Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

1. jvaracikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana jvaracikitsitAdhyAyaH (2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ಜ್ವರಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ)|೨|

View original

अथातो ज्वरचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)|२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvarasaMprAptiHla~gghanakAraNam la~gghanAvasthA (1-2) · Śloka 2

ಆಮಾಶಯಸ್ಥೋ ಹತ್ವಾಽಗ್ನಿಂ ಸಾಮೋ ಮಾರ್ಗಾನ್ ಪಿಧಾಯ ಯತ್| ವಿದಧಾತಿ ಜ್ವರಂ ದೋಷಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಕುರ್ವೀತ ಲಙ್ಘನಮ್||೧|| ಪ್ರಾಗೂಪೇಷು ಜ್ವರಾದೌ ವಾ, ಬಲಂ ಯತ್ನೇನ ಪಾಲಯನ್| ಬಲಾಧಿಷ್ಠಾನಮಾರೋಗ್ಯಮಾರೋಗ್ಯಾರ್ಥಃ ಕ್ರಿಯಾಕ್ರಮಃ||೨||

View original

आमाशयस्थो हत्वाऽग्निं सामो मार्गान् पिधाय यत्| विदधाति ज्वरं दोषस्तस्मात्कुर्वीत लङ्घनम्||१|| प्रागूपेषु ज्वरादौ वा, बलं यत्नेन पालयन्| बलाधिष्ठानमारोग्यमारोग्यार्थः क्रियाक्रमः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana la~gghanaPalam (3) · Śloka 3

ಲಙ್ಘನೈಃ ಕ್ಷಪಿತೇ ದೋಷೇ ದೀಪ್ತೇಽಗ್ನೌ ಲಾಘವೇ ಸತಿ| ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಂ ಕ್ಷುತ್ತೃಡ್ ರುಚಿಃ ಪಕ್ತಿರ್ಬಲಮೋಜಶ್ಚ ಜಾಯತೇ||೩||

View original

लङ्घनैः क्षपिते दोषे दीप्तेऽग्नौ लाघवे सति| स्वास्थ्यं क्षुत्तृड् रुचिः पक्तिर्बलमोजश्च जायते||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvaravisheShe vamanam (4-5) · Śloka 5

ತತ್ರೋತ್ಕೃಷ್ಟೇ ಸಮುತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟೇ ಕಫಪ್ರಾಯೇ ಚಲೇ ಮಲೇ| ಸಹೃಲ್ಲಾಸಪ್ರಸೇಕಾನ್ನದ್ವೇಷಕಾಸವಿಷೂಚಿಕೇ||೪|| ಸದ್ಯೋಭುಕ್ತಸ್ಯ ಸಞ್ಜಾತೇ ಜ್ವರೇ ಸಾಮೇ ವಿಶೇಷತಃ| ವಮನಂ ವಮನಾರ್ಹಸ್ಯ ಶಸ್ತಂ|೫|

View original

तत्रोत्कृष्टे समुत्क्लिष्टे कफप्राये चले मले| सहृल्लासप्रसेकान्नद्वेषकासविषूचिके||४|| सद्योभुक्तस्य सञ्जाते ज्वरे सामे विशेषतः| वमनं वमनार्हस्य शस्तं|५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana anyathAvamane doShaH (5-6) · Śloka 6

| ಕುರ್ಯಾತ್ತದನ್ಯಥಾ||೫|| ಶ್ವಾಸಾತೀಸಾರಸಮ್ಮೋಹಹೃದ್ಗೋಗವಿಷಮಜ್ವರಾನ್| |೬|

View original

| कुर्यात्तदन्यथा||५|| श्वासातीसारसम्मोहहृद्गोगविषमज्वरान्| |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vamanayogAH (6-8) · Śloka 8

| ಪಿಪ್ಪ್ಪಲೀಭಿರ್ಯುತಾನ್ ಗಾಲಾನ್ ಕಲಿಙ್ಗೈರ್ಮಧುಕೇನ ವಾ||೬|| ಉಷ್ಣಾಮ್ಭಸಾ ಸಮಧುನಾ ಪಿಬೇತ್ಸಲವಣೇನ ವಾ| ಪಟೋಲನಿಮ್ಬಕರ್ಕೋಟವೇತ್ರಪತ್ರೋದಕೇನ ವಾ||೭|| ತರ್ಪಣೇನ ರಸೇನೇಕ್ಷೋರ್ಮದ್ಯೈಃ ಕಲ್ಪೋದಿತಾನಿ ವ| ವಮನಾನಿ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಬಲಕಾಲವಿಭಾಗವಿತ್||೮||

View original

| पिप्प्पलीभिर्युतान् गालान् कलिङ्गैर्मधुकेन वा||६|| उष्णाम्भसा समधुना पिबेत्सलवणेन वा| पटोलनिम्बकर्कोटवेत्रपत्रोदकेन वा||७|| तर्पणेन रसेनेक्षोर्मद्यैः कल्पोदितानि व| वमनानि प्रयुञ्जीत बलकालविभागवित्||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana annavarjanam (9) · Śloka 9

ಕೃತೇಽಕೃತೇ ವಾ ವಮನೇ ಜ್ವರೀ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಶೋಷಣಮ್| ದೋಷಾಣಾಂ ಸಮುದೀರ್ಣಾನಾಂ ಪಾಚನಾಯ ಶಮಾಯ ಚ||೯||

View original

कृतेऽकृते वा वमने ज्वरी कुर्याद्विशोषणम्| दोषाणां समुदीर्णानां पाचनाय शमाय च||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana annavarjane yuktiH (10) · Śloka 10

ದೋಷೇಣ ಭಸ್ಮನೇವಾಗ್ನೌ ಛನ್ನೇಽನ್ನಂ ನ ವಿಪಚ್ಯತೇ| ತಸ್ಮಾದಾದೋಷಪಚನಾಜ್ಜ್ವರಿತಾನುಪವಾಸಯೇತ್||೧೦||

View original

दोषेण भस्मनेवाग्नौ छन्नेऽन्नं न विपच्यते| तस्मादादोषपचनाज्ज्वरितानुपवासयेत्||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana udakavarjanam uShNAmbudoShAH shItAmbudoShAH (11-13) · Śloka 13

ತೃಷ್ಣಗಲ್ಪಾಲ್ಪಮುಷ್ಣಮ್ಬು ಪಿಬೇದ್ವಾತಕಫಜ್ವರೇ| ತತ್ಕಫಂ ವಿಲಯಂ ನೀತ್ವಾ ತೃಷ್ಣಾಮಾಶು ನಿವರ್ತಯೇತ್||೧೧|| ಉದೀರ್ಯ ಚಾಗ್ನಿಂ ಸ್ತ್ರೋತಾಂಸಿ ಮೃದೂಕೃತ್ಯ ವಿಶೋಧಯೇತ್| ಲೀನಪಿತ್ತಾನಿಲಸ್ವೇದಶಕೃನ್ಮೂತ್ರಾನುಲೋಮನಮ್||೧೨|| ನಿದ್ರಾಜಾಡ್ಯಾರುಚಿಹರಂ ಪ್ರಾಣಾನಾಮವಲಮ್ಬನಮ್| ವಿಪರೀತಮತಃ ಶೀತಂ ದೋಷಸಙ್ಘಾತವರ್ದ್ಧನಮ್||೧೩||

View original

तृष्णगल्पाल्पमुष्णम्बु पिबेद्वातकफज्वरे| तत्कफं विलयं नीत्वा तृष्णामाशु निवर्तयेत्||११|| उदीर्य चाग्निं स्त्रोतांसि मृदूकृत्य विशोधयेत्| लीनपित्तानिलस्वेदशकृन्मूत्रानुलोमनम्||१२|| निद्राजाड्यारुचिहरं प्राणानामवलम्बनम्| विपरीतमतः शीतं दोषसङ्ग़ातवर्द्धनम्||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana javaravisheShe uShNAmbuniShedhaH (14-15) · Śloka 15

ಉಷ್ಣಮೇವಂಗುಣತ್ವೇಽಪಿ ಯುಞ್ಜ್ಯಾನ್ನೈಕಾನ್ತಪಿತ್ತಲೇ| ಉದ್ರಿಕ್ತಪಿತ್ತೇ ದವಥುದಾಹಮೋಹಾತಿಸಾರಿಣಿ||೧೪|| ವಿಷಮದ್ಯೋತ್ಥಿತೇ ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣೇಽಸ್ರಪಿತ್ತಿನಿ| |೧೫|

View original

उष्णमेवंगुणत्वेऽपि युञ्ज्यान्नैकान्तपित्तले| उद्रिक्तपित्ते दवथुदाहमोहातिसारिणि||१४|| विषमद्योत्थिते ग्रीष्मे क्षतक्षीणेऽस्रपित्तिनि| |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana niShiddhoShNodakAnAM ShaDa~ggAdishrutaM shItodakam (15-16) · Śloka 16

| ಘನಚನ್ದನಶುಣ್ಠ್ಯಮ್ಬುಪರ್ಪಟೋಶೀರಸಾಧಿತಮ್||೧೫|| ಶೀತಂ ತೇಭ್ಯೋ ಹಿತಂ ತೋಯಂ ಪಾಚನಂ ತೃಡ್ಜ್ವರಾಪಹಮ್| |೧೬|

View original

| घनचन्दनशुण्ठ्यम्बुपर्पटोशीरसाधितम्||१५|| शीतं तेभ्यो हितं तोयं पाचनं तृड्ज्वरापहम्| |१६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvare pittavirUddhaniShedhaH (16-17) · Śloka 17

| ಊಷ್ಮಾ ಪಿತ್ತಾದೃತೇ ನಾಸ್ತಿ ಜ್ವರೋ ನಾಸ್ತ್ಯೂಷ್ಮಣಾ ವಿನಾ||೧೬|| ತಸ್ಮಾತ್ಪಿತ್ತವಿರುದ್ಧಾನಿ ತ್ಯಜೇತ್ ಪಿತ್ತಾಧಿಕೇಽಧಿಕಮ್| |೧೭|

View original

| ऊष्मा पित्तादृते नास्ति ज्वरो नास्त्यूष्मणा विना||१६|| तस्मात्पित्तविरुद्धानि त्यजेत् पित्ताधिकेऽधिकम्| |१७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvare snAnAdiniShedhaH (17) · Śloka 17

| ಸ್ನಾನಾಭ್ಯಙ್ಗಪ್ರದೇಹಾಂಶ್ಚ ಪರಿಶೇಷಂ ಚ ಲಙ್ಘನಮ್||೧೭||

View original

| स्नानाभ्यङ्गप्रदेहांश्च परिशेषं च लङ्घनम्||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana niShedhe yuktiH (18-19) · Śloka 19

ಅಜೀರ್ಣ ಇವ ಶೂಲಘ್ನಂ ಸಾಮೇ ತೀವ್ರರುಜಿ ಜ್ವರೇ| ನ ಪಿಬೇದೌಷಧಂ ತದ್ಧಿ ಭೂಯ ಏವಾಮಮಾವಹೇತ್||೧೮|| ಆಮಾಭಿಭೂತಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ಕ್ಷೀರಂ ವಿಷಮಹೇರಿವ| |೧೯|

View original

अजीर्ण इव शूलघ्नं सामे तीव्ररुजि ज्वरे| न पिबेदौषधं तद्धि भूय एवाममावहेत्||१८|| आमाभिभूतकोष्ठस्य क्षीरं विषमहेरिव| |१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvaravisheShe svedaH svedaguNAH (19-20) · Śloka 20

| ಸೋದರ್ದಪೀನಸಶ್ವಾಸೇ ಜಙ್ಘಾಪರ್ವಾಸ್ಥಿಶೂಲಿನಿ||೧೯|| ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಾತ್ಮಕೇ ಸ್ವೇದಃ ಪ್ರಶಸ್ತಃ, ಸ ಪ್ರವರ್ತಯೇತ್| ಸ್ವೇದಮೂತ್ರಶಕೃದ್ವಾತಾನ್ ಕುರ್ಯಾದಗ್ನೇಶ್ಚ ಪಾಟವಮ್||೨೦||

View original

| सोदर्दपीनसश्वासे जङ्घापर्वास्थिशूलिनि||१९|| वातश्लेष्मात्मके स्वेदः प्रशस्तः, स प्रवर्तयेत्| स्वेदमूत्रशकृद्वातान् कुर्यादग्नेश्च पाटवम्||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana snehoktAcAravidhipAlanam (21) · Śloka 21

ಸ್ನೇಹೋಕ್ತಮಾಚಾರವಿಧಿಂ ಸರ್ವಶಶ್ಚಾನುಪಲಯೇತ್| |೨೧|

View original

स्नेहोक्तमाचारविधिं सर्वशश्चानुपलयेत्| |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana la~gghanAdInAM prayogakAlaH (21-22) · Śloka 22

| ಲಙ್ಘನಂ ಸ್ವೇದನಂ ಕಾಲೋ ಯವಾಗ್ವಸ್ತಿಕ್ತಕೋ ರಸಃ||೨೧|| ಮಲಾನಾಂ ಪಾಚನಾನಿ ಸ್ಯುರ್ಯಥಾವಸ್ಥಂ ಕ್ರಮೇಣ ವಾ| |೨೨|

View original

| लङ्घनं स्वेदनं कालो यवाग्वस्तिक्तको रसः||२१|| मलानां पाचनानि स्युर्यथावस्थं क्रमेण वा| |२२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvaraviSheSe la~gghananiShedhaH (22-23) · Śloka 23

| ಶುದ್ಧವಾತಕ್ಷಯಾಗನ್ತುಜೀರ್ಣಜ್ವರಿಷು ಲಙ್ಘನಮ್||೨೨|| ನೇಷ್ಯತೇ| |೨೩|

View original

| शुद्धवातक्षयागन्तुजीर्णज्वरिषु लङ्ग़नम्||२२|| नेष्यते| |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tatra bRuMhaNarUpaM shamanam (23) · Śloka 23

