5. rājayakṣmādinidānādhyāyaḥ

Adhikarana rAjayakShmAdinidAnAdhyAyaH (2) · Śloka 2

அதாதோ ராஜயக்ஷ்மாதிநிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| கத்யஸூத்ரே||௨||

Adhikarana rAjayakShmaNo nAmacatuShTayam (1) · Śloka 1

ராஜயக்ஷ்மா க உச்யதே ? யஸ்யேதஂ நிதாநம், இத்யாஹ - - - - அத ராஜயக்ஷ்மநிதாநம்| அநேகரோகாநுகதோ பஹுரோகபுரோகமஃ| ராஜயக்ஷ்மா க்ஷயஃ ஶோஷோ ரோகராடிதி ச ஸ்மதஃ||௧||

Adhikarana nAmanirvacanam (2-3) · Śloka 3

தத்ராத்யாஂ ஸஂஜ்ஞாஂ வ்யுத்பாதயந்நாஹ - - - - நக்ஷத்ராணாஂ த்விஜாநாஂ ச ராஜ்ஞோऽபூத்யதயஂ புரா| யச்ச ராஜா ச யக்ஷ்மா ச ராஜயக்ஷ்மா ததோ மதஃ||௨|| தேஹௌஷதக்ஷயகதேஃ க்ஷயஸ்தத்ஸம்பவாச்ச ஸஃ| ரஸாதிஶோஷணாச்சோஷோ ரோகராட் தேஷு ராஜநாத்||௩||

Adhikarana rAjayakShmaNo hetucatuShTayam (4) · Śloka 4

ஸாஹஸஂ வேகஸஂரோதஃ ஶுக்ரௌஜஃஸ்நேஹஸங்க்ஷயஃ| அந்நபாநவிதித்யாகஶ்சத்வாரஸ்தஸ்ய ஹேதவஃ||௪||

Adhikarana rAjayakShmaNo saMprAptiH (5-6) · Śloka 6

அத ஏவாஹ - - - - தைருதீர்ணோऽநிலஃ பித்தஂ கபஂ சோதீர்ய ஸர்வதஃ| ஶரீரஸந்தீநாவிஶ்ய தாந் ஸிராஶ்ச ப்ரபீடயந்||௫|| முகாநி ஸ்ரோதஸாஂ ருத்த்வா ததைவாதிவிவத்ய வா| ஸர்பந்நூர்த்வமதஸ்திர்யக்யதாஸ்வஂ ஜநயேத்கதாந்||௬||

Adhikarana rAjayakShmaNaH pUrvarUpam (7-13) · Śloka 13

ரூபஂ பவிஷ்யதஸ்தஸ்ய ப்ரதிஶ்யாயோ பஶஂ க்ஷவஃ| ப்ரஸேகோ முகமாதுர்யஂ ஸதநஂ வஹ்நிதேஹயோஃ||௭|| ஸ்தால்யமத்ராந்நபாநாதௌ ஶுசாவப்யஶுசீக்ஷணம்| மக்ஷிகாதணகேஶாதிபாதஃ ப்ராயோऽந்நபாநயோஃ||௮|| ஹல்லாஸஶ்சர்திரருசிரஶ்நதோऽபி பலக்ஷயஃ| பாண்யோரவேக்ஷா பாதாஸ்யஶோபோऽக்ஷ்ணோரதிஶுக்லதா||௯|| பாஹ்வோஃ ப்ரமாணஜிஜ்ஞாஸா காயே பைபத்ஸ்யதர்ஶநம்| ஸ்த்ரீமத்யமாஂஸப்ரியதா கணித்வஂ மூர்த்தகுண்டநம்||௧௦|| நககேஶாதிவத்திஶ்ச, ஸ்வப்நே சாபிபவோ பவேத்| பதங்கககலாஸாஹிகபிஶ்வாபதபக்ஷிபிஃ||௧௧|| கேஶஸ்திதுஷபஸ்மாதிராஶௌ ஸமதிரோஹணம்| ஶூந்யாநாஂ க்ராமதேஶாநாஂ தர்ஶநஂ ஶுஷ்யதோऽம்பஸஃ||௧௨|| ஜ்யோதிர்கிரீணாஂ பததாஂ ஜ்வலதாஂ ச மஹீருஹாம்| |௧௩|

Adhikarana rAjayakShmaNo rUpam (13-15) · Śloka 15

ப்ராக்ரூபமுக்த்வா ஸம்ப்ரத்யேகாதஶரூபமதிகத்யாஹ - - - - | பீநஸஶ்வாஸகாஸாஂ ஸமூர்த்தஸ்வரருஜோऽருசிஃ||௧௩|| ஊர்த்வஂ, விட்ப்ரஂஶஸஂஶோஷாவதஃ, ச்சர்திஶ்ச கோஷ்டகே| திர்யக்ஸ்தே பார்ஶ்வருத்கோஷே, ஸந்திகே பவதி ஜ்வரஃ||௧௪|| ரூபாண்யேகாதஶைதாநி ஜாயந்தே ராஜயக்ஷ்மிணஃ| |௧௫|

Adhikarana rAjayakShmaNo upadravAH (15-16) · Śloka 16

| தேஷாமுபத்ரவாந் வித்யாத்கண்டோத்த்வஂஸமுரோருஜம்||௧௫|| ஜம்பாங்கமர்தநிஷ்டீவவஹ்நிஸாதாஸ்யபூதிதாஃ| |௧௬|

Adhikarana vAtajasya rUpam (16-17) · Śloka 17

| தத்ர வாதாச்சிரஃபார்ஶ்வஶூலமஂஸாங்கமர்தநம்||௧௬|| கண்டோத்த்வஂஸஃ ஸ்வரப்ரஂஶஃ| |௧௭|

Adhikarana pittajasya rUpam (17) · Śloka 17

பித்தாத்பாதாஂஸபாணிஷு| தாஹோऽதிஸாரோஸக்ऽऽசர்திர்முககந்தோ ஜ்வரோ மதஃ||௧௭||

Adhikarana kaphajasya rUpam (18) · Śloka 18

கபாதரோசகஶ்சர்திஃ காஸோ மூர்த்தாங்ககௌரவம்| ப்ரஸேகஃ பீநஸஃ ஶ்வாஸஃ ஸ்வரஸாதோऽல்பவஹ்நிதா||௧௮||

Adhikarana trayANAM sAmAnyaM rUpam (19-22) · Śloka 22

யக்ஷ்மிணோ மாஂஸா(அந்நா)த்யப்யவஹாரதோऽபி தாதுக்ஷயோ ஜாயதே, ந தாதுபுஷ்டிஃ, இத்யத்ர யுக்திமாஹ - - - - தோஷைர்மந்தாநலத்வேந ஸோபலேபைஃ கபோல்பணைஃ| ஸ்ரோதோமுகேஷு ருத்தேஷு தாதூஷ்மஸ்வல்பகேஷு ச||௧௯|| விதஹ்யமாநஃ ஸ்வஸ்தாநே ரஸஸ்தாஂஸ்தாநுபத்ரவாந்| குர்யாதகச்சந்மாஂஸாதீநஸக் சோர்த்வஂ ப்ரதாவதி||௨௦|| பச்யதே கோஷ்ட ஏவாந்நமந்நபக்த்ரைவ சாஸ்ய யத்| ப்ராயோऽஸ்மாந்மலதாஂ யாதஂ நைவாலஂ தாதுபுஷ்டயே||௨௧|| ரஸோऽப்யஸ்ய ந ரக்தாய மாஂஸாய குத ஏவ து| உபஸ்தப்தஃ ஸ ஶகதா கேவலஂ வர்ததே க்ஷயீ||௨௨||

Adhikarana asAdhyalakShaNam (23) · Śloka 23

அதாஸ்ய க்ஷயிணஃ ஸாத்யாஸாத்யதாம் நிரூபயதி - - - - லிங்கேஷ்வல்பேஷ்வபி க்ஷீணஂ வ்யாத்யௌஷதபலாக்ஷமம்| வர்ஜயேத்|௨௩|

Adhikarana sAdhyalakShaNam (23-1) · Śloka 1

| ஸாதயேதேவ லிங்கேஷு ஸர்வேஷ்வபி ததோऽந்யதா||௨௩|| இதி ராஜயக்ஷ்மநிதாநம்||௧||

Adhikarana svarabhedaH ShaDvidhaH (24) · Śloka 24

அதாஸ்ய வ்யாதேருபத்ரவபூதாநாமாதிஶப்தகஹீதாநாஂ பஞ்சாநாஂ ஸ்வரபேதாதீநாஂ ரோகாணாஂ நிதாநாந்யாஹ - - - - அத ஸ்வரபேதநிதாநம்| தோஷைர்வ்யஸ்தைஃ ஸமஸ்தைஶ்ச க்ஷயாத் ஷஷ்டஶ்ச மேதஸா| ஸ்வரபேதோ பவேத்|௨௪|

Adhikarana vAtajasya lakShaNam (24-25) · Śloka 25

| தத்ர க்ஷாமோ ரூக்ஷஶ்சலஃ ஸ்வரஃ||௨௪|| ஶூகபர்ணாபகண்டத்வஂ ஸ்நிக்தோஷ்ணோபஶயோऽநிலாத்| |௨௫|

Adhikarana pittajasya lakShaNam (25) · Śloka 25

| பித்தாத்தாலுகலே தாஹஃ ஶோஷ உக்தாவஸூயநம்||௨௫||

Adhikarana kaphajasya lakShaNam (26) · Śloka 26

லிம்பந்நிவ கபாத்கண்டஂ மந்தஃ குரகுராயதே| ஸ்வரோ விபத்தஃ|௨௬|

Adhikarana tridoShasya lakShaNam (26) · Śloka 26

| ஸர்வைஸ்து ஸர்வலிங்கஃ|௨௬|

Adhikarana kShayasya lakShaNam (26-27) · Śloka 27

| க்ஷயாத்கஷேத்||௨௬|| தூமாயதீவ சாத்யர்தம்| |௨௭|

Adhikarana medojasya lakShaNam (27) · Śloka 27

மேதஸா ஶ்லேஷ்மலக்ஷணஃ| கச்ச்ரலக்ஷ்யாக்ஷரஶ்ச|௨௭|

Adhikarana eShAM sAdhyAsAdhyatvam (27-2) · Śloka 2

| அத்ர ஸர்வைரந்த்யஂ ச வர்ஜயேத்||௨௭|| இதி ஸ்வரபேதநிதாநம்||௨||

Adhikarana arocakaH pa~jcavidhaH (28) · Śloka 28

அதாரோசகநிதாநம்| அரோசகோ பவேத்தோஷைர்ஜிஹ்வாஹதயஸஂஶ்ரயைஃ| ஸந்நிபாதேந மநஸஃ ஸந்தாபேந ச பஞ்சமஃ||௨௮||

Adhikarana pa~jcAnAmarocakAnAM lakShaNAni (29-3) · Śloka 3

கஷாயதிக்தமதுரஂ வாதாதிஷு முகஂ க்ரமாத்| ஸர்வோத்தே விரஸஂ ஶோகக்ரோதாதிஷு யதாமலம்||௨௯|| இத்யரோசகநிதாநம்||௩||

Adhikarana chardiH pa~jcavidhA (30) · Śloka 30

அத சர்திநிதாநம்| சர்திர்தோஷைஃ பதக்ஸர்வைர்த்விஷ்டைரர்தைஶ்ச பஞ்சமீ| |௩௦|

Adhikarana chardyAH saMprAptiH (30) · Śloka 30

| உதாநோ விகதோ தோஷாந் ஸர்வாஸ்வப்யூர்த்வமஸ்யதி||௩௦||

Adhikarana chardyAH pUrvarUpam (31) · Śloka 31

தாஸூத்க்லேஶாஸ்யலாவண்யப்ரஸேகாருசயோऽக்ரகாஃ| |௩௧|

Adhikarana vAtajAyA lakShaNam (31-33) · Śloka 33

| நாபிபஷ்டஂ ருஜந் வாயுஃ பார்ஶ்வே சாஹாரமுத்க்ஷிபேத்||௩௧|| ததோ விச்சிந்நமல்பால்பஂ கஷாயஂ பேநிலஂ வமேத்| ஶப்தோத்காரயுதஂ கஷ்ணமச்சஂ கச்ச்ரேண வேகவத்||௩௨|| காஸஸ்யாஶோஷஹந்மூர்த்தஸ்வரபீடாக்லமாந்விதஃ| |௩௩|

Adhikarana pittajAyA lakShaNam (33-34) · Śloka 34

| பித்தாத்க்ஷாரோதகநிபஂ தூம்ரஂ ஹரிதபீதகம்||௩௩|| ஸாஸகம்லஂ கடூஷ்ணஂ ச தண்மூர்ச்சாதாபதாஹவத்| |௩௪|

Adhikarana kaphajAyA lakShaNam (34-35) · Śloka 35

| கபாத் ஸ்நிக்தஂ கநஂ ஶீதஂ ஶ்லேஷ்மதந்துகவாக்ஷிதம்||௩௪|| மதுரஂ லவணஂ பூரி ப்ரஸக்தஂ லோமஹர்ஷணம்| முகஶ்வயதுமாதுர்யதந்த்ராஹல்லாஸகாஸவாந்||௩௫||

