि सरितो वापीर्वनानि रुचिराणि च ||४१|| चन्दनानि परार्ध्यानि स्रजः सकमलोत्पलाः | तालवृन्तानिलाहारांस्तथा शीतगृहाणि च ||४२|| घर्मकाले निषेवेत वासांसि सुलघूनि च | शर्कराखण्डदिग्धानि सुगन्धीनि हिमानि च ||४३|| पानकानि च सेवेत मन्थांश्चापि सशर्करान् | भोजनं च हितं शीतं सघृतं मधुरद्रवम् ||४४|| शृतेन पयसा रात्रौ शर्करामधुरेण च | प्रत्यग्रकुसुमाकीर्णे शयने हर्म्यसंस्थिते ||४५|| शयीत चन्दनार्द्राङ्गः स्पृश्यमानोऽनिलैः सुखैः |४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (46-54) · Śloka 55
ਤਾਪਾਤ੍ਯਯੇ ਹਿਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਰਸਾ ਯੇ ਗੁਰਵਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ||੪੬|| ਪਯੋ ਮਾਂਸਰਸਾਃ ਕੋਸ੍ਣਾਸ੍ਤੈਲਾਨਿ ਚ ਘਤਾਨਿ ਚ | ਬਂਹਣਂ ਚਾਪਿ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਿ ਤਥੈਵ ਚ ||੪੭|| ਨਿਦਾਘੋਪਚਿਤਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਕੁਪ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸਮੀਰਣਮ੍ | ਨਿਹਨ੍ਯਾਦਨਿਲਘ੍ਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਵਿਧਿਕੋਵਿਦਃ ||੪੮|| ਨਦੀਜਲਂ ਰੂਕ੍ਸਮੁਸ੍ਣਮੁਦਮਨ੍ਥਂ ਤਥਾਤਪਮ੍ | ਵ੍ਯਾਯਾਮਂ ਚ ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਵ੍ਯਵਾਯਂ ਚਾਤ੍ਰ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ||੪੯|| ਨਵਾਨ੍ਨਰੂਕ੍ਸਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਸਕ੍ਤੂਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ | ਯਵਸਸ੍ਟਿਕਗੋਧੂਮਾਨ੍ ਸ਼ਾਲੀਂਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨਵਾਂਸ੍ਤਥਾ ||੫੦|| ਹਰ੍ਮ੍ਯਮਧ੍ਯੇ ਨਿਵਾਤੇ ਚ ਭਜੇਚ੍ਛਯ੍ਯਾਂ ਮਦੂਤ੍ਤਰਾਮ੍ | ਸਵਿਸਪ੍ਰਾਣਿਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਲਾਲਾਦਿਸ੍ਠੀਵਨਾਦਿਭਿਃ ||੫੧|| ਸਮਾਪ੍ਲੁਤਂ ਤਦਾ ਤੋਯਮਾਨ੍ਤਰੀਕ੍ਸਂ ਵਿਸੋਪਮਮ੍ | ਵਾਯੁਨਾ ਵਿਸਦੁਸ੍ਟੇਨ ਪ੍ਰਾਵਸੇਣ੍ਯੇਨ ਦੂਸਿਤਮ੍ ||੫੨|| ਤਦ੍ਧਿ ਸਰ੍ਵੋਪਯੋਗੇਸੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ | ਅਰਿਸ੍ਟਾਸਵਮੈਰੇਯਾਨ੍ ਸੋਪਦਂਸ਼ਾਂਸ੍ਤੁ ਯੁਕ੍ਤਿਤਃ ||੫੩|| ਪਿਬੇਤ੍ ਪ੍ਰਾਵਸਿ ਜੀਰ੍ਣਾਂਸ੍ਤੁ ਰਾਤ੍ਰੌ ਤਾਨਪਿ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ | ਨਿਰੂਹੈਰ੍ਬਸ੍ਤਿਭਿਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਸ੍ਤਭਾਨ੍ਯੈਰ੍ਮਾਰੁਤਾਪਹੈਃ ||੫੪|| ਕੁਪਿਤਂ ਸ਼ਮਯੇਦ੍ਵਾਯੁਂ ਵਾਰ੍ਸਿਕਂ ਚਾਚਰੇਦ੍ਵਿਧਿਮ੍ |੫੫|
View original
