Adhikarana pANDurogacikitsitAdhyAyaH pANDuroge Adau kalyANakA sarpiH pAnam (2-1) · Śloka 1
అథాతః పాండురోగచికిత్సితం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః| (గద్యసూత్రే|2| ) పాండ్వామయీ పిబేత్సర్పిరాదౌ కల్యాణకాహ్వయం| పంచగవ్యం మహాతిక్తం శృతం వాఽఽరగ్వధాదినా||1||
अथातः पाण्डुरोगचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| ) पाण्ड्वामयी पिबेत्सर्पिरादौ कल्याणकाह्वयम्| पञ्चगव्यं महातिक्तं शृतं वाऽऽरग्वधादिना||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge dADimAdisiddhaM ghRutam pANDurogesnehite vamanam (2-4) · Śloka 4
దాడిమాత్కుడవో ధాన్యాత్కుడవార్ధం పలం పలం| చిత్రకాచ్ఛృంగబేరాచ్చ పిప్పల్యర్ధపలం చ తైః||2|| కల్కితైర్వింశతిపలం ఘృతస్య సలిలాఢకే| సిద్ధం హృత్పాండుగుల్మార్శఃప్లీహవాతకఫార్తినుత్||3|| దీపనం శ్వాసకాసఘ్నం మూఢవాతానులోమనం| దుఃఖప్రసవినీనాం చ బంధ్యానాం చ ప్రశస్యతే||4||
दाडिमात्कुडवो धान्यात्कुडवार्धं पलं पलम्| चित्रकाच्छृङ्गबेराच्च पिप्पल्यर्धपलं च तैः||२|| कल्कितैर्विंशतिपलं घृतस्य सलिलाढके| सिद्धं हृत्पाण्डुगुल्मार्शःप्लीहवातकफार्तिनुत्||३|| दीपनं श्वासकासघ्नं मूढवातानुलोमनम्| दुःखप्रसविनीनां च बन्ध्यानां च प्रशस्यते||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDurogepunaH snigdhe virecanam (5) · Śloka 5
స్నేహితం వామయేత్తీక్ష్ణైః పునః స్నిగ్ధం చ శోధయేత్| పయసా మూత్రయుక్తేన బహుశః కేవలేన వా||5||
स्नेहितं वामयेत्तीक्ष्णैः पुनः स्निग्धं च शोधयेत्| पयसा मूत्रयुक्तेन बहुशः केवलेन वा||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDurogedantIPalAsAdayo virecanayogAH (6-7) · Śloka 7
దంతీఫలరసే కోష్ణే కాశ్మర్యాంజలిమాసుతం| ద్రాక్షాంజలిం వా మృదితం తత్ పిబేత్ పాండురోగజిత్||6|| మూత్రేణ పిష్టాం పథ్యాం వా తత్సిద్ధం వా ఫలత్రయం| |7|
दन्तीफलरसे कोष्णे काश्मर्याञ्जलिमासुतम्| द्राक्षाञ्जलिं वा मृदितं तत् पिबेत् पाण्डुरोगजित्||६|| मूत्रेण पिष्टां पथ्यां वा तत्सिद्धं वा फलत्रयम्| |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDurogesvarNakShIryAdayaH (7-8) · Śloka 8
| స్వర్ణక్షీరీత్రివృచ్ఛ్యామాభద్రదారుమహౌషధం||7|| గోమూత్రాంజలినా పిష్టం శ్రృతం తేనైవ వా పిబేత్| సాధితం క్షీరమేభిర్వా పిబేద్దోషానులోమనం||8||
| स्वर्णक्षीरीत्रिवृच्छ्यामाभद्रदारुमहौषधम्||७|| गोमूत्राञ्जलिना पिष्टं श्रृतं तेनैव वा पिबेत्| साधितं क्षीरमेभिर्वा पिबेद्दोषानुलोमनम्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDurogegomUtraBAvitamayorajaH (9) · Śloka 9
మూత్రే స్థితం వా సప్తాహం పయసాఽయోరజః పిబేత్| జీర్ణే క్షీరేణ భుంజీత రసేన మధురేణ వా||9||
मूत्रे स्थितं वा सप्ताहं पयसाऽयोरजः पिबेत्| जीर्णे क्षीरेण भुञ्जीत रसेन मधुरेण वा||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge shodhite pathyA (10) · Śloka 10