Adhikarana sannipAtajAyAH lakShaNam (36) · Śloka 36

ஸர்வலிங்கா மலைஃ ஸர்வை ரிஷ்டோக்தா யா ச தாஂ த்யஜேத்| |௩௬|

Adhikarana dviShTArthajAyAH lakShaNam (36-37) · Śloka 37

| பூத்யமேத்யாஶுசித்விஷ்டதர்ஶநஶ்ரவணாதிபிஃ||௩௬|| தப்தே சித்தே ஹதி க்லிஷ்டே சர்திர்த்விஷ்டார்தயோகஜா| |௩௭|

Adhikarana kRumitRuShNAmadaurhRudajAnAM chardInAM vAtAdijAsvevAntarbhAvaH (37-4) · Śloka 4

நநு, கம்யாதிஜாந்யந்யாநி சர்தீஂஷி ஸம்பவந்த்யேவ| தேஷாஂ லக்ஷணஂ கஸ்மாந்நோக்தம் ? இத்யாஹ - - - - | வாதாதீநேவ விமஶேத்கமிதஷ்ணாமதௌஹதே||௩௭|| ஶூலவேபதுஹல்லாஸைர்விஶேஷாத் கமிஜாஂ வதேத்| கமிஹத்ரோகலிங்கைஶ்ச|௩௮| இதி சர்திநிதாநம்||௪||

Adhikarana hRudrogaH pa~jcavidhaH, hRudrogANAM nidAnam (38-39) · Śloka 39

அதுநா ஹத்ரோகஂ லிலக்ஷயிஷுராஹ - - - - அத ஹத்ரோகநிதாநம்| | ஸ்மதாஃ பஞ்ச து ஹத்கதாஃ||௩௮|| தேஷாஂ குல்மநிதாநோக்தைஃ ஸமுத்தாநைஶ்ச ஸம்பவஃ| |௩௯|

Adhikarana vAtajAyA lakShaNam (39-41) · Śloka 41

| வாதேந ஶூல்யதேऽத்யர்தஂ யுத்யதே ஸ்புடதீவ ச||௩௯|| பித்யதே ஶுஷ்யதி ஸ்தப்தஂ ஹதயஂ ஶூந்யதா த்ரவஃ| அகஸ்மாத்தீநதா ஶோகோ பயஂ ஶப்தாஸஹிஷ்ணுதா||௪௦|| வேபதுர்வேஷ்டநஂ மோஹஃ ஶ்வாஸரோதோऽல்பநித்ரதா| |௪௧|

Adhikarana pittajAyA lakShaNam (41-42) · Śloka 42

| பித்தா த்தஷ்ணா ப்ரமோ மூர்ச்சா தாஹஃ ஸ்வேதோऽம்லகஃ க்லமஃ||௪௧|| சர்தநஂ சாம்லபித்தஸ்ய தூமகஃ பீததா ஜ்வரஃ| |௪௨|

Adhikarana kaphajAyA lakShaNam (42-43) · Śloka 43

| ஶ்லேஷ்மணா ஹதயஂ ஸ்தப்தஂ பாரிகஂ ஸாஶ்மகர்பவத்||௪௨|| காஸாக்நிஸாதநிஷ்டீவநித்ராலஸ்யாருசிஜ்வராஃ| |௪௩|

Adhikarana tridoShasya lakShaNam (43) · Śloka 43

| ஸர்வலிங்கஸ்த்ரிபிர்தோஷைஃ|௪௩|

Adhikarana kRumijasya lakShaNam (43-5) · Śloka 5

| கமிபிஃ ஶ்யாவநேத்ரதா||௪௩|| தமஃப்ரவேஶோ ஹல்லாஸஃ ஶோஷஃ கண்டூஃ கபஸ்ருதிஃ| ஹதயஂ ப்ரததஂ சாத்ர க்ரகசேநேவ தார்யதே||௪௪|| சிகித்ஸேதாமயஂ கோரஂ தஂ ஶீக்ரஂ ஶீக்ரகாரிணம்| |௪௫| இதி ஹத்ரோகநிதாநம்||௫||