तापात्यये हिता नित्यं रसा ये गुरवस्त्रयः ||४६|| पयो मांसरसाः कोष्णास्तैलानि च घृतानि च | बृंहणं चापि यत्किञ्चिदभिष्यन्दि तथैव च ||४७|| निदाघोपचितं चैव प्रकुप्यन्तं समीरणम् | निहन्यादनिलघ्नेन विधिना विधिकोविदः ||४८|| नदीजलं रूक्षमुष्णमुदमन्थं तथाऽऽतपम् | व्यायामं च दिवास्वप्नं व्यवायं चात्र वर्जयेत् ||४९|| नवान्नरूक्षशीताम्बुसक्तूंश्चापि विवर्जयेत् | यवषष्टिकगोधूमान् शालींश्चाप्यनवांस्तथा ||५०|| हर्म्यमध्ये निवाते च भजेच्छय्यां मृदूत्तराम् | सविषप्राणिविण्मूत्रलालादिष्ठीवनादिभिः ||५१|| समाप्लुतं तदा तोयमान्तरीक्षं विषोपमम् | वायुना विषदुष्टेन प्रावृषेण्येन दूषितम् ||५२|| तद्धि सर्वोपयोगेषु तस्मिन् काले विवर्जयेत् | अरिष्टासवमैरेयान् सोपदंशांस्तु युक्तितः ||५३|| पिबेत् प्रावृषि जीर्णांस्तु रात्रौ तानपि वर्जयेत् | निरूहैर्बस्तिभिश्चान्यैस्तभाऽन्यैर्मारुतापहैः ||५४|| कुपितं शमयेद्वायुं वार्षिकं चाचरेद्विधिम् |५५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (55) · Śloka 56
ਤਾਵਤੌ ਯ ਏਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨਰਃ ||੫੫|| ਘੋਰਾਨਤੁਕਤਾਨ੍ ਰੋਗਾਨ੍ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ ਕਦਾਚਨ |੫੬|
View original
ऋतावृतौ य एतेन विधिना वर्तते नरः ||५५|| घोरानृतुकृतान् रोगान्नाप्नोति स कदाचन |५६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (56) · Śloka 56
ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਸ਼ਨਪ੍ਰਵਿਚਾਰਾਨ੍ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ | ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਸ੍ਨਿਗ੍ਧਰੂਕ੍ਸਦ੍ਰਵਸ਼ੁਸ੍ਕੈਕਕਾਲਿਕਦ੍ਵਿਕਾਲਿਕੌਸਧਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰਾਹੀਨਦੋਸਪ੍ਰਸ਼ਮਨਵਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਾਃ ||੫੬||
View original
अत ऊर्ध्वं द्वादशाशनप्रविचारान् वक्ष्यामः | तत्र शीतोष्णस्निग्धरूक्षद्रवशुष्कैककालिकद्विकालिकौषधयुक्तमात्राहीनदोषप्रशमनवृत्त्यर्थाः ||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (57) · Śloka 57
ਤਸ੍ਣੋਸ੍ਣਮਦਦਾਹਾਰ੍ਤਾਨ੍ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਵਿਸਾਤੁਰਾਨ੍ | ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਰ੍ਤਾਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸੁ ਚ ਕ੍ਸੀਣਾਨ੍ ਸ਼ੀਤੈਰਨ੍ਨੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍ ||੫੭||
View original
तृष्णोष्णमददाहार्तान् रक्तपित्तविषातुरान् | मूर्च्छार्तान् स्त्रीषु च क्षीणान् शीतैरन्नैरुपाचरेत् ||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (58) · Śloka 58
ਕਫਵਾਤਾਮਯਾਵਿਸ੍ਟਾਨ੍ ਵਿਰਿਕ੍ਤਾਨ੍ ਸ੍ਨੇਹਪਾਯਿਨਃ | ਅਕ੍ਲਿਨ੍ਨਕਾਯਾਂਸ਼੍ਚ ਨਰਾਨੁਸ੍ਣੈਰਨ੍ਨੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍ ||੫੮||
View original