శుద్ధశ్చోభయతో లిహ్యాత్పథ్యాం మధుఘృతద్రుతాం| |10|
शुद्धश्चोभयतो लिह्यात्पथ्यां मधुघृतद्रुताम्| |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge vishAlAdi cUrNam (10-12) · Śloka 12
| విశాలాకటుకాముస్తాకుష్ఠదారుకలింగకాః||10|| కర్షాంశా ద్విపిచుర్మూర్వా కర్షార్ధాంశా ఘుణప్రియా| పీత్వా తచ్చూర్ణమంభోభిః సుఖైర్లిహ్యాత్తతో మధు||11|| పాండురోగం జ్వరం దాహం కాసం శ్వాసమరోచకం| గుల్మానాహామవాతాంశ్చ రక్తపిత్తం చ తజ్జయేత్||12||
| विशालाकटुकामुस्ताकुष्ठदारुकलिङ्गकाः||१०|| कर्षांशा द्विपिचुर्मूर्वा कर्षार्धांशा घुणप्रिया| पीत्वा तच्चूर्णमम्भोभिः सुखैर्लिह्यात्ततो मधु||११|| पाण्डुरोगं ज्वरं दाहं कासं श्वासमरोचकम्| गुल्मानाहामवातांश्च रक्तपित्तं च तज्जयेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge vAsAdikvAthaH (13) · Śloka 13
వాసాగుడూచీత్రిఫలాకట్వీభూనింబనింబహః| క్వాథః క్షౌద్రయుతో హంతి పాండుపిత్తాస్రకామలాః||13||
वासागुडूचीत्रिफलाकट्वीभूनिम्बनिम्बहः| क्वाथः क्षौद्रयुतो हन्ति पाण्डुपित्तास्रकामलाः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge vyoShAdi cUrNam (14-15) · Śloka 15
వ్యోషాగ్నివేల్లత్రిఫలాముస్తైస్తుల్యమయోరజః| చూర్ణితం తక్రమధ్వాజ్యకోష్ణాంభోభిః ప్రయోజితం||14|| కామలాపాండుహృద్రోగకుష్ఠార్శోమేహనాశనం| |15|
व्योषाग्निवेल्लत्रिफलामुस्तैस्तुल्यमयोरजः| चूर्णितं तक्रमध्वाज्यकोष्णाम्भोभिः प्रयोजितम्||१४|| कामलापाण्डुहृद्रोगकुष्ठार्शोमेहनाशनम्| |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge guDAdi guTikA (15-16) · Śloka 16
| గుడనాగరమండూరతిలాంశాన్ మానతః సమాన్||15|| పిప్పలీద్విగుణాన్ దద్యాద్గుటికాం పాండురోగిణే| |16|
| गुडनागरमण्डूरतिलांशान् मानतः समान्||१५|| पिप्पलीद्विगुणान् दद्याद्गुटिकां पाण्डुरोगिणे| |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge maNDUravaTakAH (16-20) · Śloka 20
| తాప్యం దార్వ్యాస్త్వచం చవ్యం గ్రంథికం దేవదారు చ||16|| వ్యోషాదినవకం చైతచ్చూర్ణయేద్ ద్విగుణం తతః| మండూరం చాంజననిభం సర్వతోఽష్టగుణేఽథ తత్||17|| పృథగ్విపక్వే గోమూత్రే వటకీకరణక్షమే| ప్రక్షిప్య వటకాన్ కుర్యాత్తాన్ ఖాదేత్తక్రభోజనః||18|| ఏతే మండూరవటకాః ప్రాణదాః పాండురోగిణాం| కుష్ఠాన్యజరకం శోఫమూరుస్తంభరోచకం||19|| అర్శాంసి కామలాం మేహాన్ ప్లీహానం శమయంతి చ| |20|
| ताप्यं दार्व्यास्त्वचं चव्यं ग्रन्थिकं देवदारु च||१६|| व्योषादिनवकं चैतच्चूर्णयेद् द्विगुणं ततः| मण्डूरं चाञ्जननिभं सर्वतोऽष्टगुणेऽथ तत्||१७|| पृथग्विपक्वे गोमूत्रे वटकीकरणक्षमे| प्रक्षिप्य वटकान् कुर्यात्तान् ख़ादेत्तक्रभोजनः||१८|| एते मण्डूरवटकाः प्राणदाः पाण्डुरोगिणां| कुष्ठान्यजरकं शोफमूरुस्तम्भरोचकम्||१९|| अर्शांसि कामलां मेहान् प्लीहानं शमयन्ति च| |२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge tApyAdicUrNam (20-23) · Śloka 23