ತೇಷು ಹಿ ಹಿತಂ ಶಮನಂ ಯನ್ನ ಕರ್ಶನಮ್| |೨೩|

View original

तेषु हि हितं शमनं यन्न कर्शनम्| |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ala~gghitalakShaNam (23-24) · Śloka 24

| ತತ್ರ ಸಾಮಜ್ವರಾಕೃತ್ಯಾ ಜಾನೀಯಾದವಿಶೋಷಿತಮ್||೨೩|| ದ್ವಿವಿಧೋಪಕ್ರಮಜ್ಞಾನಮವೇಕ್ಷೇತ ಚ ಲಙ್ಘನೇ| |೨೪|

View original

| तत्र सामज्वराकृत्या जानीयादविशोषितम्||२३|| द्विविधोपक्रमज्ञानमवेक्षेत च लङ्घने| |२४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana peyopacAraH peyopacAraPalam (24-26) · Śloka 26

| ಯುಕ್ತಂ ಲಙ್ಘಿತಲಿಙ್ಗೈಸ್ತು ತಂ ಪೇಯಾಭಿರುಪಾಚರೇತ್||೨೪|| ಯಥಾಸ್ವೌಷಧಸಿದ್ಧಾಭಿರ್ಮಣ್ಡಪೂರ್ವಾಭಿರಾದಿತಃ| ಷಡಹಂ ವಾ ಮೃದುತ್ವಂ ವಾ ಜ್ವರೋ ಯಾವದವಾಪ್ನುಯಾತ್||೨೫|| ತಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ದೀಪ್ಯತೇ ತಾಭಿಃ ಸಮಿದ್ಭಿರಿವ ಪಾವಕಃ| |೨೬|

View original

| युक्तं लङ्घितलिङ्गैस्तु तं पेयाभिरुपाचरेत्||२४|| यथास्वौषधसिद्धाभिर्मण्डपूर्वाभिरादितः| षडहं वा मृदुत्वं वा ज्वरो यावदवाप्नुयात्||२५|| तस्याग्निर्दीप्यते ताभिः समिद्भिरिव पावकः| |२६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana lAjapeyA prathamaM yojyA amlArthinaH peyA (26-27) · Śloka 27

| ಪ್ರಾಗ್ಲಾಜಪೇಯಾಂ ಸುಜರಾಂ ಸಶುಣ್ಠೀಧಾನ್ಯಪಿಪ್ಪಲೀಮ್||೨೬|| ಸಸೈನ್ಧವಾಂ, ತಥಾಽಮ್ಲಾರ್ಥೀ ತಾಂ ಪಿಬೇತ್ಸಹದಾಡಿಮಾಮ್| |೨೭|

View original

| प्राग्लाजपेयां सुजरां सशुण्ठीधान्यपिप्पलीम्||२६|| ससैन्धवां, तथाऽम्लार्थी तां पिबेत्सहदाडिमाम्| |२७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shithilamalapittottarayo peyA (27) · Śloka 27

| ಸೃಷ್ಟವಿಡ್ ಬಹುಪಿತ್ತೋ ವಾ ಸಶುಣ್ಠೀಮಾಕ್ಷಿಕಾಂ ಹಿಮಾಮ್||೨೭||

View original

| सृष्टविड् बहुपित्तो वा सशुण्ठीमाक्षिकां हिमाम्||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana bastyAdishUlinaH (28) · Śloka 28

ಬಸ್ತಿಪಾರ್ಶ್ವಶಿರಃಶೂಲೀ ವ್ಯಾಘ್ರೀಗೋಕ್ಷುರಸಾಧಿತಾಮ್| |೨೮|

View original

बस्तिपार्श्वशिरःशूली व्याघ्रीगोक्षुरसाधिताम्| |२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvarAtisAriNaH peyA (28-29) · Śloka 29

| ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀಬಲಾಬಿಲ್ವನಾಗರೋತ್ಪಲಧಾನ್ಯಕೈಃ||೨೮|| ಸಿದ್ಧಾಂ ಜ್ವರಾತಿಸಾರ್ಯಮ್ಲಾಂ ಪೇಯಾಂ ದೀಪನಪಾಚನೀಮ್| |೨೯|

View original

| पृश्निपर्णीबलाबिल्वनागरोत्पलधान्यकैः||२८|| सिद्धां ज्वरातिसार्यम्लां पेयां दीपनपाचनीम्| |२९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana hidhmAdiyuktasya peyA (29) · Śloka 29

| ಹ್ರಸ್ವೇನ ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ಹಿಕ್ಕಾರುಕ್ಶ್ವಾಸಕಾಸವಾನ್||೨೯||

View original

| ह्रस्वेन पञ्चमूलेन हिक्कारुक्श्वासकासवान्||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaPArtasya peyA (30-31) · Śloka 31

ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ಮಹತಾ ಕಫಾರ್ತೋ ಯವಸಾಧಿತಮ್| ವಿಬದ್ಧವರ್ಛಾಃ ಸಯವಾಂ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾಮಲಕೈಃ ಕೃತಾಮ್||೩೦|| ಯವಾಗೂಂ ಸರ್ಪಿಷಾ ಭೃಷ್ಟಾಂ ಮಲದೋಷಾನುಲೋಮನೀಮ್| |೩೧|

View original

पञ्चमूलेन महता कफार्तो यवसाधितम्| विबद्धवर्छाः सयवां पिप्पल्यामलकैः कृताम्||३०|| यवागूं सर्पिषा भृष्टां मलदोषानुलोमनीम्| |३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vibaddhashUlayuktasya peyA (31-32) · Śloka 32

| ಚವಿಕಾಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲದ್ರಾಕ್ಷಾಮಲಕನಾಗರೈಃ||೩೧|| ಕೋಷ್ಠೇ ವಿಬದ್ಧೇ ಸರುಜಿ| |೩೨|

View original

| चविकापिप्पलीमूलद्राक्षामलकनागरैः||३१|| कोष्ठे विबद्धे सरुजि| |३२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana parikartinaH peyA (32) · Śloka 32

ಪಿಬೇತ್ತು ಪರಿಕರ್ತಿನಿ| ಕೋಲವೃಕ್ಷಾಮ್ಲಕಲಶೀಧಾವನೀಶ್ರೀಫಲೈಃ ಕೃತಾಮ್||೩೨||

View original

पिबेत्तु परिकर्तिनि| कोलवृक्षाम्लकलशीधावनीश्रीफलैः कृताम्||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana asvedanidrAtRuShNArtasya peyA (33-34) · Śloka 34

ಅಸ್ವೇದನಿದ್ರಸ್ತೃಷ್ಣಾರ್ತಃ ಸಿತಾಮಲಕನಾಗರೈಃ| ಸಿತಾಬದರಮೃದ್ವೀಕಾಸಾರಿವಾಮುಸ್ತಚನ್ದನೈಃ||೩೩|| ತೃಷ್ಣಾಛ್ಛರ್ದಿಪರೀದಾಹಜ್ವರಘ್ನೀಂ ಕ್ಷೌದ್ರಸಂಯುತಾಮ್| |೩೪|

View original

अस्वेदनिद्रस्तृष्णार्तः सितामलकनागरैः| सिताबदरमृद्वीकासारिवामुस्तचन्दनैः||३३|| तृष्णाछ्छर्दिपरीदाहज्वरघ्नीं क्षौद्रसंयुताम्| |३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana peyauShadhairevarasayUShAdikAnapi kuryAt (34) · Śloka 34

| ಕುರ್ಯಾತ್ಪೇಯೌಷಧೈರೇವ ರಸಯೂಷಾದಿಕಾನಪಿ||೩೪||

View original

| कुर्यात्पेयौषधैरेव रसयूषादिकानपि||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvaravisheShe peyAniShedhaH (35-36) · Śloka 36

ಮದ್ಯೋದ್ಭವೇ ಮದ್ಯನಿತ್ಯೇ ಪಿತ್ತಸ್ಥಾನಗತೇ ಕಫೇ| ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ತಯೋರ್ವಾಽಧಿಕಯೋಸ್ತೃಟ್ಛರ್ದಿರ್ದಾಹಪೀಡಿತೇ||೩೫|| ಊರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವೃತ್ತೇ ರಕ್ತೇ ಚ ಪೇಯಾಂ ನೇಚ್ಛನ್ತಿ| |೩೬|

View original

मद्योद्भवे मद्यनित्ये पित्तस्थानगते कफे| ग्रीष्मे तयोर्वाऽधिकयोस्तृट्छर्दिर्दाहपीडिते||३५|| ऊर्ध्वं प्रवृत्ते रक्ते च पेयां नेच्छन्ति| |३६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana niShiddhapeyasya tarpaNam (36-37) · Śloka 37

ತೇಷು ತು| ಜ್ವರಾಪಹೈಃ ಫಲರಸೈರದ್ಭಿರ್ವಾ ಲಾಜತರ್ಪಣಾನ್||೩೬|| ಪಿಬೇತ್ಸಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಾನ್| |೩೭|

View original

तेषु तु| ज्वरापहैः फलरसैरद्भिर्वा लाजतर्पणान्||३६|| पिबेत्सशर्कराक्षौद्रान्| |३७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tato yUShaudananarasaudanau (37-38) · Śloka 38

ತತೋ ಜೀರ್ಣೇ ತು ತರ್ಪಣೇ| ಯವಾಗ್ವಾಂ ವೌದನಂ ಕ್ಷುದ್ವಾನಶ್ನೀಯಾದ್ಭೃಷ್ಟತಣ್ಡುಲಮ್||೩೭|| ದಕಲಾವಣಿಕೈರ್ಯೂಷೈ ರಸೈರ್ವಾ ಮುದ್ಗಲಾವಜೈಃ| |೩೮|

View original

ततो जीर्णे तु तर्पणे| यवाग्वां वौदनं क्षुद्वानश्नीयाद्भृष्टतण्डुलम्||३७|| दकलावणिकैर्यूषै रसैर्वा मुद्गलावजैः| |३८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana maNDAdyupacArasyopasaMhAraH (38) · Śloka 38

| ಇತ್ಯಯಂ ಷಡಹೋ ನೇಯೋ ಬಲಂ ದೋಷಂ ಚ ರಕ್ಷತಾ||೩೮||

View original

| इत्ययं षडहो नेयो बलं दोषं च रक्षता||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tataH kaShAyaH (39) · Śloka 39

ತತಃ ಪಕ್ವೇಷು ದೋಷೇಷು ಲಙ್ಘನಾದ್ಯೈಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ಕಷಾಯೋ ದೋಷಶೇಷಸ್ಯ ಪಾಚನಃ ಶಮನೋಽಥವಾ||೩೯||

View original

ततः पक्वेषु दोषेषु लङ्घनाद्यैः प्रशस्यते| कषायो दोषशेषस्य पाचनः शमनोऽथवा||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana doShavisheShe kaShAyavisheShaH (40) · Śloka 40

ತಿಕ್ತಃ ಪಿತ್ತೇ ವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಃ, ಕಟುಕಃ ಕಫೇ| |೪೦|

View original

तिक्तः पित्ते विशेषेण प्रयोज्यः, कटुकः कफे| |४०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaShAyakaShAyasya niShedhaH niShedhAtikrame doShaH (40-41) · Śloka 41

| ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಹರತ್ವೇಽಪಿ ಕಷಾಯಃ ಸ ನ ಶಸ್ಯತೇ||೪೦|| ನವಜ್ವರೇ, ಮಲಸ್ತಮ್ಭಾತ್ಕಷಾಯೋ ವಿಷಮಜ್ವರಮ್| ಕುರುತೇಽರುಚಿಹೃಲ್ಲಾಸಹಿಧ್ಮಾಧ್ಮಾನಾದಿಕಾನಪಿ||೪೧||

View original

| पित्तश्लेष्महरत्वेऽपि कषायः स न शस्यते||४०|| नवज्वरे, मलस्तम्भात्कषायो विषमज्वरम्| कुरुतेऽरुचिहृल्लासहिध्माध्मानादिकानपि||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana uktauShadhakAlasya matAntareNa nirAkaraNam (42) · Śloka 42

ಸಪ್ತಾಹಾದೌಷಧಂ ಕೇಚಿದಾಹುರನ್ಯೇ ದಶಾಹತಃ| ಕೇಚಿಲ್ಲಘ್ವನ್ನಭುಕ್ತಸ್ಯ ಯೋಜ್ಯಮಾಮೋಲ್ಬಣೇ ನ ತು||೪೨||

View original

सप्ताहादौषधं केचिदाहुरन्ये दशाहतः| केचिल्लघ्वन्नभुक्तस्य योज्यमामोल्बणे न तु||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana svasiddhAnte yuktiH (43-44) · Śloka 44

ತೀವ್ರಜ್ವರಪರೀತಸ್ಯ ದೋಷವೇಗೋದಯೇ ಯತಃ| ದೋಷೇಽಥವಾಽತಿನಿಚಿತೇ ತನ್ದ್ರಾಸ್ತೈಮಿತ್ಯಕಾರಿಣಿ||೪೩|| ಅಪಚ್ಯಮಾನಂ ಭೈಷಜ್ಯಂ ಭೂಯೋ ಜ್ವಲಯತಿ ಜ್ವರಮ್| |೪೪|

View original

तीव्रज्वरपरीतस्य दोषवेगोदये यतः| दोषेऽथवाऽतिनिचिते तन्द्रास्तैमित्यकारिणि||४३|| अपच्यमानं भैषज्यं भूयो ज्वलयति ज्वरम्| |४४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana auShadhayogyA jvarAvasthA (44-45) · Śloka 45

| ಮೃದುರ್ಜ್ವರೋ ಲಘುರ್ದೇಹಶ್ಚಲಿತಾಶ್ಚ ಮಲಾ ಯದಾ||೪೪|| ಅಚಿರಜ್ವರಿತಸ್ಯಾಪಿ ಭೇಷಜಂ ಯೋಜಯೇತ್ತದಾ| |೪೫|