कफवातामयाविष्टान् विरिक्तान् स्नेहपायिनः | अक्लिन्नकायांश्च नरानुष्णैरन्नैरुपाचरेत् ||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (59) · Śloka 59
ਵਾਤਿਕਾਨ੍ ਰੂਕ੍ਸਦੇਹਾਂਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਵਾਯੋਪਹਤਾਂਸ੍ਤਥਾ | ਵ੍ਯਾਯਾਮਿਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਰਾਨ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਰਨ੍ਨੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍ ||੫੯||
View original
वातिकान् रूक्षदेहांश्च व्यवायोपहतांस्तथा | व्यायामिनश्चापि नरान् स्निग्धैरन्नैरुपाचरेत् ||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (60) · Śloka 60
ਮੇਦਸਾਭਿਪਰੀਤਾਂਸ੍ਤੁ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨ੍ਮੇਹਾਤੁਰਾਨਪਿ | ਕਫਾਭਿਪਨ੍ਨਦੇਹਾਂਸ਼੍ਚ ਰੂਕ੍ਸੈਰਨ੍ਨੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍ ||੬੦||
View original
मेदसाऽभिपरीतांस्तु स्निग्धान्मेहातुरानपि | कफाभिपन्नदेहांश्च रूक्षैरन्नैरुपाचरेत् ||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (61) · Śloka 61
ਸ਼ੁਸ੍ਕਦੇਹਾਨ੍ ਪਿਪਾਸਾਰ੍ਤਾਨ੍ ਦੁਰ੍ਬਲਾਨਪਿ ਚ ਦ੍ਰਵੈਃ |੬੧|
View original
शुष्कदेहान् पिपासार्तान् दुर्बलानपि च द्रवैः |६१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (61) · Śloka 61
ਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਕਾਯਾਨ੍ ਵ੍ਰਣਿਨਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕੈਰ੍ਮੇਹਿਨ ਏਵ ਚ ||੬੧||
View original
प्रक्लिन्नकायान् व्रणिनः शुष्कैर्मेहिन एव च ||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (62) · Śloka 62
ਏਕਕਾਲਂ ਭਵੇਦ੍ਦੇਯੋ ਦੁਰ੍ਬਲਾਗ੍ਨਿਵਿਵਦ੍ਧਯੇ |੬੨|
View original
एककालं भवेद्देयो दुर्बलाग्निविवृद्धये |६२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (62) · Śloka 62
ਸਮਾਗ੍ਨਯੇ ਤਥਾਹਾਰੋ ਦ੍ਵਿਕਾਲਮਪਿ ਪੂਜਿਤਃ ||੬੨||
View original
समाग्नये तथाऽऽहारो द्विकालमपि पूजितः ||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (63) · Śloka 63
ਔਸਧਦ੍ਵੇਸਿਣੇ ਦੇਯਸ੍ਤਥੌਸਧਸਮਾਯੁਤਃ |੬੩|
View original
औषधद्वेषिणे देयस्तथौषधसमायुतः |६३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (63) · Śloka 63
ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨਯੇ ਰੋਗਿਣੇ ਚ ਮਾਤ੍ਰਾਹੀਨਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ||੬੩||
View original
मन्दाग्नये रोगिणे च मात्राहीनः प्रशस्यते ||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (64) · Śloka 64
ਯਥਰ੍ਤੁਦਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਾਹਾਰੋ ਦੋਸਪ੍ਰਸ਼ਮਨਃ ਸ੍ਮਤਃ |੬੪|
View original