| తాప్యాద్రిజతురౌప్యాయోమలాః పంచపలాః పృథక్||20|| చిత్రకత్రిఫలావ్యోషవిడంగైః పాలికైః సహ| శర్కరాష్టపలోన్మిశ్రాశ్చూర్ణితా మధునా ద్రుతాః||21|| పాండురోగం విషం కాసం యక్ష్మాణం విషమం జ్వరం| కుష్ఠాన్యజరకం మేహం శోఫం శ్వాసమరోచకం||22|| విశేషాద్ధంత్యపస్మారం కామలాం గుదజాని చ| |23|
| ताप्याद्रिजतुरौप्यायोमलाः पञ्चपलाः पृथक्||२०|| चित्रकत्रिफलाव्योषविडङ्गैः पालिकैः सह| शर्कराष्टपलोन्मिश्राश्चूर्णिता मधुना द्रुताः||२१|| पाण्डुरोगं विषं कासं यक्ष्माणं विषमं ज्वरम्| कुष्ठान्यजरकं मेहं शोफं श्वासमरोचकम्||२२|| विशेषाद्धन्त्यपस्मारं कामलां गुदजानि च| |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge kauTajAdiguDAH (23-29) · Śloka 29
| కౌటజత్రిఫలానింబపటోలఘననాగరైః||23|| భావితాని దశాహాని రసైర్ద్విత్రిగుణాని వా| శిలాజతుపలాన్యష్టౌ తావతీ సితశర్కరా||24|| త్వక్ఽఽక్షీరీపిప్పలీధాత్రీకర్కటాఖ్యాః పలోన్మితాః| నిదిగ్ధ్యాః ఫలమూలాభ్యాం పలం యుక్త్యా త్రిజాతకం||25|| మధుత్రిపలసంయుక్తాన్ కుర్యాదక్షసమాన్ గుడాన్| దాడిమాంబుపయః పక్షిరసతోయసురాసవాన్||26|| తాన్ భక్షయిత్వాఽను పిబేన్నిరన్నో భుక్త ఏవ వా| పాండుకుష్ఠజ్వరప్లీహతమకార్శోభగందరం||27|| హృన్మూత్రపూతిశుక్రాగ్నిదోషశోషగరోదరం| కాసాసృగ్దరపిత్తాసృక్శోఫగుల్మగలామయాన్||28|| మేహవర్ధ్మభ్రమాన్ హన్యుః సర్వదోషహరాః శివాః| |29|
| कौटजत्रिफलानिम्बपटोलघननागरैः||२३|| भावितानि दशाहानि रसैर्द्वित्रिगुणानि वा| शिलाजतुपलान्यष्टौ तावती सितशर्करा||२४|| त्वक्ऽऽक्षीरीपिप्पलीधात्रीकर्कटाख्याः पलोन्मिताः| निदिग्ध्याः फलमूलाभ्यां पलं युक्त्या त्रिजातकम्||२५|| मधुत्रिपलसंयुक्तान् कुर्यादक्षसमान् गुडान्| दाडिमाम्बुपयः पक्षिरसतोयसुरासवान्||२६|| तान् भक्षयित्वाऽनु पिबेन्निरन्नो भुक्त एव वा| पाण्डुकुष्ठज्वरप्लीहतमकार्शोभगन्दरम्||२७|| हृन्मूत्रपूतिशुक्राग्निदोषशोषगरोदरम्| कासासृग्दरपित्तासृक्शोफगुल्मगलामयान्||२८|| मेहवर्ध्मभ्रमान् हन्युः सर्वदोषहराः शिवाः| |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge drAkShAdilehaH (29-31) · Śloka 31
| ద్రాక్షాప్రస్థం కణాప్రంథం శర్కరార్ధతులాం తథా||29|| ద్విపలం మధుకం శుంఠీం త్వక్షీరీం చ విచూర్ణితం| ధాత్రీఫలరసద్రోణే తత్క్షిప్త్వా లేహవత్పచేత్||30|| శీతాన్మధుప్రస్థయుతాద్ లిహ్యాత్పాణితలం తతః| హలీమకం పాండురోగం కామలాం చ నియచ్ఛతి||31||
| द्राक्षाप्रस्थं कणाप्रम्थं शर्करार्धतुलां तथा||२९|| द्विपलं मधुकं शुण्ठीं त्वक्षीरीं च विचूर्णितम्| धात्रीफलरसद्रोणे तत्क्षिप्त्वा लेहवत्पचेत्||३०|| शीतान्मधुप्रस्थयुताद् लिह्यात्पाणितलं ततः| हलीमकं पाण्डुरोगं कामलां च नियच्छति||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge pAnaBojane hRusvapa~jjamUlajalam pANDuroge kAmAlAyAM hRusvadrakShAmalakarasaH (32) · Śloka 32
కనీయఃపంచమూలాంబు శస్యతే పానభోజనే| పాండూనాం, కామలార్తానాం మృద్వీకామలకాద్రసః||32||
कनीयःपञ्चमूलाम्बु शस्यते पानभोजने| पाण्डूनां, कामलार्तानां मृद्वीकामलकाद्रसः||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge sAmAnyamauShadham (33) · Śloka 33
ఇతి సామాన్యతః ప్రోక్తం పాండురోగే భిషగ్ఽఽజితం| వికల్ప్య యోజ్యం విదుషా పృథగ్దోషబలం ప్రతి||33||
इति सामान्यतः प्रोक्तं पाण्डुरोगे भिषग्ऽऽजितम्| विकल्प्य योज्यं विदुषा पृथग्दोषबलं प्रति||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge vAtaje snehaprAyam pANDuroge pittaje tiktashItam pANDuroge kaPaje kaTurUkShoShNam pANDuroge tridoShaje miSram (34) · Śloka 34
స్నేహప్రాయం పవనజే తిక్తశీతం తు పైత్తికే| శ్లైష్మికే కటురూక్షోష్ణం విమిశ్రం సాన్నిపాతికే||34||
स्नेहप्रायं पवनजे तिक्तशीतं तु पैत्तिके| श्लैष्मिके कटुरूक्षोष्णं विमिश्रं सान्निपातिके||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge mRuttikAje tIkShNaM virecanam pANDuroge mRutti shuddhakoShThe ghRutani (35) · Śloka 35
మృదం నిర్యాపయేత్కాయాత్తీక్ష్ణైః సంశోధనైః పురః| బలాధానాని సర్పీంషి శుద్ధే కోష్ఠే తు యోజయేత్||35||
मृदं निर्यापयेत्कायात्तीक्ष्णैः संशोधनैः पुरः| बलाधानानि सर्पींषि शुद्धे कोष्ठे तु योजयेत्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge mRuttikAje vyoShAdighRutam (36-37) · Śloka 37
వ్యోషబిల్వద్విరజనీత్రిఫలాద్విపునర్నవం| ముస్తాన్యయోరజః పాఠా విడంగం దేవదారు చ||36|| వృశ్చికాలీ చ భార్గీ చ సక్షీరేస్తైః శృతం ఘృతం| సర్వాన్ ప్రశమయత్యాశు వికారాన్ మృత్తికాకృతాన్||37||
व्योषबिल्वद्विरजनीत्रिफलाद्विपुनर्नवम्| मुस्तान्ययोरजः पाठा विडङ्गं देवदारु च||३६|| वृश्चिकाली च भार्गी च सक्षीरेस्तैः शृतं घृतम्| सर्वान् प्रशमयत्याशु विकारान् मृत्तिकाकृतान्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge mRuttikAje kesarAdi ghRutam (38) · Śloka 38
తద్వత్కేసరయష్ట్యాహ్వపిప్పలీక్షీరశాడ్వలైః| |38|
तद्वत्केसरयष्ट्याह्वपिप्पलीक्षीरशाड्वलैः| |३८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge mRuddheShaNaya vellAdiBAvitA mRut (38-39) · Śloka 39
| మృద్ద్వేషణాయ తల్లోల్యే వితరేద్భావితాం మృదం||38|| వేల్లాగ్నినింబప్రసవైః పాఠయా మూర్వయాఽథవా| |39|
| मृद्द्वेषणाय तल्लोल्ये वितरेद्भावितां मृदम्||३८|| वेल्लाग्निनिम्बप्रसवैः पाठया मूर्वयाऽथवा| |३९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge mRuddhedoShAnunugamAdBeShajam (39) · Śloka 39
| మృద్భేదభిన్నదోషానుగమాద్యోజ్యం చ భేషజం||39||
| मृद्भेदभिन्नदोषानुगमाद्योज्यं च भेषजम्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge kAmalAyAM pittaghnam (40) · Śloka 40
కామలాయాం తు పిత్తఘ్నం పాండురోగావిరోధి యత్| |40|
कामलायां तु पित्तघ्नं पाण्डुरोगाविरोधि यत्| |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge pathyAghRutam (40-41) · Śloka 41
| పథ్యాశతరసే పథ్యావృంతార్ధశతకల్కితః||40|| ప్రస్థః సిద్ధో ఘృతాద్గుల్మకామలాపాండురోగనుత్| |41|
| पथ्याशतरसे पथ्यावृन्तार्धशतकल्कितः||४०|| प्रस्थः सिद्धो घृताद्गुल्मकामलापाण्डुरोगनुत्| |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge AragvadhayogaH (41-42) · Śloka 42
| ఆరగ్వధం రసేనేక్షోర్విదార్యామలకస్య వా||41|| సత్ర్యూషణం బిల్వమాత్రం పాయయేత్కామలాపహం| |42|
| आरग्वधं रसेनेक्षोर्विदार्यामलकस्य वा||४१|| सत्र्यूषणं बिल्वमात्रं पाययेत्कामलापहम्| |४२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge dantIkalkaH pANDuroge dravantIcUrNam (42-43) · Śloka 43
| పిబేన్నికుంభకల్కం వా ద్విగుడం శీతవారిణా||42|| కుంభస్య చూర్ణం సక్షౌద్రం త్రైఫలేన రసేన వా| |43|
| पिबेन्निकुम्भकल्कं वा द्विगुडं शीतवारिणा||४२|| कुम्भस्य चूर्णं सक्षौद्रं त्रैफलेन रसेन वा| |४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge triPalAdirasaH (43-44) · Śloka 44
| త్రిఫలాయా గుడూచ్యా వా దార్వ్యా నింబస్య వా రసం||43|| ప్రాతః ప్రాతర్మధుయుతం కామలార్తాయ యోజయేత్| |44|
| त्रिफलाया गुडूच्या वा दार्व्या निम्बस्य वा रसम्||४३|| प्रातः प्रातर्मधुयुतं कामलार्ताय योजयेत्| |४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge nishAdya~jjanam (44) · Śloka 44
| నిశాగైరికధాత్రీభిః కామలాపహమంజనం||44||
| निशागैरिकधात्रीभिः कामलापहमञ्जनम्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge tilapiShTaniBemale kaPaharam (45) · Śloka 45
తిలపిష్టనిభం యస్తు కామలావాన్ సృజేన్మలం| కఫరుద్ధపథం తస్య పిత్తం కఫహరైర్జయేత్||45||
तिलपिष्टनिभं यस्तु कामलावान् सृजेन्मलम्| कफरुद्धपथं तस्य पित्तं कफहरैर्जयेत्||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge shAkhAshrayakAraNaM li~ggacikitsA ca (46-52) · Śloka 52
రూక్షశీతగురుస్వాదువ్యాయామబలనిగ్రహైః| కఫసమ్మూర్చ్ఛితో వాయుర్యదా పిత్తం బహిః క్షిపేత్||46|| హారిద్రనేత్రమూత్రత్వక్ఽఽశ్వేతవర్చస్తదా నరః| భవేత్సాటోపవిష్టంభో గురుణా హృదయేన చ||47|| దౌర్బల్యాల్పాగ్నిపార్శ్వార్తిహిధ్మాశ్వాసారుచిజ్వరైః| క్రమేణాల్పేఽనుషజ్యేత పిత్తే శాఖాసమాశ్రితే||48|| రసైస్తం రూక్షకట్వమలిః శిఖితిత్తిరిదక్షజైః| శుష్కమూలకజైర్యూషైః కులత్థోత్థైశ్చ భోజయేత్||49|| భృశామ్లతీక్ష్ణకటుకలవణోష్ణం చ శస్యతే| సబీజపూరకరసం లిహ్యాద్వ్యోషం తథాఽఽశయం||50|| స్వం పిత్తమేతి తేనాస్య శకృదప్యనురజ్యతే| వాయుశ్చ యాతి ప్రశమం సహాటోపాద్యుపద్రవైః||51|| నివృత్తోపద్రవస్యాస్య కార్యః కామలికో విధిః| |52|
रूक्षशीतगुरुस्वादुव्यायामबलनिग्रहैः| कफसम्मूर्च्छितो वायुर्यदा पित्तं बहिः क्षिपेत्||४६|| हारिद्रनेत्रमूत्रत्वक्ऽऽश्वेतवर्चस्तदा नरः| भवेत्साटोपविष्टम्भो गुरुणा हृदयेन च||४७|| दौर्बल्याल्पाग्निपार्श्वार्तिहिध्माश्वासारुचिज्वरैः| क्रमेणाल्पेऽनुषज्येत पित्ते शाख़ासमाश्रिते||४८|| रसैस्तं रूक्षकट्वमलिः शिख़ितित्तिरिदक्षजैः| शुष्कमूलकजैर्यूषैः कुलत्थोत्थैश्च भोजयेत्||४९|| भृशाम्लतीक्ष्णकटुकलवणोष्णं च शस्यते| सबीजपूरकरसं लिह्याद्व्योषं तथाऽऽशयम्||५०|| स्वं पित्तमेति तेनास्य शकृदप्यनुरज्यते| वायुश्च याति प्रशमं सहाटोपाद्युपद्रवैः||५१|| निवृत्तोपद्रवस्यास्य कार्यः कामलिको विधिः| |५२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumBakamalAyAM shilAjatu kumBa mAkShikadhAtuH suvarNaM vA (52-53) · Śloka 53
| గోమూత్రేణ పిబేత్కుంభకామలాయాం శిలాజతు||52|| మాసం మాక్షికధాతుం వా కిట్టం వాఽథ హిరణ్యజం| |53|
| गोमूत्रेण पिबेत्कुम्भकामलायां शिलाजतु||५२|| मासं माक्षिकधातुं वा किट्टं वाऽथ हिरण्यजम्| |५३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana halImake guDucIghRutena snehanam halItato trivRutayA viretayA virecatam halIvirikte madhuraM vAtapittandhaM cAdyAt halIdrAkShAleho madhuradhRutAni halIyApanAH kShIrabastayo sAnuvAsanAH halI agnivRuddhaye mArddhIkAriShTayogAH halIaBayAlehAdi sarvaM yathAdoShabalam (53-57) · Śloka 57
| గుడూచీస్వరసక్షీరసాధితేన హలీమకీ||53|| మహిషీహవిషా స్నిగ్ధః పిబేద్ధాత్రీరసేన తు| త్రివృతాం తద్విరిక్తోఽద్యాత్స్వాదు పిత్తానిలాపహం||54|| ద్రాక్షాలేహం చ పూర్వోక్తం సర్పీంషి మధురాణి చ| యాపనాన్ క్షీరబస్తీంశ్చ శీలయేత్సానువాసనాన్||55|| మార్ద్వీకారిష్టయోగాంశ్చ పిబేద్యుక్త్యాఽగ్నివృద్ధయే| కాసికం చాభయాలేహం పిప్పలీం మధుకం బలాం||56|| పయసా చ ప్రయుంజీత యథా దోషం యథా బలం| |57|
| गुडूचीस्वरसक्षीरसाधितेन हलीमकी||५३|| महिषीहविषा स्निग्धः पिबेद्धात्रीरसेन तु| त्रिवृतां तद्विरिक्तोऽद्यात्स्वादु पित्तानिलापहम्||५४|| द्राक्षालेहं च पूर्वोक्तं सर्पींषि मधुराणि च| यापनान् क्षीरबस्तींश्च शीलयेत्सानुवासनान्||५५|| मार्द्वीकारिष्टयोगांश्च पिबेद्युक्त्याऽग्निवृद्धये| कासिकं चाभयालेहं पिप्पलीं मधुकं बलाम्||५६|| पयसा च प्रयुञ्जीत यथा दोषं यथा बलम्| |५७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDurogeShu shophoktashca kriyAkramaH (16) · Śloka 16
| పాండురోగేషు కుశలః శోఫోక్తం చ క్రియాక్రమం||57|| ఇతి శ్రీవైద్యపతిసింహగుప్తసూనుశ్రీమద్వాగ్భటవిరచితాయామష్టాంగహృదయసంహితాయాం చతుర్థే చికిత్సితస్థానే పాండురోగచికిత్సితం నామ షోడశోఽధ్యాయః||16||
| पाण्डुरोगेषु कुशलः शोफोक्तं च क्रियाक्रमम्||५७|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां चतुर्थे चिकित्सितस्थाने पाण्डुरोगचिकित्सितं नाम षोडशोऽध्यायः||१६||
🔊 Audio coming soon