View original

| मृदुर्ज्वरो लघुर्देहश्चलिताश्च मला यदा||४४|| अचिरज्वरितस्यापि भेषजं योजयेत्तदा| |४५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana auShadham (45-46) · Śloka 46

| ಮುಸ್ತಯಾ ಪರ್ಪಟಂ ಯುಕ್ತಂ ಶುಣ್ಠ್ಯಾ ದುಃಸ್ಪರ್ಶಯಾಽಪಿ ವಾ||೪೫|| ಪಾಕ್ಯಂ ಶೀತಕಷಾಯಂ ವಾ ಪಾಠೋಶೀರಂ ಸವಾಲಕಮ್| ಪಿಬೇತ್ತದ್ವ್ಚ್ಛಭೂನಿಮ್ಬಗುಡೂಚೀಮುಸ್ತನಾಗರಮ್||೪೬||

View original

| मुस्तया पर्पटं युक्तं शुण्ठ्या दुःस्पर्शयाऽपि वा||४५|| पाक्यं शीतकषायं वा पाठोशीरं सवालकम्| पिबेत्तद्व्च्छभूनिम्बगुडूचीमुस्तनागरम्||४६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana uktauShadhAnAM viShayaM viBAgaM PalaM ca (47) · Śloka 47

ಯಥಾಯೋಗಮಿಮೇ ಯೋಜ್ಯಾಃ ಕಷಾಯಾ ದೋಷಪಾಚನಾಃ| ಜ್ವರಾರೋಚಕತೃಷ್ಣಾಸ್ಯವೈರಸ್ಯಾಪಕ್ತಿನಾಶನಾಃ||೪೭||

View original

यथायोगमिमे योज्याः कषाया दोषपाचनाः| ज्वरारोचकतृष्णास्यवैरस्यापक्तिनाशनाः||४७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana santatAdInAM viShamajvarAnAM shamanAH pa~jca kaShAyAH (48-51) · Śloka 51

| ಕಲಿಙ್ಗಕಾಃ ಪಟೋಲಸ್ಯ ಪತ್ರಂ ಕಟುಕರೋಹಿಣೀ||೪೮|| ಪಟೋಲಂ ಸಾರಿವಾ ಮುಸ್ತಾ ಪಾಠಾ ಕಟುಕರೋಹಿಣೀ| ಪಟೋಲನಿಮ್ಬತ್ರಿಫಲಾಮೃದ್ವೀಕಾಮುಸ್ತವತ್ಸಕಾಃ||೪೯|| ಕಿರಾತತಿಕ್ತಮಮೃತಾ ಚನ್ದನಂ ವಿಶ್ವಭೇಷಜಮ್| ಧಾತ್ರೀಮುಸ್ತಾಮೃತಾಕ್ಷೌದ್ರಮರ್ಧಶ್ಲೋಕಸಮಾಪನಾಣ್||೫೦|| ಪಞ್ಚತೇ ಸನ್ತತಾದೀನಾಂ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಶಮನಾ ಮತಾಃ| |೫೧|

View original

| कलिङ्गकाः पटोलस्य पत्रं कटुकरोहिणी||४८|| पटोलं सारिवा मुस्ता पाठा कटुकरोहिणी| पटोलनिम्बत्रिफलामृद्वीकामुस्तवत्सकाः||४९|| किराततिक्तममृता चन्दनं विश्वभेषजम्| धात्रीमुस्तामृताक्षौद्रमर्धश्लोकसमापनाण्||५०|| पञ्चते सन्ततादीनां पञ्चानां शमना मताः| |५१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajvarasya auShadham (51-52) · Śloka 52

| ದುರಾಲಭಾಮೃತಾಮುಸ್ತಾನಾಗರಂ ವಾತಜೇ ಜ್ವರೇ||೫೧|| ಅಥವಾ ಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಗುಡೂಚೀವಿಶ್ವಭೇಷಜಮ್| ಕನೀಯಃ ಪಞ್ಚಮೂಲಂ ಚ|೫೨|

View original

| दुरालभामृतामुस्तानागरं वातजे ज्वरे||५१|| अथवा पिप्पलीमूलगुडूचीविश्वभेषजम्| कनीयः पञ्चमूलं च|५२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittajvarasya auShadham (52-53) · Śloka 53

| ಪಿತ್ತೇ ಶಕ್ರಯವಾಘನಮ್||೫೨|| ಕಟುಕಾ ಚೇತಿ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಮುಸ್ತಾಪರ್ಪಟಕಂ ತಥಾ| ಸಧನ್ವಯಾಸಭೂನಿಮ್ಬಂ|೫೩|

View original

| पित्ते शक्रयवाघनम्||५२|| कटुका चेति सक्षौद्रं मुस्तापर्पटकं तथा| सधन्वयासभूनिम्बं|५३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaPajvarasya auShadham (53-54) · Śloka 54

| ವತ್ಸಕಾದ್ಯೋ ಗಣಃ ಕಫೇ||೫೩|| ಅಥವಾ ವೃಷಗಾಙ್ಗೇಯೀಶೃಙ್ಗಬೇರದುರಾಲಭಾಃ| |೫೪|

View original

| वत्सकाद्यो गणः कफे||५३|| अथवा वृषगाङ्गेयीशृङ्गबेरदुरालभाः| |५४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sashUlavibindhasya kaPavAta jvarasya auShadham vAtapittajvarasya auShadham pittajvarasya auShadham kaPajvarasya auShadham sashUlavibandhasya kaPavAta jvarasya auShadham (54-55) · Śloka 55

| ರುಗ್ವಿಬನ್ಧಾನಿಲಶ್ಲೇಷ್ಮಯುಕ್ತೇ ದೀಪನಪಾಚನಮ್||೫೪|| ಅಭಯಾಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಶಮ್ಯಾಕಕಟುಕಾಘನಮ್| |೫೫|

View original

| रुग्विबन्धानिलश्लेष्मयुक्ते दीपनपाचनम्||५४|| अभयापिप्पलीमूलशम्याककटुकाघनम्| |५५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtapittajvarasya auShadham (55-58) · Śloka 58

| ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಧೂಕಮಧುಕತೋಧ್ರಾಕಾಶ್ಮರ್ಯಸಾರಿವಾಃ||೫೫|| ಮುಸ್ತಾಮಲಕಹ್ರೀಬೇರಪದ್ಮಕೇಸರಪದ್ಮಕಮ್| ಮೃಣಾಲಚನ್ದನೋಶೀರನೀಲೋತ್ಪಲಪರೂಷಕಮ್||೫೬|| ಫಾಣ್ಟೋ ಹಿಮೋ ವಾ ದ್ರಾಕ್ಷಾದಿರ್ಜಾತೀಕುಸುಮವಾಸಿತಃ| ಯುಕ್ತೋ ಮಧುಸಿತಾಲಾಜೈರ್ಜಯತ್ಯನಿಲಪಿತ್ತಜಮ್||೫೭|| ಜ್ವರಂ ಮದಾತ್ಯಯಂ ಛರ್ದಿಂ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಂ ದಾಹಂ ಶ್ರಮಂ ಭ್ರಮಮ್| ಊರ್ಧ್ವಗಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಂ ಚ ಪಿಪಾಸಾಂ ಕಾಮಲಾಮಪಿ||೫೮||

View original

| द्राक्षामधूकमधुकतोध्राकाश्मर्यसारिवाः||५५|| मुस्तामलकह्रीबेरपद्मकेसरपद्मकम्| मृणालचन्दनोशीरनीलोत्पलपरूषकम्||५६|| फाण्टो हिमो वा द्राक्षादिर्जातीकुसुमवासितः| युक्तो मधुसितालाजैर्जयत्यनिलपित्तजम्||५७|| ज्वरं मदात्ययं छर्दिं मूर्च्छां दाहं श्रमं भ्रमम्| ऊर्ध्वगं रक्तपित्तं च पिपासां कामलामपि||५८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtapittajvarasya anyat auShadham (59) · Śloka 59

ಪಾಚಯೇತ್ಕಟುಕಾಂ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಕರ್ಪರೇಽಭಿನವೇ ಶುಚೌ| ನಿಷ್ಪೀಡಿತೋ ಘೃತಯುತಸ್ತದ್ಗಸೋ ಜ್ವರದಾಹಜಿತ್||೫೯||

View original

पाचयेत्कटुकां पिष्ट्वा कर्परेऽभिनवे शुचौ| निष्पीडितो ग़ृतयुतस्तद्गसो ज्वरदाहजित्||५९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaPavAtajvarasya auShadham (60) · Śloka 60

ಕಫವಾತೇ ವಚಾತಿಕ್ತಾಪಾಠಾರಗ್ವಧವತ್ಸಕಾಃ| ಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣಯುಕ್ತೋ ವಾ ಕ್ವಾಥಶ್ಚ್ಛಿನ್ನೋದ್ಭವೋದ್ಭವಃ||೬೦||

View original

कफवाते वचातिक्तापाठारग्वधवत्सकाः| पिप्पलीचूर्णयुक्तो वा क्वाथश्च्छिन्नोद्भवोद्भवः||६०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaPavAta anyat auShadham (61-63) · Śloka 63

ವ್ಯಾಘ್ರೀಶುಣ್ಠ್ಯಮೃತಾಕ್ವಾಥಃ ಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣಸಂಯುತಃ| ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಜ್ವರಶ್ವಾಸಕಾಸಪೀನಸಶೂಲಜಿತ್||೬೧|| ಪಥ್ಯಾಕುಸ್ತುಮ್ಬರೀಮುಸ್ತಾಶುಣ್ಠೀಕಟ್ತೃಣಪರ್ಪಟಮ್| ಸಕಟ್ಫಲವಚಾಭಾರ್ಙ್ಗೀದೇವಾಹ್ವಂ ಮಧುಹಿಙ್ಗುಮತ್||೬೨|| ಕಫವಾತಜ್ವರಷ್ಠೀವಕುಕ್ಷಿಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವವೇದನಾಃ| ಕಣ್ಠಾಮಯಾಸ್ಯಶ್ವಯಥುಕಾಸಶ್ವಾಸಾನ್ನಿಯಚ್ಛತಿ||೬೩||

View original

व्याघ्रीशुण्ठ्यमृताक्वाथः पिप्पलीचूर्णसंयुतः| वातश्लेष्मज्वरश्वासकासपीनसशूलजित्||६१|| पथ्याकुस्तुम्बरीमुस्ताशुण्ठीकट्तृणपर्पटम्| सकट्फलवचाभार्ङ्गीदेवाह्वं मधुहिङ्गुमत्||६२|| कफवातज्वरष्ठीवकुक्षिहृत्पार्श्ववेदनाः| कण्ठामयास्यश्वयथुकासश्वासान्नियच्छति||६३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittakaPajvarasya auShadham pittakaPa anyat auShadham (64-65) · Śloka 65

ಆರಗ್ವಧಾದಿಃ ಸಕ್ಷೌದ್ಗಃ ಕಫಪಿತ್ತಜ್ವರಂ ಜಯೇತ್| ತಥಾ ತಿಕ್ತಾವೃಷೋಶೀರತ್ರಾಯನ್ತೀತ್ರಿಫಲಾಮೃತಾಃ||೬೪|| ಪಟೋಲಾತಿವಿಷಾನಿಮ್ಬಮೂರ್ವಾಧನ್ವಯವಾಸಕಾಃ| |೬೫|

View original

आरग्वधादिः सक्षौद्गः कफपित्तज्वरं जयेत्| तथा तिक्तावृषोशीरत्रायन्तीत्रिफलामृताः||६४|| पटोलातिविषानिम्बमूर्वाधन्वयवासकाः| |६५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sannipAtajvarasya auShadham (65-66) · Śloka 66

| ಸನ್ನಿಪಾತಜ್ವರೇ ವ್ಯಾಘ್ರೀದೇವದಾರುನಿಶಾಘನಮ್||೬೫|| ಪಟೋಲಪತ್ರನಿಮ್ಬತ್ವಕ್ತ್ರಿಫಲಾಕಟುಕಾಯುತಮ್| |೬೬|

View original

| सन्निपातज्वरे व्याघ्रीदेवदारुनिशाग़नम्||६५|| पटोलपत्रनिम्बत्वक्त्रिफलाकटुकायुतम्| |६६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtashleShmottarasya auShadham (66-67) · Śloka 67

| ನಾಗರಂ ಪೌಷ್ಕರಂ ಮೂಲಂ ಗುಡೂಚೀ ಕಣ್ಟಕಾರಿಕಾ||೬೬|| ಸಕಾಸಶ್ವಾಸಪಾರ್ಶ್ವಾರ್ತೌ ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮೋತ್ತರೇ ಜ್ವರೇ| |೬೭|

View original

| नागरं पौष्करं मूलं गुडूची कण्टकारिका||६६|| सकासश्वासपार्श्वार्तौ वातश्लेष्मोत्तरे ज्वरे| |६७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvajvarasya auShadham (67-69) · Śloka 69

| ಮಧೂಕಪುಷ್ಪಮೃದ್ವೀಕಾತ್ರಾಯಮಾಣಾಪರೂಷಕಮ್||೬೭|| ಸೋಶೀರತಿಕ್ತಾತ್ರಿಫಲಾಕಾಶ್ಮರ್ಯಂ ಕಲ್ಪಯೇದ್ಧಿಮಮ್| ಕಷಾಯಂ ತಂ ಪಿಬನ್ ಕಾಲೇ ಜ್ವರಾನ್ ಸರ್ವಾನಪೋಹತಿ||೬೮|| ಜಾತ್ಯಾಮಲಕಮುಸ್ತಾನಿ ತದ್ವದ್ಧನ್ವಯವಾಸಕಮ್| |೬೯|

View original

| मधूकपुष्पमृद्वीकात्रायमाणापरूषकम्||६७|| सोशीरतिक्तात्रिफलाकाश्मर्यं कल्पयेद्धिमम्| कषायं तं पिबन् काले ज्वरान् सर्वानपोहति||६८|| जात्यामलकमुस्तानि तद्वद्धन्वयवासकम्| |६९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana baddhaviTkasya auShadham (69) · Śloka 69

| ಬದ್ಧವಿಟ್ ಕಟುಕಾದ್ರಾಕ್ಷಾತ್ರಾಯನ್ತೀತ್ರಿಫಲಾಗುಡಮ್||೬೯||

View original

| बद्धविट् कटुकाद्राक्षात्रायन्तीत्रिफलागुडम्||६९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana peyAdyamannam auShadham (70) · Śloka 70