यथर्तुदत्तस्त्वाहारो दोषप्रशमनः स्मृतः |६४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (64) · Śloka 64
ਅਤਃ ਪਰਂ ਤੁ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਂ ਵਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਚ | ਪ੍ਰਵਿਚਾਰਾਨਿਮਾਨੇਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ ||੬੪||
View original
अतः परं तु स्वस्थानां वृत्त्यर्थं सर्व एव च | प्रविचारानिमानेवं द्वादशात्र प्रयोजयेत् ||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (65) · Śloka 65
ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦਸ਼ੌਸਧਕਾਲਾਨ੍ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ | ਤਤ੍ਰਾਭਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਮਧੋਭਕ੍ਤਂ ਮਧ੍ਯੇਭਕ੍ਤਮਨ੍ਤਰਾਭਕ੍ਤਂ ਸਭਕ੍ਤਂ ਸਾਮੁਦ੍ਗਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਗ੍ਰਾਸਂ ਗ੍ਰਾਸਾਨ੍ਤਰਂ ਚੇਤਿ ਦਸ਼ੌਸਧਕਾਲਾਃ ||੬੫||
View original
अत ऊर्ध्वं दशौषधकालान् वक्ष्यामः | तत्राभक्तं प्राग्भक्तमधोभक्तं मध्येभक्तमन्तराभक्तं सभक्तं सामुद्गं मुहुर्मुहुर्ग्रासं ग्रासान्तरं चेति दशौषधकालाः ||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (66) · Śloka 66
ਤਤ੍ਰਾਭਕ੍ਤਂ ਤੁ ਯਤ੍ ਕੇਵਲਮੇਵੌਸਧਮੁਪਯੁਜ੍ਯਤੇ ||੬੬||
View original
तत्राभक्तं तु यत् केवलमेवौषधमुपयुज्यते ||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (67) · Śloka 67
ਵੀਰ੍ਯਾਧਿਕਂ ਭਵਤਿ ਭੇਸਜਮਨ੍ਨਹੀਨਂ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾਮਯਮਸਂਸ਼ਯਮਾਸ਼ੁ ਚੈਵ | ਤਦ੍ਬਾਲਵਦ੍ਧਵਨਿਤਾਮਦਵਸ੍ਤੁ ਪੀਤ੍ਵਾ ਗ੍ਲਾਨਿਂ ਪਰਾਂ ਸਮੁਪਯਾਨ੍ਤਿ ਬਲਕ੍ਸਯਂ ਚ ||੬੭||
View original
वीर्याधिकं भवति भेषजमन्नहीनं हन्यात्तथाऽऽमयमसंशयमाशु चैव | तद्बालवृद्धवनितामृदवस्तु पीत्वा ग्लानिं परां समुपयान्ति बलक्षयं च ||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (68) · Śloka 68
ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਸ੍ਯੋਪਯੁਜ੍ਯਤੇ ||੬੮||
View original
प्राग्भक्तं नाम यत् प्राग्भक्तस्योपयुज्यते ||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (69) · Śloka 69
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵਿਪਾਕਮੁਪਯਾਤਿ ਬਲਂ ਨ ਹਿਂਸ੍ਯਾਦਨ੍ਨਾਵਤਂ ਨ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਵਦਨਾਨ੍ਨਿਰੇਤਿ | ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਸੇਵਿਤਮਥੌਸਧਮੇਤਦੇਵ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਵਦ੍ਧਸ਼ਿਸ਼ੁਭੀਰੁਕਸ਼ਾਙ੍ਗਨਾਭ੍ਯਃ ||੬੯||
View original
शीघ्रं विपाकमुपयाति बलं न हिंस्यादन्नावृतं न च मुहुर्वदनान्निरेति | प्राग्भक्तसेवितमथौषधमेतदेव दद्याच्च वृद्धशिशुभीरुकृशाङ्गनाभ्यः ||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (70) · Śloka 70
ਅਧੋਭਕ੍ਤਂ ਨਾਮ- ਯਦਧੋ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯੇਤਿ ||੭੦||
View original
अधोभक्तं नाम- यदधो भक्तस्येति ||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (71) · Śloka 71
ਮਧ੍ਯੇਭਕ੍ਤਂ ਨਾਮ- ਯਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪੀਯਤੇ ||੭੧||
View original
मध्येभक्तं नाम- यन्मध्ये भक्तस्य पीयते ||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (72) · Śloka 72
ਪੀਤਂ ਯਦਨ੍ਨਮੁਪਯੁਜ੍ਯ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਕਾਯੇ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ਗਦਾਨ੍ ਬਹੁਵਿਧਾਂਸ਼੍ਚ ਬਲਂ ਦਦਾਤਿ | ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਪੀਤਮਪਹਨ੍ਤ੍ਯਵਿਸਾਰਿਭਾਵਾਦ੍ਯੇ ਮਧ੍ਯਦੇਹਮਭਿਭੂਯ ਭਵਨ੍ਤਿ ਰੋਗਾਃ ||੭੨||
View original
पीतं यदन्नमुपयुज्य तदूर्ध्वकाये हन्याद्गदान् बहुविधांश्च बलं ददाति | मध्ये तु पीतमपहन्त्यविसारिभावाद्ये मध्यदेहमभिभूय भवन्ति रोगाः ||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (73) · Śloka 73
ਅਨ੍ਤਰਾਭਕ੍ਤਂ ਨਾਮ - ਯਦਨ੍ਤਰਾ ਪੀਯਤੇ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਯੋਰ੍ਭਕ੍ਤਯੋਃ ||੭੩||
View original
अन्तराभक्तं नाम - यदन्तरा पीयते पूर्वापरयोर्भक्तयोः ||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (74) · Śloka 74
ਸਭਕ੍ਤਂ ਨਾਮ - ਯਤ੍ ਸਹ ਭਕ੍ਤੇਨ ||੭੪||
View original
सभक्तं नाम - यत् सह भक्तेन ||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (75) · Śloka 75
ਪਥ੍ਯਂ ਸਭਕ੍ਤਮਬਲਾਬਲਯੋਰ੍ਹਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਦ੍ਦ੍ਵੇਸਿਣਾਮਪਿ ਤਥਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਵਦ੍ਧਯੋਸ਼੍ਚ | ਹਦ੍ਯਂ ਮਨੋਬਲਕਰਂ ਤ੍ਵਥ ਦੀਪਨਂ ਚ ਪਥ੍ਯਂ ਸਦਾ ਭਵਤਿ ਚਾਨ੍ਤਰਭਕ੍ਤਕਂ ਯਤ੍ ||੭੫||
View original
पथ्यं सभक्तमबलाबलयोर्हि नित्यं तद्द्वेषिणामपि तथा शिशुवृद्धयोश्च | हृद्यं मनोबलकरं त्वथ दीपनं च पथ्यं सदा भवति चान्तरभक्तकं यत् ||७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (76-77) · Śloka 77
ਸਾਮੁਦ੍ਗਂ ਨਾਮ - ਯਦ੍ਭਕ੍ਤਸ੍ਯਾਦਾਵਨ੍ਤੇ ਚ ਪੀਯਤੇ ||੭੬|| ਦੋਸੇ ਦ੍ਵਿਧਾ ਪ੍ਰਵਿਸਤੇ ਤੁ ਸਮੁਦ੍ਗਸਞ੍ਜ੍ਞਮਾਦ੍ਯਨ੍ਤਯੋਰ੍ਯਦਸ਼ਨਸ੍ਯ ਨਿਸੇਵ੍ਯਤੇ ਤੁ ||੭੭||
View original
सामुद्गं नाम - यद्भक्तस्यादावन्ते च पीयते ||७६|| दोषे द्विधा प्रविसृते तु समुद्गसञ्ज्ञमाद्यन्तयोर्यदशनस्य निषेव्यते तु ||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (78-79) · Śloka 79
ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਨਾਮ - ਸਭਕ੍ਤਮਭਕ੍ਤਂ ਵਾ ਯਦੌਸਧਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰੁਪਯੁਜ੍ਯਤੇ ||੭੮|| ਸ਼੍ਵਾਸੇ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰਤਿਪ੍ਰਸਤੇ ਚ ਕਾਸੇ ਹਿਕ੍ਕਾਵਮੀਸੁ ਸ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯੁਪਯੋਜ੍ਯਮੇਤਤ੍ ||੭੯||
View original
मुहुर्मुहुर्नाम - सभक्तमभक्तं वा यदौषधं मुहुर्मुहुरुपयुज्यते ||७८|| श्वासे मुहुर्मुहुरतिप्रसृते च कासे हिक्कावमीषु स वदन्त्युपयोज्यमेतत् ||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (80) · Śloka 80
ਗ੍ਰਾਸਂ ਤੁ- ਯਤ੍ਪਿਣ੍ਡਵ੍ਯਾਮਿਸ਼੍ਰਮ੍ ||੮੦||
View original
ग्रासं तु- यत्पिण्डव्यामिश्रम् ||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (81) · Śloka 81
ਗ੍ਰਾਸਾਨ੍ਤਰਂ ਤੁ ਯਦ੍ਗ੍ਰਾਸਾਨ੍ਤਰੇਸੁ ||੮੧||
View original
ग्रासान्तरं तु यद्ग्रासान्तरेषु ||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (82) · Śloka 82
ਗ੍ਰਾਸੇਸੁ ਚੂਰ੍ਣਮਬਲਾਗ੍ਨਿਸੁ ਦੀਪਨੀਯਂ ਵਾਜੀਕਰਾਣ੍ਯਪਿ ਤੁ ਯੋਜਯਿਤੁਂ ਯਤੇਤ | ਗ੍ਰਾਸਾਨ੍ਤਰੇਸੁ ਵਿਤਰੇਦ੍ਵਮਨੀਯਧੂਮਾਨ੍ ਸ਼੍ਵਾਸਾਦਿਸੁ ਪ੍ਰਥਿਤਦਸ੍ਟਗੁਣਾਂਸ਼੍ਚ ਲੇਹਾਨ੍ ||੮੨||
View original
ग्रासेषु चूर्णमबलाग्निषु दीपनीयं वाजीकराण्यपि तु योजयितुं यतेत | ग्रासान्तरेषु वितरेद्वमनीयधूमान् श्वासादिषु प्रथितदृष्टगुणांश्च लेहान् ||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (83) · Śloka 83
ਏਵਮੇਤੇ ਦਸ਼ੌਸਧਕਾਲਾਃ ||੮੩||
View original
एवमेते दशौषधकालाः ||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (84) · Śloka 84
ਵਿਸਸ੍ਟੇ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰੇ ਵਿਸ਼ਦਕਰਣੇ ਦੇਹੇ ਚ ਸੁਲਘੌ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਚੋਦ੍ਗਾਰੇ ਹਦਿ ਸੁਵਿਮਲੇ ਵਾਤੇ ਚ ਸਰਤਿ | ਤਥਾਨ੍ਨਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਯਾਂ ਕ੍ਲਮਪਰਿਗਮੇ ਕੁਕ੍ਸੌ ਚ ਸ਼ਿਥਿਲੇ ਪ੍ਰਦੇਯਸ੍ਤ੍ਵਾਹਾਰੋ ਭਵਤਿ ਭਿਸਜਾਂ ਕਾਲਃ ਸ ਤੁ ਮਤਃ ||੮੪||
View original
विसृष्टे विण्मूत्रे विशदकरणे देहे च सुलघौ विशुद्धे चोद्गारे हृदि सुविमले वाते च सरति | तथाऽन्नश्रद्धायां क्लमपरिगमे कुक्षौ च शिथिले प्रदेयस्त्वाहारो भवति भिषजां कालः स तु मतः ||८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 64
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਤਨ੍ਤ੍ਰਭੂਸਣਾਧ੍ਯਾਯੇਸੁ ਸ੍ਵਸ੍ਵਵਤ੍ਤਾਧ੍ਯਾਯੋ ਨਾਮ(ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ, ਆਦਿਤਃ) ਚਤੁਃਸਸ੍ਟਿਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੬੪||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रे तन्त्रभूषणाध्यायेषु स्वस्ववृत्ताध्यायो नाम(द्वितीयोऽध्यायः, आदितः) चतुःषष्टितमोऽध्यायः ||६४||
🔊 Audio coming soon