6. dravyakalpādhyāyaḥ

Adhikarana dravyakalpAdhyAyaH (2) · Śloka 2

அபி ச ஸர்வேஷாஂ ரோகாணஂ யா ஸித்திஃ-ப்ரஶமோபாயஃ, ஸோऽபி ஸத்பேஷஜப்ரயோகாதேவ| இத்யாஹ அதாதோ த்ரவ்யகல்பஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே)|௨|

Adhikarana auShadhasya deshaH guNaH (1-4) · Śloka 4

தந்வே ஸாதாரணே தேஶே ஸமே ஸந்மத்திகே ஶுசௌ| ஶ்மஶாநசைத்யாயதநஶ்வப்ரவல்மீகவர்ஜிதே|௧| மதௌ ப்ரதக்ஷிணஜலே குஶரோஹிஷஸஂஸ்ததே| அபாலகஷ்டேऽநாக்ராந்தே பாதபைர்பலவத்தரைஃ||௨|| ஶஸ்யதே பேஷஜஂ ஜாதஂ, யுக்தஂ வர்ணரஸாதிபிஃ| ஜந்த்வஜக்தஂ தவாதக்தமவிதக்தஂ ச வைகதைஃ||௩|| பூதைஶ்சாயாயாதபாம்ப்வாத்யைர்யதாகாலஂ ச ஸேவிதம்| அவகாடமஹாமூலமுதீசீஂ திஶமாஶ்ரிதம்||௪||

Adhikarana auShadhasya grahaNasthApanAvacAraNAvadhiH (1-7) · Śloka 7

|மஹேந்த்ரராமகஷ்ணாநாஂ ப்ராஹ்மணாநாஂ கவாமபி| தபஸா தேஜஸா வாऽபி ப்ரஶாம்யத்வஂ ஶிவாய வை||௧|| மந்த்ரேணாநேந மதிமாந் ஸர்வமப்யௌஷதஂ நயேத்| ] அத கல்யாணசரிதஃ ஶ்ராத்தஃ ஶுசிருபோஷிதஃ| கஹ்ணீயாதௌஷதஂ ஸுஸ்தஂ ஸ்திதஂ காலே ச கல்பயேத்||௫|| ஸக்ஷீரஂ ததஸம்பத்தாவநதிக்ராந்தவத்ஸரம்| தே குடகதக்ஷௌத்ரதாந்யகஷ்ணாவிடங்கதஃ||௬|| பயோ பாஷ்கயணஂ க்ராஹ்யஂ விண்மூத்ரஂ தச்ச நீருஜாம்| வயோபலவதாஂ தாதுபிச்சஶங்ககுராதிகம்||௭||

Adhikarana kaShAyayonayaH pa~jcarasAH, kalpanA pa~jcadhaiva (8-9) · Śloka 9

கஷாயயோநயஃ பஞ்ச ரஸா லவணவர்ஜிதாஃ| ரஸஃ கல்கஃ ஶதஃ ஶீதஃ பாண்டஶ்சேதி ப்ரகல்பநா||௮|| பஞ்சதைவ கஷாயாணாஂ பூர்வஂ புர்வஂ பலாதிகா| |௯|

Adhikarana svarasalakShaNam (9-10) · Śloka 10

| ஸத்யஃஸமுத்ததாத் க்ஷுண்ணாத்யஃ ஸ்ரவேத்படபீடிதாத்||௯|| ஸ்வரஸஃ ஸ ஸமுத்திஷ்டஃ| |௧௦|

Adhikarana kalkalakShaNam, cUrNalakShaNam (10) · Śloka 10

கல்கஃ பிஷ்டோ த்ரவாப்லுதஃ| சூர்ணோऽப்லுதஃ|௧௦|

Adhikarana shRutalakShaNam (10) · Śloka 10

| ஶதஃ க்வாதஃ|௧௦|

Adhikarana shItalakShaNam (10) · Śloka 10

| ஶீதோ ராத்ரிஂ த்ரவே ஸ்திதஃ||௧௦||

Adhikarana PANTalakShaNam (11) · Śloka 11

ஸத்யோऽபிஷுதபூதஸ்து பாண்டஃ| |௧௧|

Adhikarana kalpanAnAM mAnAnAM ca viShayaBedAH (11-12) · Śloka 12

தந்மாநகல்பநே| யுஞ்ஜ்யாத்வ்யாத்யாதிபலதஸ்ததா ச வசநஂ முநேஃ||௧௧|| மாத்ராயா ந வ்யவஸ்தாऽஸ்தி வ்யாதிஂ கோஷ்டஂ பலஂ வயஃ| ஆலோச்ய தேஶகாலௌ ச யோஜ்யா தத்வச்ச கல்பநா||௧௨||

Adhikarana svarasasya madhyamaM mAnam (13) · Śloka 13

மத்யஂ து மாநஂ நிர்திஷ்டஂ ஸ்வரஸஸ்ய சதுஷ்பலம்| |௧௩|

Adhikarana peShyasya madhyamaM mAnam (13) · Śloka 13

| பேஷ்யஸ்ய கர்ஷமாலோட்யஂ தத் த்ரவஸ்ய பலத்ரயே||௧௩||

Adhikarana kvAthasya madhyamaM mAnam (14) · Śloka 14

க்வாதஂ த்ரவ்யபலே குர்யாத்ப்ரஸ்தார்தஂ பாதஶேஷிதம்| |௧௪|

Adhikarana shItasya madhyamaM mAnam (14) · Śloka 14

| ஶீதஂ பலே பலைஃ ஷட்பிஃ|௧௪|

Adhikarana PANTasya madhyamaM mAnam (14) · Śloka 14

| சதுர்பிஸ்து ததோऽபரம்||௧௪||

Adhikarana snehapAke madhyamaM mAnam (15) · Śloka 15

ஸ்நேஹபாகே த்வமாநோக்தௌ சதுர்குணவிவர்திதம்| கல்கஸ்நேஹத்ரவஂ யோஜ்யம்|௧௫|

Adhikarana snehapAke shaunakamatam (15-16) · Śloka 16

| அதீதே ஶௌநகஃ புநஃ||௧௫|| ஸ்நேஹேஸித்த்யதி ஶுத்தாம்புநிஃக்வாதஸ்வரஸைஃ க்ரமாத்| கல்கஸ்ய யோஜயேதஂஶஂ சதுர்தஂ ஷஷ்டமஷ்டமம்||௧௬||

Adhikarana snehapAke visheShaH (17) · Śloka 17

பதக் ஸ்நேஹஸமஂ தத்யாத்பஞ்சப்ரபதி து த்ரவம்| |௧௭|

Adhikarana pakvasnehasya lakShaNam (17-18) · Śloka 18

| நாங்குலிக்ராஹிதா கல்கே ந ஸ்நேஹேऽக்நௌ ஸஶப்ததா||௧௭|| வர்ணாதிஸம்பச்ச யதா ததைநஂ ஶீக்ரமாஹரேத்| கதஸ்ய பேநோபஶமஸ்தைலஸ்ய து ததுத்பவஃ||௧௮||

Adhikarana pakvalehasya lakShaNam (19) · Śloka 19

லேஹஸ்ய தந்துமத்தாऽப்ஸு மஜ்ஜநஂ ஸரணஂ ந ச| |௧௯|

Adhikarana snehapAkaBedAH (19-21) · Śloka 21

| பாகஸ்து த்ரிவிதோ மந்தஶ்சிக்கணஃ கரசிக்கணஃ||௧௯|| மந்தஃ கல்கஸமே கிட்டே சிக்கணோ மதநோபமே| கிஞ்சித்ஸீததி கஷ்ணே ச வர்த்ய(ர்தி)மாநே ச பஶ்சிமஃ||௨௦|| தக்தோऽத ஊர்த்வஂ நிஷ்கார்யஃ ஸ்யாதாமஸ்த்வக்நிஸாதகத்| |௨௧|

Adhikarana mRudukharacikkaNAnAM viShayaBedAH (21) · Śloka 21

| மதுர்நஸ்யே, கரோऽப்யங்கே, பாநே பஸ்தௌ ச சிக்கணஃ||௨௧||

Adhikarana mAnaBedAH (22) · Śloka 22

அதுநா மாநஸங்க்யாயாஃ யதாஸ்வஂ ஸஂஜ்ஞாஸஂவிதாநார்தமாஹ ஶாணஂ பாணிதலஂ முஷ்டிஂ குடவஂ ப்ரஸ்தமாடகம்| த்ரோணஂ வஹஂ ச க்ரமஶோ விஜாநீயாச்சதுர்குணம்||௨௨||

Adhikarana ArdradravayormAnavisheShaH (23) · Śloka 23

த்விகுணஂ யோஜயேதார்த்ரஂ குடவாதி ததா த்ரவம்| |௨௩|

Adhikarana anuktadravAdau jalAdiyojanA (23-25) · Śloka 25

| பேஷணாலோடநே வாரி ஸ்நேஹபாகே ச நிர்த்ரவே||௨௩|| கல்பயேத்ஸதஶாந் பாகாந் ப்ரமாணஂ யத்ர நோதிதம்| கல்கீகுர்யாச்ச பைஷஜ்யமநிரூபிதகல்பநம்||௨௪|| அங்காநுக்தௌ து மூலஂ ஸ்யாதப்ரஸித்தௌ ததேவ து| |௨௫|

Adhikarana mAnasaMj~jAntaram (1-29) · Śloka 29

| ஷட்வஂஶ்யஸ்து மரீசீ ஸ்யாத், ஷண்மரீச்யஸ்து ஸர்ஷபஃ| தண்டுலஃ ஸர்ஷபாஸ்த்வஷ்டௌ, தாந்யமாஷஸ்து தௌ, யவஃ||௧|| தாவண்டிகா சதுர்பிஸ்தைர்மாஷகஃ ஶாணகஸ்ததா| ] த்வௌ ஶாணௌ வடகஃ கோலஂ பதரஂ த்ரஂக்ஷணஶ்ச, தௌ||௨௫|| அக்ஷம் பிசுஃ பாணிதலஂ ஸுவர்ணஂ கவலக்ரஹஃ| கர்ஷோ பிடாலபதகஂ திந்துகஃ பாணிமாநிகா||௨௬|| ஶப்தாந்யத்வமபிந்நேऽர்தே ஶுக்திரஷ்டமிகா பிசூ| பலஂ ப்ரகுஞ்சோ பில்வஂ ச முஷ்டிராம்ரஂ சதுர்திகா||௨௭|| த்வே பலே ப்ரஸதஸ்தௌ த்வாவஞ்ஜலிஸ்தௌ து மாநிகா| ஆடகஂ பாஜநஂ கஂஸோ, த்ரோணஃ கும்போ கடோऽர்மணம்||௨௮|| துலா பலஶதஂ, தாநி விஂஶதிர்பார உச்யதே| |௨௯|

Adhikarana shailaBedAddravyavisheShaH (6) · Śloka 6

ஹிமவத்விந்த்யஶைலாப்யாஂ ப்ராயோ வ்யாப்தா வஸுந்தரா||௨௯|| ஸௌம்யஂ பத்யஂ ச தத்ராத்யமாக்நேயஂ வைந்த்யமௌஷதம்| ௨௯ ௧/௨| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ பஞ்சமே கல்பஸித்திஸ்தாநே த்ரவ்யகல்போ நாம ஷஷ்டோऽத்யாயஃ||௬||