ಜೀರ್ಣೌಷಧೋಽನ್ನಂ ಪೇಯಾದ್ಯಮಾಚರೇತ್| |೭೦|

View original

जीर्णौषधोऽन्नं पेयाद्यमाचरेत्| |७०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shleShmajvare peyAniShedhaHpeyAniShedhe yuktiH (70) · Śloka 70

ಶ್ಲೇಷ್ಮವಾನ್ನ ತು| ಪೇಯಾ ಕಫಂ ವರ್ಧಯತಿ ಪಙ್ಕಂ ಪಾಂಸುಷು ವೃಷ್ಟಿವತ್||೭೦||

View original

श्लेष्मवान्न तु| पेया कफं वर्धयति पङ्कं पांसुषु वृष्टिवत्||७०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana peyasthAne yUShaH (71-72) · Śloka 72

ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಭಿಷ್ಯಣ್ಣದೇಹಾನಾಮತಃ ಪ್ರಾಗಪಿ ಯೋಜಯೇತ್| ಯೂಷಾನ್ ಕುಲತ್ಥಚಣಕಕಲಾಯಾದಿಕೃತಾನ್ ಲಘೂನ್||೭೧|| ರೂಕ್ಷಾಂಸ್ತಿಕ್ತರಸೋಪೇತಾನ್ ಹೃದ್ಯಾನ್ ರುಚಿಕರಾನ್ ಪಟೂನ್| |೭೨|

View original

श्लेष्माभिष्यण्णदेहानामतः प्रागपि योजयेत्| यूषान् कुलत्थचणककलायादिकृतान् लघून्||७१|| रूक्षांस्तिक्तरसोपेतान् हृद्यान् रुचिकरान् पटून्| |७२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pathyayogyaM dhAnyam (72-73) · Śloka 73

| ರಕ್ತಾದ್ಯಾಃ ಶಾಲಯೋ ಜೀರ್ಣಾಃ ಷಷ್ಟಿಕಾಶ್ಚ ಜ್ವರೇ ಹಿತಾಃ||೭೨|| ಶ್ಲೇಷ್ಮೋತ್ತರೇ ವೀತತುಷಾಸ್ತಥಾ ವಾಟೀಕೃತಾ ಯವಾಃ| |೭೩|

View original

| रक्ताद्याः शालयो जीर्णाः षष्टिकाश्च ज्वरे हिताः||७२|| श्लेष्मोत्तरे वीततुषास्तथा वाटीकृता यवाः| |७३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana odanavidhiH (73-74) · Śloka 74

| ಓದನಸ್ತೈಃ ಸ್ರುತೋ ದ್ವಿಸ್ತ್ರಿಃ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯೋ ಯಥಾಯಥಮ್||೭೩|| ದೋಷದೂಷ್ಯಾದಿಬಲತೋ ಜ್ವರಘ್ನಕ್ವಾಥಸಾಧಿತಃ| |೭೪|

View original

| ओदनस्तैः स्रुतो द्विस्त्रिः प्रयोक्तव्यो यथायथम्||७३|| दोषदूष्यादिबलतो ज्वरघ्नक्वाथसाधितः| |७४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yUShadravyANi (74) · Śloka 74

| ಮುದ್ಗಾದ್ಯೈರ್ಲಘುಭಿರ್ಯೂಷಾಃ ಕುಲತ್ಥೈಶ್ಚ ಜ್ವರಾಪಹಾಃ||೭೪||

View original

| मुद्गाद्यैर्लघुभिर्यूषाः कुलत्थैश्च ज्वरापहाः||७४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana khaladravyANi rasadravyANi yUShAdInamupakaraNadravyANi (75-77) · Śloka 77

ಕಾರವೇಲ್ಲಕಕರ್ಕೋಟಬಾಲಮೂಲಕಪರ್ಪಟೈಃ| ವಾರ್ತಾಕನಿಮ್ಬಕುಸುಮಪಟೋಲಫಲಪಲ್ಲವೈಃ||೭೫|| ಅತ್ಯನ್ತಲಘುಭಿರ್ಮಾಂಸೈರ್ಜಾಙ್ಗಲೈಶ್ಚ ಹಿತಾ ರಸಾಃ| ವ್ಯಾಘ್ರೀಪರೂಷತರ್ಕಾರೀದ್ಗಾಕ್ಷಾಮಲಕದಾಡಿಮೈಃ||೭೬|| ಸಂಸ್ಕೃತಾಃ ಪಿಪ್ಪಲೀಶುಣ್ಠೀಧಾನ್ಯಜೀರಕಸೈನ್ಧವೈಃ| ಸಿತಾಮಧುಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಯೇಣ ಸಂಯುತಾ ವಾ ಕೃತಾಕೃತಾಃ||೭೭||

View original

कारवेल्लककर्कोटबालमूलकपर्पटैः| वार्ताकनिम्बकुसुमपटोलफलपल्लवैः||७५|| अत्यन्तलग़ुभिर्मांसैर्जाङ्गलैश्च हिता रसाः| व्याघ्रीपरूषतर्कारीद्गाक्षामलकदाडिमैः||७६|| संस्कृताः पिप्पलीशुण्ठीधान्यजीरकसैन्धवैः| सितामधुभ्यां प्रायेण संयुता वा कृताकृताः||७७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vya~jjanavidhiH (78) · Śloka 78

ಅನಮ್ಲತಕ್ರಸಿದ್ಧಾನಿ ರುಚ್ಯಾನಿ ವ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ಚ| ಅಚ್ಛಾನ್ಯನಲಸಮ್ಪನ್ನಾನಿ|೭೮|

View original

अनम्लतक्रसिद्धानि रुच्यानि व्यञ्जनानि च| अच्छान्यनलसम्पन्नानि|७८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana anupAnAni (78-79) · Śloka 79

| ಅನುಪಾನೇಽಪಿ ಯೋಜಯೇತ್||೭೮|| ತಾನಿ ಕ್ವಥಿತಶೀತಂ ಚ ವಾತಿ ಮದ್ಯಂ ಚ ಸಾತ್ಮ್ಯತಃ| |೭೯|

View original

| अनुपानेऽपि योजयेत्||७८|| तानि क्वथितशीतं च वाति मद्यं च सात्म्यतः| |७९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana annagrahaNakAlaH (79-80) · Śloka 80

| ಸಜ್ವರಂ ಜ್ವರಮುಕ್ತಂ ವಾ ದಿನಾನ್ತೇ ಭೋಜಯೇಲ್ಲಘು||೭೯|| ಶ್ಲೇಷ್ಮಕ್ಷಯವಿವೃದ್ಧೋಷ್ಮಾ ಬಲವಾನನಲಸ್ತದಾ| |೮೦|

View original

| सज्वरं ज्वरमुक्तं वा दिनान्ते भोजयेल्लघु||७९|| श्लेष्मक्षयविवृद्धोष्मा बलवाननलस्तदा| |८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dinAntarasyApavAdaH (80) · Śloka 80

| ಯಥೋಚಿತೇಽಥವಾ ಕಾಲೇ ದೇಶಸಾತ್ಮ್ಯಾನುರೋಧತಃ||೮೦||

View original

| यथोचितेऽथवा काले देशसात्म्यानुरोधतः||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apavAdApavAdaH (81) · Śloka 81

ಪ್ರಾಗಲ್ಪವಹ್ನಿರ್ಭುಞ್ಜಾನೋ ನ ಹ್ಯಜೀರ್ಣೇನ ಪೀಡ್ಯತೇ| |೮೧|

View original

प्रागल्पवह्निर्भुञ्जानो न ह्यजीर्णेन पीड्यते| |८१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ghRutadAnakAlaH akAle tat viShopamam (81-83) · Śloka 83

| ಕಷಾಯಪಾನಪಥ್ಯಾನ್ನೈರ್ದಶಾಹ ಇತಿ ಲಙ್ಘಿತೇ||೮೧|| ಸರ್ಪಿರ್ದದ್ಯಾತ್ಕಫೇ ಮನ್ದೇ ವಾತಪಿತ್ತೋತ್ತರೇ ಜ್ವರೇ| ಪಕ್ವೇಷು ದೋಷೇಷ್ವಮೃತಂ ತದ್ವಿಷೋಪಮಮನ್ಯಥಾ||೮೨|| ದಶಾಹೇ ಸ್ಯಾದತೀತೇಽಪಿ ಜ್ವರೋಪದ್ರವವೃದ್ಧಿಕೃತ್| ಲಙ್ಘನಾದಿಕ್ರಮಂ ತತ್ರ ಕುರ್ಯಾದಾಕಫಸಙ್ಕ್ಷ್ಯಾತ್||೮೩||

View original

| कषायपानपथ्यान्नैर्दशाह इति लङ्घिते||८१|| सर्पिर्दद्यात्कफे मन्दे वातपित्तोत्तरे ज्वरे| पक्वेषु दोषेष्वमृतं तद्विषोपममन्यथा||८२|| दशाहे स्यादतीतेऽपि ज्वरोपद्रववृद्धिकृत्| लङ्घनादिक्रमं तत्र कुर्यादाकफसङ्क्ष्यात्||८३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jIrNajvarAnuvRuttau hetuH (84) · Śloka 84

ದೇಹಧಾತ್ವಬಲತ್ವಾಚ್ಚ ಜ್ವರೋ ಜೀರ್ಣೋಽನುವರ್ತತೇ| |೮೪|

View original

देहधात्वबलत्वाच्च ज्वरो जीर्णोऽनुवर्तते| |८४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarpiH kvAthaiH prayoge yuktiH (84-86) · Śloka 86

| ರೂಕ್ಷಂ ಹಿ ತೇಜೋ ಜ್ವರಕೃತ್ತೇಜಸಾ ರೂಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಚ||೮೪|| ವಮನಸ್ವೇದಕಾಲಾಮ್ಬುಕಷಾಯಲಘುಭೋಜನೈಃ| ಯಃ ಸ್ಯಾದತಿಬಲೋ ಧಾತುಃ ಸಹಚಾರೀ ಸದಾಗತಿಃ||೮೫|| ತಸ್ಯ ಸಂಶಮನಂ ಸರ್ಪಿರ್ದೀಪ್ತಸ್ಯೇವಾಮ್ಬು ವೇಶ್ಮನಃ| |೮೬|

View original

| रूक्षं हि तेजो ज्वरकृत्तेजसा रूक्षितस्य च||८४|| वमनस्वेदकालाम्बुकषायलग़ुभोजनैः| यः स्यादतिबलो धातुः सहचारी सदागतिः||८५|| तस्य संशमनं सर्पिर्दीप्तस्येवाम्बु वेश्मनः| |८६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarpirdAnam (86-87) · Śloka 87

| ವಾತಪಿತ್ತಜಿತಾಂಗ್ರ್ಯಂ ಸಂಸ್ಕಾರಂ ಚಾನುರುಧ್ಯತೇ||೮೬|| ಸುತರಾಂ ತದ್ಧ್ಯತೋ ದದ್ಯಾದ್ಯಥಾಸ್ವೌಷಧಸಾಧಿತಮ್| |೮೭|

View original

| वातपित्तजितांग्र्यं संस्कारं चानुरुध्यते||८६|| सुतरां तद्ध्यतो दद्याद्यथास्वौषधसाधितम्| |८७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarpiSho hetuvyAdhiviparItatvam (87-88) · Śloka 88

| ವಿಪರೀತಂ ಜ್ವರೋಷ್ಮಾಣಂ ಜಯೇತ್ಪಿತ್ತಂ ಚ ಶೈತ್ಯತಃ||೮೭|| ಸ್ನೇಹಾದ್ವಾತಂ ಘೃತಂ ತುಲ್ಯಂ ಯೋಗಸಂಸ್ಕಾರತಃ ಕಫಮ್| |೮೮|

View original

| विपरीतं ज्वरोष्माणं जयेत्पित्तं च शैत्यतः||८७|| स्नेहाद्वातं घृतं तुल्यं योगसंस्कारतः कफम्| |८८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana uktiH kvAthaiH sarpiH pAnam (88) · Śloka 88

| ಪೂರ್ವೇ ಕಷಾಯಾಃ ಸಘೃತಾಃ ಸರ್ವೇ ಯೋಜ್ಯಾ ಯಥಾಮಲಮ್||೮೮||

View original

| पूर्वे कषायाः सघृताः सर्वे योज्या यथामलम्||८८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kAsopadravake jvare sarpiH prayogaH (89) · Śloka 89

ತ್ರಿಫಲಾಪಿಚುಮನ್ದತ್ವಙ್ಮಾಧುಕಂ ಬೃಹತೀದ್ವಯಮ್| ಸಮಸೂರದಲಂ ಕ್ವಾಥಃ ಸಘೃತೋ ಜ್ವರಕಾಸಹಾ||೮೯||

View original

त्रिफलापिचुमन्दत्वङ्माधुकं बृहतीद्वयम्| समसूरदलं क्वाथः सघृतो ज्वरकासहा||८९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pippalyAdisiddhaM ghRutam (90-91) · Śloka 91

ಪಿಪ್ಪಲೀನ್ದ್ರಯವಧಾವನಿತಿಕ್ತಾ- ಸಾರಿವಾಮಲಕತಾಮಲಕೀಭಿಃ| ಬಿಲ್ವಮುಸ್ತಹಿಮಪಾಲನಿಸೇವ್ಯೈ- ರ್ದ್ರಾಕ್ಷಯಾಽತಿವಿಷಯಾ ಸ್ಥಿರಯಾ ಚ||೯೦|| ಘೃತಮಾಶು ನಿಹನ್ತಿ ಸಾಧಿತಂ ಜ್ವರಮಗ್ನಿಂ ವಿಷಮಂ ಹಲೀಮಕಮ್| ಅರುಚಿಂ ಭೃಶತಾಪಮಂಸಯೋ- ರ್ವಮಥುಂ ಪಾರ್ಶ್ವಶಿರೋರುಜಂ ಕ್ಷಯಮ್||೯೧||

View original

पिप्पलीन्द्रयवधावनितिक्ता- सारिवामलकतामलकीभिः| बिल्वमुस्तहिमपालनिसेव्यै- र्द्राक्षयाऽतिविषया स्थिरया च||९०|| घृतमाशु निहन्ति साधितं ज्वरमग्निं विषमं हलीमकम्| अरुचिं भृशतापमंसयो- र्वमथुं पार्श्वशिरोरुजं क्षयम्||९१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tailvakAdighRutAni (92) · Śloka 92

ತೈಲ್ವಕಂ ಪವನಜನ್ಮನಿ ಜ್ವರೇ ಯೋಜಯೇತ್ರಿವೃತಯಾ ವಿಯೋಜಿತಮ್| ತಿಕ್ತಕಂ ವೃಷಘೃತಂ ಚ ಪೈತ್ತಿಕೇ ಯಚ್ಚ ಪಾಲನಿಕಯಾ ಶೃತಂ ಹವಿಃ||೯೨||

View original

तैल्वकं पवनजन्मनि ज्वरे योजयेत्रिवृतया वियोजितम्| तिक्तकं वृषघृतं च पैत्तिके यच्च पालनिकया शृतं हविः||९२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jIrNakaPajvaraghnaM ghRutam (93) · Śloka 93

ವಿಡಙ್ಗಸೌವರ್ಚಲಚವ್ಯಪಾಠಾ- ವ್ಯೋಷಾಗ್ನಿಸಿನ್ಧೂದ್ಭವಯಾವಶೂಕೈಃ| ಪಲಾಂಶಕೈಃ ಕ್ಷೀರಸಮಂ ಘೃತಸ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಚೇಜ್ಜೀರ್ಣಕಫಜ್ವರಘ್ನಮ್||೯೩||

View original

विडङ्गसौवर्चलचव्यपाठा- व्योषाग्निसिन्धूद्भवयावशूकैः| पलांशकैः क्षीरसमं घृतस्य प्रस्थं पचेज्जीर्णकफज्वरघ्नम्||९३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana guDUcIghRutAdipa~jcakam (94) · Śloka 94

ಗುಡೂಚ್ಯಾ ರಸಕಲ್ಕಾಭ್ಯಾಂ ತ್ರಿಫಲಾಯಾ ವೃಷಸ್ಯ ಚ| ಮೃದ್ವೀಕಾಯಾ ಬಲಾಯಾಶ್ಚ ಸ್ನೇಹಾಃ ಸಿದ್ಧಾ ಜ್ವರಚ್ಛಿದಃ||೯೪||

View original

गुडूच्या रसकल्काभ्यां त्रिफलाया वृषस्य च| मृद्वीकाया बलायाश्च स्नेहाः सिद्धा ज्वरच्छिदः||९४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jIrNai ghRute mAMsarasAshanam (95) · Śloka 95

ಜೀರ್ಣೇ ಘೃತೇ ಚ ಭುಞ್ಜೀತ ಮೃದುಮಾಂಸರಸೌದನಮ್| ಬಲಂ ಹ್ಯಲಂ ದೋಷಹರಂ ಪರಂ ತಚ್ಚ ಬಲಪ್ರದಮ್||೯೫||

View original

जीर्णे घृते च भुञ्जीत मृदुमांसरसौदनम्| बलं ह्यलं दोषहरं परं तच्च बलप्रदम्||९५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtottare jIrNajvare yUShaKalayorniShedhaH (96-97) · Śloka 97

ಕಫಪಿತ್ತಹರಾ ಮುದ್ಗಕಾರವೇಲ್ಲಾದಿಜಾ ರಸಾಃ| ಪ್ರಾಯೇಣ ತಸ್ಮಾನ್ನ ಹಿತಾ ಜೀರ್ಣೇ ವಾತೋತ್ತರೇ ಜ್ವರೇ||೯೬|| ಶೂಲೋದಾವರ್ತವಿಷ್ಟಮ್ಭಜನನಾ ಜ್ವರವರ್ಧನಾಃ| |೯೭|

View original

कफपित्तहरा मुद्गकारवेल्लादिजा रसाः| प्रायेण तस्मान्न हिता जीर्णे वातोत्तरे ज्वरे||९६|| शूलोदावर्तविष्टम्भजनना ज्वरवर्धनाः| |९७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jIrNajvare shodhanakAlaH (97-98) · Śloka 98

| ನ ಶಾಮ್ಯತ್ಯೇವಮಪಿ ಚೇಜ್ಜ್ವರಃ ಕುರ್ವೀತ ಶೋಧನಮ್||೯೭|| ಶೋಧನಾರ್ಹಸ್ಯ, ವಮನಂ ಪ್ರಾಗುಕ್ತಂ ತಸ್ಯ ಯೋಜಯೇತ್| ಆಮಾಶಯಗತೇ ದೋಷೇ ಬಲಿನಃ ಪಾಲಯನ್ಬಲಮ್||೯೮||

View original

| न शाम्यत्येवमपि चेज्ज्वरः कुर्वीत शोधनम्||९७|| शोधनार्हस्य, वमनं प्रागुक्तं तस्य योजयेत्| आमाशयगते दोषे बलिनः पालयन्बलम्||९८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana virecanamauShadhAni (99-101) · Śloka 101

ಪಕ್ವೇ ತು ಶಿಥಿಲೇ ದೋಷೇ ಜ್ವರೇ ವಾ ವಿಷಮದ್ಯಜೇ| ಮೋದಕಂ ತ್ರಿಫಲಾಶ್ಯಾಮಾತ್ರಿವೃತ್ಪಿಪ್ಪಲಿಕೇಸರೈಃ||೯೯|| ಸಸಿತಾಮಧುಭಿರ್ದದ್ಯಾಹ್ಯೋಷಾದ್ಯಂ ವಾ ವಿರೇಚನಮ್| (ಲಿಹ್ಯಾದ್ವಾ ತ್ರೈವೃತಂ ಸಂಯುಕ್ತಂ ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ| ) ದ್ರಾಕ್ಷಾಧಾತ್ರೀರಸಂ ತದ್ವತ್ಸದ್ರಾಕ್ಷಾಂ ವಾ ಹರೀತಕೀಮ್||೧೦೦|| ಆರಗ್ವಧಂ ವಾ ಪಯಸಾ ಮೃದ್ವೀಕಾನಾಂ ರಸೇನ ವಾ| ತ್ರಿಫಲಾಂ ತ್ರಾಯಮಾಣಾಂ ವಾ ಪಯಸಾ ಜ್ವರಿತಃಪಿಬೇತ್||೧೦೧||

View original

पक्वे तु शिथिले दोषे ज्वरे वा विषमद्यजे| मोदकं त्रिफलाश्यामात्रिवृत्पिप्पलिकेसरैः||९९|| ससितामधुभिर्दद्याह्योषाद्यं वा विरेचनम्| (लिह्याद्वा त्रैवृतं संयुक्तं मधुसर्पिषा| ) द्राक्षाधात्रीरसं तद्वत्सद्राक्षां वा हरीतकीम्||१००|| आरग्वधं वा पयसा मृद्वीकानां रसेन वा| त्रिफलां त्रायमाणां वा पयसा ज्वरितःपिबेत्||१०१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana virecAnAnantaraM saMsargIkramaH (102) · Śloka 102

ವಿರಿಕ್ತಾನಾಂ ಚ ಸಂಸರ್ಗೀ ಮಣ್ಡಪೂರ್ವಾ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್| |೧೦೨|

View original

विरिक्तानां च संसर्गी मण्डपूर्वा यथाक्रमम्| |१०२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana svayaMpravRutteH stamBananiShedhaH (102-103) · Śloka 103

| ಚ್ಯವಮಾನಂ ಜ್ವರೋತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟಮುಪೇಕ್ಷೇತ ಮಲಂ ಸದಾ||೧೦೨|| ಪಕ್ವೋಽಪಿ ಹಿ ವಿಕುರ್ವೀತ ದೋಷಃ ಕೋಷ್ಠೇ ಕೃತಾಸ್ಪದಃ| |೧೦೩|

View original

| च्यवमानं ज्वरोत्क्लिष्टमुपेक्षेत मलं सदा||१०२|| पक्वोऽपि हि विकुर्वीत दोषः कोष्ठे कृतास्पदः| |१०३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana atipravRuttau pAcanapUrvakaM stambhanaM kAryam (103-104) · Śloka 104

| ಅತಿಪ್ರವರ್ತಮಾನಂ ವಾ ಪಾಚಯನ್ ಸಙ್ಗ್ರಹಂ ನಯೇತ್||೧೦೩|| ಆಮಸಙ್ಗ್ರಹಣೇ ದೋಷಾ ದೋಷೋಪಕ್ರಮ ಈರಿತಾಃ| |೧೦೪|

View original

| अतिप्रवर्तमानं वा पाचयन् सङ्ग्रहं नयेत्||१०३|| आमसङ्ग्रहणे दोषा दोषोपक्रम ईरिताः| |१०४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana Amajvare shodhananiShedhaH (104-105) · Śloka 105

| ಪಾಯಯೇದ್ದೋಷಹರಣಂ ಮೋಹಾದಾಮಜ್ವರೇ ತು ಯಃ||೧೦೪|| ಪ್ರಸುಪ್ತಂ ಕೃಷ್ಣಸರ್ಪಂ ಸ ಕರಾಗ್ರೇಣ ಪರಾಮೃಶೇತ್| |೧೦೫|

View original

| पाययेद्दोषहरणं मोहादामज्वरे तु यः||१०४|| प्रसुप्तं कृष्णसर्पं स कराग्रेण परामृशेत्| |१०५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvarakShINasya niShedhaH (105) · Śloka 105

| ಜ್ವರಕ್ಷೀಣಸ್ಯ ನ ಹಿತಂ ವಮನಂ ನ ವಿರೇಚನಮ್||೧೦೫||

View original

| ज्वरक्षीणस्य न हितं वमनं न विरेचनम्||१०५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tasya payasA nirUhairvA shodhanam (2) · Śloka 2

ಕಾಮಂ ತು ಪಯಸಾ ತಸ್ಯ ನಿರುಹೈರ್ವಾ ಹರೇನ್ಮಲಾನ್| ||೨||

View original

कामं तु पयसा तस्य निरुहैर्वा हरेन्मलान्| ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana payaH pAne adhikArI (106-107) · Śloka 107

| ಕ್ಷೀರೋಚಿತಸ್ಯ ಪ್ರಕ್ಷೀಣಶ್ಲೇಷ್ಮಣೋ ದಾಹತೃಙ್ವತಃ||೧೦೬|| ಕ್ಷೀರಂ ಪಿತ್ತಾನಿಲಾರ್ತಸ್ಯ ಪಥ್ಯಮಪ್ಯತಿಸಾರಿಣಃ| |೧೦೭|

View original

| क्षीरोचितस्य प्रक्षीणश्लेष्मणो दाहतृङ्वतः||१०६|| क्षीरं पित्तानिलार्तस्य पथ्यमप्यतिसारिणः| |१०७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kShIraguNAH (107-108) · Śloka 108

| ತದ್ವಪುರ್ಲಙ್ಘನೋತ್ತಪ್ತಂ ಪ್ಲುಷ್ಟಂ ವನಮಿವಾಗ್ನಿನಾ||೧೦೭|| ದಿವ್ಯಾಮ್ಬು ಜೀವಯೇತ್ತಸ್ಯ ಜ್ವರಂ ಚಾಶು ನಿಯಚ್ಛತಿ| |೧೦೮|

View original

| तद्वपुर्लङ्घनोत्तप्तं प्लुष्टं वनमिवाग्निना||१०७|| दिव्याम्बु जीवयेत्तस्य ज्वरं चाशु नियच्छति| |१०८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kShIravisheShe niyamaH (108-109) · Śloka 109

| ಸಂಸ್ಕೃತಂ ಶೀತಮುಷ್ಣಂ ವಾ ತಸ್ಮಾದ್ಧಾರೋಷ್ಣಮೇವ ವಾ||೧೦೮|| ವಿಭಜ್ಯ ಕಾಲೇ ಯುಞ್ಜೀತ ಜ್ವರಿಣಂ ಹನ್ತ್ಯತೋಽನ್ಯಥಾ| |೧೦೯|

View original

| संस्कृतं शीतमुष्णं वा तस्माद्धारोष्णमेव वा||१०८|| विभज्य काले युञ्जीत ज्वरिणं हन्त्यतोऽन्यथा| |१०९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tRuDAdinAshanaM kShIram (109-110) · Śloka 110

| ಪಯಃ ಸಶುಣ್ಠೀಖರ್ಜೂರಮೃದ್ವೀಕಾಶರ್ಕರಾಘೃತಮ್||೧೦೯|| ಶೃತಶೀತಂ ಮಧುಯುತಂ ತುಡ್ದಾಹಜ್ವರನಾಶನಮ್| |೧೧೦|

View original

| पयः सशुण्ठीखर्जूरमृद्वीकाशर्कराघृतम्||१०९|| शृतशीतं मधुयुतं तुड्दाहज्वरनाशनम्| |११०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tRuDAdinAshanaM anyatkShIratrayam (110-111) · Śloka 111

| ತದ್ವದ್ ದ್ರಾಕ್ಷಾಬಲಾಯಷ್ಟೀಸಾರಿವಾಕಣಚನ್ದನೈಃ||೧೧೦|| ಚತುರ್ಗುಣೇನಾಮ್ಭಸಾ ವಾ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾ ವಾ ಶೃತಂ ಪಿಬೇತ್| |೧೧೧|

View original

| तद्वद् द्राक्षाबलायष्टीसारिवाकणचन्दनैः||११०|| चतुर्गुणेनाम्भसा वा पिप्पल्या वा शृतं पिबेत्| |१११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kAsAdijit kShIram (111-112) · Śloka 112

| ಕಾಸಾಚ್ಛ್ವಾಸಾಚ್ಛಿರಃಶೂಲಾತ್ಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲಾಚ್ಚಿರಜ್ವರಾತ್| ಮುಚ್ಯತೇ ಜ್ವರಿತಃ ಪೀತ್ವಾ||೧೧೧|| ಪಞ್ಚಮೂಲೀಶೃತಂ ಪಯಃ| |೧೧೨|

View original

| कासाच्छ्वासाच्छिरःशूलात्पार्श्वशूलाच्चिरज्वरात्| मुच्यते ज्वरितः पीत्वा||१११|| पञ्चमूलीशृतं पयः| |११२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vibaddhavAtAdijit kShIram (112-113) · Śloka 113

| ಶೃತಮೇರಣ್ಡಮೂಲೇನ ಬಾಲಬಿಲ್ವೇನ ವಾ ಜ್ವರಾತ್||೧೧೨|| ಧಾರೋಷ್ಣಂ ವಾ ಪಯಃ ಪೀತ್ವಾ ವಿಬದ್ಧಾನಿಲವರ್ಚಸಃ| ಸರಕ್ತಪಿಚ್ಛಾತಿಸೃತೇಃ ಸತೃಟ್ಶೂಲಪ್ರವಾಹಿಕಾತ್||೧೧೩||

View original

| शृतमेरण्डमूलेन बालबिल्वेन वा ज्वरात्||११२|| धारोष्णं वा पयः पीत्वा विबद्धानिलवर्चसः| सरक्तपिच्छातिसृतेः सतृट्शूलप्रवाहिकात्||११३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shoPAdijit kShIram (114) · Śloka 114

ಸಿದ್ಧಂ ಶುಣ್ಠೀಬಲಾವ್ಯಾಘ್ರೀಗೋಕಣ್ಟಕಗುಡೈಃ ಪಯಃ| ಶೋಫಮೂತ್ರಶಕೃದ್ವಾತವಿಬನ್ಧಜ್ವರಕಾಸಜಿತ್||೧೧೪||

View original

सिद्धं शुण्ठीबलाव्याघ्रीगोकण्टकगुडैः पयः| शोफमूत्रशकृद्वातविबन्धज्वरकासजित्||११४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvarashoPanut kShIram (115) · Śloka 115

ವೃಶ್ಚೀವಬಿಲ್ವವರ್ಷಾಭೂಸಾಧಿತಂ ಜ್ವರಶೋಫನುತ್| |೧೧೫|

View original

वृश्चीवबिल्ववर्षाभूसाधितं ज्वरशोफनुत्| |११५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ASujvarApaham kShIram (115) · Śloka 115

| ಶಿಂಶಿಪಾಸಾರಸಿದ್ಧಂ ಚ ಕ್ಷೀರಮಾಶು ಜ್ವರಾಪಹಮ್||೧೧೫||

View original

| शिंशिपासारसिद्धं च क्षीरमाशु ज्वरापहम्||११५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nirUhaguNAH kShIram (116-117) · Śloka 117

ನಿರುಹಸ್ತು ಬಲಂ ವಹ್ನಿಂ ವಿಜ್ವರತ್ವಂ ಮುದಂ ರುಚಿಮ್| ದೋಷೇ ಯುಕ್ತಃ ಕರೋತ್ಯಾಶು ಪಕ್ವೇ ಪಕ್ವಾಶಾಯಂ ಗತೇ||೧೧೬|| ಪಿತ್ತಂ ವಾ ಕಫಪಿತ್ತಂ ವಾ ಪಕ್ವಾಶಯಗತಂ ಹರೇತ್| ಸ್ರಂಸನಂ ತ್ರೀನಪಿ ಮಲಾನ್ ಬಸ್ತಿಃ ಪಕ್ವಾಶಯಾಶ್ರಯಾನ್||೧೧೭||

View original

निरुहस्तु बलं वह्निं विज्वरत्वं मुदं रुचिम्| दोषे युक्तः करोत्याशु पक्वे पक्वाशायं गते||११६|| पित्तं वा कफपित्तं वा पक्वाशयगतं हरेत्| स्रंसनं त्रीनपि मलान् बस्तिः पक्वाशयाश्रयान्||११७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana anuvAsane adhikarI (118) · Śloka 118

ಪ್ರಕ್ಷೀಣಕಫಪಿತ್ತಸ್ಯ ತ್ರಿಕಪೃಷ್ಠಕಟಿಗ್ರಹೇ| ದೀಪ್ತಾಗ್ನೇರ್ಬದ್ಧಶಕೃತಃ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತಾನುವಾಸನಮ್||೧೧೮||

View original

प्रक्षीणकफपित्तस्य त्रिकपृष्ठकटिग्रहे| दीप्ताग्नेर्बद्धशकृतः प्रयुञ्जीतानुवासनम्||११८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvaranAshako nirUhaH (119-121) · Śloka 121

ಪಟೋಲನಿಮ್ಬಚ್ಛದನಕಟುಕಾಚತುರಙ್ಗುಲೈಃ| ಸ್ಥಿರಾಬಲಾಗೋಕ್ಷುರಕಮದನೋಶೀರವಾಲಕೈಃ||೧೧೯|| ಪಯಸ್ಯರ್ಧೋದಕೇ ಕ್ವಾಥಂ ಕ್ಷೀರಶೇಷಂ ವಿಮಿಶ್ರಿತಮ್| ಕಲ್ಕಿತೈರ್ಮುಸ್ತಮದನಕೃಷ್ಣಾಮಧುಕವತ್ಸಕೈಃ||೧೨೦|| ಬಸ್ತಿ ಮಧುಘೃತಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಪೀಡ್ಯೇಜ್ಜ್ವರನಾಶನಮ್| ||೧೨೧||

View original

पटोलनिम्बच्छदनकटुकाचतुरङ्गुलैः| स्थिराबलागोक्षुरकमदनोशीरवालकैः||११९|| पयस्यर्धोदके क्वाथं क्षीरशेषं विमिश्रितम्| कल्कितैर्मुस्तमदनकृष्णामधुकवत्सकैः||१२०|| बस्ति मधुघृताभ्यां च पीड्येज्ज्वरनाशनम्| ||१२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvaranAshako anyo nirUhaH (121-122) · Śloka 122

| ಚತಸ್ರಃ ಪರ್ಣಿನೀರ್ಯಷ್ಟೀಫಲೋಶೀರನೃಪದ್ರುಮಾನ್||೧೨೧|| ಕ್ವಾಥಯೇತ್ಕಲ್ಕಯೇದ್ಯಶ್ಟೀಷತಾಹ್ವಾಫಲಿನೀಫಲಮ್| ಮುಸ್ತಂ ಚ ಬಸ್ತಿಃ ಸಗುಡಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿರ್ಜ್ವರಾಪಹಃ||೧೨೨||

View original

| चतस्रः पर्णिनीर्यष्टीफलोशीरनृपद्रुमान्||१२१|| क्वाथयेत्कल्कयेद्यश्टीषताह्वाफलिनीफलम्| मुस्तं च बस्तिः सगुडक्षौद्रसर्पिर्ज्वरापहः||१२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvaranAshakamanuvAsanam (123-124) · Śloka 124

ಜೀವನ್ತೀಂ ಮದನಂ ಮೇದಾಂ ಪಿಪ್ಪ್ಪ್ಲೀಂ ಮಧುಕಂ ವಚಾಮ್| ಋದ್ಧಿಂ ರಾಸ್ರಾಂ ಬಲಾಂ ಬಿಲ್ವಂ ಶತಪುಷ್ಪಾಂ ಶತಾವರೀಮ್||೧೨೩|| ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಕ್ಷೀರಂ ಜಲಂ ಸರ್ಪಿಸ್ತೈಲಂ ಚೈಕತ್ರ ಸಾಧಿತಮ್| ಜ್ವರೇಽನುವಾಸನಂ ದದ್ಯಾದ್ಯಥಾಸ್ನೇಹಂ ಯಥಾಮಲಮ್||೧೨೪||

View original

जीवन्तीं मदनं मेदां पिप्प्प्लीं मधुकं वचाम्| ऋद्धिं रास्रां बलां बिल्वं शतपुष्पां शतावरीम्||१२३|| पिष्ट्वा क्षीरं जलं सर्पिस्तैलं चैकत्र साधितम्| ज्वरेऽनुवासनं दद्याद्यथास्नेहं यथामलम्||१२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvaranASakAanye bastayaH (125) · Śloka 125

ಯೇ ಚ ಸಿದ್ಧಿಷು ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ಬಸ್ತಯೋ ಜ್ವರನಾಶನಾಃ| |೧೨೫|

View original

ये च सिद्धिषु वक्ष्यन्ते बस्तयो ज्वरनाशनाः| |१२५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shiraH shUlAdiShu nasyam (125-126) · Śloka 126

| ಶಿರೋರುಗ್ಗೌರವಶ್ಲೇಷ್ಮಹರಮಿನ್ದ್ರಿಯಬೋಧನಮ್||೧೨೫|| ಜೀರ್ಣಜ್ವರೇ ರುಚಿಕರಂ ದದ್ಯಾನ್ನಸ್ಯಂ ವಿರೇಚನಮ್| ಸ್ನೈಹಿಕಂ ಶೂನ್ಯಶಿರಸೋ ದಾಹಾರ್ತೇ ಪಿತ್ತನಾಶನಮ್||೧೨೬||

View original

| शिरोरुग्गौरवश्लेष्महरमिन्द्रियबोधनम्||१२५|| जीर्णज्वरे रुचिकरं दद्यान्नस्यं विरेचनम्| स्नैहिकं शून्यशिरसो दाहार्ते पित्तनाशनम्||१२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pratishyAyAdau dhUmAdayaH (127) · Śloka 127

ಧೂಮಗಣ್ಡೂಷಕವಲಾನ್ ಯಥಾದೋಷಂ ಚ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಾಸ್ಯವೈರಸ್ಯಶಿರಃ ಕಣ್ಠಾಮಯಾಪಹಾನ್||೧೨೭||

View original

धूमगण्डूषकवलान् यथादोषं च कल्पयेत्| प्रतिश्यायास्यवैरस्यशिरः कण्ठामयापहान्||१२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana arUcau kalkadvayam (128) · Śloka 128

ಅರುಚೌ ಮಾತುಲುಙ್ಗಸ್ಯ ಕೇಸರಂ ಸಾಜ್ಯಸೈನ್ಧವಮ್| ಧಾತ್ರೀದ್ರಾಕ್ಷಾಸಿತಾನಾಂ ವಾ ಕಲ್ಕಮಾಸ್ಯೇನ ಧಾರಯೇತ್||೧೨೮||

View original

अरुचौ मातुलुङ्गस्य केसरं साज्यसैन्धवम्| धात्रीद्राक्षासितानां वा कल्कमास्येन धारयेत्||१२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tvaggate jvare aBya~ggAdayaH (129-130) · Śloka 130

ಯಥೋಪಶಯಸಂಸ್ಪರ್ಶಾನ್ ಶೀತೋಷ್ಣದ್ರವ್ಯಕಲ್ಪಿತಾನ್| ಅಭ್ಯಙ್ಗಾಲೇಪಸೇಕಾದೀನ್ ಜ್ವರೇ ಜೀರ್ಣೇ ತ್ವಗಾಶ್ರಿತೇ||೧೨೯|| ಕುರ್ಯಾದಞ್ಜನಧೂಮಾಂಶ್ಚ ತಥೈವಾಗನ್ತುಜೇಽಪಿ ತಾನ್| |೧೩೦|

View original

यथोपशयसंस्पर्शान् शीतोष्णद्रव्यकल्पितान्| अभ्यङ्गालेपसेकादीन् ज्वरे जीर्णे त्वगाश्रिते||१२९|| कुर्यादञ्जनधूमांश्च तथैवागन्तुजेऽपि तान्| |१३०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dAhe sahastradhautaghRutam (130) · Śloka 130

| ದಾಹೇ ಸಹಸ್ರಧೌತೇನ ಸರ್ಪಿಷಾಽಭ್ಯಙ್ಗಮಾಚರೇತ್||೧೩೦||

View original

| दाहे सहस्रधौतेन सर्पिषाऽभ्यङ्गमाचरेत्||१३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aBya~ggArthaM tailam (131-133) · Śloka 133

ಸೂತ್ರೋಕ್ತೈಶ್ಚ ಗಣೈಸ್ತೈಸ್ತೈರ್ಮಧುರಾಮ್ಲಕಷಾಯಕೈಃ| ದೂರ್ವಾದಿಭಿರ್ವಾ ಪಿತ್ತಘ್ನೈಃ ಶೋಧನಾದಿಗಣೋದಿತೈಃ||೧೩೧|| ಶೀತವೀರ್ಯೈರ್ಹಿಮಸ್ಪರ್ಶೈಃ ಕ್ವಾಥಕಲ್ಕೀಕೃತೈಃ ಪಚೇತ್| ತೈಲಂ ಸಕ್ಷೀರಮಭ್ಯಙ್ಗಾತ್ಸದ್ಯೋ ದಾಹಜ್ವರಾಪಹಮ್||೧೩೨|| ಶಿರೋ ಗಾತ್ರಂ ಚ ತೈರೇವ ನಾತಿಪಿಷ್ಟೈಃ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್| ತತ್ಕ್ವಾಥೇನ ಪರೀಷೇಕಮವಗಾಹಂ ಚ ಯೋಜಯೇತ್||೧೩೩|| ತಥಾಽಽರನಾಲಸಲಿಲಕ್ಷೀರಶುಕ್ತಘೃತಾದಿಭಿಃ| ||೧೩೩||

View original

सूत्रोक्तैश्च गणैस्तैस्तैर्मधुराम्लकषायकैः| दूर्वादिभिर्वा पित्तघ्नैः शोधनादिगणोदितैः||१३१|| शीतवीर्यैर्हिमस्पर्शैः क्वाथकल्कीकृतैः पचेत्| तैलं सक्षीरमभ्यङ्गात्सद्यो दाहज्वरापहम्||१३२|| शिरो गात्रं च तैरेव नातिपिष्टैः प्रलेपयेत्| तत्क्वाथेन परीषेकमवगाहं च योजयेत्||१३३|| तथाऽऽरनालसलिलक्षीरशुक्तघृतादिभिः| ||१३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dAhAdighnaM lepatrayam (134-135) · Śloka 135

| ಕಪಿತ್ಥಮಾತುಲುಙ್ಗಾಮ್ಲವಿದಾರೀರೋಧ್ರದಾಡಿಮೈಃ||೧೩೪|| ಬದರೀಪಲ್ಲವೋತ್ಥೇನ ಫೇನೇನಾರಿಷ್ಟಕಸ್ಯ ವಾ| ಲಿಪ್ತೇಽಙ್ಗೇ ದಾಹರುಙ್ಮೋಹಾಶ್ರಚ್ಛರ್ದಿಸ್ತೃಷ್ಣಾ ಚ ಶಾಮ್ಯತಿ||೧೩೫||

View original

| कपित्थमातुलुङ्गाम्लविदारीरोध्रदाडिमैः||१३४|| बदरीपल्लवोत्थेन फेनेनारिष्टकस्य वा| लिप्तेऽङ्गे दाहरुङ्मोहाश्रच्छर्दिस्तृष्णा च शाम्यति||१३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittaharaH kramaH (136) · Śloka 136

ಯೋ ವರ್ಣಿತಃ ಪಿತ್ತಹರೋ ದೋಷೋಪಕ್ರಮಣೇ ಕ್ರಮಃ| ತಂ ಚ ಶೀಲಯತಃ ಶೀಘ್ರಂ ಸದಾಹೋ ನಶ್ಯತಿ ಜ್ವರಃ||೧೩೬||

View original

यो वर्णितः पित्तहरो दोषोपक्रमणे क्रमः| तं च शीलयतः शीघ्रं सदाहो नश्यति ज्वरः||१३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shItajvare tailalepasvedAdInyauShadhAni (137-147) · Śloka 147

ವೀರ್ಯೋಷ್ಣೈರುಷ್ಣಸಂಸ್ಪರ್ಶೈಸ್ತಗರಾಗುರುಕುಙ್ಕುಮೈಃ| ಕುಷ್ಠಸ್ಥೌಣೇಯಶೈಲೇಯಸರಲಾಮರದಾರುಭಿಃ||೧೩೭|| ನಖರಾಸ್ನಾಪುರವಚಾಚಣ್ಡೈಲಾದ್ವಯಚೋರಕೈಃ| ಪೃಥ್ವೀಕಾಶಿಗ್ರುಸುರಸಾಹಿಂಸ್ರಾಧ್ಯಾಮಕಸರ್ಷಪೈಃ||೧೩೮|| ದಶಮೂಲಾಮೃತೈರಣ್ಡದ್ವಯಪತ್ತೂರರೋಹಿಷೈಃ| ತಮಾಲಪತ್ರಭೂತೀಕಶಲ್ಲಕೀಧಾನ್ಯದೀಪ್ಯಕೈಃ||೧೩೯|| ಮಿಶಿಮಾಷಕುಲತ್ಥಾಗ್ನಿಪ್ರಕೀರ್ಯಾನಾಕುಲೀದ್ವಯೈಃ| ಅನ್ಯೈಶ್ಚ ತದ್ವಿಧೈರ್ದ್ರವ್ಯೈಃ ಶೀತೇ ತೈಲಂ ಜ್ವರೇ ಪಚೇತ್||೧೪೦|| ಕ್ವಥಿತೈಃ ಕಲ್ಕಿತೈರ್ಯುಕ್ತೈಃ ಸುರಾಸೌವೀರಕಾದಿಭಿಃ| ತೇನಾಭ್ಯಞ್ಜಯಾತ್ಸುಖೋಷ್ಣೇನ, ತೈಃ ಸುಪಿಷ್ಟೈಶ್ಚ ಲೇಪಯೇತ್||೧೪೧|| ಕವೋಷ್ಣೈಸ್ತೈಃ ಪರೀಷೇಕಮವಗಾಹಂ ಚ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ಕೇವಲೈರಪಿ ತದ್ವಚ್ಚ ಸುಕ್ತಗೋಮೂತ್ರಮಸ್ತುಭಿಃ||೧೪೨|| ಆರಗ್ವಧಾದಿವರ್ಗಂ ಚ ಪಾನಾಭ್ಯಞ್ಜನಲೇಪನೇ| ಧೂಪಾನಗರುಜಾನ್ ಯಾಂಶ್ಚ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ವಿಷಮಜ್ವರೇ||೧೪೩|| ಅಗ್ನ್ಯನಗ್ನಿಕೃತಾನ್ ಸ್ವೇದಾನ್ ಸ್ವೇದಿ ಭೇಷಜಭೋಜನಮ್| ಗರ್ಭಭೂವೇಶ್ಮಶಯನಂ ಕುಥಕಮ್ಬಲರಲ್ಲಕಾನ್||೧೪೪|| ನಿರ್ಧೂಮದೀಪ್ತೈರಙ್ಗಾರೈರ್ಹಸನ್ತೀಶ್ಚ ಹಸನ್ತಿಕಾಃ| ಮದ್ಯಂ ಸತ್ರ್ಯೂಷಣಂ ತಕ್ರಂ ಕುಲತ್ಥವ್ರೀಹಿಕೋದ್ಗವಾನ್||೧೪೫|| ಸಂಶೀಲಯೇದ್ವೇಪಥುಮಾನ್ ಯಚ್ಚಾನ್ಯದಪಿ ಪಿತ್ತಲಮ್| ದಯಿತಾಃ ಸ್ತನಶಾಲಿನ್ಯಃ ಪೀನಾ ವಿಭ್ರಮಭೂಷಣಾಃ||೧೪೬|| ಯೌವನಾಸವಮತ್ತಾಶ್ಚ ತಮಾಲಿಙ್ಗೇಯುರಙ್ಗನಾಃ| ವೀತಶೀತಂ ಚ ವಿಜ್ಞಾಯ ತಾಸ್ತತೋಽಪನಯೇತ್ಪುನಃ||೧೪೭||

View original

वीर्योष्णैरुष्णसंस्पर्शैस्तगरागुरुकुङ्कुमैः| कुष्ठस्थौणेयशैलेयसरलामरदारुभिः||१३७|| नख़रास्नापुरवचाचण्डैलाद्वयचोरकैः| पृथ्वीकाशिग्रुसुरसाहिंस्राध्यामकसर्षपैः||१३८|| दशमूलामृतैरण्डद्वयपत्तूररोहिषैः| तमालपत्रभूतीकशल्लकीधान्यदीप्यकैः||१३९|| मिशिमाषकुलत्थाग्निप्रकीर्यानाकुलीद्वयैः| अन्यैश्च तद्विधैर्द्रव्यैः शीते तैलं ज्वरे पचेत्||१४०|| क्वथितैः कल्कितैर्युक्तैः सुरासौवीरकादिभिः| तेनाभ्यञ्जयात्सुख़ोष्णेन, तैः सुपिष्टैश्च लेपयेत्||१४१|| कवोष्णैस्तैः परीषेकमवगाहं च कल्पयेत्| केवलैरपि तद्वच्च सुक्तगोमूत्रमस्तुभिः||१४२|| आरग्वधादिवर्गं च पानाभ्यञ्जनलेपने| धूपानगरुजान् यांश्च वक्ष्यन्ते विषमज्वरे||१४३|| अग्न्यनग्निकृतान् स्वेदान् स्वेदि भेषजभोजनम्| गर्भभूवेश्मशयनं कुथकम्बलरल्लकान्||१४४|| निर्धूमदीप्तैरङ्गारैर्हसन्तीश्च हसन्तिकाः| मद्यं सत्र्यूषणं तक्रं कुलत्थव्रीहिकोद्गवान्||१४५|| संशीलयेद्वेपथुमान् यच्चान्यदपि पित्तलम्| दयिताः स्तनशालिन्यः पीना विभ्रमभूषणाः||१४६|| यौवनासवमत्ताश्च तमालिङ्गेयुरङ्गनाः| वीतशीतं च विज्ञाय तास्ततोऽपनयेत्पुनः||१४७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sannipAtacikitsAkramaH (148) · Śloka 148

ವರ್ಧನೇನೈಕದೋಷಸ್ಯ ಕ್ಷಪಣೇನೋಚ್ಛ್ರಿತಸ್ಯ ವಾ| ಕಫಸ್ಥಾನಾನುಪೂರ್ವ್ಯಾ ವಾ ತುಲ್ಯಕಕ್ಷಾಞ್ಜಯೇನ್ಮಲಾನ್||೧೪೮||

View original

वर्धनेनैकदोषस्य क्षपणेनोच्छ्रितस्य वा| कफस्थानानुपूर्व्या वा तुल्यकक्षाञ्जयेन्मलान्||१४८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sannipAtAtopadravakarNamUlam (149) · Śloka 149

ಸನ್ನಿಪಾತಜ್ವರಸ್ಯಾನ್ತೇ ಕರ್ಣಮೂಲೇ ಸುದಾರುಣಃ| ಶೋಫಃ ಸಞ್ಜಾಯತೇ ಯೇನ ಕಶ್ಚಿದೇವ ವಿಮುಚ್ಯತೇ||೧೪೯||

View original

सन्निपातज्वरस्यान्ते कर्णमूले सुदारुणः| शोफः सञ्जायते येन कश्चिदेव विमुच्यते||१४९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana karNamUlacikitsA (150) · Śloka 150

ರಕ್ತಾವಸೇಚನೈಃ ಶೀಘ್ರಂ ಸರ್ಪಿಃಪಾನೈಶ್ಚ ತಂ ಜಯೇತ್| ಪ್ರದೇಹೈಃ ಕಫಪಿತ್ತಘ್ನೈರ್ನಾವನೈಃ ಕವಲಗ್ರಹೈಃ||೧೫೦||

View original

रक्तावसेचनैः शीघ्रं सर्पिःपानैश्च तं जयेत्| प्रदेहैः कफपित्तघ्नैर्नावनैः कवलग्रहैः||१५०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shAkhAnusArI jvaraH asya cikitsA bAhushirAmokShaH (151) · Śloka 151

ಶೀತೋಷ್ಣಸ್ನಿಗ್ಧರೂಕ್ಷಾದ್ಯೈರ್ಜ್ವರೋ ಯಸ್ಯ ನ ಶಾಮ್ಯತಿ| ಶಾಖಾನುಸಾರೀ ತಸ್ಯಾಶು ಮುಞ್ಚೇದ್ವಾಹ್ವೋಃ ಕ್ರಮಾಚ್ಛಿರಾಮ್||೧೫೧||

View original

शीतोष्णस्निग्धरूक्षाद्यैर्ज्वरो यस्य न शाम्यति| शाख़ानुसारी तस्याशु मुञ्चेद्वाह्वोः क्रमाच्छिराम्||१५१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShamajvare~apyayameva vidhiH (152) · Śloka 152

ಅಯಮೇವ ವಿಧಿಃ ಕಾರ್ಯೋ ವಿಷಮೇಽಪಿ ಯಥಾಯಥಮ್| ಜ್ವರೇ ವಿಭಜ್ಯ ವಾತಾದೀನ್ ಯಶ್ಚಾನನ್ತರಮುಚ್ಯತೇ||೧೫೨||

View original

अयमेव विधिः कार्यो विषमेऽपि यथायथम्| ज्वरे विभज्य वातादीन् यश्चानन्तरमुच्यते||१५२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShamajvare kvAthAH (153) · Śloka 153

ಪಟೋಲಕಟುಕಾಮುಸ್ತಾಪ್ರಾಣದಾಮಧುಕೈಃ ಕೃತಾಃ| ತ್ರಿಚತುಃಪಞ್ಚಶಃ ಕ್ವಾಥಾ ವಿಷಮಜ್ವರನಾಶನಾಃ||೧೫೩||

View original

पटोलकटुकामुस्ताप्राणदामधुकैः कृताः| त्रिचतुःपञ्चशः क्वाथा विषमज्वरनाशनाः||१५३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShamajvare triPalAdirasAyanAni (154) · Śloka 154

ಯೋಜಯೇತ್ರಿಫಲಾಂ ಪಥ್ಯಾಂ ಗುಡೂಚೀಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಂ ಪೃಥಕ್| ತೈಸ್ತೈರ್ವಿಧಾನೈಃ ಸಗುಡಂ ಭಲ್ಲಾತಕಮಥಾಪಿ ವಾ||೧೫೪||

View original

योजयेत्रिफलां पथ्यां गुडूचीं पिप्पलीं पृथक्| तैस्तैर्विधानैः सगुडं भल्लातकमथापि वा||१५४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvrarotpattidine la~gghanaM bRuMhaNaM vA (155) · Śloka 155

ಲಙ್ಘನಂ ಬೃಂಹಣಂ ವಾಽಽದೌ ಜ್ವರಾಗಮನವಾಸರೇ| |೧೫೫|

View original

लङ्घनं बृंहणं वाऽऽदौ ज्वरागमनवासरे| |१५५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvarotpattidine prAtaH kAle ojanAdoy vAlashuna purAnadhRutadadhikShIratakraNiShaTrapalAdIni ghRutAni ca (155-156) · Śloka 156

ಪ್ರಾತಃ ಸತೈಲಂ ಲಶುನಂ ಪ್ರಾಗ್ಭಕ್ರಂ ವಾ ತಥಾ ಘೃತಮ್||೧೫೫|| ಜೀರ್ಣಂ ತದ್ವದ್ದಧಿ ಪಯಸ್ತಕ್ರಂ ಸರ್ಪಿಶ್ಚ ಷಟ್ಪಲಮ್| ಕಲ್ಯಾಣಕಂ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಂ ತಿಕ್ತಾಖ್ಯಂ ವೃಷಸಾಧಿತಮ್||೧೫೬||

View original

प्रातः सतैलं लशुनं प्राग्भक्रं वा तथा ग़ृतम्||१५५|| जीर्णं तद्वद्दधि पयस्तक्रं सर्पिश्च षट्पलम्| कल्याणकं पञ्चगव्यं तिक्ताख़्यं वृषसाधितम्||१५६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShamajjarajit triPalAdi ghRutam (157) · Śloka 157

ತ್ರಿಫಲಾಕೋಲತರ್ಕಾರೀಕ್ವಾಥೇ ದಧ್ನಾ ಶೃತಂ ಘೃತಮ್| ತಿಲ್ವಕತ್ವಕ್ಕೃತಾವಾಪ ವಿಷಮಜ್ವರಜಿತ್ಪರಮ್||೧೫೭||

View original

त्रिफलाकोलतर्कारीक्वाथे दध्ना शृतं घृतम्| तिल्वकत्वक्कृतावाप विषमज्वरजित्परम्||१५७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShamajvare prayogAntaram (158-159) · Śloka 159

ಸುರಾಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಚ ಯನ್ಮದ್ಯಂ ಶಿಖಿತಿತ್ತಿರಿದಕ್ಷಜಮ್| ಮಾಂಸಂ ಮೇದ್ಯೋಷ್ಣವೀರ್ಯಂ ಚ ಸಹಾನ್ನೇನ ಪ್ರಕಾಮತಃ||೧೫೮|| ಸೇವಿತ್ವಾ ತದಹಃ ಸ್ವಪ್ಯಾದಥವಾ ಪುನರುಲ್ಲಿಖೇತ್| |೧೫೯|

View original

सुरां तीक्ष्णं च यन्मद्यं शिख़ितित्तिरिदक्षजम्| मांसं मेद्योष्णवीर्यं च सहान्नेन प्रकामतः||१५८|| सेवित्वा तदहः स्वप्यादथवा पुनरुल्लिख़ेत्| |१५९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShamajvare sarpirvamantaram (159) · Śloka 159

| ಸರ್ಪಿಷೋ ಮಹತೀಮ್ ಮಾತ್ರಾಂ ಪೀತ್ವಾ ವಾ ಛ್ಹರ್ದಯೇತ್ಪುನಃ||೧೫೯||

View original

| सर्पिषो महतीम् मात्रां पीत्वा वा छ्हर्दयेत्पुनः||१५९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShamajvare virecanam (160) · Śloka 160

ನೀಲಿನೀಭಜಗನ್ಧಾಂ ಚ ತ್ರಿವೃತಾಂ ಕಟುರೋಹಿಣೀಮ್| ಪಿಬೇಜ್ಜ್ವರಸ್ಯಾಗಮನೇ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪಪಾದಿತಃ||೧೬೦||

View original

नीलिनीभजगन्धां च त्रिवृतां कटुरोहिणीम्| पिबेज्ज्वरस्यागमने स्नेहस्वेदोपपादितः||१६०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShamajvare a~jjanam (162) · Śloka 162

ಮನೋಹ್ವಾ ಸೈನ್ಧವಂ ಕೃಷ್ಣಾ ತೈಲೇನ ನಯನಾಞ್ಜನಮ್| ಯೋಜ್ಯಂ|೧೬೨|

View original

मनोह्वा सैन्धवं कृष्णा तैलेन नयनाञ्जनम्| योज्यं|१६२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShamajvare nasyatrayam (161-162) · Śloka 162

| ಹಿಙ್ಗುಸಮಾ ವ್ಯಾಘ್ರೀವಸಾ ನಸ್ಯಂ ಸಸೈನ್ಧವಮ್||೧೬೧|| ಪುರಾಣಸರ್ಪಿಃ ಸಿಂಹಸ್ಯ ವಸಾ ತದ್ವತ್ಸಸೈನ್ಧವಾ| |೧೬೨|

View original

| हिङ्गुसमा व्याघ्रीवसा नस्यं ससैन्धवम्||१६१|| पुराणसर्पिः सिंहस्य वसा तद्वत्ससैन्धवा| |१६२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShamajvare dhUpadvayam (162-163) · Śloka 163

| ಪಲಙ್ಕಷಾ ನಿಮ್ಬಪತ್ರಂ ವಚಾ ಕುಷ್ಠಂ ಹರೀತಕೀ||೧೬೨|| ಸರ್ಷಪಾಃ ಸಯವಾಃ ಸರ್ಪಿರ್ಧೂಪೋ ವಿಡ್ವಾ ಬಿಡಾಲಜಾ| |೧೬೩|

View original

| पलङ्कषा निम्बपत्रं वचा कुष्ठं हरीतकी||१६२|| सर्षपाः सयवाः सर्पिर्धूपो विड्वा बिडालजा| |१६३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvajvare~aparAjito dhUpaH (163-164) · Śloka 164

| ಪುರಧ್ಯಾಮವಚಾಸರ್ಜನಿಮ್ಬಾರ್ಕಾಗರುದಾರುಭಿಃ||೧೬೩|| ಧೂಪೋ ಜ್ವರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಕಾರ್ಯೋಽಯಮಪರಾಜಿತಃ| |೧೬೪|

View original

| पुरध्यामवचासर्जनिम्बार्कागरुदारुभिः||१६३|| धूपो ज्वरेषु सर्वेषु कार्योऽयमपराजितः| |१६४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana unmAdAdiShUkto dhUpAdiH (164) · Śloka 164

| ಧೂಪನಸ್ಯಾಞ್ಜನೋಸ್ತ್ರಾಸಾ ಯೇ ಚೋಕ್ತಾಶ್ಚಿತ್ತವೈಕೃತೇ||೧೬೪||

View original

| धूपनस्याञ्जनोस्त्रासा ये चोक्ताश्चित्तवैकृते||१६४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana daivavyapAshryayamauShadham (165) · Śloka 165

ದೈವಾಶ್ರಯಂ ಚ ಭೈಷಜ್ಯಂ ಜ್ವರಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ವ್ಯಪೋಹತಿ| ವಿಷೇಷಾದ್ವಿಷಮಾನ್ ಪ್ರಾಯಸ್ತೇ ಹ್ಯಾಗನ್ತ್ವನುಬನ್ಧಜಾಃ||೧೬೫||

View original

दैवाश्रयं च भैषज्यं ज्वरान् सर्वान् व्यपोहति| विषेषाद्विषमान् प्रायस्ते ह्यागन्त्वनुबन्धजाः||१६५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShamajvare shirAvyadhaH (166) · Śloka 166

ಯಥಾಸ್ವಂ ಚ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇದಶಾನ್ತೌ ವಿಷಮಜ್ವರೇ| |೧೬೬|

View original

यथास्वं च सिरां विध्येदशान्तौ विषमज्वरे| |१६६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aBighAtaje Agantujvare auShadham (166-167) · Śloka 167

| ಕೇವಲಾನಿಲವೀಸರ್ಪವಿಸ್ಫೋಟಾಭಿಹತಜ್ವರೇ||೧೬೬|| ಸರ್ಪಿಃಪಾನಹಿಮಾಲೇಪಸೇಕಮಾಂಸರಸಾಶನಮ್| ಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾಸ್ವಮುಕ್ತಂ ಚ ರಕ್ತಮೋಕ್ಷಾದಿ ಸಾಧನಮ್||೧೬೭||

View original

| केवलानिलवीसर्पविस्फोटाभिहतज्वरे||१६६|| सर्पिःपानहिमालेपसेकमांसरसाशनम्| कुर्याद्यथास्वमुक्तं च रक्तमोक्षादि साधनम्||१६७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana grahAveshaje Agantujvare auShadham (168) · Śloka 168

ಗ್ರಹೋತ್ಥೇಭೂತವಿದ್ಯೋಕ್ತಂ ಬಲಿಮನ್ತ್ರಾದಿ ಸಾಧನಮ್| |೧೬೮|

View original

ग्रहोत्थेभूतविद्योक्तं बलिमन्त्रादि साधनम्| |१६८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana auShadhigandhaje Agantujvare auShadham (168) · Śloka 168

| ಓಷಧೀಗನ್ಧಜೇ ಪಿತ್ತಶಮನಂ|೧೬೮|

View original

| ओषधीगन्धजे पित्तशमनं|१६८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShaje Agantujvare auShadham (168) · Śloka 168

| ವಿಷಜಿದ್ವಿಷೇ||೧೬೮||

View original

| विषजिद्विषे||१६८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana krodhAdije Agantujvare auShadham (169-170) · Śloka 170

ಇಷ್ಟೈರರ್ಥೈರ್ಮನೋಜ್ಞೈಶ್ಚ ಯಥಾದೋಷಶಮೇನ ಚ| ಹಿತಾಹಿತವಿವೇಕೈಶ್ಚ ಜ್ವರಂ ಕ್ರೋಧಾದಿಜಂ ಜಯೇತ್||೧೬೯|| ಕ್ರೋಧಜೋ ಯಾತಿ ಕಾಮೇನ ಶಾನ್ತಿಂ ಕ್ರೋಧೇನ ಕಾಮಜಃ| ಭಯೋಶೋಕೋದ್ಭವೌ ತಾಭ್ಯಾಂ ಭೀಶೋಕಾಭ್ಯಂ ತಥೇತರೌ||೧೭೦||

View original

इष्टैरर्थैर्मनोज्ञैश्च यथादोषशमेन च| हिताहितविवेकैश्च ज्वरं क्रोधादिजं जयेत्||१६९|| क्रोधजो याति कामेन शान्तिं क्रोधेन कामजः| भयोशोकोद्भवौ ताभ्यां भीशोकाभ्यं तथेतरौ||१७०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shApaje~aBicAraje ca Agantujvare auShadham (171-172) · Śloka 172

ಶಾಪಾಥರ್ವಣಮನ್ತ್ರೋತ್ಥೇ ವಿಧಿರ್ದೈವವ್ಯಪಾಶ್ರಯಃ| ತೇ ಜ್ವರಾಃ ಕೇವಲಾಃ ಪೂರ್ವಂ ವ್ಯಾಪ್ಯನ್ತೇಽನನ್ತರಂ ಮಲೈಃ||೧೭೧|| ತಸ್ಮಾದ್ದೋಷಾನುಸಾರೇಣ ತೇಷ್ವಾಹಾರಾದಿ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ನ ಹಿ ಜ್ವರೋಽನುಬಧ್ನಾತಿ ಮಾರುತಾದ್ಯೈರ್ವಿನಾ ಕೃತಃ||೧೭೨||

View original

शापाथर्वणमन्त्रोत्थे विधिर्दैवव्यपाश्रयः| ते ज्वराः केवलाः पूर्वं व्याप्यन्तेऽनन्तरं मलैः||१७१|| तस्माद्दोषानुसारेण तेष्वाहारादि कल्पयेत्| न हि ज्वरोऽनुबध्नाति मारुताद्यैर्विना कृतः||१७२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvajvare manoharaviShayasevanam (173) · Śloka 173

ಜ್ವರಕಾಲಸ್ಮೃತಿಂ ಚಾಸ್ಯ ಹಾರಿಭಿರ್ವಿಷಯೈರ್ಹರೇತ್| |೧೭೩|

View original

ज्वरकालस्मृतिं चास्य हारिभिर्विषयैर्हरेत्| |१७३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvajvare manasaH shuddhatvaM karUNAdratvaM ca (173) · Śloka 173

| ಕರುಣಾರ್ದ್ರಂ ಮನಃ ಶುದ್ಧಂ ಸರ್ವಜ್ವರವಿನಾಶನಮ್||೧೭೩||

View original

| करुणार्द्रं मनः शुद्धं सर्वज्वरविनाशनम्||१७३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvajvare vyAyAmAdivarjanam (174) · Śloka 174

ತ್ಯಜೇದಾಬಲಲಾಭಾಚ್ಚ ವ್ಯಾಯಾಮಸ್ನಾನಮೈಥುನಮ್| ಗುರ್ವಸಾತ್ಮ್ಯವಿದಾಹ್ಯನ್ನಂ ಯಚ್ಚಾನ್ಯಜ್ಜವರಕಾರಣಮ್||೧೭೪||

View original

त्यजेदाबललाभाच्च व्यायामस्नानमैथुनम्| गुर्वसात्म्यविदाह्यन्नं यच्चान्यज्जवरकारणम्||१७४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvajvare sahasA~a~ahAravRuddiniShedhaHniShedhAtikrame doShaH (175) · Śloka 175

ನ ವಿಜ್ವರೋಽಪಿ ಸಹಸಾ ಸರ್ವಾನ್ನೀನೋ ಭವೇತ್ತಥಾ| ನಿವೃತ್ತೋಽಪಿ ಜ್ವರಃ ಶೀಘ್ರಂ ವ್ಯಾಪಾದಯತಿ ದುರ್ಬಲಮ್||೧೭೫||

View original

न विज्वरोऽपि सहसा सर्वान्नीनो भवेत्तथा| निवृत्तोऽपि ज्वरः शीग़्रं व्यापादयति दुर्बलम्||१७५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvarAvasthAyAM sAvadhAnatA (176) · Śloka 176

ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರೋ ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಯ ವಿಶೇಷತಃ| ತಸ್ಯಾಂ ತಸ್ಯಾಮವಸ್ಥಾಯಾಂ ತತ್ತತ್ಕುರ್ಯಾದ್ಭೀಷಗ್ಜಿತಮ್||೧೭೬||

View original

सद्यः प्राणहरो यस्मात्तस्मात्तस्य विशेषतः| तस्यां तस्यामवस्थायां तत्तत्कुर्याद्भीषग्जितम्||१७६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvare siddhauShadhAdidhAraNam (1) · Śloka 2

ಔಷಧಯೋ ಮಣಯಶ್ಚ ಸುಮನ್ತ್ರಾಃ ಸಾಧುಗುರುದ್ವಿಜದೈವತಪೂಜಾಃ| ಪ್ರೀತಿಕರಾ ಮನಸೋ ವಿಷಯಾಶ್ಚ ಘ್ನನ್ತ್ಯಪಿ ವಿಷ್ಣುಕೃತಂ ಜ್ವರಮುಗ್ರಮ್||೧೭೭|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾ ಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚತುರ್ಥೇ ಚಿತಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ಜ್ವರಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮ ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧|| ಗ್||೨||

View original

औषधयो मणयश्च सुमन्त्राः साधुगुरुद्विजदैवतपूजाः| प्रीतिकरा मनसो विषयाश्च घ्नन्त्यपि विष्णुकृतं ज्वरमुग्रम्||१७७|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां चतुर्थे चितित्सितस्थाने ज्वरचिकित्सितं नाम प्रथमोऽध्यायः||१|| ग्||२||

🔊 Audio coming soon

1. jvaracikitsitādhyāyaḥ — Ashtanga Hrudayam | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi