Adhikarana jvaracikitsitAdhyAyaH (2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਜ੍ਵਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ)|੨|
अथातो ज्वरचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvarasaMprAptiHla~gghanakAraNam la~gghanAvasthA (1-2) · Śloka 2
ਆਮਾਸ਼ਯਸ੍ਥੋ ਹਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਂ ਸਾਮੋ ਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ ਪਿਧਾਯ ਯਤ੍| ਵਿਦਧਾਤਿ ਜ੍ਵਰਂ ਦੋਸਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਲਙ੍ਘਨਮ੍||੧|| ਪ੍ਰਾਗੂਪੇਸੁ ਜ੍ਵਰਾਦੌ ਵਾ, ਬਲਂ ਯਤ੍ਨੇਨ ਪਾਲਯਨ੍| ਬਲਾਧਿਸ੍ਠਾਨਮਾਰੋਗ੍ਯਮਾਰੋਗ੍ਯਾਰ੍ਥਃ ਕ੍ਰਿਯਾਕ੍ਰਮਃ||੨||
आमाशयस्थो हत्वाऽग्निं सामो मार्गान् पिधाय यत्| विदधाति ज्वरं दोषस्तस्मात्कुर्वीत लङ्घनम्||१|| प्रागूपेषु ज्वरादौ वा, बलं यत्नेन पालयन्| बलाधिष्ठानमारोग्यमारोग्यार्थः क्रियाक्रमः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana la~gghanaPalam (3) · Śloka 3
ਲਙ੍ਘਨੈਃ ਕ੍ਸਪਿਤੇ ਦੋਸੇ ਦੀਪ੍ਤੇਗ੍ਨੌ ਲਾਘਵੇ ਸਤਿ| ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਕ੍ਸੁਤ੍ਤਡ੍ ਰੁਚਿਃ ਪਕ੍ਤਿਰ੍ਬਲਮੋਜਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ||੩||
लङ्घनैः क्षपिते दोषे दीप्तेऽग्नौ लाघवे सति| स्वास्थ्यं क्षुत्तृड् रुचिः पक्तिर्बलमोजश्च जायते||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvaravisheShe vamanam (4-5) · Śloka 5
ਤਤ੍ਰੋਤ੍ਕਸ੍ਟੇ ਸਮੁਤ੍ਕ੍ਲਿਸ੍ਟੇ ਕਫਪ੍ਰਾਯੇ ਚਲੇ ਮਲੇ| ਸਹਲ੍ਲਾਸਪ੍ਰਸੇਕਾਨ੍ਨਦ੍ਵੇਸਕਾਸਵਿਸੂਚਿਕੇ||੪|| ਸਦ੍ਯੋਭੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਞ੍ਜਾਤੇ ਜ੍ਵਰੇ ਸਾਮੇ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| ਵਮਨਂ ਵਮਨਾਰ੍ਹਸ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਤਂ|੫|
तत्रोत्कृष्टे समुत्क्लिष्टे कफप्राये चले मले| सहृल्लासप्रसेकान्नद्वेषकासविषूचिके||४|| सद्योभुक्तस्य सञ्जाते ज्वरे सामे विशेषतः| वमनं वमनार्हस्य शस्तं|५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anyathAvamane doShaH (5-6) · Śloka 6
| ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਦਨ੍ਯਥਾ||੫|| ਸ਼੍ਵਾਸਾਤੀਸਾਰਸਮ੍ਮੋਹਹਦ੍ਗੋਗਵਿਸਮਜ੍ਵਰਾਨ੍| |੬|
| कुर्यात्तदन्यथा||५|| श्वासातीसारसम्मोहहृद्गोगविषमज्वरान्| |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vamanayogAH (6-8) · Śloka 8
| ਪਿਪ੍ਪ੍ਪਲੀਭਿਰ੍ਯੁਤਾਨ੍ ਗਾਲਾਨ੍ ਕਲਿਙ੍ਗੈਰ੍ਮਧੁਕੇਨ ਵਾ||੬|| ਉਸ੍ਣਾਮ੍ਭਸਾ ਸਮਧੁਨਾ ਪਿਬੇਤ੍ਸਲਵਣੇਨ ਵਾ| ਪਟੋਲਨਿਮ੍ਬਕਰ੍ਕੋਟਵੇਤ੍ਰਪਤ੍ਰੋਦਕੇਨ ਵਾ||੭|| ਤਰ੍ਪਣੇਨ ਰਸੇਨੇਕ੍ਸੋਰ੍ਮਦ੍ਯੈਃ ਕਲ੍ਪੋਦਿਤਾਨਿ ਵ| ਵਮਨਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਬਲਕਾਲਵਿਭਾਗਵਿਤ੍||੮||
| पिप्प्पलीभिर्युतान् गालान् कलिङ्गैर्मधुकेन वा||६|| उष्णाम्भसा समधुना पिबेत्सलवणेन वा| पटोलनिम्बकर्कोटवेत्रपत्रोदकेन वा||७|| तर्पणेन रसेनेक्षोर्मद्यैः कल्पोदितानि व| वमनानि प्रयुञ्जीत बलकालविभागवित्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annavarjanam (9) · Śloka 9
ਕਤੇਕਤੇ ਵਾ ਵਮਨੇ ਜ੍ਵਰੀ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸ਼ੋਸਣਮ੍| ਦੋਸਾਣਾਂ ਸਮੁਦੀਰ੍ਣਾਨਾਂ ਪਾਚਨਾਯ ਸ਼ਮਾਯ ਚ||੯||
कृतेऽकृते वा वमने ज्वरी कुर्याद्विशोषणम्| दोषाणां समुदीर्णानां पाचनाय शमाय च||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annavarjane yuktiH (10) · Śloka 10
ਦੋਸੇਣ ਭਸ੍ਮਨੇਵਾਗ੍ਨੌ ਛਨ੍ਨੇਨ੍ਨਂ ਨ ਵਿਪਚ੍ਯਤੇ| ਤਸ੍ਮਾਦਾਦੋਸਪਚਨਾਜ੍ਜ੍ਵਰਿਤਾਨੁਪਵਾਸਯੇਤ੍||੧੦||
दोषेण भस्मनेवाग्नौ छन्नेऽन्नं न विपच्यते| तस्मादादोषपचनाज्ज्वरितानुपवासयेत्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udakavarjanam uShNAmbudoShAH shItAmbudoShAH (11-13) · Śloka 13
ਤਸ੍ਣਗਲ੍ਪਾਲ੍ਪਮੁਸ੍ਣਮ੍ਬੁ ਪਿਬੇਦ੍ਵਾਤਕਫਜ੍ਵਰੇ| ਤਤ੍ਕਫਂ ਵਿਲਯਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਣਾਮਾਸ਼ੁ ਨਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍||੧੧|| ਉਦੀਰ੍ਯ ਚਾਗ੍ਨਿਂ ਸ੍ਤ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਮਦੂਕਤ੍ਯ ਵਿਸ਼ੋਧਯੇਤ੍| ਲੀਨਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਸ੍ਵੇਦਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰਾਨੁਲੋਮਨਮ੍||੧੨|| ਨਿਦ੍ਰਾਜਾਡ੍ਯਾਰੁਚਿਹਰਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਮਵਲਮ੍ਬਨਮ੍| ਵਿਪਰੀਤਮਤਃ ਸ਼ੀਤਂ ਦੋਸਸਙ੍ਗ਼ਾਤਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍||੧੩||
तृष्णगल्पाल्पमुष्णम्बु पिबेद्वातकफज्वरे| तत्कफं विलयं नीत्वा तृष्णामाशु निवर्तयेत्||११|| उदीर्य चाग्निं स्त्रोतांसि मृदूकृत्य विशोधयेत्| लीनपित्तानिलस्वेदशकृन्मूत्रानुलोमनम्||१२|| निद्राजाड्यारुचिहरं प्राणानामवलम्बनम्| विपरीतमतः शीतं दोषसङ्ग़ातवर्द्धनम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana javaravisheShe uShNAmbuniShedhaH (14-15) · Śloka 15
ਉਸ੍ਣਮੇਵਂਗੁਣਤ੍ਵੇਪਿ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਨ੍ਨੈਕਾਨ੍ਤਪਿਤ੍ਤਲੇ| ਉਦ੍ਰਿਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਦਵਥੁਦਾਹਮੋਹਾਤਿਸਾਰਿਣਿ||੧੪|| ਵਿਸਮਦ੍ਯੋਤ੍ਥਿਤੇ ਗ੍ਰੀਸ੍ਮੇ ਕ੍ਸਤਕ੍ਸੀਣੇਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤਿਨਿ| |੧੫|
उष्णमेवंगुणत्वेऽपि युञ्ज्यान्नैकान्तपित्तले| उद्रिक्तपित्ते दवथुदाहमोहातिसारिणि||१४|| विषमद्योत्थिते ग्रीष्मे क्षतक्षीणेऽस्रपित्तिनि| |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana niShiddhoShNodakAnAM ShaDa~ggAdishrutaM shItodakam (15-16) · Śloka 16
| ਘਨਚਨ੍ਦਨਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਮ੍ਬੁਪਰ੍ਪਟੋਸ਼ੀਰਸਾਧਿਤਮ੍||੧੫|| ਸ਼ੀਤਂ ਤੇਭ੍ਯੋ ਹਿਤਂ ਤੋਯਂ ਪਾਚਨਂ ਤਡ੍ਜ੍ਵਰਾਪਹਮ੍| |੧੬|
| घनचन्दनशुण्ठ्यम्बुपर्पटोशीरसाधितम्||१५|| शीतं तेभ्यो हितं तोयं पाचनं तृड्ज्वरापहम्| |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvare pittavirUddhaniShedhaH (16-17) · Śloka 17
| ਊਸ੍ਮਾ ਪਿਤ੍ਤਾਦਤੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਜ੍ਵਰੋ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੂਸ੍ਮਣਾ ਵਿਨਾ||੧੬|| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਿਤ੍ਤਵਿਰੁਦ੍ਧਾਨਿ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ ਪਿਤ੍ਤਾਧਿਕੇਧਿਕਮ੍| |੧੭|
| ऊष्मा पित्तादृते नास्ति ज्वरो नास्त्यूष्मणा विना||१६|| तस्मात्पित्तविरुद्धानि त्यजेत् पित्ताधिकेऽधिकम्| |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvare snAnAdiniShedhaH (17) · Śloka 17
| ਸ੍ਨਾਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗਪ੍ਰਦੇਹਾਂਸ਼੍ਚ ਪਰਿਸ਼ੇਸਂ ਚ ਲਙ੍ਘਨਮ੍||੧੭||
| स्नानाभ्यङ्गप्रदेहांश्च परिशेषं च लङ्घनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana niShedhe yuktiH (18-19) · Śloka 19
ਅਜੀਰ੍ਣ ਇਵ ਸ਼ੂਲਘ੍ਨਂ ਸਾਮੇ ਤੀਵ੍ਰਰੁਜਿ ਜ੍ਵਰੇ| ਨ ਪਿਬੇਦੌਸਧਂ ਤਦ੍ਧਿ ਭੂਯ ਏਵਾਮਮਾਵਹੇਤ੍||੧੮|| ਆਮਾਭਿਭੂਤਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਕ੍ਸੀਰਂ ਵਿਸਮਹੇਰਿਵ| |੧੯|
अजीर्ण इव शूलघ्नं सामे तीव्ररुजि ज्वरे| न पिबेदौषधं तद्धि भूय एवाममावहेत्||१८|| आमाभिभूतकोष्ठस्य क्षीरं विषमहेरिव| |१९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvaravisheShe svedaH svedaguNAH (19-20) · Śloka 20
| ਸੋਦਰ੍ਦਪੀਨਸਸ਼੍ਵਾਸੇ ਜਙ੍ਘਾਪਰ੍ਵਾਸ੍ਥਿਸ਼ੂਲਿਨਿ||੧੯|| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤ੍ਮਕੇ ਸ੍ਵੇਦਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਃ, ਸ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇਤ੍| ਸ੍ਵੇਦਮੂਤ੍ਰਸ਼ਕਦ੍ਵਾਤਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਦਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਪਾਟਵਮ੍||੨੦||
| सोदर्दपीनसश्वासे जङ्घापर्वास्थिशूलिनि||१९|| वातश्लेष्मात्मके स्वेदः प्रशस्तः, स प्रवर्तयेत्| स्वेदमूत्रशकृद्वातान् कुर्यादग्नेश्च पाटवम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snehoktAcAravidhipAlanam (21) · Śloka 21
ਸ੍ਨੇਹੋਕ੍ਤਮਾਚਾਰਵਿਧਿਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ਼੍ਚਾਨੁਪਲਯੇਤ੍| |੨੧|
स्नेहोक्तमाचारविधिं सर्वशश्चानुपलयेत्| |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana la~gghanAdInAM prayogakAlaH (21-22) · Śloka 22
| ਲਙ੍ਘਨਂ ਸ੍ਵੇਦਨਂ ਕਾਲੋ ਯਵਾਗ੍ਵਸ੍ਤਿਕ੍ਤਕੋ ਰਸਃ||੨੧|| ਮਲਾਨਾਂ ਪਾਚਨਾਨਿ ਸ੍ਯੁਰ੍ਯਥਾਵਸ੍ਥਂ ਕ੍ਰਮੇਣ ਵਾ| |੨੨|
| लङ्घनं स्वेदनं कालो यवाग्वस्तिक्तको रसः||२१|| मलानां पाचनानि स्युर्यथावस्थं क्रमेण वा| |२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvaraviSheSe la~gghananiShedhaH (22-23) · Śloka 23
| ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਾਤਕ੍ਸਯਾਗਨ੍ਤੁਜੀਰ੍ਣਜ੍ਵਰਿਸੁ ਲਙ੍ਗ਼ਨਮ੍||੨੨|| ਨੇਸ੍ਯਤੇ| |੨੩|
| शुद्धवातक्षयागन्तुजीर्णज्वरिषु लङ्ग़नम्||२२|| नेष्यते| |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra bRuMhaNarUpaM shamanam (23) · Śloka 23
ਤੇਸੁ ਹਿ ਹਿਤਂ ਸ਼ਮਨਂ ਯਨ੍ਨ ਕਰ੍ਸ਼ਨਮ੍| |੨੩|
तेषु हि हितं शमनं यन्न कर्शनम्| |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ala~gghitalakShaNam (23-24) · Śloka 24
| ਤਤ੍ਰ ਸਾਮਜ੍ਵਰਾਕਤ੍ਯਾ ਜਾਨੀਯਾਦਵਿਸ਼ੋਸਿਤਮ੍||੨੩|| ਦ੍ਵਿਵਿਧੋਪਕ੍ਰਮਜ੍ਞਾਨਮਵੇਕ੍ਸੇਤ ਚ ਲਙ੍ਘਨੇ| |੨੪|
| तत्र सामज्वराकृत्या जानीयादविशोषितम्||२३|| द्विविधोपक्रमज्ञानमवेक्षेत च लङ्घने| |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana peyopacAraH peyopacAraPalam (24-26) · Śloka 26
| ਯੁਕ੍ਤਂ ਲਙ੍ਘਿਤਲਿਙ੍ਗੈਸ੍ਤੁ ਤਂ ਪੇਯਾਭਿਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੨੪|| ਯਥਾਸ੍ਵੌਸਧਸਿਦ੍ਧਾਭਿਰ੍ਮਣ੍ਡਪੂਰ੍ਵਾਭਿਰਾਦਿਤਃ| ਸਡਹਂ ਵਾ ਮਦੁਤ੍ਵਂ ਵਾ ਜ੍ਵਰੋ ਯਾਵਦਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍||੨੫|| ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਰ੍ਦੀਪ੍ਯਤੇ ਤਾਭਿਃ ਸਮਿਦ੍ਭਿਰਿਵ ਪਾਵਕਃ| |੨੬|
| युक्तं लङ्घितलिङ्गैस्तु तं पेयाभिरुपाचरेत्||२४|| यथास्वौषधसिद्धाभिर्मण्डपूर्वाभिरादितः| षडहं वा मृदुत्वं वा ज्वरो यावदवाप्नुयात्||२५|| तस्याग्निर्दीप्यते ताभिः समिद्भिरिव पावकः| |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lAjapeyA prathamaM yojyA amlArthinaH peyA (26-27) · Śloka 27
| ਪ੍ਰਾਗ੍ਲਾਜਪੇਯਾਂ ਸੁਜਰਾਂ ਸਸ਼ੁਣ੍ਠੀਧਾਨ੍ਯਪਿਪ੍ਪਲੀਮ੍||੨੬|| ਸਸੈਨ੍ਧਵਾਂ, ਤਥਾਮ੍ਲਾਰ੍ਥੀ ਤਾਂ ਪਿਬੇਤ੍ਸਹਦਾਡਿਮਾਮ੍| |੨੭|
| प्राग्लाजपेयां सुजरां सशुण्ठीधान्यपिप्पलीम्||२६|| ससैन्धवां, तथाऽम्लार्थी तां पिबेत्सहदाडिमाम्| |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shithilamalapittottarayo peyA (27) · Śloka 27
| ਸਸ੍ਟਵਿਡ੍ ਬਹੁਪਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਸਸ਼ੁਣ੍ਠੀਮਾਕ੍ਸਿਕਾਂ ਹਿਮਾਮ੍||੨੭||
| सृष्टविड् बहुपित्तो वा सशुण्ठीमाक्षिकां हिमाम्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bastyAdishUlinaH (28) · Śloka 28
ਬਸ੍ਤਿਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ਿਰਃਸ਼ੂਲੀ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਗੋਕ੍ਸੁਰਸਾਧਿਤਾਮ੍| |੨੮|
बस्तिपार्श्वशिरःशूली व्याघ्रीगोक्षुरसाधिताम्| |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvarAtisAriNaH peyA (28-29) · Śloka 29
| ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਬਲਾਬਿਲ੍ਵਨਾਗਰੋਤ੍ਪਲਧਾਨ੍ਯਕੈਃ||੨੮|| ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਜ੍ਵਰਾਤਿਸਾਰ੍ਯਮ੍ਲਾਂ ਪੇਯਾਂ ਦੀਪਨਪਾਚਨੀਮ੍| |੨੯|
| पृश्निपर्णीबलाबिल्वनागरोत्पलधान्यकैः||२८|| सिद्धां ज्वरातिसार्यम्लां पेयां दीपनपाचनीम्| |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hidhmAdiyuktasya peyA (29) · Śloka 29
| ਹ੍ਰਸ੍ਵੇਨ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਹਿਕ੍ਕਾਰੁਕ੍ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਵਾਨ੍||੨੯||
| ह्रस्वेन पञ्चमूलेन हिक्कारुक्श्वासकासवान्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPArtasya peyA (30-31) · Śloka 31
ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਮਹਤਾ ਕਫਾਰ੍ਤੋ ਯਵਸਾਧਿਤਮ੍| ਵਿਬਦ੍ਧਵਰ੍ਛਾਃ ਸਯਵਾਂ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਮਲਕੈਃ ਕਤਾਮ੍||੩੦|| ਯਵਾਗੂਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਭਸ੍ਟਾਂ ਮਲਦੋਸਾਨੁਲੋਮਨੀਮ੍| |੩੧|
पञ्चमूलेन महता कफार्तो यवसाधितम्| विबद्धवर्छाः सयवां पिप्पल्यामलकैः कृताम्||३०|| यवागूं सर्पिषा भृष्टां मलदोषानुलोमनीम्| |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vibaddhashUlayuktasya peyA (31-32) · Śloka 32
| ਚਵਿਕਾਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮਲਕਨਾਗਰੈਃ||੩੧|| ਕੋਸ੍ਠੇ ਵਿਬਦ੍ਧੇ ਸਰੁਜਿ| |੩੨|
| चविकापिप्पलीमूलद्राक्षामलकनागरैः||३१|| कोष्ठे विबद्धे सरुजि| |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parikartinaH peyA (32) · Śloka 32
ਪਿਬੇਤ੍ਤੁ ਪਰਿਕਰ੍ਤਿਨਿ| ਕੋਲਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲਕਲਸ਼ੀਧਾਵਨੀਸ਼੍ਰੀਫਲੈਃ ਕਤਾਮ੍||੩੨||
पिबेत्तु परिकर्तिनि| कोलवृक्षाम्लकलशीधावनीश्रीफलैः कृताम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asvedanidrAtRuShNArtasya peyA (33-34) · Śloka 34
ਅਸ੍ਵੇਦਨਿਦ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਣਾਰ੍ਤਃ ਸਿਤਾਮਲਕਨਾਗਰੈਃ| ਸਿਤਾਬਦਰਮਦ੍ਵੀਕਾਸਾਰਿਵਾਮੁਸ੍ਤਚਨ੍ਦਨੈਃ||੩੩|| ਤਸ੍ਣਾਛ੍ਛਰ੍ਦਿਪਰੀਦਾਹਜ੍ਵਰਘ੍ਨੀਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਂਯੁਤਾਮ੍| |੩੪|
अस्वेदनिद्रस्तृष्णार्तः सितामलकनागरैः| सिताबदरमृद्वीकासारिवामुस्तचन्दनैः||३३|| तृष्णाछ्छर्दिपरीदाहज्वरघ्नीं क्षौद्रसंयुताम्| |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana peyauShadhairevarasayUShAdikAnapi kuryAt (34) · Śloka 34
| ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੇਯੌਸਧੈਰੇਵ ਰਸਯੂਸਾਦਿਕਾਨਪਿ||੩੪||
| कुर्यात्पेयौषधैरेव रसयूषादिकानपि||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvaravisheShe peyAniShedhaH (35-36) · Śloka 36
ਮਦ੍ਯੋਦ੍ਭਵੇ ਮਦ੍ਯਨਿਤ੍ਯੇ ਪਿਤ੍ਤਸ੍ਥਾਨਗਤੇ ਕਫੇ| ਗ੍ਰੀਸ੍ਮੇ ਤਯੋਰ੍ਵਾਧਿਕਯੋਸ੍ਤਟ੍ਛਰ੍ਦਿਰ੍ਦਾਹਪੀਡਿਤੇ||੩੫|| ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਚ ਪੇਯਾਂ ਨੇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ| |੩੬|
मद्योद्भवे मद्यनित्ये पित्तस्थानगते कफे| ग्रीष्मे तयोर्वाऽधिकयोस्तृट्छर्दिर्दाहपीडिते||३५|| ऊर्ध्वं प्रवृत्ते रक्ते च पेयां नेच्छन्ति| |३६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana niShiddhapeyasya tarpaNam (36-37) · Śloka 37
ਤੇਸੁ ਤੁ| ਜ੍ਵਰਾਪਹੈਃ ਫਲਰਸੈਰਦ੍ਭਿਰ੍ਵਾ ਲਾਜਤਰ੍ਪਣਾਨ੍||੩੬|| ਪਿਬੇਤ੍ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਨ੍| |੩੭|
तेषु तु| ज्वरापहैः फलरसैरद्भिर्वा लाजतर्पणान्||३६|| पिबेत्सशर्कराक्षौद्रान्| |३७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tato yUShaudananarasaudanau (37-38) · Śloka 38
ਤਤੋ ਜੀਰ੍ਣੇ ਤੁ ਤਰ੍ਪਣੇ| ਯਵਾਗ੍ਵਾਂ ਵੌਦਨਂ ਕ੍ਸੁਦ੍ਵਾਨਸ਼੍ਨੀਯਾਦ੍ਭਸ੍ਟਤਣ੍ਡੁਲਮ੍||੩੭|| ਦਕਲਾਵਣਿਕੈਰ੍ਯੂਸੈ ਰਸੈਰ੍ਵਾ ਮੁਦ੍ਗਲਾਵਜੈਃ| |੩੮|
ततो जीर्णे तु तर्पणे| यवाग्वां वौदनं क्षुद्वानश्नीयाद्भृष्टतण्डुलम्||३७|| दकलावणिकैर्यूषै रसैर्वा मुद्गलावजैः| |३८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maNDAdyupacArasyopasaMhAraH (38) · Śloka 38
| ਇਤ੍ਯਯਂ ਸਡਹੋ ਨੇਯੋ ਬਲਂ ਦੋਸਂ ਚ ਰਕ੍ਸਤਾ||੩੮||
| इत्ययं षडहो नेयो बलं दोषं च रक्षता||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tataH kaShAyaH (39) · Śloka 39
ਤਤਃ ਪਕ੍ਵੇਸੁ ਦੋਸੇਸੁ ਲਙ੍ਘਨਾਦ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਕਸਾਯੋ ਦੋਸਸ਼ੇਸਸ੍ਯ ਪਾਚਨਃ ਸ਼ਮਨੋਥਵਾ||੩੯||
ततः पक्वेषु दोषेषु लङ्घनाद्यैः प्रशस्यते| कषायो दोषशेषस्य पाचनः शमनोऽथवा||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShavisheShe kaShAyavisheShaH (40) · Śloka 40
ਤਿਕ੍ਤਃ ਪਿਤ੍ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਃ, ਕਟੁਕਃ ਕਫੇ| |੪੦|
तिक्तः पित्ते विशेषेण प्रयोज्यः, कटुकः कफे| |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaShAyakaShAyasya niShedhaH niShedhAtikrame doShaH (40-41) · Śloka 41
| ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਹਰਤ੍ਵੇਪਿ ਕਸਾਯਃ ਸ ਨ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੪੦|| ਨਵਜ੍ਵਰੇ, ਮਲਸ੍ਤਮ੍ਭਾਤ੍ਕਸਾਯੋ ਵਿਸਮਜ੍ਵਰਮ੍| ਕੁਰੁਤੇਰੁਚਿਹਲ੍ਲਾਸਹਿਧ੍ਮਾਧ੍ਮਾਨਾਦਿਕਾਨਪਿ||੪੧||
| पित्तश्लेष्महरत्वेऽपि कषायः स न शस्यते||४०|| नवज्वरे, मलस्तम्भात्कषायो विषमज्वरम्| कुरुतेऽरुचिहृल्लासहिध्माध्मानादिकानपि||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uktauShadhakAlasya matAntareNa nirAkaraNam (42) · Śloka 42
ਸਪ੍ਤਾਹਾਦੌਸਧਂ ਕੇਚਿਦਾਹੁਰਨ੍ਯੇ ਦਸ਼ਾਹਤਃ| ਕੇਚਿਲ੍ਲਘ੍ਵਨ੍ਨਭੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋਜ੍ਯਮਾਮੋਲ੍ਬਣੇ ਨ ਤੁ||੪੨||
सप्ताहादौषधं केचिदाहुरन्ये दशाहतः| केचिल्लघ्वन्नभुक्तस्य योज्यमामोल्बणे न तु||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svasiddhAnte yuktiH (43-44) · Śloka 44
ਤੀਵ੍ਰਜ੍ਵਰਪਰੀਤਸ੍ਯ ਦੋਸਵੇਗੋਦਯੇ ਯਤਃ| ਦੋਸੇਥਵਾਤਿਨਿਚਿਤੇ ਤਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤੈਮਿਤ੍ਯਕਾਰਿਣਿ||੪੩|| ਅਪਚ੍ਯਮਾਨਂ ਭੈਸਜ੍ਯਂ ਭੂਯੋ ਜ੍ਵਲਯਤਿ ਜ੍ਵਰਮ੍| |੪੪|
तीव्रज्वरपरीतस्य दोषवेगोदये यतः| दोषेऽथवाऽतिनिचिते तन्द्रास्तैमित्यकारिणि||४३|| अपच्यमानं भैषज्यं भूयो ज्वलयति ज्वरम्| |४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana auShadhayogyA jvarAvasthA (44-45) · Śloka 45
| ਮਦੁਰ੍ਜ੍ਵਰੋ ਲਘੁਰ੍ਦੇਹਸ਼੍ਚਲਿਤਾਸ਼੍ਚ ਮਲਾ ਯਦਾ||੪੪|| ਅਚਿਰਜ੍ਵਰਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਭੇਸਜਂ ਯੋਜਯੇਤ੍ਤਦਾ| |੪੫|
| मृदुर्ज्वरो लघुर्देहश्चलिताश्च मला यदा||४४|| अचिरज्वरितस्यापि भेषजं योजयेत्तदा| |४५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana auShadham (45-46) · Śloka 46
| ਮੁਸ੍ਤਯਾ ਪਰ੍ਪਟਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾ ਦੁਃਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਯਾਪਿ ਵਾ||੪੫|| ਪਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ੀਤਕਸਾਯਂ ਵਾ ਪਾਠੋਸ਼ੀਰਂ ਸਵਾਲਕਮ੍| ਪਿਬੇਤ੍ਤਦ੍ਵ੍ਚ੍ਛਭੂਨਿਮ੍ਬਗੁਡੂਚੀਮੁਸ੍ਤਨਾਗਰਮ੍||੪੬||
| मुस्तया पर्पटं युक्तं शुण्ठ्या दुःस्पर्शयाऽपि वा||४५|| पाक्यं शीतकषायं वा पाठोशीरं सवालकम्| पिबेत्तद्व्च्छभूनिम्बगुडूचीमुस्तनागरम्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uktauShadhAnAM viShayaM viBAgaM PalaM ca (47) · Śloka 47
ਯਥਾਯੋਗਮਿਮੇ ਯੋਜ੍ਯਾਃ ਕਸਾਯਾ ਦੋਸਪਾਚਨਾਃ| ਜ੍ਵਰਾਰੋਚਕਤਸ੍ਣਾਸ੍ਯਵੈਰਸ੍ਯਾਪਕ੍ਤਿਨਾਸ਼ਨਾਃ||੪੭||
यथायोगमिमे योज्याः कषाया दोषपाचनाः| ज्वरारोचकतृष्णास्यवैरस्यापक्तिनाशनाः||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana santatAdInAM viShamajvarAnAM shamanAH pa~jca kaShAyAH (48-51) · Śloka 51
| ਕਲਿਙ੍ਗਕਾਃ ਪਟੋਲਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰਂ ਕਟੁਕਰੋਹਿਣੀ||੪੮|| ਪਟੋਲਂ ਸਾਰਿਵਾ ਮੁਸ੍ਤਾ ਪਾਠਾ ਕਟੁਕਰੋਹਿਣੀ| ਪਟੋਲਨਿਮ੍ਬਤ੍ਰਿਫਲਾਮਦ੍ਵੀਕਾਮੁਸ੍ਤਵਤ੍ਸਕਾਃ||੪੯|| ਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਮਮਤਾ ਚਨ੍ਦਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍| ਧਾਤ੍ਰੀਮੁਸ੍ਤਾਮਤਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮਰ੍ਧਸ਼੍ਲੋਕਸਮਾਪਨਾਣ੍||੫੦|| ਪਞ੍ਚਤੇ ਸਨ੍ਤਤਾਦੀਨਾਂ ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਸ਼ਮਨਾ ਮਤਾਃ| |੫੧|
| कलिङ्गकाः पटोलस्य पत्रं कटुकरोहिणी||४८|| पटोलं सारिवा मुस्ता पाठा कटुकरोहिणी| पटोलनिम्बत्रिफलामृद्वीकामुस्तवत्सकाः||४९|| किराततिक्तममृता चन्दनं विश्वभेषजम्| धात्रीमुस्तामृताक्षौद्रमर्धश्लोकसमापनाण्||५०|| पञ्चते सन्ततादीनां पञ्चानां शमना मताः| |५१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajvarasya auShadham (51-52) · Śloka 52
| ਦੁਰਾਲਭਾਮਤਾਮੁਸ੍ਤਾਨਾਗਰਂ ਵਾਤਜੇ ਜ੍ਵਰੇ||੫੧|| ਅਥਵਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਗੁਡੂਚੀਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍| ਕਨੀਯਃ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਚ|੫੨|
| दुरालभामृतामुस्तानागरं वातजे ज्वरे||५१|| अथवा पिप्पलीमूलगुडूचीविश्वभेषजम्| कनीयः पञ्चमूलं च|५२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittajvarasya auShadham (52-53) · Śloka 53
| ਪਿਤ੍ਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਯਵਾਘਨਮ੍||੫੨|| ਕਟੁਕਾ ਚੇਤਿ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਮੁਸ੍ਤਾਪਰ੍ਪਟਕਂ ਤਥਾ| ਸਧਨ੍ਵਯਾਸਭੂਨਿਮ੍ਬਂ|੫੩|
| पित्ते शक्रयवाघनम्||५२|| कटुका चेति सक्षौद्रं मुस्तापर्पटकं तथा| सधन्वयासभूनिम्बं|५३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPajvarasya auShadham (53-54) · Śloka 54
| ਵਤ੍ਸਕਾਦ੍ਯੋ ਗਣਃ ਕਫੇ||੫੩|| ਅਥਵਾ ਵਸਗਾਙ੍ਗੇਯੀਸ਼ਙ੍ਗਬੇਰਦੁਰਾਲਭਾਃ| |੫੪|
| वत्सकाद्यो गणः कफे||५३|| अथवा वृषगाङ्गेयीशृङ्गबेरदुरालभाः| |५४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sashUlavibindhasya kaPavAta jvarasya auShadham vAtapittajvarasya auShadham pittajvarasya auShadham kaPajvarasya auShadham sashUlavibandhasya kaPavAta jvarasya auShadham (54-55) · Śloka 55
| ਰੁਗ੍ਵਿਬਨ੍ਧਾਨਿਲਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਯੁਕ੍ਤੇ ਦੀਪਨਪਾਚਨਮ੍||੫੪|| ਅਭਯਾਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਸ਼ਮ੍ਯਾਕਕਟੁਕਾਘਨਮ੍| |੫੫|
| रुग्विबन्धानिलश्लेष्मयुक्ते दीपनपाचनम्||५४|| अभयापिप्पलीमूलशम्याककटुकाघनम्| |५५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapittajvarasya auShadham (55-58) · Śloka 58
| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮਧੂਕਮਧੁਕਤੋਧ੍ਰਾਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਸਾਰਿਵਾਃ||੫੫|| ਮੁਸ੍ਤਾਮਲਕਹ੍ਰੀਬੇਰਪਦ੍ਮਕੇਸਰਪਦ੍ਮਕਮ੍| ਮਣਾਲਚਨ੍ਦਨੋਸ਼ੀਰਨੀਲੋਤ੍ਪਲਪਰੂਸਕਮ੍||੫੬|| ਫਾਣ੍ਟੋ ਹਿਮੋ ਵਾ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਦਿਰ੍ਜਾਤੀਕੁਸੁਮਵਾਸਿਤਃ| ਯੁਕ੍ਤੋ ਮਧੁਸਿਤਾਲਾਜੈਰ੍ਜਯਤ੍ਯਨਿਲਪਿਤ੍ਤਜਮ੍||੫੭|| ਜ੍ਵਰਂ ਮਦਾਤ੍ਯਯਂ ਛਰ੍ਦਿਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਦਾਹਂ ਸ਼੍ਰਮਂ ਭ੍ਰਮਮ੍| ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਚ ਪਿਪਾਸਾਂ ਕਾਮਲਾਮਪਿ||੫੮||
| द्राक्षामधूकमधुकतोध्राकाश्मर्यसारिवाः||५५|| मुस्तामलकह्रीबेरपद्मकेसरपद्मकम्| मृणालचन्दनोशीरनीलोत्पलपरूषकम्||५६|| फाण्टो हिमो वा द्राक्षादिर्जातीकुसुमवासितः| युक्तो मधुसितालाजैर्जयत्यनिलपित्तजम्||५७|| ज्वरं मदात्ययं छर्दिं मूर्च्छां दाहं श्रमं भ्रमम्| ऊर्ध्वगं रक्तपित्तं च पिपासां कामलामपि||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapittajvarasya anyat auShadham (59) · Śloka 59
ਪਾਚਯੇਤ੍ਕਟੁਕਾਂ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਕਰ੍ਪਰੇਭਿਨਵੇ ਸ਼ੁਚੌ| ਨਿਸ੍ਪੀਡਿਤੋ ਗ਼ਤਯੁਤਸ੍ਤਦ੍ਗਸੋ ਜ੍ਵਰਦਾਹਜਿਤ੍||੫੯||
पाचयेत्कटुकां पिष्ट्वा कर्परेऽभिनवे शुचौ| निष्पीडितो ग़ृतयुतस्तद्गसो ज्वरदाहजित्||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPavAtajvarasya auShadham (60) · Śloka 60
ਕਫਵਾਤੇ ਵਚਾਤਿਕ੍ਤਾਪਾਠਾਰਗ੍ਵਧਵਤ੍ਸਕਾਃ| ਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾ ਕ੍ਵਾਥਸ਼੍ਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਦ੍ਭਵੋਦ੍ਭਵਃ||੬੦||
कफवाते वचातिक्तापाठारग्वधवत्सकाः| पिप्पलीचूर्णयुक्तो वा क्वाथश्च्छिन्नोद्भवोद्भवः||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPavAta anyat auShadham (61-63) · Śloka 63
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਮਤਾਕ੍ਵਾਥਃ ਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣਸਂਯੁਤਃ| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਜ੍ਵਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਪੀਨਸਸ਼ੂਲਜਿਤ੍||੬੧|| ਪਥ੍ਯਾਕੁਸ੍ਤੁਮ੍ਬਰੀਮੁਸ੍ਤਾਸ਼ੁਣ੍ਠੀਕਟ੍ਤਣਪਰ੍ਪਟਮ੍| ਸਕਟ੍ਫਲਵਚਾਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਦੇਵਾਹ੍ਵਂ ਮਧੁਹਿਙ੍ਗੁਮਤ੍||੬੨|| ਕਫਵਾਤਜ੍ਵਰਸ੍ਠੀਵਕੁਕ੍ਸਿਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਵੇਦਨਾਃ| ਕਣ੍ਠਾਮਯਾਸ੍ਯਸ਼੍ਵਯਥੁਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਾਨ੍ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ||੬੩||
व्याघ्रीशुण्ठ्यमृताक्वाथः पिप्पलीचूर्णसंयुतः| वातश्लेष्मज्वरश्वासकासपीनसशूलजित्||६१|| पथ्याकुस्तुम्बरीमुस्ताशुण्ठीकट्तृणपर्पटम्| सकट्फलवचाभार्ङ्गीदेवाह्वं मधुहिङ्गुमत्||६२|| कफवातज्वरष्ठीवकुक्षिहृत्पार्श्ववेदनाः| कण्ठामयास्यश्वयथुकासश्वासान्नियच्छति||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittakaPajvarasya auShadham pittakaPa anyat auShadham (64-65) · Śloka 65
ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਃ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਗਃ ਕਫਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰਂ ਜਯੇਤ੍| ਤਥਾ ਤਿਕ੍ਤਾਵਸੋਸ਼ੀਰਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤੀਤ੍ਰਿਫਲਾਮਤਾਃ||੬੪|| ਪਟੋਲਾਤਿਵਿਸਾਨਿਮ੍ਬਮੂਰ੍ਵਾਧਨ੍ਵਯਵਾਸਕਾਃ| |੬੫|
आरग्वधादिः सक्षौद्गः कफपित्तज्वरं जयेत्| तथा तिक्तावृषोशीरत्रायन्तीत्रिफलामृताः||६४|| पटोलातिविषानिम्बमूर्वाधन्वयवासकाः| |६५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sannipAtajvarasya auShadham (65-66) · Śloka 66
| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਜ੍ਵਰੇ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਦੇਵਦਾਰੁਨਿਸ਼ਾਗ਼ਨਮ੍||੬੫|| ਪਟੋਲਪਤ੍ਰਨਿਮ੍ਬਤ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾਕਟੁਕਾਯੁਤਮ੍| |੬੬|
| सन्निपातज्वरे व्याघ्रीदेवदारुनिशाग़नम्||६५|| पटोलपत्रनिम्बत्वक्त्रिफलाकटुकायुतम्| |६६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtashleShmottarasya auShadham (66-67) · Śloka 67
| ਨਾਗਰਂ ਪੌਸ੍ਕਰਂ ਮੂਲਂ ਗੁਡੂਚੀ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾ||੬੬|| ਸਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਰ੍ਤੌ ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮੋਤ੍ਤਰੇ ਜ੍ਵਰੇ| |੬੭|
| नागरं पौष्करं मूलं गुडूची कण्टकारिका||६६|| सकासश्वासपार्श्वार्तौ वातश्लेष्मोत्तरे ज्वरे| |६७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvajvarasya auShadham (67-69) · Śloka 69
| ਮਧੂਕਪੁਸ੍ਪਮਦ੍ਵੀਕਾਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਪਰੂਸਕਮ੍||੬੭|| ਸੋਸ਼ੀਰਤਿਕ੍ਤਾਤ੍ਰਿਫਲਾਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਂ ਕਲ੍ਪਯੇਦ੍ਧਿਮਮ੍| ਕਸਾਯਂ ਤਂ ਪਿਬਨ੍ ਕਾਲੇ ਜ੍ਵਰਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨਪੋਹਤਿ||੬੮|| ਜਾਤ੍ਯਾਮਲਕਮੁਸ੍ਤਾਨਿ ਤਦ੍ਵਦ੍ਧਨ੍ਵਯਵਾਸਕਮ੍| |੬੯|
| मधूकपुष्पमृद्वीकात्रायमाणापरूषकम्||६७|| सोशीरतिक्तात्रिफलाकाश्मर्यं कल्पयेद्धिमम्| कषायं तं पिबन् काले ज्वरान् सर्वानपोहति||६८|| जात्यामलकमुस्तानि तद्वद्धन्वयवासकम्| |६९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana baddhaviTkasya auShadham (69) · Śloka 69
| ਬਦ੍ਧਵਿਟ੍ ਕਟੁਕਾਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤੀਤ੍ਰਿਫਲਾਗੁਡਮ੍||੬੯||
| बद्धविट् कटुकाद्राक्षात्रायन्तीत्रिफलागुडम्||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana peyAdyamannam auShadham (70) · Śloka 70
ਜੀਰ੍ਣੌਸਧੋਨ੍ਨਂ ਪੇਯਾਦ੍ਯਮਾਚਰੇਤ੍| |੭੦|
जीर्णौषधोऽन्नं पेयाद्यमाचरेत्| |७०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shleShmajvare peyAniShedhaHpeyAniShedhe yuktiH (70) · Śloka 70
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਾਨ੍ਨ ਤੁ| ਪੇਯਾ ਕਫਂ ਵਰ੍ਧਯਤਿ ਪਙ੍ਕਂ ਪਾਂਸੁਸੁ ਵਸ੍ਟਿਵਤ੍||੭੦||
श्लेष्मवान्न तु| पेया कफं वर्धयति पङ्कं पांसुषु वृष्टिवत्||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana peyasthAne yUShaH (71-72) · Śloka 72
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਯਣ੍ਣਦੇਹਾਨਾਮਤਃ ਪ੍ਰਾਗਪਿ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਯੂਸਾਨ੍ ਕੁਲਤ੍ਥਚਣਕਕਲਾਯਾਦਿਕਤਾਨ੍ ਲਘੂਨ੍||੭੧|| ਰੂਕ੍ਸਾਂਸ੍ਤਿਕ੍ਤਰਸੋਪੇਤਾਨ੍ ਹਦ੍ਯਾਨ੍ ਰੁਚਿਕਰਾਨ੍ ਪਟੂਨ੍| |੭੨|
श्लेष्माभिष्यण्णदेहानामतः प्रागपि योजयेत्| यूषान् कुलत्थचणककलायादिकृतान् लघून्||७१|| रूक्षांस्तिक्तरसोपेतान् हृद्यान् रुचिकरान् पटून्| |७२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pathyayogyaM dhAnyam (72-73) · Śloka 73
| ਰਕ੍ਤਾਦ੍ਯਾਃ ਸ਼ਾਲਯੋ ਜੀਰ੍ਣਾਃ ਸਸ੍ਟਿਕਾਸ਼੍ਚ ਜ੍ਵਰੇ ਹਿਤਾਃ||੭੨|| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮੋਤ੍ਤਰੇ ਵੀਤਤੁਸਾਸ੍ਤਥਾ ਵਾਟੀਕਤਾ ਯਵਾਃ| |੭੩|
| रक्ताद्याः शालयो जीर्णाः षष्टिकाश्च ज्वरे हिताः||७२|| श्लेष्मोत्तरे वीततुषास्तथा वाटीकृता यवाः| |७३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana odanavidhiH (73-74) · Śloka 74
| ਓਦਨਸ੍ਤੈਃ ਸ੍ਰੁਤੋ ਦ੍ਵਿਸ੍ਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਯਥਾਯਥਮ੍||੭੩|| ਦੋਸਦੂਸ੍ਯਾਦਿਬਲਤੋ ਜ੍ਵਰਘ੍ਨਕ੍ਵਾਥਸਾਧਿਤਃ| |੭੪|
| ओदनस्तैः स्रुतो द्विस्त्रिः प्रयोक्तव्यो यथायथम्||७३|| दोषदूष्यादिबलतो ज्वरघ्नक्वाथसाधितः| |७४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yUShadravyANi (74) · Śloka 74
| ਮੁਦ੍ਗਾਦ੍ਯੈਰ੍ਲਘੁਭਿਰ੍ਯੂਸਾਃ ਕੁਲਤ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਜ੍ਵਰਾਪਹਾਃ||੭੪||
| मुद्गाद्यैर्लघुभिर्यूषाः कुलत्थैश्च ज्वरापहाः||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana khaladravyANi rasadravyANi yUShAdInamupakaraNadravyANi (75-77) · Śloka 77
ਕਾਰਵੇਲ੍ਲਕਕਰ੍ਕੋਟਬਾਲਮੂਲਕਪਰ੍ਪਟੈਃ| ਵਾਰ੍ਤਾਕਨਿਮ੍ਬਕੁਸੁਮਪਟੋਲਫਲਪਲ੍ਲਵੈਃ||੭੫|| ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਲਗ਼ੁਭਿਰ੍ਮਾਂਸੈਰ੍ਜਾਙ੍ਗਲੈਸ਼੍ਚ ਹਿਤਾ ਰਸਾਃ| ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਪਰੂਸਤਰ੍ਕਾਰੀਦ੍ਗਾਕ੍ਸਾਮਲਕਦਾਡਿਮੈਃ||੭੬|| ਸਂਸ੍ਕਤਾਃ ਪਿਪ੍ਪਲੀਸ਼ੁਣ੍ਠੀਧਾਨ੍ਯਜੀਰਕਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਸਿਤਾਮਧੁਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਸਂਯੁਤਾ ਵਾ ਕਤਾਕਤਾਃ||੭੭||
कारवेल्लककर्कोटबालमूलकपर्पटैः| वार्ताकनिम्बकुसुमपटोलफलपल्लवैः||७५|| अत्यन्तलग़ुभिर्मांसैर्जाङ्गलैश्च हिता रसाः| व्याघ्रीपरूषतर्कारीद्गाक्षामलकदाडिमैः||७६|| संस्कृताः पिप्पलीशुण्ठीधान्यजीरकसैन्धवैः| सितामधुभ्यां प्रायेण संयुता वा कृताकृताः||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vya~jjanavidhiH (78) · Śloka 78
ਅਨਮ੍ਲਤਕ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਰੁਚ੍ਯਾਨਿ ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਚ| ਅਚ੍ਛਾਨ੍ਯਨਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ|੭੮|
अनम्लतक्रसिद्धानि रुच्यानि व्यञ्जनानि च| अच्छान्यनलसम्पन्नानि|७८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anupAnAni (78-79) · Śloka 79
| ਅਨੁਪਾਨੇਪਿ ਯੋਜਯੇਤ੍||੭੮|| ਤਾਨਿ ਕ੍ਵਥਿਤਸ਼ੀਤਂ ਚ ਵਾਤਿ ਮਦ੍ਯਂ ਚ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਤਃ| |੭੯|
| अनुपानेऽपि योजयेत्||७८|| तानि क्वथितशीतं च वाति मद्यं च सात्म्यतः| |७९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annagrahaNakAlaH (79-80) · Śloka 80
| ਸਜ੍ਵਰਂ ਜ੍ਵਰਮੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਦਿਨਾਨ੍ਤੇ ਭੋਜਯੇਲ੍ਲਘੁ||੭੯|| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਕ੍ਸਯਵਿਵਦ੍ਧੋਸ੍ਮਾ ਬਲਵਾਨਨਲਸ੍ਤਦਾ| |੮੦|
| सज्वरं ज्वरमुक्तं वा दिनान्ते भोजयेल्लघु||७९|| श्लेष्मक्षयविवृद्धोष्मा बलवाननलस्तदा| |८०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dinAntarasyApavAdaH (80) · Śloka 80
| ਯਥੋਚਿਤੇਥਵਾ ਕਾਲੇ ਦੇਸ਼ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾਨੁਰੋਧਤਃ||੮੦||
| यथोचितेऽथवा काले देशसात्म्यानुरोधतः||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apavAdApavAdaH (81) · Śloka 81
ਪ੍ਰਾਗਲ੍ਪਵਹ੍ਨਿਰ੍ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਨ ਹ੍ਯਜੀਰ੍ਣੇਨ ਪੀਡ੍ਯਤੇ| |੮੧|
प्रागल्पवह्निर्भुञ्जानो न ह्यजीर्णेन पीड्यते| |८१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ghRutadAnakAlaH akAle tat viShopamam (81-83) · Śloka 83
| ਕਸਾਯਪਾਨਪਥ੍ਯਾਨ੍ਨੈਰ੍ਦਸ਼ਾਹ ਇਤਿ ਲਙ੍ਘਿਤੇ||੮੧|| ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕਫੇ ਮਨ੍ਦੇ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰੇ ਜ੍ਵਰੇ| ਪਕ੍ਵੇਸੁ ਦੋਸੇਸ੍ਵਮਤਂ ਤਦ੍ਵਿਸੋਪਮਮਨ੍ਯਥਾ||੮੨|| ਦਸ਼ਾਹੇ ਸ੍ਯਾਦਤੀਤੇਪਿ ਜ੍ਵਰੋਪਦ੍ਰਵਵਦ੍ਧਿਕਤ੍| ਲਙ੍ਘਨਾਦਿਕ੍ਰਮਂ ਤਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਕਫਸਙ੍ਕ੍ਸ੍ਯਾਤ੍||੮੩||
| कषायपानपथ्यान्नैर्दशाह इति लङ्घिते||८१|| सर्पिर्दद्यात्कफे मन्दे वातपित्तोत्तरे ज्वरे| पक्वेषु दोषेष्वमृतं तद्विषोपममन्यथा||८२|| दशाहे स्यादतीतेऽपि ज्वरोपद्रववृद्धिकृत्| लङ्घनादिक्रमं तत्र कुर्यादाकफसङ्क्ष्यात्||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIrNajvarAnuvRuttau hetuH (84) · Śloka 84
ਦੇਹਧਾਤ੍ਵਬਲਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਜ੍ਵਰੋ ਜੀਰ੍ਣੋਨੁਵਰ੍ਤਤੇ| |੮੪|
देहधात्वबलत्वाच्च ज्वरो जीर्णोऽनुवर्तते| |८४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarpiH kvAthaiH prayoge yuktiH (84-86) · Śloka 86
| ਰੂਕ੍ਸਂ ਹਿ ਤੇਜੋ ਜ੍ਵਰਕਤ੍ਤੇਜਸਾ ਰੂਕ੍ਸਿਤਸ੍ਯ ਚ||੮੪|| ਵਮਨਸ੍ਵੇਦਕਾਲਾਮ੍ਬੁਕਸਾਯਲਗ਼ੁਭੋਜਨੈਃ| ਯਃ ਸ੍ਯਾਦਤਿਬਲੋ ਧਾਤੁਃ ਸਹਚਾਰੀ ਸਦਾਗਤਿਃ||੮੫|| ਤਸ੍ਯ ਸਂਸ਼ਮਨਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਦੀਪ੍ਤਸ੍ਯੇਵਾਮ੍ਬੁ ਵੇਸ਼੍ਮਨਃ| |੮੬|
| रूक्षं हि तेजो ज्वरकृत्तेजसा रूक्षितस्य च||८४|| वमनस्वेदकालाम्बुकषायलग़ुभोजनैः| यः स्यादतिबलो धातुः सहचारी सदागतिः||८५|| तस्य संशमनं सर्पिर्दीप्तस्येवाम्बु वेश्मनः| |८६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarpirdAnam (86-87) · Śloka 87
| ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਜਿਤਾਂਗ੍ਰ੍ਯਂ ਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਚਾਨੁਰੁਧ੍ਯਤੇ||੮੬|| ਸੁਤਰਾਂ ਤਦ੍ਧ੍ਯਤੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਸ੍ਵੌਸਧਸਾਧਿਤਮ੍| |੮੭|
| वातपित्तजितांग्र्यं संस्कारं चानुरुध्यते||८६|| सुतरां तद्ध्यतो दद्याद्यथास्वौषधसाधितम्| |८७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarpiSho hetuvyAdhiviparItatvam (87-88) · Śloka 88
| ਵਿਪਰੀਤਂ ਜ੍ਵਰੋਸ੍ਮਾਣਂ ਜਯੇਤ੍ਪਿਤ੍ਤਂ ਚ ਸ਼ੈਤ੍ਯਤਃ||੮੭|| ਸ੍ਨੇਹਾਦ੍ਵਾਤਂ ਘਤਂ ਤੁਲ੍ਯਂ ਯੋਗਸਂਸ੍ਕਾਰਤਃ ਕਫਮ੍| |੮੮|
| विपरीतं ज्वरोष्माणं जयेत्पित्तं च शैत्यतः||८७|| स्नेहाद्वातं घृतं तुल्यं योगसंस्कारतः कफम्| |८८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uktiH kvAthaiH sarpiH pAnam (88) · Śloka 88
| ਪੂਰ੍ਵੇ ਕਸਾਯਾਃ ਸਘਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੋਜ੍ਯਾ ਯਥਾਮਲਮ੍||੮੮||
| पूर्वे कषायाः सघृताः सर्वे योज्या यथामलम्||८८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsopadravake jvare sarpiH prayogaH (89) · Śloka 89
ਤ੍ਰਿਫਲਾਪਿਚੁਮਨ੍ਦਤ੍ਵਙ੍ਮਾਧੁਕਂ ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਮ੍| ਸਮਸੂਰਦਲਂ ਕ੍ਵਾਥਃ ਸਘਤੋ ਜ੍ਵਰਕਾਸਹਾ||੮੯||
त्रिफलापिचुमन्दत्वङ्माधुकं बृहतीद्वयम्| समसूरदलं क्वाथः सघृतो ज्वरकासहा||८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pippalyAdisiddhaM ghRutam (90-91) · Śloka 91
ਪਿਪ੍ਪਲੀਨ੍ਦ੍ਰਯਵਧਾਵਨਿਤਿਕ੍ਤਾ- ਸਾਰਿਵਾਮਲਕਤਾਮਲਕੀਭਿਃ| ਬਿਲ੍ਵਮੁਸ੍ਤਹਿਮਪਾਲਨਿਸੇਵ੍ਯੈ- ਰ੍ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਯਾਤਿਵਿਸਯਾ ਸ੍ਥਿਰਯਾ ਚ||੯੦|| ਘਤਮਾਸ਼ੁ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਸਾਧਿਤਂ ਜ੍ਵਰਮਗ੍ਨਿਂ ਵਿਸਮਂ ਹਲੀਮਕਮ੍| ਅਰੁਚਿਂ ਭਸ਼ਤਾਪਮਂਸਯੋ- ਰ੍ਵਮਥੁਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ਿਰੋਰੁਜਂ ਕ੍ਸਯਮ੍||੯੧||
पिप्पलीन्द्रयवधावनितिक्ता- सारिवामलकतामलकीभिः| बिल्वमुस्तहिमपालनिसेव्यै- र्द्राक्षयाऽतिविषया स्थिरया च||९०|| घृतमाशु निहन्ति साधितं ज्वरमग्निं विषमं हलीमकम्| अरुचिं भृशतापमंसयो- र्वमथुं पार्श्वशिरोरुजं क्षयम्||९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tailvakAdighRutAni (92) · Śloka 92
ਤੈਲ੍ਵਕਂ ਪਵਨਜਨ੍ਮਨਿ ਜ੍ਵਰੇ ਯੋਜਯੇਤ੍ਰਿਵਤਯਾ ਵਿਯੋਜਿਤਮ੍| ਤਿਕ੍ਤਕਂ ਵਸਘਤਂ ਚ ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਯਚ੍ਚ ਪਾਲਨਿਕਯਾ ਸ਼ਤਂ ਹਵਿਃ||੯੨||
तैल्वकं पवनजन्मनि ज्वरे योजयेत्रिवृतया वियोजितम्| तिक्तकं वृषघृतं च पैत्तिके यच्च पालनिकया शृतं हविः||९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIrNakaPajvaraghnaM ghRutam (93) · Śloka 93
ਵਿਡਙ੍ਗਸੌਵਰ੍ਚਲਚਵ੍ਯਪਾਠਾ- ਵ੍ਯੋਸਾਗ੍ਨਿਸਿਨ੍ਧੂਦ੍ਭਵਯਾਵਸ਼ੂਕੈਃ| ਪਲਾਂਸ਼ਕੈਃ ਕ੍ਸੀਰਸਮਂ ਘਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਚੇਜ੍ਜੀਰ੍ਣਕਫਜ੍ਵਰਘ੍ਨਮ੍||੯੩||
विडङ्गसौवर्चलचव्यपाठा- व्योषाग्निसिन्धूद्भवयावशूकैः| पलांशकैः क्षीरसमं घृतस्य प्रस्थं पचेज्जीर्णकफज्वरघ्नम्||९३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana guDUcIghRutAdipa~jcakam (94) · Śloka 94
ਗੁਡੂਚ੍ਯਾ ਰਸਕਲ੍ਕਾਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਯਾ ਵਸਸ੍ਯ ਚ| ਮਦ੍ਵੀਕਾਯਾ ਬਲਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨੇਹਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਜ੍ਵਰਚ੍ਛਿਦਃ||੯੪||
गुडूच्या रसकल्काभ्यां त्रिफलाया वृषस्य च| मृद्वीकाया बलायाश्च स्नेहाः सिद्धा ज्वरच्छिदः||९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIrNai ghRute mAMsarasAshanam (95) · Śloka 95
ਜੀਰ੍ਣੇ ਘਤੇ ਚ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਮਦੁਮਾਂਸਰਸੌਦਨਮ੍| ਬਲਂ ਹ੍ਯਲਂ ਦੋਸਹਰਂ ਪਰਂ ਤਚ੍ਚ ਬਲਪ੍ਰਦਮ੍||੯੫||
जीर्णे घृते च भुञ्जीत मृदुमांसरसौदनम्| बलं ह्यलं दोषहरं परं तच्च बलप्रदम्||९५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtottare jIrNajvare yUShaKalayorniShedhaH (96-97) · Śloka 97
ਕਫਪਿਤ੍ਤਹਰਾ ਮੁਦ੍ਗਕਾਰਵੇਲ੍ਲਾਦਿਜਾ ਰਸਾਃ| ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਹਿਤਾ ਜੀਰ੍ਣੇ ਵਾਤੋਤ੍ਤਰੇ ਜ੍ਵਰੇ||੯੬|| ਸ਼ੂਲੋਦਾਵਰ੍ਤਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭਜਨਨਾ ਜ੍ਵਰਵਰ੍ਧਨਾਃ| |੯੭|
कफपित्तहरा मुद्गकारवेल्लादिजा रसाः| प्रायेण तस्मान्न हिता जीर्णे वातोत्तरे ज्वरे||९६|| शूलोदावर्तविष्टम्भजनना ज्वरवर्धनाः| |९७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIrNajvare shodhanakAlaH (97-98) · Śloka 98
| ਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤ੍ਯੇਵਮਪਿ ਚੇਜ੍ਜ੍ਵਰਃ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ਼ੋਧਨਮ੍||੯੭|| ਸ਼ੋਧਨਾਰ੍ਹਸ੍ਯ, ਵਮਨਂ ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਆਮਾਸ਼ਯਗਤੇ ਦੋਸੇ ਬਲਿਨਃ ਪਾਲਯਨ੍ਬਲਮ੍||੯੮||
| न शाम्यत्येवमपि चेज्ज्वरः कुर्वीत शोधनम्||९७|| शोधनार्हस्य, वमनं प्रागुक्तं तस्य योजयेत्| आमाशयगते दोषे बलिनः पालयन्बलम्||९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana virecanamauShadhAni (99-101) · Śloka 101
ਪਕ੍ਵੇ ਤੁ ਸ਼ਿਥਿਲੇ ਦੋਸੇ ਜ੍ਵਰੇ ਵਾ ਵਿਸਮਦ੍ਯਜੇ| ਮੋਦਕਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਪਿਪ੍ਪਲਿਕੇਸਰੈਃ||੯੯|| ਸਸਿਤਾਮਧੁਭਿਰ੍ਦਦ੍ਯਾਹ੍ਯੋਸਾਦ੍ਯਂ ਵਾ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| (ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਤ੍ਰੈਵਤਂ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸਾ| ) ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਧਾਤ੍ਰੀਰਸਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਂ ਵਾ ਹਰੀਤਕੀਮ੍||੧੦੦|| ਆਰਗ੍ਵਧਂ ਵਾ ਪਯਸਾ ਮਦ੍ਵੀਕਾਨਾਂ ਰਸੇਨ ਵਾ| ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਂ ਵਾ ਪਯਸਾ ਜ੍ਵਰਿਤਃਪਿਬੇਤ੍||੧੦੧||
पक्वे तु शिथिले दोषे ज्वरे वा विषमद्यजे| मोदकं त्रिफलाश्यामात्रिवृत्पिप्पलिकेसरैः||९९|| ससितामधुभिर्दद्याह्योषाद्यं वा विरेचनम्| (लिह्याद्वा त्रैवृतं संयुक्तं मधुसर्पिषा| ) द्राक्षाधात्रीरसं तद्वत्सद्राक्षां वा हरीतकीम्||१००|| आरग्वधं वा पयसा मृद्वीकानां रसेन वा| त्रिफलां त्रायमाणां वा पयसा ज्वरितःपिबेत्||१०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana virecAnAnantaraM saMsargIkramaH (102) · Śloka 102
ਵਿਰਿਕ੍ਤਾਨਾਂ ਚ ਸਂਸਰ੍ਗੀ ਮਣ੍ਡਪੂਰ੍ਵਾ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍| |੧੦੨|
विरिक्तानां च संसर्गी मण्डपूर्वा यथाक्रमम्| |१०२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svayaMpravRutteH stamBananiShedhaH (102-103) · Śloka 103
| ਚ੍ਯਵਮਾਨਂ ਜ੍ਵਰੋਤ੍ਕ੍ਲਿਸ੍ਟਮੁਪੇਕ੍ਸੇਤ ਮਲਂ ਸਦਾ||੧੦੨|| ਪਕ੍ਵੋਪਿ ਹਿ ਵਿਕੁਰ੍ਵੀਤ ਦੋਸਃ ਕੋਸ੍ਠੇ ਕਤਾਸ੍ਪਦਃ| |੧੦੩|
| च्यवमानं ज्वरोत्क्लिष्टमुपेक्षेत मलं सदा||१०२|| पक्वोऽपि हि विकुर्वीत दोषः कोष्ठे कृतास्पदः| |१०३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atipravRuttau pAcanapUrvakaM stambhanaM kAryam (103-104) · Śloka 104
| ਅਤਿਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਵਾ ਪਾਚਯਨ੍ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਂ ਨਯੇਤ੍||੧੦੩|| ਆਮਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੇ ਦੋਸਾ ਦੋਸੋਪਕ੍ਰਮ ਈਰਿਤਾਃ| |੧੦੪|
| अतिप्रवर्तमानं वा पाचयन् सङ्ग्रहं नयेत्||१०३|| आमसङ्ग्रहणे दोषा दोषोपक्रम ईरिताः| |१०४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Amajvare shodhananiShedhaH (104-105) · Śloka 105
| ਪਾਯਯੇਦ੍ਦੋਸਹਰਣਂ ਮੋਹਾਦਾਮਜ੍ਵਰੇ ਤੁ ਯਃ||੧੦੪|| ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਂ ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪਂ ਸ ਕਰਾਗ੍ਰੇਣ ਪਰਾਮਸ਼ੇਤ੍| |੧੦੫|
| पाययेद्दोषहरणं मोहादामज्वरे तु यः||१०४|| प्रसुप्तं कृष्णसर्पं स कराग्रेण परामृशेत्| |१०५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvarakShINasya niShedhaH (105) · Śloka 105
| ਜ੍ਵਰਕ੍ਸੀਣਸ੍ਯ ਨ ਹਿਤਂ ਵਮਨਂ ਨ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੧੦੫||
| ज्वरक्षीणस्य न हितं वमनं न विरेचनम्||१०५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tasya payasA nirUhairvA shodhanam (2) · Śloka 2
ਕਾਮਂ ਤੁ ਪਯਸਾ ਤਸ੍ਯ ਨਿਰੁਹੈਰ੍ਵਾ ਹਰੇਨ੍ਮਲਾਨ੍| ||੨||
कामं तु पयसा तस्य निरुहैर्वा हरेन्मलान्| ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana payaH pAne adhikArI (106-107) · Śloka 107
| ਕ੍ਸੀਰੋਚਿਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕ੍ਸੀਣਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣੋ ਦਾਹਤਙ੍ਵਤਃ||੧੦੬|| ਕ੍ਸੀਰਂ ਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਪਥ੍ਯਮਪ੍ਯਤਿਸਾਰਿਣਃ| |੧੦੭|
| क्षीरोचितस्य प्रक्षीणश्लेष्मणो दाहतृङ्वतः||१०६|| क्षीरं पित्तानिलार्तस्य पथ्यमप्यतिसारिणः| |१०७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIraguNAH (107-108) · Śloka 108
| ਤਦ੍ਵਪੁਰ੍ਲਙ੍ਘਨੋਤ੍ਤਪ੍ਤਂ ਪ੍ਲੁਸ੍ਟਂ ਵਨਮਿਵਾਗ੍ਨਿਨਾ||੧੦੭|| ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਬੁ ਜੀਵਯੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਜ੍ਵਰਂ ਚਾਸ਼ੁ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| |੧੦੮|
| तद्वपुर्लङ्घनोत्तप्तं प्लुष्टं वनमिवाग्निना||१०७|| दिव्याम्बु जीवयेत्तस्य ज्वरं चाशु नियच्छति| |१०८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIravisheShe niyamaH (108-109) · Śloka 109
| ਸਂਸ੍ਕਤਂ ਸ਼ੀਤਮੁਸ੍ਣਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਾਰੋਸ੍ਣਮੇਵ ਵਾ||੧੦੮|| ਵਿਭਜ੍ਯ ਕਾਲੇ ਯੁਞ੍ਜੀਤ ਜ੍ਵਰਿਣਂ ਹਨ੍ਤ੍ਯਤੋਨ੍ਯਥਾ| |੧੦੯|
| संस्कृतं शीतमुष्णं वा तस्माद्धारोष्णमेव वा||१०८|| विभज्य काले युञ्जीत ज्वरिणं हन्त्यतोऽन्यथा| |१०९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRuDAdinAshanaM kShIram (109-110) · Śloka 110
| ਪਯਃ ਸਸ਼ੁਣ੍ਠੀਖਰ੍ਜੂਰਮਦ੍ਵੀਕਾਸ਼ਰ੍ਕਰਾਘਤਮ੍||੧੦੯|| ਸ਼ਤਸ਼ੀਤਂ ਮਧੁਯੁਤਂ ਤੁਡ੍ਦਾਹਜ੍ਵਰਨਾਸ਼ਨਮ੍| |੧੧੦|
| पयः सशुण्ठीखर्जूरमृद्वीकाशर्कराघृतम्||१०९|| शृतशीतं मधुयुतं तुड्दाहज्वरनाशनम्| |११०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRuDAdinAshanaM anyatkShIratrayam (110-111) · Śloka 111
| ਤਦ੍ਵਦ੍ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਬਲਾਯਸ੍ਟੀਸਾਰਿਵਾਕਣਚਨ੍ਦਨੈਃ||੧੧੦|| ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇਨਾਮ੍ਭਸਾ ਵਾ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾ ਵਾ ਸ਼ਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| |੧੧੧|
| तद्वद् द्राक्षाबलायष्टीसारिवाकणचन्दनैः||११०|| चतुर्गुणेनाम्भसा वा पिप्पल्या वा शृतं पिबेत्| |१११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsAdijit kShIram (111-112) · Śloka 112
| ਕਾਸਾਚ੍ਛ੍ਵਾਸਾਚ੍ਛਿਰਃਸ਼ੂਲਾਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ੂਲਾਚ੍ਚਿਰਜ੍ਵਰਾਤ੍| ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਜ੍ਵਰਿਤਃ ਪੀਤ੍ਵਾ||੧੧੧|| ਪਞ੍ਚਮੂਲੀਸ਼ਤਂ ਪਯਃ| |੧੧੨|
| कासाच्छ्वासाच्छिरःशूलात्पार्श्वशूलाच्चिरज्वरात्| मुच्यते ज्वरितः पीत्वा||१११|| पञ्चमूलीशृतं पयः| |११२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vibaddhavAtAdijit kShIram (112-113) · Śloka 113
| ਸ਼ਤਮੇਰਣ੍ਡਮੂਲੇਨ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵੇਨ ਵਾ ਜ੍ਵਰਾਤ੍||੧੧੨|| ਧਾਰੋਸ੍ਣਂ ਵਾ ਪਯਃ ਪੀਤ੍ਵਾ ਵਿਬਦ੍ਧਾਨਿਲਵਰ੍ਚਸਃ| ਸਰਕ੍ਤਪਿਚ੍ਛਾਤਿਸਤੇਃ ਸਤਟ੍ਸ਼ੂਲਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਤ੍||੧੧੩||
| शृतमेरण्डमूलेन बालबिल्वेन वा ज्वरात्||११२|| धारोष्णं वा पयः पीत्वा विबद्धानिलवर्चसः| सरक्तपिच्छातिसृतेः सतृट्शूलप्रवाहिकात्||११३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shoPAdijit kShIram (114) · Śloka 114
ਸਿਦ੍ਧਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਬਲਾਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਗੋਕਣ੍ਟਕਗੁਡੈਃ ਪਯਃ| ਸ਼ੋਫਮੂਤ੍ਰਸ਼ਕਦ੍ਵਾਤਵਿਬਨ੍ਧਜ੍ਵਰਕਾਸਜਿਤ੍||੧੧੪||
सिद्धं शुण्ठीबलाव्याघ्रीगोकण्टकगुडैः पयः| शोफमूत्रशकृद्वातविबन्धज्वरकासजित्||११४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvarashoPanut kShIram (115) · Śloka 115
ਵਸ਼੍ਚੀਵਬਿਲ੍ਵਵਰ੍ਸਾਭੂਸਾਧਿਤਂ ਜ੍ਵਰਸ਼ੋਫਨੁਤ੍| |੧੧੫|
वृश्चीवबिल्ववर्षाभूसाधितं ज्वरशोफनुत्| |११५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ASujvarApaham kShIram (115) · Śloka 115
| ਸ਼ਿਂਸ਼ਿਪਾਸਾਰਸਿਦ੍ਧਂ ਚ ਕ੍ਸੀਰਮਾਸ਼ੁ ਜ੍ਵਰਾਪਹਮ੍||੧੧੫||
| शिंशिपासारसिद्धं च क्षीरमाशु ज्वरापहम्||११५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirUhaguNAH kShIram (116-117) · Śloka 117
ਨਿਰੁਹਸ੍ਤੁ ਬਲਂ ਵਹ੍ਨਿਂ ਵਿਜ੍ਵਰਤ੍ਵਂ ਮੁਦਂ ਰੁਚਿਮ੍| ਦੋਸੇ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕਰੋਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪਕ੍ਵੇ ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਾਯਂ ਗਤੇ||੧੧੬|| ਪਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕਫਪਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਗਤਂ ਹਰੇਤ੍| ਸ੍ਰਂਸਨਂ ਤ੍ਰੀਨਪਿ ਮਲਾਨ੍ ਬਸ੍ਤਿਃ ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਾਸ਼੍ਰਯਾਨ੍||੧੧੭||
निरुहस्तु बलं वह्निं विज्वरत्वं मुदं रुचिम्| दोषे युक्तः करोत्याशु पक्वे पक्वाशायं गते||११६|| पित्तं वा कफपित्तं वा पक्वाशयगतं हरेत्| स्रंसनं त्रीनपि मलान् बस्तिः पक्वाशयाश्रयान्||११७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anuvAsane adhikarI (118) · Śloka 118
ਪ੍ਰਕ੍ਸੀਣਕਫਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਕਪਸ੍ਠਕਟਿਗ੍ਰਹੇ| ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੇਰ੍ਬਦ੍ਧਸ਼ਕਤਃ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤਾਨੁਵਾਸਨਮ੍||੧੧੮||
प्रक्षीणकफपित्तस्य त्रिकपृष्ठकटिग्रहे| दीप्ताग्नेर्बद्धशकृतः प्रयुञ्जीतानुवासनम्||११८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvaranAshako nirUhaH (119-121) · Śloka 121
ਪਟੋਲਨਿਮ੍ਬਚ੍ਛਦਨਕਟੁਕਾਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੈਃ| ਸ੍ਥਿਰਾਬਲਾਗੋਕ੍ਸੁਰਕਮਦਨੋਸ਼ੀਰਵਾਲਕੈਃ||੧੧੯|| ਪਯਸ੍ਯਰ੍ਧੋਦਕੇ ਕ੍ਵਾਥਂ ਕ੍ਸੀਰਸ਼ੇਸਂ ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍| ਕਲ੍ਕਿਤੈਰ੍ਮੁਸ੍ਤਮਦਨਕਸ੍ਣਾਮਧੁਕਵਤ੍ਸਕੈਃ||੧੨੦|| ਬਸ੍ਤਿ ਮਧੁਘਤਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪੀਡ੍ਯੇਜ੍ਜ੍ਵਰਨਾਸ਼ਨਮ੍| ||੧੨੧||
पटोलनिम्बच्छदनकटुकाचतुरङ्गुलैः| स्थिराबलागोक्षुरकमदनोशीरवालकैः||११९|| पयस्यर्धोदके क्वाथं क्षीरशेषं विमिश्रितम्| कल्कितैर्मुस्तमदनकृष्णामधुकवत्सकैः||१२०|| बस्ति मधुघृताभ्यां च पीड्येज्ज्वरनाशनम्| ||१२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvaranAshako anyo nirUhaH (121-122) · Śloka 122
| ਚਤਸ੍ਰਃ ਪਰ੍ਣਿਨੀਰ੍ਯਸ੍ਟੀਫਲੋਸ਼ੀਰਨਪਦ੍ਰੁਮਾਨ੍||੧੨੧|| ਕ੍ਵਾਥਯੇਤ੍ਕਲ੍ਕਯੇਦ੍ਯਸ਼੍ਟੀਸਤਾਹ੍ਵਾਫਲਿਨੀਫਲਮ੍| ਮੁਸ੍ਤਂ ਚ ਬਸ੍ਤਿਃ ਸਗੁਡਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਰ੍ਜ੍ਵਰਾਪਹਃ||੧੨੨||
| चतस्रः पर्णिनीर्यष्टीफलोशीरनृपद्रुमान्||१२१|| क्वाथयेत्कल्कयेद्यश्टीषताह्वाफलिनीफलम्| मुस्तं च बस्तिः सगुडक्षौद्रसर्पिर्ज्वरापहः||१२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvaranAshakamanuvAsanam (123-124) · Śloka 124
ਜੀਵਨ੍ਤੀਂ ਮਦਨਂ ਮੇਦਾਂ ਪਿਪ੍ਪ੍ਪ੍ਲੀਂ ਮਧੁਕਂ ਵਚਾਮ੍| ਦ੍ਧਿਂ ਰਾਸ੍ਰਾਂ ਬਲਾਂ ਬਿਲ੍ਵਂ ਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾਂ ਸ਼ਤਾਵਰੀਮ੍||੧੨੩|| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਂ ਜਲਂ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਤੈਲਂ ਚੈਕਤ੍ਰ ਸਾਧਿਤਮ੍| ਜ੍ਵਰੇਨੁਵਾਸਨਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਸ੍ਨੇਹਂ ਯਥਾਮਲਮ੍||੧੨੪||
जीवन्तीं मदनं मेदां पिप्प्प्लीं मधुकं वचाम्| ऋद्धिं रास्रां बलां बिल्वं शतपुष्पां शतावरीम्||१२३|| पिष्ट्वा क्षीरं जलं सर्पिस्तैलं चैकत्र साधितम्| ज्वरेऽनुवासनं दद्याद्यथास्नेहं यथामलम्||१२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvaranASakAanye bastayaH (125) · Śloka 125
ਯੇ ਚ ਸਿਦ੍ਧਿਸੁ ਵਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਬਸ੍ਤਯੋ ਜ੍ਵਰਨਾਸ਼ਨਾਃ| |੧੨੫|
ये च सिद्धिषु वक्ष्यन्ते बस्तयो ज्वरनाशनाः| |१२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shiraH shUlAdiShu nasyam (125-126) · Śloka 126
| ਸ਼ਿਰੋਰੁਗ੍ਗੌਰਵਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਹਰਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬੋਧਨਮ੍||੧੨੫|| ਜੀਰ੍ਣਜ੍ਵਰੇ ਰੁਚਿਕਰਂ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨਸ੍ਯਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਸ੍ਨੈਹਿਕਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼ਿਰਸੋ ਦਾਹਾਰ੍ਤੇ ਪਿਤ੍ਤਨਾਸ਼ਨਮ੍||੧੨੬||
| शिरोरुग्गौरवश्लेष्महरमिन्द्रियबोधनम्||१२५|| जीर्णज्वरे रुचिकरं दद्यान्नस्यं विरेचनम्| स्नैहिकं शून्यशिरसो दाहार्ते पित्तनाशनम्||१२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pratishyAyAdau dhUmAdayaH (127) · Śloka 127
ਧੂਮਗਣ੍ਡੂਸਕਵਲਾਨ੍ ਯਥਾਦੋਸਂ ਚ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਾਸ੍ਯਵੈਰਸ੍ਯਸ਼ਿਰਃ ਕਣ੍ਠਾਮਯਾਪਹਾਨ੍||੧੨੭||
धूमगण्डूषकवलान् यथादोषं च कल्पयेत्| प्रतिश्यायास्यवैरस्यशिरः कण्ठामयापहान्||१२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arUcau kalkadvayam (128) · Śloka 128
ਅਰੁਚੌ ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਯ ਕੇਸਰਂ ਸਾਜ੍ਯਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਧਾਤ੍ਰੀਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਸਿਤਾਨਾਂ ਵਾ ਕਲ੍ਕਮਾਸ੍ਯੇਨ ਧਾਰਯੇਤ੍||੧੨੮||
अरुचौ मातुलुङ्गस्य केसरं साज्यसैन्धवम्| धात्रीद्राक्षासितानां वा कल्कमास्येन धारयेत्||१२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tvaggate jvare aBya~ggAdayaH (129-130) · Śloka 130
ਯਥੋਪਸ਼ਯਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਦ੍ਰਵ੍ਯਕਲ੍ਪਿਤਾਨ੍| ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਾਲੇਪਸੇਕਾਦੀਨ੍ ਜ੍ਵਰੇ ਜੀਰ੍ਣੇ ਤ੍ਵਗਾਸ਼੍ਰਿਤੇ||੧੨੯|| ਕੁਰ੍ਯਾਦਞ੍ਜਨਧੂਮਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵਾਗਨ੍ਤੁਜੇਪਿ ਤਾਨ੍| |੧੩੦|
यथोपशयसंस्पर्शान् शीतोष्णद्रव्यकल्पितान्| अभ्यङ्गालेपसेकादीन् ज्वरे जीर्णे त्वगाश्रिते||१२९|| कुर्यादञ्जनधूमांश्च तथैवागन्तुजेऽपि तान्| |१३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAhe sahastradhautaghRutam (130) · Śloka 130
| ਦਾਹੇ ਸਹਸ੍ਰਧੌਤੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾਭ੍ਯਙ੍ਗਮਾਚਰੇਤ੍||੧੩੦||
| दाहे सहस्रधौतेन सर्पिषाऽभ्यङ्गमाचरेत्||१३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aBya~ggArthaM tailam (131-133) · Śloka 133
ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਗਣੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਮਧੁਰਾਮ੍ਲਕਸਾਯਕੈਃ| ਦੂਰ੍ਵਾਦਿਭਿਰ੍ਵਾ ਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨੈਃ ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਗਣੋਦਿਤੈਃ||੧੩੧|| ਸ਼ੀਤਵੀਰ੍ਯੈਰ੍ਹਿਮਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੈਃ ਕ੍ਵਾਥਕਲ੍ਕੀਕਤੈਃ ਪਚੇਤ੍| ਤੈਲਂ ਸਕ੍ਸੀਰਮਭ੍ਯਙ੍ਗਾਤ੍ਸਦ੍ਯੋ ਦਾਹਜ੍ਵਰਾਪਹਮ੍||੧੩੨|| ਸ਼ਿਰੋ ਗਾਤ੍ਰਂ ਚ ਤੈਰੇਵ ਨਾਤਿਪਿਸ੍ਟੈਃ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਪਰੀਸੇਕਮਵਗਾਹਂ ਚ ਯੋਜਯੇਤ੍||੧੩੩|| ਤਥਾਰਨਾਲਸਲਿਲਕ੍ਸੀਰਸ਼ੁਕ੍ਤਘਤਾਦਿਭਿਃ| ||੧੩੩||
सूत्रोक्तैश्च गणैस्तैस्तैर्मधुराम्लकषायकैः| दूर्वादिभिर्वा पित्तघ्नैः शोधनादिगणोदितैः||१३१|| शीतवीर्यैर्हिमस्पर्शैः क्वाथकल्कीकृतैः पचेत्| तैलं सक्षीरमभ्यङ्गात्सद्यो दाहज्वरापहम्||१३२|| शिरो गात्रं च तैरेव नातिपिष्टैः प्रलेपयेत्| तत्क्वाथेन परीषेकमवगाहं च योजयेत्||१३३|| तथाऽऽरनालसलिलक्षीरशुक्तघृतादिभिः| ||१३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAhAdighnaM lepatrayam (134-135) · Śloka 135
| ਕਪਿਤ੍ਥਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਾਮ੍ਲਵਿਦਾਰੀਰੋਧ੍ਰਦਾਡਿਮੈਃ||੧੩੪|| ਬਦਰੀਪਲ੍ਲਵੋਤ੍ਥੇਨ ਫੇਨੇਨਾਰਿਸ੍ਟਕਸ੍ਯ ਵਾ| ਲਿਪ੍ਤੇਙ੍ਗੇ ਦਾਹਰੁਙ੍ਮੋਹਾਸ਼੍ਰਚ੍ਛਰ੍ਦਿਸ੍ਤਸ੍ਣਾ ਚ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ||੧੩੫||
| कपित्थमातुलुङ्गाम्लविदारीरोध्रदाडिमैः||१३४|| बदरीपल्लवोत्थेन फेनेनारिष्टकस्य वा| लिप्तेऽङ्गे दाहरुङ्मोहाश्रच्छर्दिस्तृष्णा च शाम्यति||१३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaharaH kramaH (136) · Śloka 136
ਯੋ ਵਰ੍ਣਿਤਃ ਪਿਤ੍ਤਹਰੋ ਦੋਸੋਪਕ੍ਰਮਣੇ ਕ੍ਰਮਃ| ਤਂ ਚ ਸ਼ੀਲਯਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸਦਾਹੋ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਜ੍ਵਰਃ||੧੩੬||
यो वर्णितः पित्तहरो दोषोपक्रमणे क्रमः| तं च शीलयतः शीघ्रं सदाहो नश्यति ज्वरः||१३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shItajvare tailalepasvedAdInyauShadhAni (137-147) · Śloka 147
ਵੀਰ੍ਯੋਸ੍ਣੈਰੁਸ੍ਣਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੈਸ੍ਤਗਰਾਗੁਰੁਕੁਙ੍ਕੁਮੈਃ| ਕੁਸ੍ਠਸ੍ਥੌਣੇਯਸ਼ੈਲੇਯਸਰਲਾਮਰਦਾਰੁਭਿਃ||੧੩੭|| ਨਖ਼ਰਾਸ੍ਨਾਪੁਰਵਚਾਚਣ੍ਡੈਲਾਦ੍ਵਯਚੋਰਕੈਃ| ਪਥ੍ਵੀਕਾਸ਼ਿਗ੍ਰੁਸੁਰਸਾਹਿਂਸ੍ਰਾਧ੍ਯਾਮਕਸਰ੍ਸਪੈਃ||੧੩੮|| ਦਸ਼ਮੂਲਾਮਤੈਰਣ੍ਡਦ੍ਵਯਪਤ੍ਤੂਰਰੋਹਿਸੈਃ| ਤਮਾਲਪਤ੍ਰਭੂਤੀਕਸ਼ਲ੍ਲਕੀਧਾਨ੍ਯਦੀਪ੍ਯਕੈਃ||੧੩੯|| ਮਿਸ਼ਿਮਾਸਕੁਲਤ੍ਥਾਗ੍ਨਿਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਾਨਾਕੁਲੀਦ੍ਵਯੈਃ| ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਵਿਧੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸ਼ੀਤੇ ਤੈਲਂ ਜ੍ਵਰੇ ਪਚੇਤ੍||੧੪੦|| ਕ੍ਵਥਿਤੈਃ ਕਲ੍ਕਿਤੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸੁਰਾਸੌਵੀਰਕਾਦਿਭਿਃ| ਤੇਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਯਾਤ੍ਸੁਖ਼ੋਸ੍ਣੇਨ, ਤੈਃ ਸੁਪਿਸ੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਲੇਪਯੇਤ੍||੧੪੧|| ਕਵੋਸ੍ਣੈਸ੍ਤੈਃ ਪਰੀਸੇਕਮਵਗਾਹਂ ਚ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਕੇਵਲੈਰਪਿ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਸੁਕ੍ਤਗੋਮੂਤ੍ਰਮਸ੍ਤੁਭਿਃ||੧੪੨|| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਵਰ੍ਗਂ ਚ ਪਾਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਲੇਪਨੇ| ਧੂਪਾਨਗਰੁਜਾਨ੍ ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਿਸਮਜ੍ਵਰੇ||੧੪੩|| ਅਗ੍ਨ੍ਯਨਗ੍ਨਿਕਤਾਨ੍ ਸ੍ਵੇਦਾਨ੍ ਸ੍ਵੇਦਿ ਭੇਸਜਭੋਜਨਮ੍| ਗਰ੍ਭਭੂਵੇਸ਼੍ਮਸ਼ਯਨਂ ਕੁਥਕਮ੍ਬਲਰਲ੍ਲਕਾਨ੍||੧੪੪|| ਨਿਰ੍ਧੂਮਦੀਪ੍ਤੈਰਙ੍ਗਾਰੈਰ੍ਹਸਨ੍ਤੀਸ਼੍ਚ ਹਸਨ੍ਤਿਕਾਃ| ਮਦ੍ਯਂ ਸਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਂ ਤਕ੍ਰਂ ਕੁਲਤ੍ਥਵ੍ਰੀਹਿਕੋਦ੍ਗਵਾਨ੍||੧੪੫|| ਸਂਸ਼ੀਲਯੇਦ੍ਵੇਪਥੁਮਾਨ੍ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਪਿਤ੍ਤਲਮ੍| ਦਯਿਤਾਃ ਸ੍ਤਨਸ਼ਾਲਿਨ੍ਯਃ ਪੀਨਾ ਵਿਭ੍ਰਮਭੂਸਣਾਃ||੧੪੬|| ਯੌਵਨਾਸਵਮਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤਮਾਲਿਙ੍ਗੇਯੁਰਙ੍ਗਨਾਃ| ਵੀਤਸ਼ੀਤਂ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਾਸ੍ਤਤੋਪਨਯੇਤ੍ਪੁਨਃ||੧੪੭||
वीर्योष्णैरुष्णसंस्पर्शैस्तगरागुरुकुङ्कुमैः| कुष्ठस्थौणेयशैलेयसरलामरदारुभिः||१३७|| नख़रास्नापुरवचाचण्डैलाद्वयचोरकैः| पृथ्वीकाशिग्रुसुरसाहिंस्राध्यामकसर्षपैः||१३८|| दशमूलामृतैरण्डद्वयपत्तूररोहिषैः| तमालपत्रभूतीकशल्लकीधान्यदीप्यकैः||१३९|| मिशिमाषकुलत्थाग्निप्रकीर्यानाकुलीद्वयैः| अन्यैश्च तद्विधैर्द्रव्यैः शीते तैलं ज्वरे पचेत्||१४०|| क्वथितैः कल्कितैर्युक्तैः सुरासौवीरकादिभिः| तेनाभ्यञ्जयात्सुख़ोष्णेन, तैः सुपिष्टैश्च लेपयेत्||१४१|| कवोष्णैस्तैः परीषेकमवगाहं च कल्पयेत्| केवलैरपि तद्वच्च सुक्तगोमूत्रमस्तुभिः||१४२|| आरग्वधादिवर्गं च पानाभ्यञ्जनलेपने| धूपानगरुजान् यांश्च वक्ष्यन्ते विषमज्वरे||१४३|| अग्न्यनग्निकृतान् स्वेदान् स्वेदि भेषजभोजनम्| गर्भभूवेश्मशयनं कुथकम्बलरल्लकान्||१४४|| निर्धूमदीप्तैरङ्गारैर्हसन्तीश्च हसन्तिकाः| मद्यं सत्र्यूषणं तक्रं कुलत्थव्रीहिकोद्गवान्||१४५|| संशीलयेद्वेपथुमान् यच्चान्यदपि पित्तलम्| दयिताः स्तनशालिन्यः पीना विभ्रमभूषणाः||१४६|| यौवनासवमत्ताश्च तमालिङ्गेयुरङ्गनाः| वीतशीतं च विज्ञाय तास्ततोऽपनयेत्पुनः||१४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sannipAtacikitsAkramaH (148) · Śloka 148
ਵਰ੍ਧਨੇਨੈਕਦੋਸਸ੍ਯ ਕ੍ਸਪਣੇਨੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤਸ੍ਯ ਵਾ| ਕਫਸ੍ਥਾਨਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਵਾ ਤੁਲ੍ਯਕਕ੍ਸਾਞ੍ਜਯੇਨ੍ਮਲਾਨ੍||੧੪੮||
वर्धनेनैकदोषस्य क्षपणेनोच्छ्रितस्य वा| कफस्थानानुपूर्व्या वा तुल्यकक्षाञ्जयेन्मलान्||१४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sannipAtAtopadravakarNamUlam (149) · Śloka 149
ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਜ੍ਵਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਕਰ੍ਣਮੂਲੇ ਸੁਦਾਰੁਣਃ| ਸ਼ੋਫਃ ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਯੇਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਵ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ||੧੪੯||
सन्निपातज्वरस्यान्ते कर्णमूले सुदारुणः| शोफः सञ्जायते येन कश्चिदेव विमुच्यते||१४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNamUlacikitsA (150) · Śloka 150
ਰਕ੍ਤਾਵਸੇਚਨੈਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸਰ੍ਪਿਃਪਾਨੈਸ਼੍ਚ ਤਂ ਜਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਦੇਹੈਃ ਕਫਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨੈਰ੍ਨਾਵਨੈਃ ਕਵਲਗ੍ਰਹੈਃ||੧੫੦||
रक्तावसेचनैः शीघ्रं सर्पिःपानैश्च तं जयेत्| प्रदेहैः कफपित्तघ्नैर्नावनैः कवलग्रहैः||१५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAkhAnusArI jvaraH asya cikitsA bAhushirAmokShaH (151) · Śloka 151
ਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਸ੍ਨਿਗ੍ਧਰੂਕ੍ਸਾਦ੍ਯੈਰ੍ਜ੍ਵਰੋ ਯਸ੍ਯ ਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ| ਸ਼ਾਖ਼ਾਨੁਸਾਰੀ ਤਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਮੁਞ੍ਚੇਦ੍ਵਾਹ੍ਵੋਃ ਕ੍ਰਮਾਚ੍ਛਿਰਾਮ੍||੧੫੧||
शीतोष्णस्निग्धरूक्षाद्यैर्ज्वरो यस्य न शाम्यति| शाख़ानुसारी तस्याशु मुञ्चेद्वाह्वोः क्रमाच्छिराम्||१५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShamajvare~apyayameva vidhiH (152) · Śloka 152
ਅਯਮੇਵ ਵਿਧਿਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਵਿਸਮੇਪਿ ਯਥਾਯਥਮ੍| ਜ੍ਵਰੇ ਵਿਭਜ੍ਯ ਵਾਤਾਦੀਨ੍ ਯਸ਼੍ਚਾਨਨ੍ਤਰਮੁਚ੍ਯਤੇ||੧੫੨||
अयमेव विधिः कार्यो विषमेऽपि यथायथम्| ज्वरे विभज्य वातादीन् यश्चानन्तरमुच्यते||१५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShamajvare kvAthAH (153) · Śloka 153
ਪਟੋਲਕਟੁਕਾਮੁਸ੍ਤਾਪ੍ਰਾਣਦਾਮਧੁਕੈਃ ਕਤਾਃ| ਤ੍ਰਿਚਤੁਃਪਞ੍ਚਸ਼ਃ ਕ੍ਵਾਥਾ ਵਿਸਮਜ੍ਵਰਨਾਸ਼ਨਾਃ||੧੫੩||
पटोलकटुकामुस्ताप्राणदामधुकैः कृताः| त्रिचतुःपञ्चशः क्वाथा विषमज्वरनाशनाः||१५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShamajvare triPalAdirasAyanAni (154) · Śloka 154
ਯੋਜਯੇਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਪਥ੍ਯਾਂ ਗੁਡੂਚੀਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਪਥਕ੍| ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਵਿਧਾਨੈਃ ਸਗੁਡਂ ਭਲ੍ਲਾਤਕਮਥਾਪਿ ਵਾ||੧੫੪||
योजयेत्रिफलां पथ्यां गुडूचीं पिप्पलीं पृथक्| तैस्तैर्विधानैः सगुडं भल्लातकमथापि वा||१५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvrarotpattidine la~gghanaM bRuMhaNaM vA (155) · Śloka 155
ਲਙ੍ਘਨਂ ਬਂਹਣਂ ਵਾਦੌ ਜ੍ਵਰਾਗਮਨਵਾਸਰੇ| |੧੫੫|
लङ्घनं बृंहणं वाऽऽदौ ज्वरागमनवासरे| |१५५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvarotpattidine prAtaH kAle ojanAdoy vAlashuna purAnadhRutadadhikShIratakraNiShaTrapalAdIni ghRutAni ca (155-156) · Śloka 156
ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਤੈਲਂ ਲਸ਼ੁਨਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਰਂ ਵਾ ਤਥਾ ਗ਼ਤਮ੍||੧੫੫|| ਜੀਰ੍ਣਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ਦਧਿ ਪਯਸ੍ਤਕ੍ਰਂ ਸਰ੍ਪਿਸ਼੍ਚ ਸਟ੍ਪਲਮ੍| ਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਂ ਤਿਕ੍ਤਾਖ਼੍ਯਂ ਵਸਸਾਧਿਤਮ੍||੧੫੬||
प्रातः सतैलं लशुनं प्राग्भक्रं वा तथा ग़ृतम्||१५५|| जीर्णं तद्वद्दधि पयस्तक्रं सर्पिश्च षट्पलम्| कल्याणकं पञ्चगव्यं तिक्ताख़्यं वृषसाधितम्||१५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShamajjarajit triPalAdi ghRutam (157) · Śloka 157
ਤ੍ਰਿਫਲਾਕੋਲਤਰ੍ਕਾਰੀਕ੍ਵਾਥੇ ਦਧ੍ਨਾ ਸ਼ਤਂ ਘਤਮ੍| ਤਿਲ੍ਵਕਤ੍ਵਕ੍ਕਤਾਵਾਪ ਵਿਸਮਜ੍ਵਰਜਿਤ੍ਪਰਮ੍||੧੫੭||
त्रिफलाकोलतर्कारीक्वाथे दध्ना शृतं घृतम्| तिल्वकत्वक्कृतावाप विषमज्वरजित्परम्||१५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShamajvare prayogAntaram (158-159) · Śloka 159
ਸੁਰਾਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਚ ਯਨ੍ਮਦ੍ਯਂ ਸ਼ਿਖ਼ਿਤਿਤ੍ਤਿਰਿਦਕ੍ਸਜਮ੍| ਮਾਂਸਂ ਮੇਦ੍ਯੋਸ੍ਣਵੀਰ੍ਯਂ ਚ ਸਹਾਨ੍ਨੇਨ ਪ੍ਰਕਾਮਤਃ||੧੫੮|| ਸੇਵਿਤ੍ਵਾ ਤਦਹਃ ਸ੍ਵਪ੍ਯਾਦਥਵਾ ਪੁਨਰੁਲ੍ਲਿਖ਼ੇਤ੍| |੧੫੯|
सुरां तीक्ष्णं च यन्मद्यं शिख़ितित्तिरिदक्षजम्| मांसं मेद्योष्णवीर्यं च सहान्नेन प्रकामतः||१५८|| सेवित्वा तदहः स्वप्यादथवा पुनरुल्लिख़ेत्| |१५९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShamajvare sarpirvamantaram (159) · Śloka 159
| ਸਰ੍ਪਿਸੋ ਮਹਤੀਮ੍ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਵਾ ਛ੍ਹਰ੍ਦਯੇਤ੍ਪੁਨਃ||੧੫੯||
| सर्पिषो महतीम् मात्रां पीत्वा वा छ्हर्दयेत्पुनः||१५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShamajvare virecanam (160) · Śloka 160
ਨੀਲਿਨੀਭਜਗਨ੍ਧਾਂ ਚ ਤ੍ਰਿਵਤਾਂ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀਮ੍| ਪਿਬੇਜ੍ਜ੍ਵਰਸ੍ਯਾਗਮਨੇ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੋਪਪਾਦਿਤਃ||੧੬੦||
नीलिनीभजगन्धां च त्रिवृतां कटुरोहिणीम्| पिबेज्ज्वरस्यागमने स्नेहस्वेदोपपादितः||१६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShamajvare a~jjanam (162) · Śloka 162
ਮਨੋਹ੍ਵਾ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਕਸ੍ਣਾ ਤੈਲੇਨ ਨਯਨਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਯੋਜ੍ਯਂ|੧੬੨|
मनोह्वा सैन्धवं कृष्णा तैलेन नयनाञ्जनम्| योज्यं|१६२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShamajvare nasyatrayam (161-162) · Śloka 162
| ਹਿਙ੍ਗੁਸਮਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਵਸਾ ਨਸ੍ਯਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍||੧੬੧|| ਪੁਰਾਣਸਰ੍ਪਿਃ ਸਿਂਹਸ੍ਯ ਵਸਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਸੈਨ੍ਧਵਾ| |੧੬੨|
| हिङ्गुसमा व्याघ्रीवसा नस्यं ससैन्धवम्||१६१|| पुराणसर्पिः सिंहस्य वसा तद्वत्ससैन्धवा| |१६२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShamajvare dhUpadvayam (162-163) · Śloka 163
| ਪਲਙ੍ਕਸਾ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਂ ਵਚਾ ਕੁਸ੍ਠਂ ਹਰੀਤਕੀ||੧੬੨|| ਸਰ੍ਸਪਾਃ ਸਯਵਾਃ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਧੂਪੋ ਵਿਡ੍ਵਾ ਬਿਡਾਲਜਾ| |੧੬੩|
| पलङ्कषा निम्बपत्रं वचा कुष्ठं हरीतकी||१६२|| सर्षपाः सयवाः सर्पिर्धूपो विड्वा बिडालजा| |१६३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvajvare~aparAjito dhUpaH (163-164) · Śloka 164
| ਪੁਰਧ੍ਯਾਮਵਚਾਸਰ੍ਜਨਿਮ੍ਬਾਰ੍ਕਾਗਰੁਦਾਰੁਭਿਃ||੧੬੩|| ਧੂਪੋ ਜ੍ਵਰੇਸੁ ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਕਾਰ੍ਯੋਯਮਪਰਾਜਿਤਃ| |੧੬੪|
| पुरध्यामवचासर्जनिम्बार्कागरुदारुभिः||१६३|| धूपो ज्वरेषु सर्वेषु कार्योऽयमपराजितः| |१६४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdAdiShUkto dhUpAdiH (164) · Śloka 164
| ਧੂਪਨਸ੍ਯਾਞ੍ਜਨੋਸ੍ਤ੍ਰਾਸਾ ਯੇ ਚੋਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵੈਕਤੇ||੧੬੪||
| धूपनस्याञ्जनोस्त्रासा ये चोक्ताश्चित्तवैकृते||१६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana daivavyapAshryayamauShadham (165) · Śloka 165
ਦੈਵਾਸ਼੍ਰਯਂ ਚ ਭੈਸਜ੍ਯਂ ਜ੍ਵਰਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ| ਵਿਸੇਸਾਦ੍ਵਿਸਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਯਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯਾਗਨ੍ਤ੍ਵਨੁਬਨ੍ਧਜਾਃ||੧੬੫||
दैवाश्रयं च भैषज्यं ज्वरान् सर्वान् व्यपोहति| विषेषाद्विषमान् प्रायस्ते ह्यागन्त्वनुबन्धजाः||१६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShamajvare shirAvyadhaH (166) · Śloka 166
ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਚ ਸਿਰਾਂ ਵਿਧ੍ਯੇਦਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਵਿਸਮਜ੍ਵਰੇ| |੧੬੬|
यथास्वं च सिरां विध्येदशान्तौ विषमज्वरे| |१६६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aBighAtaje Agantujvare auShadham (166-167) · Śloka 167
| ਕੇਵਲਾਨਿਲਵੀਸਰ੍ਪਵਿਸ੍ਫੋਟਾਭਿਹਤਜ੍ਵਰੇ||੧੬੬|| ਸਰ੍ਪਿਃਪਾਨਹਿਮਾਲੇਪਸੇਕਮਾਂਸਰਸਾਸ਼ਨਮ੍| ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਸ੍ਵਮੁਕ੍ਤਂ ਚ ਰਕ੍ਤਮੋਕ੍ਸਾਦਿ ਸਾਧਨਮ੍||੧੬੭||
| केवलानिलवीसर्पविस्फोटाभिहतज्वरे||१६६|| सर्पिःपानहिमालेपसेकमांसरसाशनम्| कुर्याद्यथास्वमुक्तं च रक्तमोक्षादि साधनम्||१६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grahAveshaje Agantujvare auShadham (168) · Śloka 168
ਗ੍ਰਹੋਤ੍ਥੇਭੂਤਵਿਦ੍ਯੋਕ੍ਤਂ ਬਲਿਮਨ੍ਤ੍ਰਾਦਿ ਸਾਧਨਮ੍| |੧੬੮|
ग्रहोत्थेभूतविद्योक्तं बलिमन्त्रादि साधनम्| |१६८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana auShadhigandhaje Agantujvare auShadham (168) · Śloka 168
| ਓਸਧੀਗਨ੍ਧਜੇ ਪਿਤ੍ਤਸ਼ਮਨਂ|੧੬੮|
| ओषधीगन्धजे पित्तशमनं|१६८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShaje Agantujvare auShadham (168) · Śloka 168
| ਵਿਸਜਿਦ੍ਵਿਸੇ||੧੬੮||
| विषजिद्विषे||१६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krodhAdije Agantujvare auShadham (169-170) · Śloka 170
ਇਸ੍ਟੈਰਰ੍ਥੈਰ੍ਮਨੋਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚ ਯਥਾਦੋਸਸ਼ਮੇਨ ਚ| ਹਿਤਾਹਿਤਵਿਵੇਕੈਸ਼੍ਚ ਜ੍ਵਰਂ ਕ੍ਰੋਧਾਦਿਜਂ ਜਯੇਤ੍||੧੬੯|| ਕ੍ਰੋਧਜੋ ਯਾਤਿ ਕਾਮੇਨ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਕਾਮਜਃ| ਭਯੋਸ਼ੋਕੋਦ੍ਭਵੌ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਭੀਸ਼ੋਕਾਭ੍ਯਂ ਤਥੇਤਰੌ||੧੭੦||
इष्टैरर्थैर्मनोज्ञैश्च यथादोषशमेन च| हिताहितविवेकैश्च ज्वरं क्रोधादिजं जयेत्||१६९|| क्रोधजो याति कामेन शान्तिं क्रोधेन कामजः| भयोशोकोद्भवौ ताभ्यां भीशोकाभ्यं तथेतरौ||१७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shApaje~aBicAraje ca Agantujvare auShadham (171-172) · Śloka 172
ਸ਼ਾਪਾਥਰ੍ਵਣਮਨ੍ਤ੍ਰੋਤ੍ਥੇ ਵਿਧਿਰ੍ਦੈਵਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਯਃ| ਤੇ ਜ੍ਵਰਾਃ ਕੇਵਲਾਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਨ੍ਤੇਨਨ੍ਤਰਂ ਮਲੈਃ||੧੭੧|| ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੋਸਾਨੁਸਾਰੇਣ ਤੇਸ੍ਵਾਹਾਰਾਦਿ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਨ ਹਿ ਜ੍ਵਰੋਨੁਬਧ੍ਨਾਤਿ ਮਾਰੁਤਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਿਨਾ ਕਤਃ||੧੭੨||
शापाथर्वणमन्त्रोत्थे विधिर्दैवव्यपाश्रयः| ते ज्वराः केवलाः पूर्वं व्याप्यन्तेऽनन्तरं मलैः||१७१|| तस्माद्दोषानुसारेण तेष्वाहारादि कल्पयेत्| न हि ज्वरोऽनुबध्नाति मारुताद्यैर्विना कृतः||१७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvajvare manoharaviShayasevanam (173) · Śloka 173
ਜ੍ਵਰਕਾਲਸ੍ਮਤਿਂ ਚਾਸ੍ਯ ਹਾਰਿਭਿਰ੍ਵਿਸਯੈਰ੍ਹਰੇਤ੍| |੧੭੩|
ज्वरकालस्मृतिं चास्य हारिभिर्विषयैर्हरेत्| |१७३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvajvare manasaH shuddhatvaM karUNAdratvaM ca (173) · Śloka 173
| ਕਰੁਣਾਰ੍ਦ੍ਰਂ ਮਨਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਵਰਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍||੧੭੩||
| करुणार्द्रं मनः शुद्धं सर्वज्वरविनाशनम्||१७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvajvare vyAyAmAdivarjanam (174) · Śloka 174
ਤ੍ਯਜੇਦਾਬਲਲਾਭਾਚ੍ਚ ਵ੍ਯਾਯਾਮਸ੍ਨਾਨਮੈਥੁਨਮ੍| ਗੁਰ੍ਵਸਾਤ੍ਮ੍ਯਵਿਦਾਹ੍ਯਨ੍ਨਂ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਜ੍ਜਵਰਕਾਰਣਮ੍||੧੭੪||
त्यजेदाबललाभाच्च व्यायामस्नानमैथुनम्| गुर्वसात्म्यविदाह्यन्नं यच्चान्यज्जवरकारणम्||१७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvajvare sahasA~a~ahAravRuddiniShedhaHniShedhAtikrame doShaH (175) · Śloka 175
ਨ ਵਿਜ੍ਵਰੋਪਿ ਸਹਸਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨੀਨੋ ਭਵੇਤ੍ਤਥਾ| ਨਿਵਤ੍ਤੋਪਿ ਜ੍ਵਰਃ ਸ਼ੀਗ਼੍ਰਂ ਵ੍ਯਾਪਾਦਯਤਿ ਦੁਰ੍ਬਲਮ੍||੧੭੫||
न विज्वरोऽपि सहसा सर्वान्नीनो भवेत्तथा| निवृत्तोऽपि ज्वरः शीग़्रं व्यापादयति दुर्बलम्||१७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvarAvasthAyAM sAvadhAnatA (176) · Śloka 176
ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਣਹਰੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| ਤਸ੍ਯਾਂ ਤਸ੍ਯਾਮਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਤਤ੍ਤਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਭੀਸਗ੍ਜਿਤਮ੍||੧੭੬||
सद्यः प्राणहरो यस्मात्तस्मात्तस्य विशेषतः| तस्यां तस्यामवस्थायां तत्तत्कुर्याद्भीषग्जितम्||१७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvare siddhauShadhAdidhAraNam (1) · Śloka 2
ਔਸਧਯੋ ਮਣਯਸ਼੍ਚ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸਾਧੁਗੁਰੁਦ੍ਵਿਜਦੈਵਤਪੂਜਾਃ| ਪ੍ਰੀਤਿਕਰਾ ਮਨਸੋ ਵਿਸਯਾਸ਼੍ਚ ਘ੍ਨਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਵਿਸ੍ਣੁਕਤਂ ਜ੍ਵਰਮੁਗ੍ਰਮ੍||੧੭੭|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾ ਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਤਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਜ੍ਵਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧|| ਗ੍||੨||
औषधयो मणयश्च सुमन्त्राः साधुगुरुद्विजदैवतपूजाः| प्रीतिकरा मनसो विषयाश्च घ्नन्त्यपि विष्णुकृतं ज्वरमुग्रम्||१७७|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां चतुर्थे चितित्सितस्थाने ज्वरचिकित्सितं नाम प्रथमोऽध्यायः||१|| ग्||२||
🔊 Audio coming soon