Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

6. madātyayādinidanādhyāyaḥ

Adhikarana madAtyayAdinidAnAdhyAyaH (2) · Śloka 2

தஸ்மாந்மதாத்யயநிதாநமுச்யத இத்யாஹ - - - - அதாதோ மதாத்யயாதிநிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| கத்யஸூத்ரே||௨||

View original

तस्मान्मदात्ययनिदानमुच्यत इत्याह - - - - अथातो मदात्ययादिनिदानं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| गद्यसूत्रे||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madyasya guNAH (1) · Śloka 1

தீக்ஷ்ணோஷ்ணரூக்ஷஸூக்ஷ்மாம்லஂ வ்யவாய்யாஶுகரஂ லகு| விகாஷி விஶதஂ மத்யமோஜஸோऽஸ்மாத்விபர்யயஃ||௧||

View original

तीक्ष्णोष्णरूक्षसूक्ष्माम्लं व्यवाय्याशुकरं लघु| विकाषि विशदं मद्यमोजसोऽस्माद्विपर्ययः||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madyaguNa evotkarShato viShe~api (2) · Śloka 2

தீக்ஷ்ணாதயோ விஷேऽப்யுக்தாஶ்சித்தோபப்லாவிநோ குணாஃ| ஜீவிதாந்தாய ஜாயந்தே விஷே தூத்கர்ஷவத்திதஃ||௨||

View original

तीक्ष्णादयो विषेऽप्युक्ताश्चित्तोपप्लाविनो गुणाः| जीवितान्ताय जायन्ते विषे तूत्कर्षवृत्तितः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana prathamamadasya lakShaNam (3-4) · Śloka 4

கதஂ கத்வா மத்யஂ சேதோ விகாரஂ நயதி ? இத்யாஹ - - - - தீக்ஷ்ணாதிபிர்குணைர்மத்யஂ மந்தாதீநோஜஸோ குணாந்| தஶபிர்தஶ ஸங்க்ஷோப்ய சேதோ நயதி விக்ரியாம்||௩|| ஆத்யே மதே| |௪|

View original

कथं कृत्वा मद्यं चेतो विकारं नयति ? इत्याह - - - - तीक्ष्णादिभिर्गुणैर्मद्यं मन्दादीनोजसो गुणान्| दशभिर्दश सङ्क्षोभ्य चेतो नयति विक्रियाम्||३|| आद्ये मदे| |४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dvitIyamadasya lakShaNam (4) · Śloka 4

த்விதீயே து ப்ரமாதாயதநே ஸ்திதஃ| துர்விகல்பஹதோ மூடஃ ஸுகமித்யதிமுச்யதே||௪||

View original

द्वितीये तु प्रमादायतने स्थितः| दुर्विकल्पहतो मूढः सुखमित्यधिमुच्यते||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dvitIyatRutIyasandhisthitasya lakShaNam (5) · Śloka 5

மத்யமோத்தமயோஃ ஸந்திஂ ப்ராப்ய ராஜஸதாமஸஃ| நிரங்குஶ இவ வ்யாலோ ந கிஞ்சிந்நாசரேஜ்ஜடஃ||௫||

View original

मध्यमोत्तमयोः सन्धिं प्राप्य राजसतामसः| निरङ्कुश इव व्यालो न किञ्चिन्नाचरेज्जडः||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tRutIyamadasya lakShaNam (6-7) · Śloka 7

அத ஏவாஹ - - - - இயஂ பூமிரவத்யாநாஂ தௌஃஶீல்யஸ்யேதமாஸ்பதம்| ஏகோऽயஂ பஹுமார்காயா துர்கதேர்தேஶிகஃ பரம்||௬|| நிஶ்சேஷ்டஃ ஶவவச்சேதே ததீயே து மதே ஸ்திதஃ| மரணாதபி பாபாத்மா கதஃ பாபதராஂ தஶாம்||௭||

View original

अत एवाह - - - - इयं भूमिरवद्यानां दौःशील्यस्येदमास्पदम्| एकोऽयं बहुमार्गाया दुर्गतेर्देशिकः परम्||६|| निश्चेष्टः शववच्छेते तृतीये तु मदे स्थितः| मरणादपि पापात्मा गतः पापतरां दशाम्||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madyashIlananiShedhaH (8) · Śloka 8