Adhikarana tRuShNA ShaDvidhA (45-48) · Śloka 48

உக்தா ஹத்ரோகாஃ| ஶீக்ரகாரித்வஸாமாந்யாத் தஷ்ணாऽந்தரஂ வ்யாக்யாயதே - - - - அத தஷ்ணாநிதாநம்| | வாதாத்பித்தாத்கபாத்தஷ்ணா ஸந்நிபாதாத்ரஸக்ஷயாத்||௪௫|| ஷஷ்டீ ஸ்யாதுபஸர்காச்ச வாதபித்தே து காரணம்| ஸர்வாஸு தே ஏவ வாதபித்தே ஹேதுஃ| குத ஏவம் ? இத்யாஹ - - - - தத்ப்ரகோபோ ஹி ஸௌம்யதாதுப்ரஶோஷணாத்||௪௬|| ஸர்வதேஹப்ரமோத்கம்பதாபதட்தாஹமோஹகத்| ஸௌம்யதாதுப்ரஶோஷணபூர்வகஂ தஷ்ணாநாஂ யதோ ஜந்ம, தஸ்மாதிதமாஹ - - - - ஜிஹ்வாமூலகலக்லோமதாலுதோயவஹாஃ ஸிராஃ||௪௭|| ஸஂஶோஷ்ய தஷ்ணா ஜாயந்தே| |௪௮|

Adhikarana tRuShNAnAM sAmAnyalakShaNam (48-49) · Śloka 49

தாஸாஂ ஸாமாந்யலக்ஷணம்| முகஶோஷோ ஜலாதப்திரந்நத்வேஷஃ ஸ்வரக்ஷயஃ||௪௮|| கண்டௌஷ்டஜிஹ்வாகார்கஶ்யஂ ஜிஹ்வாநிஷ்க்ரமணஂ க்லமஃ| ப்ரலாபஶ்சித்தவிப்ரஂஶஸ்தங்க்ரஹோக்தாஸ்ததாऽऽமயாஃ||௪௯||

Adhikarana vAtajAyA lakShaNam (50-51) · Śloka 51

மாருதாத் க்ஷாமதா தைந்யஂ ஶங்கதோதஃ ஶிரோப்ரமஃ| கந்தாஜ்ஞாநாஸ்யவைரஸ்யஶ்ருதிநித்ராபலக்ஷயாஃ||௫௦|| ஶீதாம்புபாநாத்தத்திஶ்ச| |௫௧|

Adhikarana pittajAyA lakShaNam (51) · Śloka 51

பித்தாந்மூர்ச்சாஸ்யதிக்ததா| ரக்தேக்ஷணத்வஂ ப்ரததஂ ஶோஷோ தாஹோऽதிதூமகஃ||௫௧||

Adhikarana kaphajAyA lakShaNam (52-54) · Śloka 54

கபதஷ்ணாமாஹ - - - - கபோ ருணத்தி குபிதஸ்தோயவாஹிஷு மாருதம்| ஸ்ரோதஃஸு ஸ கபஸ்தேந பங்கவச்சோஷ்யதே ததஃ||௫௨|| ஶுகைரிவாசிதஃ கண்டோ நித்ரா மதுரவக்க்ரதா| ஆத்மாநஂ ஶிரஸோ ஜாட்யஂ ஸ்தைமித்யச்சர்த்யரோசகாஃ||௫௩|| ஆலஸ்யமவிபாகஶ்ச| |௫௪|

Adhikarana sannipAtajAyAH lakShaNam (54) · Śloka 54

ஸர்வைஃ ஸ்யாத்ஸர்வலக்ஷணா| |௫௪|

Adhikarana tRuShNAntarANAmantarbhAvaH (54-56) · Śloka 56

| ஆமோத்பவா ச, பக்தஸ்ய ஸஂரோதாத்வாதபித்தஜா||௫௪|| உஷ்ணக்லாந்தஸ்ய ஸஹஸா ஶீதாம்போ பஜதஸ்தஷம்| ஊஷ்மா ருத்தோ கதஃ கோஷ்டஂ யாஂ குர்யாத்பித்தஜைவ ஸா||௫௫|| யா ச பாநாதிபாநோத்தா, தீக்ஷ்ணாக்நேஃ ஸ்நேஹஜா ச யா| ஸ்நிக்தகுர்வம்லலவணபோஜநேந கபோத்பவா||௫௬||

Adhikarana rasakShayajAyAH lakShaNam (57) · Śloka 57

தஷ்ணா ரஸக்ஷயோக்தேந லக்ஷணேந க்ஷயாத்மிகா| |௫௭|

Adhikarana upasargajAyAH lakShaNam (5) · Śloka 5

| ஶோஷமேஹஜ்வராத்யந்யதீர்கரோகோபஸர்கதஃ||௫௭|| யா தஷ்ணா ஜாயதே தீவ்ரா ஸோபஸர்காத்மிகா ஸ்மதா| ௫௭ ௧/௨| இதி தஷ்ணாநிதாநம்| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ததீயே ஶரீரஸ்தாநே ராஜயக்ஷ்மாதிநிதாநஂ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫||