Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ വാതാഭിഷ്യന്ദപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातो वाताभिष्यन्दप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
9. vātābhiṣyandapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 5
പുരാണസര്പിഷാ സ്നിഗ്ധൌ സ്യന്ദാധീമന്ഥപീഡിതൌ | സ്വേദയിത്വാ യഥാന്യായം സിരാമോക്ഷേണ യോജയേത് ||൩|| സമ്പാദയേദ്ബസ്തിഭിസ്തു സമ്യക് സ്നേഹവിരേചിതൌ | തര്പണൈഃ പുടപാകൈശ്ച ധൂമൈരാശ്ച്യോതനൈസ്തഥാ ||൪|| നസ്യസ്നേഹപരീഷേകൈഃ ശിരോബസ്തിഭിരേവ ച |൫|
View original
पुराणसर्पिषा स्निग्धौ स्यन्दाधीमन्थपीडितौ | स्वेदयित्वा यथान्यायं सिरामोक्षेण योजयेत् ||३|| सम्पादयेद्बस्तिभिस्तु सम्यक् स्नेहविरेचितौ | तर्पणैः पुटपाकैश्च धूमैराश्च्योतनैस्तथा ||४|| नस्यस्नेहपरीषेकैः शिरोबस्तिभिरेव च |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 7
വാതഘ്നാനൂപജലജമാംസാമ്ലക്വാഥസേചനൈഃ ||൫|| സ്നേഹൈശ്ചതുര്ഭിരുഷ്ണൈശ്ച തത്പീതാമ്ബരധാരണൈഃ | പയോഭിര്വേസവാരൈശ്ച സാല്വണൈഃ പായസൈസ്തഥാ ||൬|| ഭിഷക് സമ്പാദയേദേതാവുപനാഹൈശ്ച പൂജിതൈഃ |൭|
View original
वातघ्नानूपजलजमांसाम्लक्वाथसेचनैः ||५|| स्नेहैश्चतुर्भिरुष्णैश्च तत्पीताम्बरधारणैः | पयोभिर्वेसवारैश्च साल्वणैः पायसैस्तथा ||६|| भिषक् सम्पादयेदेतावुपनाहैश्च पूजितैः |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7) · Śloka 8
ഗ്രാമ്യാനൂപൌദകരസൈഃ സ്നിഗ്ധൈഃ ഫലരസാന്വിതൈഃ ||൭|| സുസംസ്കൃതൈഃ പയോഭിശ്ച തയോരാഹാര ഇഷ്യതേ |൮|
View original
ग्राम्यानूपौदकरसैः स्निग्धैः फलरसान्वितैः ||७|| सुसंस्कृतैः पयोभिश्च तयोराहार इष्यते |८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8-9) · Śloka 10
തഥാ ചോപരി ഭക്തസ്യ സര്പിഃപാനം(നേ)പ്രശസ്യതേ ||൮|| ത്രിഫലാക്വാഥസംസിദ്ധം കേവലം ജീര്ണമേവ വാ | സിദ്ധം വാതഹരൈഃ ക്ഷീരം പ്രഥമേന ഗണേന വാ ||൯|| സ്നേഹാസ്തൈലാദ്വിനാ സിദ്ധാ വാതഘ്നൈസ്തര്പണേ ഹിതാഃ |൧൦|
View original
तथा चोपरि भक्तस्य सर्पिःपानं(ने)प्रशस्यते ||८|| त्रिफलाक्वाथसंसिद्धं केवलं जीर्णमेव वा | सिद्धं वातहरैः क्षीरं प्रथमेन गणेन वा ||९|| स्नेहास्तैलाद्विना सिद्धा वातघ्नैस्तर्पणे हिताः |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (10) · Śloka 11
സ്നൈഹികഃ പുടപാകശ്ച ധൂമോ നസ്യം ച തദ്വിധമ് ||൧൦|| നസ്യാദിഷു സ്ഥിരാക്ഷീരമധുരൈസ്തൈലമിഷ്യതേ |൧൧|
View original
स्नैहिकः पुटपाकश्च धूमो नस्यं च तद्विधम् ||१०|| नस्यादिषु स्थिराक्षीरमधुरैस्तैलमिष्यते |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (11) · Śloka 12
ഏരണ്ഡപല്ലവേ മൂലേ ത്വചി വാऽऽജം പയഃ ശൃതമ് ||൧൧|| കണ്ടകാര്യാശ്ച മൂലേഷു സുഖോഷ്ണം സേചനേ ഹിതമ് |൧൨|
View original
एरण्डपल्लवे मूले त्वचि वाऽऽजं पयः शृतम् ||११|| कण्टकार्याश्च मूलेषु सुखोष्णं सेचने हितम् |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (12) · Śloka 13
സൈന്ധവോദീച്യയഷ്ട്യാഹ്വപിപ്പലീഭിഃ ശൃതം പയഃ ||൧൨|| ഹിതമര്ധോദകം സേകേ തഥാऽऽശ്ച്യോതനമേവ ച |൧൩|
View original
सैन्धवोदीच्ययष्ट्याह्वपिप्पलीभिः शृतं पयः ||१२|| हितमर्धोदकं सेके तथाऽऽश्च्योतनमेव च |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (13) · Śloka 14
ഹീബേരവക്രമഞ്ജിഷ്ഠോദുമ്ബരത്വക്ഷു സാധിതമ് ||൧൩|| സാമ്ഭശ്ഛാഗം പയോ വാऽപി ശൂലാശ്ച്യോതനമുത്തമമ് |൧൪|
View original
हीबेरवक्रमञ्जिष्ठोदुम्बरत्वक्षु साधितम् ||१३|| साम्भश्छागं पयो वाऽपि शूलाश्च्योतनमुत्तमम् |१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (14) · Śloka 15
മധുകം രജനീം പഥ്യാം ദേവദാരും ച പേഷയേത് ||൧൪|| ആജേന പയസാ ശ്രേഷ്ഠമഭിഷ്യന്ദേ തദഞ്ജനമ് |൧൫|
View original
मधुकं रजनीं पथ्यां देवदारुं च पेषयेत् ||१४|| आजेन पयसा श्रेष्ठमभिष्यन्दे तदञ्जनम् |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (15) · Śloka 16
ഗൈരികം സൈന്ധവം കൃഷ്ണാം നാഗരം ച യഥോത്തരമ് ||൧൫|| ദ്വിഗുണം പിഷ്ടമദ്ഭിസ്തു ഗുടികാഞ്ജനമിഷ്യതേ |൧൬|
View original
गैरिकं सैन्धवं कृष्णां नागरं च यथोत्तरम् ||१५|| द्विगुणं पिष्टमद्भिस्तु गुटिकाञ्जनमिष्यते |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
സ്നേഹാഞ്ജനം ഹിതം ചാത്ര വക്ഷ്യതേ തദ്യഥാവിധി ||൧൬||
View original
स्नेहाञ्जनं हितं चात्र वक्ष्यते तद्यथाविधि ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (17) · Śloka 17
രോഗോ യശ്ചാന്യതോവാതോ യശ്ച മാരുതപര്യയഃ | അനേനൈവ വിധാനേന ഭിഷക് താവപി സാധയേത് ||൧൭||
View original
रोगो यश्चान्यतोवातो यश्च मारुतपर्ययः | अनेनैव विधानेन भिषक् तावपि साधयेत् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (18-19) · Śloka 20
പൂര്വഭക്തം ഹിതം സര്പിഃ ക്ഷീരം വാऽപ്യഥ ഭോജനേ | വൃക്ഷാദന്യാം കപിത്ഥേ ച പഞ്ചമൂലേ മഹത്യപി ||൧൮|| സക്ഷീരം കര്കടരസേ സിദ്ധം ചാത്ര ഘൃതം പിബേത് | സിദ്ധം വാ ഹിതമത്രാഹുഃ പത്തൂരാര്തഗലഗ്നികൈഃ ||൧൯|| സക്ഷീരം മേഷശൃങ്ഗ്യാ വാ സര്പിര്വീരതരേണ വാ |൨൦|
View original
पूर्वभक्तं हितं सर्पिः क्षीरं वाऽप्यथ भोजने | वृक्षादन्यां कपित्थे च पञ्चमूले महत्यपि ||१८|| सक्षीरं कर्कटरसे सिद्धं चात्र घृतं पिबेत् | सिद्धं वा हितमत्राहुः पत्तूरार्तगलग्निकैः ||१९|| सक्षीरं मेषशृङ्ग्या वा सर्पिर्वीरतरेण वा |२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (20-24) · Śloka 24
സൈന്ധവം ദാരു ശുണ്ഠീ ച മാതുലുങ്ഗരസോ ഘൃതമ് ||൨൦|| സ്തന്യോദകാഭ്യാം കര്തവ്യം ശുഷ്കപാകേ തദഞ്ജനമ് | പൂജിതം സര്പിഷശ്ചാത്ര പാനമക്ഷ്ണോശ്ച തര്പണമ് ||൨൧|| ഘൃതേന ജീവനീയേന നസ്യം തൈലേന ചാണുനാ | പരിഷേകേ ഹിതം ചാത്ര പയഃ ശീതം സസൈന്ധവമ് ||൨൨|| രജനീദാരുസിദ്ധം വാ സൈന്ധവേന സമായുതമ് | സര്പിര്യുതം സ്തന്യഘൃഷ്ടമഞ്ജനം വാ മഹൌഷധമ് ||൨൩|| വസാ വാऽऽനൂപജലജാ സൈന്ധവേന സമായുതാ | നാഗരോന്മിശ്രിതാ കിഞ്ചിച്ഛുഷ്കപാകേ തദഞ്ജനമ് ||൨൪||
View original
सैन्धवं दारु शुण्ठी च मातुलुङ्गरसो घृतम् ||२०|| स्तन्योदकाभ्यां कर्तव्यं शुष्कपाके तदञ्जनम् | पूजितं सर्पिषश्चात्र पानमक्ष्णोश्च तर्पणम् ||२१|| घृतेन जीवनीयेन नस्यं तैलेन चाणुना | परिषेके हितं चात्र पयः शीतं ससैन्धवम् ||२२|| रजनीदारुसिद्धं वा सैन्धवेन समायुतम् | सर्पिर्युतं स्तन्यघृष्टमञ्जनं वा महौषधम् ||२३|| वसा वाऽऽनूपजलजा सैन्धवेन समायुता | नागरोन्मिश्रिता किञ्चिच्छुष्कपाके तदञ्जनम् ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (25) · Śloka 25
പവനപ്രഭവാ രോഗാ യേ കേചിദ്ദൃഷ്ടിനാശനാഃ | ബീജേനാനേന മതിമാന് തേഷു കര്മ പ്രയോജയേത് ||൨൫||
View original
पवनप्रभवा रोगा ये केचिद्दृष्टिनाशनाः | बीजेनानेन मतिमान् तेषु कर्म प्रयोजयेत् ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 9
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ ശാലാക്യതന്ത്രേ വാതാഭിഷ്യന്ദപ്രതിഷേധോ നാമ നവമോऽധ്യായഃ ||൯||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे वाताभिष्यन्दप्रतिषेधो नाम नवमोऽध्यायः ||९||
🔊 Audio coming soon