Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಸ್ವಸ್ಥವೃತ್ತಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातः स्वस्थवृत्तमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಸ್ವಸ್ಥವೃತ್ತಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातः स्वस्थवृत्तमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಃ ಸ್ವಸ್ಥೋ ಭವತಿ ಯಾದೃಶಃ | ತಸ್ಯ ಯದ್ರಕ್ಷಣಂ ತದ್ಧಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಯಾಃ ಪ್ರಯೋಜನಮ್ ||೩||
सूत्रस्थाने समुद्दिष्टः स्वस्थो भवति यादृशः | तस्य यद्रक्षणं तद्धि चिकित्सायाः प्रयोजनम् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ತಸ್ಯ ಯದ್ವೃತ್ತಮುಕ್ತಂ ಹಿ ರಕ್ಷಣಂ ಚ ಮಯಾಽಽದಿತಃ | ತಸ್ಮಿನ್ನರ್ಥಾಃ ಸಮಾಸೋಕ್ತಾ ವಿಸ್ತರೇಣೇಹ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ||೪||
तस्य यद्वृत्तमुक्तं हि रक्षणं च मयाऽऽदितः | तस्मिन्नर्थाः समासोक्ता विस्तरेणेह वक्ष्यते ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ಯಸ್ಮಿನ್ ಯಸ್ಮಿನ್ನೃತೌ ಯೇ ಯೇ ದೋಷಾಃ ಕುಪ್ಯನ್ತಿ ದೇಹಿನಾಮ್ | ತೇಷು ತೇಷು ಪ್ರದಾತವ್ಯಾಃ ರಸಾಸ್ತೇ ತೇ ವಿಜಾನತಾ ||೫||
यस्मिन् यस्मिन्नृतौ ये ये दोषाः कुप्यन्ति देहिनाम् | तेषु तेषु प्रदातव्याः रसास्ते ते विजानता ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6-12) · Śloka 13
ಪ್ರಕ್ಲಿನ್ನತ್ವಾಚ್ಛರೀರಾಣಾಂ ವರ್ಷಾಸು ಭಿಷಜಾ ಖಲು | ಮನ್ದೇಽಗ್ನೌ ಕೋಪಮಾಯಾನ್ತಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಮಾರುತಾದಯಃ ||೬|| ತಸ್ಮಾತ್ ಕ್ಲೇದವಿಶುದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ದೋಷಸಂಹರಣಾಯ ಚ | ಕಷಾಯತಿಕ್ತಕಟುಕೈ ರಸೈರ್ಯುಕ್ತಮಪದ್ರವಮ್ ||೭|| ನಾತಿಸ್ನಿಗ್ಧಂ ನಾತಿರೂಕ್ಷಮುಷ್ಣಂ ದೀಪನಮೇವ ಚ | ದೇಯಮನ್ನಂ ನೃಪತಯೇ ಯಜ್ಜಲಂ ಚೋಕ್ತಮಾದಿತಃ ||೮|| ತಪ್ತಾವರತಮಮ್ಭೋ ವಾ ಪಿಬೇನ್ಮಧುಸಮಾಯುತಮ್ | ಅಹ್ನಿ ಮೇಘಾನಿಲಾವಿಷ್ಟೇಽತ್ಯರ್ಥಶೀತಾಮ್ಬುಸಙ್ಕುಲೇ ||೯|| ತರುಣತ್ವಾದ್ವಿದಾಹಂ ಚ ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯೋಷಧಯಸ್ತದಾ | ಮತಿಮಾಂಸ್ತನ್ನಿಮಿತ್ತಂ ಚ ನಾತಿವ್ಯಾಯಾಮಮಾಚರೇತ್ ||೧೦|| ಅತ್ಯಮ್ಬುಪಾನಾವಶ್ಯಾಯಗ್ರಾಮ್ಯಧರ್ಮಾತಪಾಂಸ್ತ್ಯಜೇತ್ | ಭೂಬಾಷ್ಪಪರಿಹಾರಾರ್ಥಂ ಶಯೀತ ಚ ವಿಹಾಯಸಿ ||೧೧|| ಶೀತೇ ಸಾಗ್ನೌ ನಿವಾತೇ ಚ ಗುರುಪ್ರಾವರಣೇ ಗೃಹೇ | ಯಾಯಾನ್ನಾಗವಧೂಭಿಶ್ಚ ಪ್ರಶಸ್ತಾಗುರುಭೂಷಿತಃ ||೧೨|| ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಮಜೀರ್ಣಂ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್ತತ್ರ ಯತ್ನತಃ |೧೩|
प्रक्लिन्नत्वाच्छरीराणां वर्षासु भिषजा खलु | मन्देऽग्नौ कोपमायान्ति सर्वेषां मारुतादयः ||६|| तस्मात् क्लेदविशुद्ध्यर्थं दोषसंहरणाय च | कषायतिक्तकटुकै रसैर्युक्तमपद्रवम् ||७|| नातिस्निग्धं नातिरूक्षमुष्णं दीपनमेव च | देयमन्नं नृपतये यज्जलं चोक्तमादितः ||८|| तप्तावरतमम्भो वा पिबेन्मधुसमायुतम् | अह्नि मेघानिलाविष्टेऽत्यर्थशीताम्बुसङ्कुले ||९|| तरुणत्वाद्विदाहं च गच्छन्त्योषधयस्तदा | मतिमांस्तन्निमित्तं च नातिव्यायाममाचरेत् ||१०|| अत्यम्बुपानावश्यायग्राम्यधर्मातपांस्त्यजेत् | भूबाष्पपरिहारार्थं शयीत च विहायसि ||११|| शीते साग्नौ निवाते च गुरुप्रावरणे गृहे | यायान्नागवधूभिश्च प्रशस्तागुरुभूषितः ||१२|| दिवास्वप्नमजीर्णं च वर्जयेत्तत्र यत्नतः |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (13-20) · Śloka 21
ಸೇವ್ಯಾಃ ಶರದಿ ಯತ್ನೇನ ಕಷಾಯಸ್ವಾದುತಿಕ್ತಕಾಃ ||೧೩|| ಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುವಿಕೃತಿಕ್ಷೌದ್ರಶಾಲಿಮುದ್ಗಾದಿಜಾಙ್ಗಲಾಃ | ಶ್ವೇತಸ್ರಜಶ್ಚನ್ದ್ರಪಾದಾಃ ಪ್ರದೋಷೇ ಲಘು ಚಾಮ್ಬರಮ್ ||೧೪|| ಸಲಿಲಂ ಚ ಪ್ರಸನ್ನತ್ವಾತ್ ಸರ್ವಮೇವ ತದಾ ಹಿತಮ್ | ಸರಃಸ್ವಾಪ್ಲವನಂ ಚೈವ ಕಮಲೋತ್ಪಲಶಾಲಿಷು ||೧೫|| ಪ್ರದೋಷೇ ಶಶಿನಃ ಪಾದಾಶ್ಚನ್ದನಂ ಚಾನುಲೇಪನಮ್ | ತಿಕ್ತಸ್ಯ ಸರ್ಪಿಷಃ ಪಾನೈರಸೃಕ್ಸ್ರಾವೈಶ್ಚ ಯುಕ್ತಿತಃ ||೧೬|| ವರ್ಷಾಸೂಪಚಿತಂ ಪಿತ್ತಂ ಹರೇಚ್ಚಾಪಿ ವಿರೇಚನೈಃ | ನೋಪೇಯಾತ್ತೀಕ್ಷ್ಣಮಮ್ಲೋಷ್ಣಂ ಕ್ಷಾರಂ ಸ್ವಪ್ನಂ ದಿವಾಽಽತಪಮ್ ||೧೭|| ರಾತ್ರೌ ಜಾಗರಣಂ ಚೈವ ಮೈಥುನಂ ಚಾಪಿ ವರ್ಜಯೇತ್ | (ಸ್ವಾದುಶೀತಜಲಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಶುಚಿಸ್ಫಟಿಕನಿರ್ಮಲಮ್ ||೧೮|| ಶರಚ್ಚನ್ದ್ರಾಂಶುನಿರ್ಧೌತಮಗಸ್ತ್ಯೋದಯನಿರ್ವಿಷಮ್ | ಪ್ರಸನ್ನತ್ವಾಚ್ಚ ಸಲಿಲಂ ಸರ್ವಮೇವ ತದಾ ಹಿತಮ್ ||೧೯|| ಸಚನ್ದನಂ ಸಕರ್ಪೂರಂ ವಾಸಶ್ಚಾಮಲಿನಂ ಲಘು | ಭಜೇಚ್ಚ ಶಾರದಂ ಮಾಲ್ಯಂ ಸೀಧೋಃ ಪಾನಂ ಚ ಯುಕ್ತಿತಃ ||೨೦|| ಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಂ ಯಚ್ಚ ತಚ್ಚ ಸರ್ವಂ ಸಮಾಚರೇತ್) |೨೧|
सेव्याः शरदि यत्नेन कषायस्वादुतिक्तकाः ||१३|| क्षीरेक्षुविकृतिक्षौद्रशालिमुद्गादिजाङ्गलाः | श्वेतस्रजश्चन्द्रपादाः प्रदोषे लघु चाम्बरम् ||१४|| सलिलं च प्रसन्नत्वात् सर्वमेव तदा हितम् | सरःस्वाप्लवनं चैव कमलोत्पलशालिषु ||१५|| प्रदोषे शशिनः पादाश्चन्दनं चानुलेपनम् | तिक्तस्य सर्पिषः पानैरसृक्स्रावैश्च युक्तितः ||१६|| वर्षासूपचितं पित्तं हरेच्चापि विरेचनैः | नोपेयात्तीक्ष्णमम्लोष्णं क्षारं स्वप्नं दिवाऽऽतपम् ||१७|| रात्रौ जागरणं चैव मैथुनं चापि वर्जयेत् | (स्वादुशीतजलं मेध्यं शुचिस्फटिकनिर्मलम् ||१८|| शरच्चन्द्रांशुनिर्धौतमगस्त्योदयनिर्विषम् | प्रसन्नत्वाच्च सलिलं सर्वमेव तदा हितम् ||१९|| सचन्दनं सकर्पूरं वासश्चामलिनं लघु | भजेच्च शारदं माल्यं सीधोः पानं च युक्तितः ||२०|| पित्तप्रशमनं यच्च तच्च सर्वं समाचरेत्) |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (21-31) · Śloka 31
(ಹೇಮನ್ತಃ ಶೀತಲೋ ರೂಕ್ಷೋ ಮನ್ದಸೂರ್ಯೋಽನಿಲಾಕುಲಃ ||೨೧|| ತತಸ್ತು ಶೀತಮಾಸಾದ್ಯ ವಾಯುಸ್ತತ್ರ ಪ್ರಕುಪ್ಯತಿ | ಕೋಷ್ಠಸ್ಥಃ ಶೀತಸಂಸ್ಪರ್ಶಾದನ್ತಃಪಿಣ್ಡೀಕೃತೋಽನಲಃ ||೨೨|| ರಸಮುಚ್ಛೋಷಯತ್ಯಾಶು ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ತದಾ ಹಿತಮ್) | ಹೇಮನ್ತೇ ಲವಣಕ್ಷಾರತಿಕ್ತಾಮ್ಲಕಟುಕೋತ್ಕಟಮ್ ||೨೩|| ಸಸರ್ಪಿಸ್ತೈಲಮಹಿಮಮಶನಂ ಹಿತಮುಚ್ಯತೇ | ತೀಕ್ಷ್ಣಾನ್ಯಪಿ ಚ ಪಾನಾನಿ ಪಿಬೇದಗುರುಭೂಷಿತಃ ||೨೪|| ತೈಲಾಕ್ತಸ್ಯ ಸುಖೋಷ್ಣೇ ಚ ವಾರಿಕೋಷ್ಠೇಽವಗಾಹನಮ್ | ಸಾಙ್ಗಾರಯಾನೇ ಮಹತಿ ಕೌಶೇಯಾಸ್ತರಣಾಸ್ತೃತೇ ||೨೫|| ಶಯೀತ ಶಯನೇ ತೈಸ್ತೈರ್ವೃತೋ ಗರ್ಭಗೃಹೋದರೇ | ಸ್ತ್ರೀಃ ಶ್ಲಿಷ್ಟ್ವಾಽಗುರುಧೂಪಾಢ್ಯಾಃ ಪೀನೋರುಜಘನಸ್ತನೀಃ ||೨೬|| ಪ್ರಕಾಮಂ ಚ ನಿಷೇವೇತ ಮೈಥುನಂ ತರ್ಪಿತೋ ನೃಪಃ | (ಮಧುರಂ ತಿಕ್ತಕಟುಕಮಮ್ಲಂ ಲವಣಮೇವ ಚ ||೨೭|| ಅನ್ನಪಾನಂ ತಿಲಾನ್ ಮಾಷಾಞ್ಛಾಕಾನಿ ಚ ದಧೀನಿ ಚ | ತಥೇಕ್ಷುವಿಕೃತೀಃ ಶಾಲೀನ್ ಸುಗನ್ಧಾಂಶ್ಚ ನವಾನಪಿ ||೨೮|| ಪ್ರಸಹಾನೂಪಮಾಂಸಾನಿ ಕ್ರವ್ಯಾದಬಿಲಶಾಯಿನಾಮ್ | ಔದಕಾನಾಂ ಪ್ಲವಾನಾಂ ಚ ಪಾದಿನಾಂ ಚೋಪಸೇವಯೇತ್ ||೨೯|| ಮದ್ಯಾನಿ ಚ ಪ್ರಸನ್ನಾನಿ ಯಚ್ಚ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಬಲಪ್ರದಮ್ | ಕಾಮತಸ್ತನ್ನಿಷೇವೇತ ಪುಷ್ಟಿಮಿಚ್ಛನ್ ಹಿಮಾಗಮೇ ||೩೦|| ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಮಜೀರ್ಣಂ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್ತತ್ರ ಯತ್ನತಃ) | ಏಷ ಏವ ವಿಧಿಃ ಕಾರ್ಯಃ ಶಿಶಿರೇ ಸಮುದಾಹೃತಃ ||೩೧||
(हेमन्तः शीतलो रूक्षो मन्दसूर्योऽनिलाकुलः ||२१|| ततस्तु शीतमासाद्य वायुस्तत्र प्रकुप्यति | कोष्ठस्थः शीतसंस्पर्शादन्तःपिण्डीकृतोऽनलः ||२२|| रसमुच्छोषयत्याशु तस्मात् स्निग्धं तदा हितम्) | हेमन्ते लवणक्षारतिक्ताम्लकटुकोत्कटम् ||२३|| ससर्पिस्तैलमहिममशनं हितमुच्यते | तीक्ष्णान्यपि च पानानि पिबेदगुरुभूषितः ||२४|| तैलाक्तस्य सुखोष्णे च वारिकोष्ठेऽवगाहनम् | साङ्गारयाने महति कौशेयास्तरणास्तृते ||२५|| शयीत शयने तैस्तैर्वृतो गर्भगृहोदरे | स्त्रीः श्लिष्ट्वाऽगुरुधूपाढ्याः पीनोरुजघनस्तनीः ||२६|| प्रकामं च निषेवेत मैथुनं तर्पितो नृपः | (मधुरं तिक्तकटुकमम्लं लवणमेव च ||२७|| अन्नपानं तिलान् माषाञ्छाकानि च दधीनि च | तथेक्षुविकृतीः शालीन् सुगन्धांश्च नवानपि ||२८|| प्रसहानूपमांसानि क्रव्यादबिलशायिनाम् | औदकानां प्लवानां च पादिनां चोपसेवयेत् ||२९|| मद्यानि च प्रसन्नानि यच्च किञ्चित् बलप्रदम् | कामतस्तन्निषेवेत पुष्टिमिच्छन् हिमागमे ||३०|| दिवास्वप्नमजीर्णं च वर्जयेत्तत्र यत्नतः) | एष एव विधिः कार्यः शिशिरे समुदाहृतः ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (32-39) · Śloka 40
(ಹೇಮನ್ತೇ ನಿಚಿತಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಶೈತ್ಯಾಚ್ಛೀತಶರೀರಿಣಾಮ್ | ಔಷ್ಣ್ಯಾದ್ವಸನ್ತೇ ಕುಪಿತಃ ಕುರುತೇ ಚ ಗದಾನ್ ಬಹೂನ್ ||೩೨|| ತತೋಽಮ್ಲಮಧುರಸ್ನಿಗ್ಧಲವಣಾನಿ ಗುರೂಣಿ ಚ | ವರ್ಜಯೇದ್ವಮನಾದೀನಿ ಕರ್ಮಾಣ್ಯಪಿ ಚ ಕಾರಯೇತ್ ||೩೩|| ಷಷ್ಟಿಕಾನ್ನಂ ಯವಾಞ್ಛೀತಾನ್ ಮುದ್ಗಾನ್ ನೀವಾರಕೋದ್ರವಾನ್ | ಲಾವಾದಿವಿಷ್ಕಿರರಸೈರ್ದದ್ಯಾದ್ಯೂಷೈಶ್ಚ ಯುಕ್ತಿತಃ ||೩೪|| ಪಟೋಲನಿಮ್ಬವಾರ್ತಾಕತಿಕ್ತಕೈಶ್ಚ ಹಿಮಾತ್ಯಯೇ | ಸೇವೇನ್ಮಧ್ವಾಸವಾರಿಷ್ಟಾನ್ ಸೀಧುಮಾಧ್ವೀಕಮಾಧವಾನ್ ||೩೫|| ವ್ಯಾಯಾಮಮಞ್ಜನಂ ಧೂಮಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಚ ಕವಲಗ್ರಹಮ್ | ಸುಖಾಮ್ಬುನಾ ಚ ಸರ್ವಾರ್ಥಾನ್ ಸೇವೇತ ಕುಸುಮಾಗಮೇ) ||೩೬|| ತೀಕ್ಷ್ಣರೂಕ್ಷಕಟುಕ್ಷಾರಕಷಾಯಂ ಕೋಷ್ಣಮದ್ರವಮ್ | ಯವಮುದ್ಗಮಧುಪ್ರಾಯಂ ವಸನ್ತೇ ಭೋಜನಂ ಹಿತಮ್ ||೩೭|| ವ್ಯಾಯಮೋಽತ್ರ ನಿಯುದ್ಧಾಧ್ವಶಿಲಾನಿರ್ಘಾತಜೋ ಹಿತಃ | ಉತ್ಸಾದನಂ ತಥಾ ಸ್ನಾನಂ ವನಿತಾಃ ಕಾನನಾನಿ ಚ ||೩೮|| ಸೇವೇತ ನಿರ್ಹರೇಚ್ಚಾಪಿ ಹೇಮನ್ತೋಪಚಿತಂ ಕಫಮ್ | ಶಿರೋವಿರೇಕವಮನನಿರೂಹಕವಲಾದಿಭಿಃ ||೩೯|| ವರ್ಜಯೇನ್ಮಧುರಸ್ನಿಗ್ಧದಿವಾಸ್ವಪ್ನಗುರುದ್ರವಾನ್ |೪೦|
(हेमन्ते निचितः श्लेष्मा शैत्याच्छीतशरीरिणाम् | औष्ण्याद्वसन्ते कुपितः कुरुते च गदान् बहून् ||३२|| ततोऽम्लमधुरस्निग्धलवणानि गुरूणि च | वर्जयेद्वमनादीनि कर्माण्यपि च कारयेत् ||३३|| षष्टिकान्नं यवाञ्छीतान् मुद्गान् नीवारकोद्रवान् | लावादिविष्किररसैर्दद्याद्यूषैश्च युक्तितः ||३४|| पटोलनिम्बवार्ताकतिक्तकैश्च हिमात्यये | सेवेन्मध्वासवारिष्टान् सीधुमाध्वीकमाधवान् ||३५|| व्यायाममञ्जनं धूमं तीक्ष्णं च कवलग्रहम् | सुखाम्बुना च सर्वार्थान् सेवेत कुसुमागमे) ||३६|| तीक्ष्णरूक्षकटुक्षारकषायं कोष्णमद्रवम् | यवमुद्गमधुप्रायं वसन्ते भोजनं हितम् ||३७|| व्यायमोऽत्र नियुद्धाध्वशिलानिर्घातजो हितः | उत्सादनं तथा स्नानं वनिताः काननानि च ||३८|| सेवेत निर्हरेच्चापि हेमन्तोपचितं कफम् | शिरोविरेकवमननिरूहकवलादिभिः ||३९|| वर्जयेन्मधुरस्निग्धदिवास्वप्नगुरुद्रवान् |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (40) · Śloka 41
ವ್ಯಾಯಾಮಮುಷ್ಣಮಾಯಾಸಂ ಮೈಥುನಂ ಪರಿಶೋಷಿ ಚ ||೪೦|| ರಸಾಂಶ್ಚಾಗ್ನಿಗುಣೋದ್ರಿಕ್ತಾನ್ ನಿದಾಘೇ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ |೪೧|
व्यायाममुष्णमायासं मैथुनं परिशोषि च ||४०|| रसांश्चाग्निगुणोद्रिक्तान् निदाघे परिवर्जयेत् |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (41-45) · Śloka 46
ಸರಾಂಸಿ ಸರಿತೋ ವಾಪೀರ್ವನಾನಿ ರುಚಿರಾಣಿ ಚ ||೪೧|| ಚನ್ದನಾನಿ ಪರಾರ್ಧ್ಯಾನಿ ಸ್ರಜಃ ಸಕಮಲೋತ್ಪಲಾಃ | ತಾಲವೃನ್ತಾನಿಲಾಹಾರಾಂಸ್ತಥಾ ಶೀತಗೃಹಾಣಿ ಚ ||೪೨|| ಘರ್ಮಕಾಲೇ ನಿಷೇವೇತ ವಾಸಾಂಸಿ ಸುಲಘೂನಿ ಚ | ಶರ್ಕರಾಖಣ್ಡದಿಗ್ಧಾನಿ ಸುಗನ್ಧೀನಿ ಹಿಮಾನಿ ಚ ||೪೩|| ಪಾನಕಾನಿ ಚ ಸೇವೇತ ಮನ್ಥಾಂಶ್ಚಾಪಿ ಸಶರ್ಕರಾನ್ | ಭೋಜನಂ ಚ ಹಿತಂ ಶೀತಂ ಸಘೃತಂ ಮಧುರದ್ರವಮ್ ||೪೪|| ಶೃತೇನ ಪಯಸಾ ರಾತ್ರೌ ಶರ್ಕರಾಮಧುರೇಣ ಚ | ಪ್ರತ್ಯಗ್ರಕುಸುಮಾಕೀರ್ಣೇ ಶಯನೇ ಹರ್ಮ್ಯಸಂಸ್ಥಿತೇ ||೪೫|| ಶಯೀತ ಚನ್ದನಾರ್ದ್ರಾಙ್ಗಃ ಸ್ಪೃಶ್ಯಮಾನೋಽನಿಲೈಃ ಸುಖೈಃ |೪೬|
सरांसि सरितो वापीर्वनानि रुचिराणि च ||४१|| चन्दनानि परार्ध्यानि स्रजः सकमलोत्पलाः | तालवृन्तानिलाहारांस्तथा शीतगृहाणि च ||४२|| घर्मकाले निषेवेत वासांसि सुलघूनि च | शर्कराखण्डदिग्धानि सुगन्धीनि हिमानि च ||४३|| पानकानि च सेवेत मन्थांश्चापि सशर्करान् | भोजनं च हितं शीतं सघृतं मधुरद्रवम् ||४४|| शृतेन पयसा रात्रौ शर्करामधुरेण च | प्रत्यग्रकुसुमाकीर्णे शयने हर्म्यसंस्थिते ||४५|| शयीत चन्दनार्द्राङ्गः स्पृश्यमानोऽनिलैः सुखैः |४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (46-54) · Śloka 55
ತಾಪಾತ್ಯಯೇ ಹಿತಾ ನಿತ್ಯಂ ರಸಾ ಯೇ ಗುರವಸ್ತ್ರಯಃ ||೪೬|| ಪಯೋ ಮಾಂಸರಸಾಃ ಕೋಷ್ಣಾಸ್ತೈಲಾನಿ ಚ ಘೃತಾನಿ ಚ | ಬೃಂಹಣಂ ಚಾಪಿ ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿದಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ತಥೈವ ಚ ||೪೭|| ನಿದಾಘೋಪಚಿತಂ ಚೈವ ಪ್ರಕುಪ್ಯನ್ತಂ ಸಮೀರಣಮ್ | ನಿಹನ್ಯಾದನಿಲಘ್ನೇನ ವಿಧಿನಾ ವಿಧಿಕೋವಿದಃ ||೪೮|| ನದೀಜಲಂ ರೂಕ್ಷಮುಷ್ಣಮುದಮನ್ಥಂ ತಥಾಽಽತಪಮ್ | ವ್ಯಾಯಾಮಂ ಚ ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಂ ವ್ಯವಾಯಂ ಚಾತ್ರ ವರ್ಜಯೇತ್ ||೪೯|| ನವಾನ್ನರೂಕ್ಷಶೀತಾಮ್ಬುಸಕ್ತೂಂಶ್ಚಾಪಿ ವಿವರ್ಜಯೇತ್ | ಯವಷಷ್ಟಿಕಗೋಧೂಮಾನ್ ಶಾಲೀಂಶ್ಚಾಪ್ಯನವಾಂಸ್ತಥಾ ||೫೦|| ಹರ್ಮ್ಯಮಧ್ಯೇ ನಿವಾತೇ ಚ ಭಜೇಚ್ಛಯ್ಯಾಂ ಮೃದೂತ್ತರಾಮ್ | ಸವಿಷಪ್ರಾಣಿವಿಣ್ಮೂತ್ರಲಾಲಾದಿಷ್ಠೀವನಾದಿಭಿಃ ||೫೧|| ಸಮಾಪ್ಲುತಂ ತದಾ ತೋಯಮಾನ್ತರೀಕ್ಷಂ ವಿಷೋಪಮಮ್ | ವಾಯುನಾ ವಿಷದುಷ್ಟೇನ ಪ್ರಾವೃಷೇಣ್ಯೇನ ದೂಷಿತಮ್ ||೫೨|| ತದ್ಧಿ ಸರ್ವೋಪಯೋಗೇಷು ತಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ವಿವರ್ಜಯೇತ್ | ಅರಿಷ್ಟಾಸವಮೈರೇಯಾನ್ ಸೋಪದಂಶಾಂಸ್ತು ಯುಕ್ತಿತಃ ||೫೩|| ಪಿಬೇತ್ ಪ್ರಾವೃಷಿ ಜೀರ್ಣಾಂಸ್ತು ರಾತ್ರೌ ತಾನಪಿ ವರ್ಜಯೇತ್ | ನಿರೂಹೈರ್ಬಸ್ತಿಭಿಶ್ಚಾನ್ಯೈಸ್ತಭಾಽನ್ಯೈರ್ಮಾರುತಾಪಹೈಃ ||೫೪|| ಕುಪಿತಂ ಶಮಯೇದ್ವಾಯುಂ ವಾರ್ಷಿಕಂ ಚಾಚರೇದ್ವಿಧಿಮ್ |೫೫|
तापात्यये हिता नित्यं रसा ये गुरवस्त्रयः ||४६|| पयो मांसरसाः कोष्णास्तैलानि च घृतानि च | बृंहणं चापि यत्किञ्चिदभिष्यन्दि तथैव च ||४७|| निदाघोपचितं चैव प्रकुप्यन्तं समीरणम् | निहन्यादनिलघ्नेन विधिना विधिकोविदः ||४८|| नदीजलं रूक्षमुष्णमुदमन्थं तथाऽऽतपम् | व्यायामं च दिवास्वप्नं व्यवायं चात्र वर्जयेत् ||४९|| नवान्नरूक्षशीताम्बुसक्तूंश्चापि विवर्जयेत् | यवषष्टिकगोधूमान् शालींश्चाप्यनवांस्तथा ||५०|| हर्म्यमध्ये निवाते च भजेच्छय्यां मृदूत्तराम् | सविषप्राणिविण्मूत्रलालादिष्ठीवनादिभिः ||५१|| समाप्लुतं तदा तोयमान्तरीक्षं विषोपमम् | वायुना विषदुष्टेन प्रावृषेण्येन दूषितम् ||५२|| तद्धि सर्वोपयोगेषु तस्मिन् काले विवर्जयेत् | अरिष्टासवमैरेयान् सोपदंशांस्तु युक्तितः ||५३|| पिबेत् प्रावृषि जीर्णांस्तु रात्रौ तानपि वर्जयेत् | निरूहैर्बस्तिभिश्चान्यैस्तभाऽन्यैर्मारुतापहैः ||५४|| कुपितं शमयेद्वायुं वार्षिकं चाचरेद्विधिम् |५५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (55) · Śloka 56
ಋತಾವೃತೌ ಯ ಏತೇನ ವಿಧಿನಾ ವರ್ತತೇ ನರಃ ||೫೫|| ಘೋರಾನೃತುಕೃತಾನ್ ರೋಗಾನ್ನಾಪ್ನೋತಿ ಸ ಕದಾಚನ |೫೬|
ऋतावृतौ य एतेन विधिना वर्तते नरः ||५५|| घोरानृतुकृतान् रोगान्नाप्नोति स कदाचन |५६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (56) · Śloka 56
ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ದ್ವಾದಶಾಶನಪ್ರವಿಚಾರಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಃ | ತತ್ರ ಶೀತೋಷ್ಣಸ್ನಿಗ್ಧರೂಕ್ಷದ್ರವಶುಷ್ಕೈಕಕಾಲಿಕದ್ವಿಕಾಲಿಕೌಷಧಯುಕ್ತಮಾತ್ರಾಹೀನದೋಷಪ್ರಶಮನವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಾಃ ||೫೬||
अत ऊर्ध्वं द्वादशाशनप्रविचारान् वक्ष्यामः | तत्र शीतोष्णस्निग्धरूक्षद्रवशुष्कैककालिकद्विकालिकौषधयुक्तमात्राहीनदोषप्रशमनवृत्त्यर्थाः ||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (57) · Śloka 57
ತೃಷ್ಣೋಷ್ಣಮದದಾಹಾರ್ತಾನ್ ರಕ್ತಪಿತ್ತವಿಷಾತುರಾನ್ | ಮೂರ್ಚ್ಛಾರ್ತಾನ್ ಸ್ತ್ರೀಷು ಚ ಕ್ಷೀಣಾನ್ ಶೀತೈರನ್ನೈರುಪಾಚರೇತ್ ||೫೭||
तृष्णोष्णमददाहार्तान् रक्तपित्तविषातुरान् | मूर्च्छार्तान् स्त्रीषु च क्षीणान् शीतैरन्नैरुपाचरेत् ||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (58) · Śloka 58
ಕಫವಾತಾಮಯಾವಿಷ್ಟಾನ್ ವಿರಿಕ್ತಾನ್ ಸ್ನೇಹಪಾಯಿನಃ | ಅಕ್ಲಿನ್ನಕಾಯಾಂಶ್ಚ ನರಾನುಷ್ಣೈರನ್ನೈರುಪಾಚರೇತ್ ||೫೮||
कफवातामयाविष्टान् विरिक्तान् स्नेहपायिनः | अक्लिन्नकायांश्च नरानुष्णैरन्नैरुपाचरेत् ||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (59) · Śloka 59
ವಾತಿಕಾನ್ ರೂಕ್ಷದೇಹಾಂಶ್ಚ ವ್ಯವಾಯೋಪಹತಾಂಸ್ತಥಾ | ವ್ಯಾಯಾಮಿನಶ್ಚಾಪಿ ನರಾನ್ ಸ್ನಿಗ್ಧೈರನ್ನೈರುಪಾಚರೇತ್ ||೫೯||
वातिकान् रूक्षदेहांश्च व्यवायोपहतांस्तथा | व्यायामिनश्चापि नरान् स्निग्धैरन्नैरुपाचरेत् ||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (60) · Śloka 60
ಮೇದಸಾಽಭಿಪರೀತಾಂಸ್ತು ಸ್ನಿಗ್ಧಾನ್ಮೇಹಾತುರಾನಪಿ | ಕಫಾಭಿಪನ್ನದೇಹಾಂಶ್ಚ ರೂಕ್ಷೈರನ್ನೈರುಪಾಚರೇತ್ ||೬೦||
मेदसाऽभिपरीतांस्तु स्निग्धान्मेहातुरानपि | कफाभिपन्नदेहांश्च रूक्षैरन्नैरुपाचरेत् ||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (61) · Śloka 61
ಶುಷ್ಕದೇಹಾನ್ ಪಿಪಾಸಾರ್ತಾನ್ ದುರ್ಬಲಾನಪಿ ಚ ದ್ರವೈಃ |೬೧|
शुष्कदेहान् पिपासार्तान् दुर्बलानपि च द्रवैः |६१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (61) · Śloka 61
ಪ್ರಕ್ಲಿನ್ನಕಾಯಾನ್ ವ್ರಣಿನಃ ಶುಷ್ಕೈರ್ಮೇಹಿನ ಏವ ಚ ||೬೧||
प्रक्लिन्नकायान् व्रणिनः शुष्कैर्मेहिन एव च ||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (62) · Śloka 62
ಏಕಕಾಲಂ ಭವೇದ್ದೇಯೋ ದುರ್ಬಲಾಗ್ನಿವಿವೃದ್ಧಯೇ |೬೨|
एककालं भवेद्देयो दुर्बलाग्निविवृद्धये |६२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (62) · Śloka 62
ಸಮಾಗ್ನಯೇ ತಥಾಽಽಹಾರೋ ದ್ವಿಕಾಲಮಪಿ ಪೂಜಿತಃ ||೬೨||
समाग्नये तथाऽऽहारो द्विकालमपि पूजितः ||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (63) · Śloka 63
ಔಷಧದ್ವೇಷಿಣೇ ದೇಯಸ್ತಥೌಷಧಸಮಾಯುತಃ |೬೩|
औषधद्वेषिणे देयस्तथौषधसमायुतः |६३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (63) · Śloka 63
ಮನ್ದಾಗ್ನಯೇ ರೋಗಿಣೇ ಚ ಮಾತ್ರಾಹೀನಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ||೬೩||
मन्दाग्नये रोगिणे च मात्राहीनः प्रशस्यते ||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (64) · Śloka 64
ಯಥರ್ತುದತ್ತಸ್ತ್ವಾಹಾರೋ ದೋಷಪ್ರಶಮನಃ ಸ್ಮೃತಃ |೬೪|
यथर्तुदत्तस्त्वाहारो दोषप्रशमनः स्मृतः |६४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (64) · Śloka 64
ಅತಃ ಪರಂ ತು ಸ್ವಸ್ಥಾನಾಂ ವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಸರ್ವ ಏವ ಚ | ಪ್ರವಿಚಾರಾನಿಮಾನೇವಂ ದ್ವಾದಶಾತ್ರ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ||೬೪||
अतः परं तु स्वस्थानां वृत्त्यर्थं सर्व एव च | प्रविचारानिमानेवं द्वादशात्र प्रयोजयेत् ||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (65) · Śloka 65
ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ದಶೌಷಧಕಾಲಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಃ | ತತ್ರಾಭಕ್ತಂ ಪ್ರಾಗ್ಭಕ್ತಮಧೋಭಕ್ತಂ ಮಧ್ಯೇಭಕ್ತಮನ್ತರಾಭಕ್ತಂ ಸಭಕ್ತಂ ಸಾಮುದ್ಗಂ ಮುಹುರ್ಮುಹುರ್ಗ್ರಾಸಂ ಗ್ರಾಸಾನ್ತರಂ ಚೇತಿ ದಶೌಷಧಕಾಲಾಃ ||೬೫||
अत ऊर्ध्वं दशौषधकालान् वक्ष्यामः | तत्राभक्तं प्राग्भक्तमधोभक्तं मध्येभक्तमन्तराभक्तं सभक्तं सामुद्गं मुहुर्मुहुर्ग्रासं ग्रासान्तरं चेति दशौषधकालाः ||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (66) · Śloka 66
ತತ್ರಾಭಕ್ತಂ ತು ಯತ್ ಕೇವಲಮೇವೌಷಧಮುಪಯುಜ್ಯತೇ ||೬೬||
तत्राभक्तं तु यत् केवलमेवौषधमुपयुज्यते ||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (67) · Śloka 67
ವೀರ್ಯಾಧಿಕಂ ಭವತಿ ಭೇಷಜಮನ್ನಹೀನಂ ಹನ್ಯಾತ್ತಥಾಽಽಮಯಮಸಂಶಯಮಾಶು ಚೈವ | ತದ್ಬಾಲವೃದ್ಧವನಿತಾಮೃದವಸ್ತು ಪೀತ್ವಾ ಗ್ಲಾನಿಂ ಪರಾಂ ಸಮುಪಯಾನ್ತಿ ಬಲಕ್ಷಯಂ ಚ ||೬೭||
वीर्याधिकं भवति भेषजमन्नहीनं हन्यात्तथाऽऽमयमसंशयमाशु चैव | तद्बालवृद्धवनितामृदवस्तु पीत्वा ग्लानिं परां समुपयान्ति बलक्षयं च ||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (68) · Śloka 68
ಪ್ರಾಗ್ಭಕ್ತಂ ನಾಮ ಯತ್ ಪ್ರಾಗ್ಭಕ್ತಸ್ಯೋಪಯುಜ್ಯತೇ ||೬೮||
प्राग्भक्तं नाम यत् प्राग्भक्तस्योपयुज्यते ||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (69) · Śloka 69
ಶೀಘ್ರಂ ವಿಪಾಕಮುಪಯಾತಿ ಬಲಂ ನ ಹಿಂಸ್ಯಾದನ್ನಾವೃತಂ ನ ಚ ಮುಹುರ್ವದನಾನ್ನಿರೇತಿ | ಪ್ರಾಗ್ಭಕ್ತಸೇವಿತಮಥೌಷಧಮೇತದೇವ ದದ್ಯಾಚ್ಚ ವೃದ್ಧಶಿಶುಭೀರುಕೃಶಾಙ್ಗನಾಭ್ಯಃ ||೬೯||
शीघ्रं विपाकमुपयाति बलं न हिंस्यादन्नावृतं न च मुहुर्वदनान्निरेति | प्राग्भक्तसेवितमथौषधमेतदेव दद्याच्च वृद्धशिशुभीरुकृशाङ्गनाभ्यः ||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (70) · Śloka 70
ಅಧೋಭಕ್ತಂ ನಾಮ- ಯದಧೋ ಭಕ್ತಸ್ಯೇತಿ ||೭೦||
अधोभक्तं नाम- यदधो भक्तस्येति ||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (71) · Śloka 71
ಮಧ್ಯೇಭಕ್ತಂ ನಾಮ- ಯನ್ಮಧ್ಯೇ ಭಕ್ತಸ್ಯ ಪೀಯತೇ ||೭೧||
मध्येभक्तं नाम- यन्मध्ये भक्तस्य पीयते ||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (72) · Śloka 72
ಪೀತಂ ಯದನ್ನಮುಪಯುಜ್ಯ ತದೂರ್ಧ್ವಕಾಯೇ ಹನ್ಯಾದ್ಗದಾನ್ ಬಹುವಿಧಾಂಶ್ಚ ಬಲಂ ದದಾತಿ | ಮಧ್ಯೇ ತು ಪೀತಮಪಹನ್ತ್ಯವಿಸಾರಿಭಾವಾದ್ಯೇ ಮಧ್ಯದೇಹಮಭಿಭೂಯ ಭವನ್ತಿ ರೋಗಾಃ ||೭೨||
पीतं यदन्नमुपयुज्य तदूर्ध्वकाये हन्याद्गदान् बहुविधांश्च बलं ददाति | मध्ये तु पीतमपहन्त्यविसारिभावाद्ये मध्यदेहमभिभूय भवन्ति रोगाः ||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (73) · Śloka 73
ಅನ್ತರಾಭಕ್ತಂ ನಾಮ - ಯದನ್ತರಾ ಪೀಯತೇ ಪೂರ್ವಾಪರಯೋರ್ಭಕ್ತಯೋಃ ||೭೩||
अन्तराभक्तं नाम - यदन्तरा पीयते पूर्वापरयोर्भक्तयोः ||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (74) · Śloka 74
ಸಭಕ್ತಂ ನಾಮ - ಯತ್ ಸಹ ಭಕ್ತೇನ ||೭೪||
सभक्तं नाम - यत् सह भक्तेन ||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (75) · Śloka 75
ಪಥ್ಯಂ ಸಭಕ್ತಮಬಲಾಬಲಯೋರ್ಹಿ ನಿತ್ಯಂ ತದ್ದ್ವೇಷಿಣಾಮಪಿ ತಥಾ ಶಿಶುವೃದ್ಧಯೋಶ್ಚ | ಹೃದ್ಯಂ ಮನೋಬಲಕರಂ ತ್ವಥ ದೀಪನಂ ಚ ಪಥ್ಯಂ ಸದಾ ಭವತಿ ಚಾನ್ತರಭಕ್ತಕಂ ಯತ್ ||೭೫||
पथ्यं सभक्तमबलाबलयोर्हि नित्यं तद्द्वेषिणामपि तथा शिशुवृद्धयोश्च | हृद्यं मनोबलकरं त्वथ दीपनं च पथ्यं सदा भवति चान्तरभक्तकं यत् ||७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (76-77) · Śloka 77
ಸಾಮುದ್ಗಂ ನಾಮ - ಯದ್ಭಕ್ತಸ್ಯಾದಾವನ್ತೇ ಚ ಪೀಯತೇ ||೭೬|| ದೋಷೇ ದ್ವಿಧಾ ಪ್ರವಿಸೃತೇ ತು ಸಮುದ್ಗಸಞ್ಜ್ಞಮಾದ್ಯನ್ತಯೋರ್ಯದಶನಸ್ಯ ನಿಷೇವ್ಯತೇ ತು ||೭೭||
सामुद्गं नाम - यद्भक्तस्यादावन्ते च पीयते ||७६|| दोषे द्विधा प्रविसृते तु समुद्गसञ्ज्ञमाद्यन्तयोर्यदशनस्य निषेव्यते तु ||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (78-79) · Śloka 79
ಮುಹುರ್ಮುಹುರ್ನಾಮ - ಸಭಕ್ತಮಭಕ್ತಂ ವಾ ಯದೌಷಧಂ ಮುಹುರ್ಮುಹುರುಪಯುಜ್ಯತೇ ||೭೮|| ಶ್ವಾಸೇ ಮುಹುರ್ಮುಹುರತಿಪ್ರಸೃತೇ ಚ ಕಾಸೇ ಹಿಕ್ಕಾವಮೀಷು ಸ ವದನ್ತ್ಯುಪಯೋಜ್ಯಮೇತತ್ ||೭೯||
मुहुर्मुहुर्नाम - सभक्तमभक्तं वा यदौषधं मुहुर्मुहुरुपयुज्यते ||७८|| श्वासे मुहुर्मुहुरतिप्रसृते च कासे हिक्कावमीषु स वदन्त्युपयोज्यमेतत् ||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (80) · Śloka 80
ಗ್ರಾಸಂ ತು- ಯತ್ಪಿಣ್ಡವ್ಯಾಮಿಶ್ರಮ್ ||೮೦||
ग्रासं तु- यत्पिण्डव्यामिश्रम् ||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (81) · Śloka 81
ಗ್ರಾಸಾನ್ತರಂ ತು ಯದ್ಗ್ರಾಸಾನ್ತರೇಷು ||೮೧||
ग्रासान्तरं तु यद्ग्रासान्तरेषु ||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (82) · Śloka 82
ಗ್ರಾಸೇಷು ಚೂರ್ಣಮಬಲಾಗ್ನಿಷು ದೀಪನೀಯಂ ವಾಜೀಕರಾಣ್ಯಪಿ ತು ಯೋಜಯಿತುಂ ಯತೇತ | ಗ್ರಾಸಾನ್ತರೇಷು ವಿತರೇದ್ವಮನೀಯಧೂಮಾನ್ ಶ್ವಾಸಾದಿಷು ಪ್ರಥಿತದೃಷ್ಟಗುಣಾಂಶ್ಚ ಲೇಹಾನ್ ||೮೨||
ग्रासेषु चूर्णमबलाग्निषु दीपनीयं वाजीकराण्यपि तु योजयितुं यतेत | ग्रासान्तरेषु वितरेद्वमनीयधूमान् श्वासादिषु प्रथितदृष्टगुणांश्च लेहान् ||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (83) · Śloka 83
ಏವಮೇತೇ ದಶೌಷಧಕಾಲಾಃ ||೮೩||
एवमेते दशौषधकालाः ||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (84) · Śloka 84
ವಿಸೃಷ್ಟೇ ವಿಣ್ಮೂತ್ರೇ ವಿಶದಕರಣೇ ದೇಹೇ ಚ ಸುಲಘೌ ವಿಶುದ್ಧೇ ಚೋದ್ಗಾರೇ ಹೃದಿ ಸುವಿಮಲೇ ವಾತೇ ಚ ಸರತಿ | ತಥಾಽನ್ನಶ್ರದ್ಧಾಯಾಂ ಕ್ಲಮಪರಿಗಮೇ ಕುಕ್ಷೌ ಚ ಶಿಥಿಲೇ ಪ್ರದೇಯಸ್ತ್ವಾಹಾರೋ ಭವತಿ ಭಿಷಜಾಂ ಕಾಲಃ ಸ ತು ಮತಃ ||೮೪||
विसृष्टे विण्मूत्रे विशदकरणे देहे च सुलघौ विशुद्धे चोद्गारे हृदि सुविमले वाते च सरति | तथाऽन्नश्रद्धायां क्लमपरिगमे कुक्षौ च शिथिले प्रदेयस्त्वाहारो भवति भिषजां कालः स तु मतः ||८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 64
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ತನ್ತ್ರಭೂಷಣಾಧ್ಯಾಯೇಷು ಸ್ವಸ್ವವೃತ್ತಾಧ್ಯಾಯೋ ನಾಮ(ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ಚತುಃಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೬೪||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रे तन्त्रभूषणाध्यायेषु स्वस्ववृत्ताध्यायो नाम(द्वितीयोऽध्यायः, आदितः) चतुःषष्टितमोऽध्यायः ||६४||
🔊 Audio coming soon