Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

10. pittābhiṣyandapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

അഥാതഃ പിത്താഭിഷ്യന്ദപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||

View original

अथातः पित्ताभिष्यन्दप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

പിത്തസ്യന്ദേ പൈത്തികേ ചാധിമന്ഥേ രക്താസ്രാവഃ സ്രംസനം ചാപി കാര്യമ് | അക്ഷ്ണോഃ സേകാലേപനസ്യാഞ്ജനാനി പൈത്തേ ച സ്യാദ്യദ്വിസര്പേ വിധാനമ് ||൩||

View original

पित्तस्यन्दे पैत्तिके चाधिमन्थे रक्तास्रावः स्रंसनं चापि कार्यम् | अक्ष्णोः सेकालेपनस्याञ्जनानि पैत्ते च स्याद्यद्विसर्पे विधानम् ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 6

ഗുന്ദ്രാം ശാലിം ശൈവലം ശൈലഭേദം ദാര്വീമേലാമുത്പലം രോധ്രമഭ്രമ് | പദ്മാത്പത്രം ശര്കരാ ദര്ഭമിക്ഷും താലം രോധ്രം വേതസം പദ്മകം ച ||൪|| ദ്രാക്ഷാം ക്ഷൌദ്രം ചന്ദനം യഷ്ടികാഹ്വം യോഷിത്ക്ഷീരം രാത്ര്യനന്തേ ച പിഷ്ട്വാ | സര്പിഃസിദ്ധം തര്പണേ സേകനസ്യേ ശസ്തം ക്ഷീരം സിദ്ധമേതേഷു ചാജമ് ||൫|| യോജ്യോ വര്ഗോ വ്യസ്ത ഏഷോऽന്യഥാ വാ സമ്യങ്നസ്യേऽഷ്ടാര്ധസങ്ഖ്യേऽപി നിത്യമ് |൬|

View original

गुन्द्रां शालिं शैवलं शैलभेदं दार्वीमेलामुत्पलं रोध्रमभ्रम् | पद्मात्पत्रं शर्करा दर्भमिक्षुं तालं रोध्रं वेतसं पद्मकं च ||४|| द्राक्षां क्षौद्रं चन्दनं यष्टिकाह्वं योषित्क्षीरं रात्र्यनन्ते च पिष्ट्वा | सर्पिःसिद्धं तर्पणे सेकनस्ये शस्तं क्षीरं सिद्धमेतेषु चाजम् ||५|| योज्यो वर्गो व्यस्त एषोऽन्यथा वा सम्यङ्नस्येऽष्टार्धसङ्ख्येऽपि नित्यम् |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (6) · Śloka 6

ക്രിയാഃ സര്വാ പിത്തഹര്യഃ പ്രശസ്താസ്ത്ര്യഹാച്ചോര്ധ്വം ക്ഷീരസര്പിശ്ച നസ്യമ് ||൬||

View original

क्रियाः सर्वा पित्तहर्यः प्रशस्तास्त्र्यहाच्चोर्ध्वं क्षीरसर्पिश्च नस्यम् ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

പാലാശം സ്യാച്ഛോണിതം ചാഞ്ജനാര്ഥേ ശല്ലക്യാ വാ ശര്കരാക്ഷൌദ്രയുക്തമ് |൭|

View original

पालाशं स्याच्छोणितं चाञ्जनार्थे शल्लक्या वा शर्कराक्षौद्रयुक्तम् |७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

രസക്രിയാം ശര്കരാക്ഷൌദ്രയുക്താം പാലിന്ദ്യാം വാ മധുകേ വാऽപി കുര്യാത് ||൭||

View original

रसक्रियां शर्कराक्षौद्रयुक्तां पालिन्द्यां वा मधुके वाऽपि कुर्यात् ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

മുസ്താ ഫേനഃ സാഗരസ്യോത്പലം ച കൃമിഘ്നൈലാധാത്രിബീജാദ്രസശ്ച |൮|

View original

मुस्ता फेनः सागरस्योत्पलं च कृमिघ्नैलाधात्रिबीजाद्रसश्च |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (8) · Śloka 8

താലീശൈലാഗൈരികോശീരശങ്ഖൈരേവം യുഞ്ജ്യാദഞ്ജനം സ്തന്യപിഷ്ടൈഃ ||൮||

View original

तालीशैलागैरिकोशीरशङ्खैरेवं युञ्ज्यादञ्जनं स्तन्यपिष्टैः ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (9) · Śloka 9

ചൂര്ണം കുര്യാദഞ്ജനാര്ഥേ രസോ വാ സ്തന്യോപേതോ ധാതകീസ്യന്ദനാഭ്യാമ് |൯|

View original

चूर्णं कुर्यादञ्जनार्थे रसो वा स्तन्योपेतो धातकीस्यन्दनाभ्याम् |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (9) · Śloka 9

യോഷിത്സ്തന്യം ശാതകുമ്ഭം വിഘൃഷ്ടം ക്ഷൌദ്രോപേതം കൈംശുകം ചാപി പുഷ്പമ് ||൯||

View original

योषित्स्तन्यं शातकुम्भं विघृष्टं क्षौद्रोपेतं कैंशुकं चापि पुष्पम् ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (10) · Śloka 10

രോധ്രം ദ്രാക്ഷാം ശര്കരാമുത്പലം ച നാര്യാഃ ക്ഷീരേ യഷ്ടികാഹ്വം വചാം ച | പിഷ്ട്വാ ക്ഷീരേ വര്ണകസ്യ ത്വചം ച തോയോന്മിശ്രേ ചന്ദനോദുമ്ബരേ ച ||൧൦||

View original

रोध्रं द्राक्षां शर्करामुत्पलं च नार्याः क्षीरे यष्टिकाह्वं वचां च | पिष्ट्वा क्षीरे वर्णकस्य त्वचं च तोयोन्मिश्रे चन्दनोदुम्बरे च ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (11-12) · Śloka 12

കാര്യഃ ഫേനഃ സാഗരസ്യാഞ്ജനാര്ഥേ നാരീസ്തന്യേ മാക്ഷികേ ചാപി ഘൃഷ്ടഃ | യോഷിത്സ്തന്യേ സ്ഥാപിതം യഷ്ടികാഹ്വം രോധ്രം ദ്രാക്ഷാം ശര്കരാമുത്പലം ച ||൧൧|| ക്ഷൌമാബദ്ധം പഥ്യമാശ്ച്യോതനേ വാ സര്പിര്ഘൃഷ്ടം യഷ്ടികാഹ്വം സരോധ്രമ് | തോയോന്മിശ്രാഃ കാശ്മരീധാത്രിപഥ്യാസ്തദ്വച്ചാഹുഃ കട്ഫലം ചാമ്ബുനൈവ ||൧൨||

View original

कार्यः फेनः सागरस्याञ्जनार्थे नारीस्तन्ये माक्षिके चापि घृष्टः | योषित्स्तन्ये स्थापितं यष्टिकाह्वं रोध्रं द्राक्षां शर्करामुत्पलं च ||११|| क्षौमाबद्धं पथ्यमाश्च्योतने वा सर्पिर्घृष्टं यष्टिकाह्वं सरोध्रम् | तोयोन्मिश्राः काश्मरीधात्रिपथ्यास्तद्वच्चाहुः कट्फलं चाम्बुनैव ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (13) · Śloka 13

ഏഷോऽമ്ലാഖ്യേऽനുക്രമശ്ചാപി ശുക്തൌ കാര്യഃ സര്വഃ സ്യാത്സിരാമോക്ഷവര്ജ്യഃ ||൧൩||

View original

एषोऽम्लाख्येऽनुक्रमश्चापि शुक्तौ कार्यः सर्वः स्यात्सिरामोक्षवर्ज्यः ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (14) · Śloka 14

സര്പിഃ പേയം ത്രൈഫലം തൈല്വകം വാ പേയം വാ സ്യാത് കേവലം യത് പുരാണമ് |൧൪|

View original

सर्पिः पेयं त्रैफलं तैल्वकं वा पेयं वा स्यात् केवलं यत् पुराणम् |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (14) · Śloka 14

ദോഷേऽധസ്താച്ഛുക്തികായാമപാസ്തേ ശീതൈര്ദ്രവ്യൈരഞ്ജനം കാര്യമാശു ||൧൪||

View original

दोषेऽधस्ताच्छुक्तिकायामपास्ते शीतैर्द्रव्यैरञ्जनं कार्यमाशु ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (15) · Śloka 15

വൈദൂര്യം യത് സ്ഫാടികം വൈദ്രുമം ച മൌക്തം ശാങ്ഖം രാജതം ശാതകുമ്ഭമ് | ചൂര്ണം സൂക്ഷ്മം ശര്കരാക്ഷൌദ്രയുക്തം ശുക്തിം ഹന്യാദഞ്ജനം ചൈതദാശു ||൧൫||

View original

वैदूर्यं यत् स्फाटिकं वैद्रुमं च मौक्तं शाङ्खं राजतं शातकुम्भम् | चूर्णं सूक्ष्मं शर्कराक्षौद्रयुक्तं शुक्तिं हन्यादञ्जनं चैतदाशु ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (16) · Śloka 16

യുഞ്ജ്യാത് സര്പിര്ധൂമദര്ശീ നരസ്തു ശേഷം കുര്യാദ്രക്തപിത്തേ വിധാനമ് | യച്ചൈവാന്യത് പിത്തഹൃച്ചാപി സര്വം യദ്വീസര്പേ പൈത്തികേ വൈ വിധാനമ് ||൧൬||

View original

युञ्ज्यात् सर्पिर्धूमदर्शी नरस्तु शेषं कुर्याद्रक्तपित्ते विधानम् | यच्चैवान्यत् पित्तहृच्चापि सर्वं यद्वीसर्पे पैत्तिके वै विधानम् ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 10

ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ ശാലാക്യതന്ത്രേ പിത്താഭിഷ്യന്ദപ്രതിഷേധോ നാമ ദശമോऽധ്യായഃ ||൧൦||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे पित्ताभिष्यन्दप्रतिषेधो नाम दशमोऽध्यायः ||१०||

🔊 Audio coming soon