தர்மாதர்மஂ ஸுகஂ துஃகமர்தாநர்தஂ ஹிதாஹிதம்| யதாஸக்தோ ந ஜாநாதி கதஂ தச்சீலயேத்புதஃ||௮||

View original

धर्माधर्मं सुखं दुःखमर्थानर्थं हिताहितम्| यदासक्तो न जानाति कथं तच्छीलयेद्बुधः||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madye~atipIte mohAdayaH (9-10) · Śloka 10

மத்யே மோஹோ பயஂ ஶோகஃ க்ரோதோ மத்யுஶ்ச ஸஂஶ்ரிதாஃ| ஸோந்மாதமதமூர்ச்சாயாஃ ஸாபஸ்மாராபதாநகாஃ||௯|| யத்ரைகஃ ஸ்மதிவிப்ரஂஶஸ்தத்ர ஸர்வமஸாது யத்| |௧௦|

View original

मद्ये मोहो भयं शोकः क्रोधो मृत्युश्च संश्रिताः| सोन्मादमदमूर्च्छायाः सापस्मारापतानकाः||९|| यत्रैकः स्मृतिविभ्रंशस्तत्र सर्वमसाधु यत्| |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ayuktiyuktamadyasya trivargAdinAshakatvam (10-11) · Śloka 11

| அயுக்தியுக்தமந்நஂ ஹி வ்யாதயே மரணாய வா||௧௦|| மத்யஂ த்ரிவர்கதீதைர்யலஜ்ஜாதேரபி நாஶநம்| |௧௧|

View original

| अयुक्तियुक्तमन्नं हि व्याधये मरणाय वा||१०|| मद्यं त्रिवर्गधीधैर्यलज्जादेरपि नाशनम्| |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madyapAnasya viShayaH (11-12) · Śloka 12

தாமேவ யுக்திஂ வக்ஷ்யமாணேந க்ரந்தேந ப்ரதிபாதயந்நாஹ - - - - | நாதிமாத்யந்தி பலிநஃ கதாஹாரா மஹாஶநாஃ||௧௧|| ஸ்நிக்தாஃ ஸத்த்வவயோயுக்தா மத்யநித்யாஸ்ததந்வயாஃ| மேதஃகபாதிகா மந்தவாதபித்தா தடாக்நயஃ||௧௨||

View original

तामेव युक्तिं वक्ष्यमाणेन ग्रन्थेन प्रतिपादयन्नाह - - - - | नातिमाद्यन्ति बलिनः कृताहारा महाशनाः||११|| स्निग्धाः सत्त्ववयोयुक्ता मद्यनित्यास्तदन्वयाः| मेदःकफाधिका मन्दवातपित्ता दृढाग्नयः||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madyapAnasyAviShayaH (13-17) · Śloka 17

விபர்யயேऽதிமாத்யந்தி விஶ்ரப்தாஃ குபிதாஶ்ச யே| மத்யேந சாம்லரூக்ஷேண ஸாஜீர்ணே பஹுநாऽதி ச||௧௩|| வாதாத்பித்தாத்கபாத்ஸர்வைஶ்சத்வாரஃ ஸ்யுர்மதாத்யயாஃ| ஸர்வேऽபி ஸர்வைர்ஜாயந்தே வ்யபதேஶஸ்து பூயஸா||௧௪|| ஸாமாந்யஂ லக்ஷணஂ தேஷாஂ ப்ரமோஹோ ஹதயவ்யதா| விட்பேதஃ ப்ரததஂ தஷ்ணா ஸௌம்யாக்நேயோ ஜ்வரோऽருசிஃ||௧௫|| ஶிரஃபார்ஶ்வாஸ்திருக்கம்போ மர்மபேதஸ்த்ரிகக்ரஹஃ| உரோவிபந்தஸ்திமிரஂ காஸஃ ஶ்வாஸஃ ப்ரஜாகரஃ||௧௬|| ஸ்வேதோऽதிமாத்ரஂ விஷ்டம்பஃ ஶ்வயதுஶ்சித்தவிப்ரமஃ| ப்ரலாபஶ்சர்திருத்க்லேஶோ ப்ரமோ துஃஸ்வப்நதர்ஶநம்||௧௭||

View original

विपर्ययेऽतिमाद्यन्ति विश्रब्धाः कुपिताश्च ये| मद्येन चाम्लरूक्षेण साजीर्णे बहुनाऽति च||१३|| वातात्पित्तात्कफात्सर्वैश्चत्वारः स्युर्मदात्ययाः| सर्वेऽपि सर्वैर्जायन्ते व्यपदेशस्तु भूयसा||१४|| सामान्यं लक्षणं तेषां प्रमोहो हृदयव्यथा| विड्भेदः प्रततं तृष्णा सौम्याग्नेयो ज्वरोऽरुचिः||१५|| शिरःपार्श्वास्थिरुक्कम्पो मर्मभेदस्त्रिकग्रहः| उरोविबन्धस्तिमिरं कासः श्वासः प्रजागरः||१६|| स्वेदोऽतिमात्रं विष्टम्भः श्वयथुश्चित्तविभ्रमः| प्रलापश्चर्दिरुत्क्लेशो भ्रमो दुःस्वप्नदर्शनम्||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajasya lakShaNam (18) · Śloka 18

விஶேஷாஜ்ஜாகரஶ்வாஸகம்பமூர்தருஜோऽநிலாத்| ஸ்வப்நே ப்ரமத்யுத்பததி ப்ரேதைஶ்ச ஸஹ பாஷதே||௧௮||

View original

विशेषाज्जागरश्वासकम्पमूर्धरुजोऽनिलात्| स्वप्ने भ्रमत्युत्पतति प्रेतैश्च सह भाषते||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittajasya lakShaNam (19) · Śloka 19

பித்தாத்தாஹஜ்வரஸ்வேதமோஹாதீஸாரதட்ப்ரமாஃ| தேஹோ ஹரிதஹாரித்ரோ ரக்தநேத்ரகபோலதா||௧௯||

View original

पित्ताद्दाहज्वरस्वेदमोहातीसारतृड्भ्रमाः| देहो हरितहारिद्रो रक्तनेत्रकपोलता||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaphajasya lakShaNam (20) · Śloka 20

ஶ்லேஷ்மணா சர்திஹல்லாஸநித்ரோதர்தாங்ககௌரவம்| ||௨௦||

View original

श्लेष्मणा छर्दिहृल्लासनिद्रोदर्दाङ्गगौरवम्| ||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tridoShajasya lakShaNam (1) · Śloka 1

| ஸர்வஜே ஸர்வலிங்கத்வம்||௧||

View original

| सर्वजे सर्वलिङ्गत्वम्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dhvaMsakavikShayayornidAnam (20-21) · Śloka 21

ஸம்ப்ரதி த்வஂஸகவிக்ஷயௌ லக்ஷயதி - - - - | முக்த்வா மத்யஂ பிபேத்து யஃ||௨௦|| ஸஹஸாऽநுசிதஂ வாऽந்யத்தஸ்ய த்வஂஸகவிக்ஷயௌ| பவேதாஂ மாருதாத்கஷ்டௌ துர்பலஸ்ய விஶேஷதஃ||௨௧||

View original

सम्प्रति ध्वंसकविक्षयौ लक्षयति - - - - | मुक्त्वा मद्यं पिबेत्तु यः||२०|| सहसाऽनुचितं वाऽन्यत्तस्य ध्वंसकविक्षयौ| भवेतां मारुतात्कष्टौ दुर्बलस्य विशेषतः||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dhvaMsakasya lakShaNam (22) · Śloka 22

த்வஂஸகே ஶ்லேஷ்மநிஷ்டீவஃ கண்டஶோஷோऽதிநித்ரதா| ஶப்தாஸஹத்வஂ தந்த்ரா ச|௨௨|

View original

ध्वंसके श्लेष्मनिष्ठीवः कण्ठशोषोऽतिनिद्रता| शब्दासहत्वं तन्द्रा च|२२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vikShayasya lakShaNam (22-23) · Śloka 23

| விக்ஷயேऽங்கஶிரோதிருக்||௨௨|| ஹத்கண்டரோகஃ ஸம்மோஹஃ காஸஸ்தஷ்ணா வமிர்ஜ்வரஃ| |௨௩|

View original

| विक्षयेऽङ्गशिरोतिरुक्||२२|| हृत्कण्ठरोगः सम्मोहः कासस्तृष्णा वमिर्ज्वरः| |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nivRuttamadyasya phalam (23-1) · Śloka 1

| நிவத்தோ யஸ்து மத்யேப்யோ ஜிதாத்மா புத்திபூர்வகத்||௨௩|| விகாரைஃ ஸ்பஶ்யதே ஜாது ந ஸ ஶாரீரமாநஸைஃ| |௨௪| இதி மதாத்யயநிதாநம்||௧||

View original

| निवृत्तो यस्तु मद्येभ्यो जितात्मा बुद्धिपूर्वकृत्||२३|| विकारैः स्पृश्यते जातु न स शारीरमानसैः| |२४| इति मदात्ययनिदानम्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madamUrcchAyasannyAsAnAM hetutrayamadhiShTAnatrayaM balottaratvaM ca (24-25) · Śloka 25

அத மத்யவச்சேதோவிஹதிகாரணஸாமாந்யாந்மதாதீந் லக்ஷயதி - - - - | ரஜோமோஹாஹிதாஹாரபரஸ்ய ஸ்யுஸ்த்ரயோ கதாஃ||௨௪|| ரஸாஸக்ऽऽசேதநாவாஹிஸ்ரோதோரோதஸமுத்பவாஃ| மதமூர்ச்சாயஸந்ந்யாஸா யதோத்தரபலோத்தராஃ||௨௫||

View original

अथ मद्यवच्चेतोविहतिकारणसामान्यान्मदादीन् लक्षयति - - - - | रजोमोहाहिताहारपरस्य स्युस्त्रयो गदाः||२४|| रसासृक्ऽऽचेतनावाहिस्रोतोरोधसमुद्भवाः| मदमूर्च्छायसन्न्यासा यथोत्तरबलोत्तराः||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madaH saptavidhaH (26) · Śloka 26

அத மதஂ லக்ஷயதி - - - - அத மதநிதாநம்| மதோऽத்ர தோஷைஃ ஸர்வைஶ்ச ரக்தமத்யவிஷைரபி| |௨௬|

View original

अथ मदं लक्षयति - - - - अथ मदनिदानम्| मदोऽत्र दोषैः सर्वैश्च रक्तमद्यविषैरपि| |२६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajasya lakShaNam (26-27) · Śloka 27

| ஸக்தாநல்பத்ருதாபாஷஶ்சலஃ ஸ்கலிதசேஷ்டிதஃ||௨௬|| ரூக்ஷஶ்யாவாருணதநுர்மதே வாதோத்பவே பவேத்| |௨௭|

View original

| सक्तानल्पद्रुताभाषश्चलः स्खलितचेष्टितः||२६|| रूक्षश्यावारुणतनुर्मदे वातोद्भवे भवेत्| |२७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittajasya lakShaNam (27) · Śloka 27

| பித்தேந க்ரோதநோ ரக்தபீதாபஃ கலஹப்ரியஃ||௨௭||

View original

| पित्तेन क्रोधनो रक्तपीताभः कलहप्रियः||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaphajasya lakShaNam (29) · Śloka 29

ஸ்வல்பஸம்பத்தவாக்பாண்டுஃ கபாத்த்யாநபரோऽலஸஃ| ||௨௯||

View original

स्वल्पसम्बद्धवाक्पाण्डुः कफाद्ध्यानपरोऽलसः| ||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sannipAtajasya lakShaNam (28) · Śloka 28

| ஸர்வாத்மா ஸந்நிபாதேந|௨௮|

View original

| सर्वात्मा सन्निपातेन|२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktajasya lakShaNam (28-29) · Śloka 29

| ரக்தாத்ஸ்தப்தாங்கதஷ்டிதா||௨௮|| பித்தலிங்கஂ ச| |௨௯|

View original

| रक्तात्स्तब्धाङ्गदृष्टिता||२८|| पित्तलिङ्गं च| |२९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madyajasya lakShaNam (29) · Śloka 29

மத்யேந விகதேஹாஸ்வராங்கதா| |௨௯|

View original

मद्येन विकृतेहास्वराङ्गता| |२९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShajasya lakShaNam (29) · Śloka 29

| விஷே கம்போऽதிநித்ரா ச ஸர்வேப்யோऽப்யதிகஸ்து ஸஃ||௨௯||

View original

| विषे कम्पोऽतिनिद्रा च सर्वेभ्योऽभ्यधिकस्तु सः||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktajAdiShu doShAnubandhaH (30-2) · Śloka 2

லக்ஷயேல்லக்ஷணோத்கர்ஷாத்வாதாதீந் ஶோணிதாதிஷு| |௩௦| இதி மதநிதாநம்||௨||

View original

लक्षयेल्लक्षणोत्कर्षाद्वातादीन् शोणितादिषु| |३०| इति मदनिदानम्||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUrchAyashcaturvidhaH, vAtajasya lakShaNam (30-31) · Śloka 31

அத மூர்ச்சாயஂ லக்ஷயதி - - - - அத மூர்ச்சாயநிதாநம்| | அருணஂ கஷ்ணநீலஂ வா கஂ பஶ்யந்ப்ரவிஶேத்தமஃ||௩௦|| ஶீக்ரஂ ச ப்ரதிபுத்யேத ஹத்பீடா வேபதுர்ப்ரமஃ| கார்ஶ்யஂ ஶ்யாவாருணா சாயா மூர்சாயே மாருதாத்மகே||௩௧||

View original

अथ मूर्च्छायं लक्षयति - - - - अथ मूर्च्छायनिदानम्| | अरुणं कृष्णनीलं वा खं पश्यन्प्रविशेत्तमः||३०|| शीघ्रं च प्रतिबुध्येत हृत्पीडा वेपथुर्भ्रमः| कार्श्यं श्यावारुणा छाया मूर्छाये मारुतात्मके||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittajasya lakShaNam (32-33) · Śloka 33

பித்தேந ரக்தஂ பீதஂ வா நபஃ பஶ்யந் விஶேத்தமஃ| விபுத்யேத ச ஸஸ்வேதோ தாஹதட்தாபபீடிதஃ||௩௨|| பிந்நவிண்நீலபீதாபோ ரக்தபீதாகுலேக்ஷணஃ| |௩௩|

View original

पित्तेन रक्तं पीतं वा नभः पश्यन् विशेत्तमः| विबुध्येत च सस्वेदो दाहतृट्तापपीडितः||३२|| भिन्नविण्नीलपीताभो रक्तपीताकुलेक्षणः| |३३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaphajasya lakShaNam (33-34) · Śloka 34

| கபேந மேகஸஂகாஶஂ பஶ்யந்நாகாஶமாவிஶேத்||௩௩|| தமஶ்சிராச்ச புத்யேத ஸஹல்லாஸஃ ப்ரஸேகவாந்| குருபிஃ ஸ்திமிதைரங்கைரார்த்ரசர்மாவநத்தவத்||௩௪||

View original

| कफेन मेग़संकाशं पश्यन्नाकाशमाविशेत्||३३|| तमश्चिराच्च बुध्येत सहृल्लासः प्रसेकवान्| गुरुभिः स्तिमितैरङ्गैरार्द्रचर्मावनद्धवत्||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tridoShajasya lakShaNam (35-36) · Śloka 36

ஸர்வாகதிஸ்த்ரிபிர்தோஷைரபஸ்மார இவாபரஃ| பாதயத்யாஶு நிஶ்சேஷ்டஂ விநா பீபத்ஸசேஷ்டிதைஃ||௩௫|| இதி மூர்ச்சாயநிதாநம்|௩௬|

View original

सर्वाकृतिस्त्रिभिर्दोषैरपस्मार इवापरः| पातयत्याशु निश्चेष्टं विना बीभत्सचेष्टितैः||३५|| इति मूर्च्छायनिदानम्|३६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madamUrchAyayorauShadhaM vinA nivRuttiH,sanyAsasyauShadhaikanivartyatvam (36) · Śloka 36

இதாநீஂ ஸந்ந்யாஸஂ லக்ஷயிதுமாஹ - - - - அத ஸந்ந்யாஸநிதாநம்| தோஷேஷு மதமூர்ச்சாயாஃ கதவேகேஷு தேஹிநாம்| ஸ்வயமேவோபஶாம்யந்தி, ஸந்ந்யாஸோ நௌஷதைர்விநா||௩௬||

View original

इदानीं सन्न्यासं लक्षयितुमाह - - - - अथ सन्न्यासनिदानम्| दोषेषु मदमूर्च्छायाः कृतवेगेषु देहिनाम्| स्वयमेवोपशाम्यन्ति, सन्न्यासो नौषधैर्विना||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana saMnyAsasya saMprAptiH saMnyAsasya lakShaNam (37-38) · Śloka 38

வாக்தேஹமநஸாஂ சேஷ்டாமாக்ஷிப்யாதிபலா மலாஃ| ஸந்ந்யாஸஂ ஸந்நிபதிதாஃ ப்ராணாயதநஸஂஶ்ரயாஃ||௩௭|| குர்வந்தி, தேந புருஷஃ காஷ்டீபூதோ மதோபமஃ| ம்ரியேத ஶீக்ரஂ ஶீக்ரஂ சேச்சிகித்ஸா ந ப்ரயுஜ்யதே||௩௮||

View original

वाग्देहमनसां चेष्टामाक्षिप्यातिबला मलाः| सन्न्यासं सन्निपतिताः प्राणायतनसंश्रयाः||३७|| कुर्वन्ति, तेन पुरुषः काष्ठीभूतो मृतोपमः| म्रियेत शीघ्रं शीघ्रं चेच्चिकित्सा न प्रयुज्यते||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana saMnyAsastvarayA cikitsyaH (39-3) · Śloka 3

ஶீக்ரஂ சிகித்ஸநாஜ்ஜீவேத், இத்யத்ரைவோதாஹரணார்தமாஹ - - - - அகாதே க்ராஹபஹுலே ஸலிலௌக இவாதடே| ஸந்ந்யாஸே விநிமஜ்ஜந்தஂ நரமாஶு நிவர்தயேத்||௩௯|| இதி ஸந்ந்யாஸநிதாநம்||௩||

View original

शीघ्रं चिकित्सनाज्जीवेत्, इत्यत्रैवोदाहरणार्थमाह - - - - अगाधे ग्राहबहुले सलिलौघ इवातटे| सन्न्यासे विनिमज्जन्तं नरमाशु निवर्तयेत्||३९|| इति सन्न्यासनिदानम्||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yuktiviyuktasya madyapAnasya phalam (40) · Śloka 40

இதாநீஂ மதாத்யயநிதாநத்வாந்மத்யஸ்ய மத்யேநைவோபஸஂஹாரஂ குர்வந்நாஹ - - - - மதமாநரோஷதோஷப்ரபதிபிரரிபிர்நிஜைஃ பரிஷ்வங்கஃ| யுக்தாயுக்தஂ ச ஸமஂ யுக்திவியுக்தேந மத்யேந||௪௦||

View original

इदानीं मदात्ययनिदानत्वान्मद्यस्य मद्येनैवोपसंहारं कुर्वन्नाह - - - - मदमानरोषतोषप्रभृतिभिररिभिर्निजैः परिष्वङ्गः| युक्तायुक्तं च समं युक्तिवियुक्तेन मद्येन||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yuktiyuktasya madyapAnasya Palam (6) · Śloka 6

புநரபி யுக்திஂ ப்ரதர்ஶயந்நாஹ - - - - பலகாலதேஶஸாத்ம்யப்ரகதிஸஹாயாமயவயாஂஸி| ப்ரவிபஜ்ய ததநுரூபஂ யதி பிபதி ததஃ பிபத்யமதம்||௪௧|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ததீயே நிதாநஸ்தாநே மதாத்யயாதிநிதாநஂ நாம ஷஷ்டோऽத்யாயஃ||௬||

View original

पुनरपि युक्तिं प्रदर्शयन्नाह - - - - बलकालदेशसात्म्यप्रकृतिसहायामयवयांसि| प्रविभज्य तदनुरूपं यदि पिबति ततः पिबत्यमृतम्||४१|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां तृतीये निदानस्थाने मदात्ययादिनिदानं नाम षष्ठोऽध्यायः||६||

🔊 Audio coming soon

6. madātyayādinidanādhyāyaḥ — Ashtanga Hrudayam | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi