Adhikarana dUtAdivij~jAnIyo~adhyAyaH (2) · Śloka 2
অথাতো দূতাদিবিজ্ঞানীযং শারীরং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ| গদ্যসূত্রে||২||
अथातो दूतादिविज्ञानीयं शारीरं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| गद्यसूत्रे||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAKaNDAdidUtAnAM SuBASuBasUcakatvam (1) · Śloka 1
পাখণ্ডাশ্রমবর্ণানাং সবর্ণাঃ কর্মসিদ্ধযে| ত এব বিপরীতাঃ স্যুর্দূতাঃ কর্মবিপত্তযে||১||
पाखण्डाश्रमवर्णानां सवर्णाः कर्मसिद्धये| त एव विपरीताः स्युर्दूताः कर्मविपत्तये||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dInAdidUtA niShiddhAH (2-5) · Śloka 5
দীনং ভীতং দ্রুতং ত্রস্তং রূক্ষামঙ্গলবাদিনম্| শস্ত্রিণং দণ্ডিনং ষণ্ঢং মুণ্ডশ্মশ্রুজটাধরম্||২|| অমঙ্গলাহ্বযং ক্রূরকর্মাণং মলিনং স্ত্রিযম্| অনেকং ব্যাধিতং ব্যঙ্গং রক্তমাল্যানুলেপনম্||৩|| তৈলপঙ্কাঙ্কিতং জীর্ণবিবর্ণার্দ্রৈকবাসসম্| খরোষ্ট্রমহিষারূঢং কাষ্ঠলোষ্টাদিমর্দিনম্||৪|| নানুগচ্চেদ্ভিষগ্দূতমাহ্বযন্তং চ দূরতঃ| |৫|
दीनं भीतं द्रुतं त्रस्तं रूक्षामङ्गलवादिनम्| शस्त्रिणं दण्डिनं षण्ढं मुण्डश्मश्रुजटाधरम्||२|| अमङ्गलाह्वयं क्रूरकर्माणं मलिनं स्त्रियम्| अनेकं व्याधितं व्यङ्गं रक्तमाल्यानुलेपनम्||३|| तैलपङ्काङ्कितं जीर्णविवर्णार्द्रैकवाससम्| खरोष्ट्रमहिषारूढं काष्ठलोष्टादिमर्दिनम्||४|| नानुगच्चेद्भिषग्दूतमाह्वयन्तं च दूरतः| |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aSastacintAvacanAdau vaidye dUtAgamanaM mRutyusUcakam (5-7) · Śloka 7
| অশস্তচিন্তাবচনে নগ্নে চিন্দতি ভিন্দতি||৫|| জুহ্বানে পাবকং পিণ্ডান্ পিত্তৃভ্যো নির্বপত্যপি| সুপ্তে মুক্তকচেঽভ্যক্তে রুদত্যপ্রযতে তথা||৬|| বৈদ্যে দূতা মনুষ্যাণামাগচ্চন্তি মুমূর্ষতাম্| |৭|
| अशस्तचिन्तावचने नग्ने चिन्दति भिन्दति||५|| जुह्वाने पावकं पिण्डान् पित्तृभ्यो निर्वपत्यपि| सुप्ते मुक्तकचेऽभ्यक्ते रुदत्यप्रयते तथा||६|| वैद्ये दूता मनुष्याणामागच्चन्ति मुमूर्षताम्| |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana deSaviSeShAdAvagato dUto~aSuBaH (7-8) · Śloka 8
| বিকারসামান্যগুণে দেশে কালেঽথবা ভিষক্||৭|| দূতমভ্যাগতং দৃষ্ট্বা নাতুরং তমুপাচরেত্| |৮|
| विकारसामान्यगुणे देशे कालेऽथवा भिषक्||७|| दूतमभ्यागतं दृष्ट्वा नातुरं तमुपाचरेत्| |८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyasya pUrvadarSane mariShyato dUtAnAM vyApArAH (8-11) · Śloka 11
| স্পৃশন্তো নাভিনাসাস্যকেশরোমনখদ্বিজান্||৮|| গুহ্যপৃষ্ঠস্তনগ্রীবাজঠরানামিকাঙ্গুলীঃ| কার্পাসবুসসীসাস্থিকপালমুশলোপলম্||৯|| মার্জনীশূর্পচৈলান্তভস্মাঙ্গারদশাতুষান্| রজ্জূপানত্তুলাপাশমন্যদ্বা ভগ্নবিচ্যুতম্||১০|| তত্পূর্বদর্শনে দূতা ব্যাহরন্তি মরিষ্যতাম্| |১১|
| स्पृशन्तो नाभिनासास्यकेशरोमनखद्विजान्||८|| गुह्यपृष्ठस्तनग्रीवाजठरानामिकाङ्गुलीः| कार्पासबुससीसास्थिकपालमुशलोपलम्||९|| मार्जनीशूर्पचैलान्तभस्माङ्गारदशातुषान्| रज्जूपानत्तुलापाशमन्यद्वा भग्नविच्युतम्||१०|| तत्पूर्वदर्शने दूता व्याहरन्ति मरिष्यताम्| |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ardharAtrAdAgacCanto~aSuBAH (11-12) · Śloka 12
| তথাঽর্ধরাত্রে মধ্যাহ্নে সন্ধ্যযোঃ পর্ববাসরে||১১|| ষষ্ঠীচতুর্থীনবমীরাহুকেতূদযাদিষু| ভরণীকৃত্তিকাঽঽশ্লেষাপূর্বাঽঽর্দ্রাপৈত্র্যনৈৠতে||১২||
| तथाऽर्धरात्रे मध्याह्ने सन्ध्ययोः पर्ववासरे||११|| षष्ठीचतुर्थीनवमीराहुकेतूदयादिषु| भरणीकृत्तिकाऽऽश्लेषापूर्वाऽऽर्द्रापैत्र्यनैॠते||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pratibaddhaM bruvati dUte nimitte cASuBe taM vaidyo nAnuvrajet (13) · Śloka 13
যস্মিংশ্চ দূতে ব্রুবতি বাক্যমাতুরসংশ্রযম্| পশ্যেন্নিমিত্তমশুভং তং চ নানুব্রজেদ্ভিষক্||১৩||
यस्मिंश्च दूते ब्रुवति वाक्यमातुरसंश्रयम्| पश्येन्निमित्तमशुभं तं च नानुव्रजेद्भिषक्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aSuBAni nimittAni (14-16) · Śloka 16
কিম্ তদশুভং নিমিত্তম্ ? ইত্যাহ তদ্যথা বিকলঃ প্রেতঃ প্রেতালঙ্কার এব বা| চিন্নং দগ্ধং বিনষ্টং বা তদ্বাদীনি বচাংসি বা||১৪|| রসো বা কটুকস্তীব্রো গন্ধো বা কৌণপো মহান্| স্পর্শো বা বিপুলঃ ক্রূরো যদ্বাঽন্যদপি তাদৃশম্||১৫|| তত্সর্বমভিতো বাক্যং বাক্যকালেঽথবা পুনঃ| দূতমভ্যাগতং দৃষ্ট্বা নাতুরং তমুপাচরেত্||১৬||
किम् तदशुभं निमित्तम् ? इत्याह तद्यथा विकलः प्रेतः प्रेतालङ्कार एव वा| चिन्नं दग्धं विनष्टं वा तद्वादीनि वचांसि वा||१४|| रसो वा कटुकस्तीव्रो गन्धो वा कौणपो महान्| स्पर्शो वा विपुलः क्रूरो यद्वाऽन्यदपि तादृशम्||१५|| तत्सर्वमभितो वाक्यं वाक्यकालेऽथवा पुनः| दूतमभ्यागतं दृष्ट्वा नातुरं तमुपाचरेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anyAnyapyaSuBAni nimittAni (17-23) · Śloka 23
অথান্যদপ্যশুভং নিমিত্তমাহ হাহাক্রন্দিতমুত্ক্রুষ্টমাক্রুষ্টং স্খলনং ক্ষুতম্| বস্ত্রাতপত্রপাদত্রব্যসনং ব্যসনীক্ষণম্||১৭|| চৈত্যধ্বজানাং পাত্রাণাং পূর্ণানাং চ নিমজ্জনম্| হতানিষ্টপ্রবাদাশ্চ দূষণং ভস্মপাংসুভিঃ||১৮|| পথঃচ্চেদোঽহিমার্জারগোধাসরঠবানরৈঃ| দীপ্তাং প্রতি দিশং বাচঃ ক্রূরাণাং মৃগপক্ষিণাম্||১৯|| কৃষ্ণধান্যগুডোদশ্বিল্লবণাসবচর্মণাম্| সর্ষপাণাং বসাতৈলতৃণপঙ্কেন্ধনস্য চ||২০|| ক্লীবক্রূরশ্বপাকানাং জালবাগুরযোরপি| চর্দিতস্য পুরীষস্য পূতিদুর্দর্শনস্য চ||২১|| নিঃসারস্য ব্যবাযস্য কার্পাসাদেররেরপি| শযনাসনযানানামুত্তানানাং তু দর্শনম্||২২|| ন্যুব্জানামিতরেষাং চ পাত্রাদীনামশোভনম্| |২৩|
अथान्यदप्यशुभं निमित्तमाह हाहाक्रन्दितमुत्क्रुष्टमाक्रुष्टं स्खलनं क्षुतम्| वस्त्रातपत्रपादत्रव्यसनं व्यसनीक्षणम्||१७|| चैत्यध्वजानां पात्राणां पूर्णानां च निमज्जनम्| हतानिष्टप्रवादाश्च दूषणं भस्मपांसुभिः||१८|| पथःच्चेदोऽहिमार्जारगोधासरठवानरैः| दीप्तां प्रति दिशं वाचः क्रूराणां मृगपक्षिणाम्||१९|| कृष्णधान्यगुडोदश्विल्लवणासवचर्मणाम्| सर्षपाणां वसातैलतृणपङ्केन्धनस्य च||२०|| क्लीबक्रूरश्वपाकानां जालवागुरयोरपि| चर्दितस्य पुरीषस्य पूतिदुर्दर्शनस्य च||२१|| निःसारस्य व्यवायस्य कार्पासादेररेरपि| शयनासनयानानामुत्तानानां तु दर्शनम्||२२|| न्युब्जानामितरेषां च पात्रादीनामशोभनम्| |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakShiNaH SuBASuBAH (23-24) · Śloka 24
| পুংসংজ্ঞাঃ পক্ষিণো বামাঃ স্ত্রীসংজ্ঞা দক্ষিণাঃ শুভাঃ||২৩|| প্রদক্ষিণং খগমৃগা যন্তো, নৈবং শ্বজম্বুকাঃ| |২৪|
| पुंसंज्ञाः पक्षिणो वामाः स्त्रीसंज्ञा दक्षिणाः शुभाः||२३|| प्रदक्षिणं खगमृगा यन्तो, नैवं श्वजम्बुकाः| |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana KagamRugAdayaH SuBASuBAH (24-25) · Śloka 25
| অযুগ্মাশ্চ মৃগাঃ শস্তাঃ শস্তা নিত্যং চ দর্শনে||২৪|| চাষভাসভরদ্বাজনকুলচ্চাগবর্হিণঃ| |২৫|
| अयुग्माश्च मृगाः शस्ताः शस्ता नित्यं च दर्शने||२४|| चाषभासभरद्वाजनकुलच्चागबर्हिणः| |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ulUkAdayo darSane~aSuBAH (25) · Śloka 25
| অশুভং সর্বথোলূকবিডালসরঠেক্ষণম্||২৫||
| अशुभं सर्वथोलूकबिडालसरठेक्षणम्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kolAdayaH kIrtane SuBAH darSane virute cASuBAH,vAnararkShAvato~anyathA (26) · Śloka 26
প্রশস্তাঃ কীর্তনে কোলগোধাহিশশজাহকাঃ| ন দর্শনে ন বিরুতে, বানরর্ক্ষাবতোঽন্যথা||২৬||
प्रशस्ताः कीर्तने कोलगोधाहिशशजाहकाः| न दर्शने न विरुते, वानरर्क्षावतोऽन्यथा||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aindraM dhanuraBimuKamaSuBamanyataH SuBam ,agnipUrNAdIni pAtrANyaSuBAni (27) · Śloka 27
ধনুরৈন্দ্রং চ লালাটমশুভং, শুভমন্যতঃ| অগ্নিপূর্ণানি পাত্রাণি ভিন্নানি বিশিখানি চ||২৭||
धनुरैन्द्रं च लालाटमशुभं, शुभमन्यतः| अग्निपूर्णानि पात्राणि भिन्नानि विशिखानि च||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AturagRuhAnnirgacCaddadhyakShatAdima~ggalamaSuBam (28) · Śloka 28
বৈদ্যস্যাতুরগৃহপ্রবেশে শুভাশুভসূচকানি নিমিত্তান্যাহ দধ্যক্ষতাদি নির্গচ্ছদ্বক্ষ্যমাণং চ মঙ্গলম্| বৈদ্যো মরিষ্যতাং বেশ্ম প্রবিশন্নেব পশ্যতি||২৮||
वैद्यस्यातुरगृहप्रवेशे शुभाशुभसूचकानि निमित्तान्याह दध्यक्षतादि निर्गच्छद्वक्ष्यमाणं च मङ्गलम्| वैद्यो मरिष्यतां वेश्म प्रविशन्नेव पश्यति||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana evaM dUtAdyaSuBaM dRuShTvA~a~aturaM na cikitsayet anyathA yatnataH karuNASuddha manasA ca cikitset (29) · Śloka 29
দূতাদ্যসাধু দৃষ্ট্বৈবং ত্যজেদার্তমতোঽন্যথা| করুণাশুদ্ধসন্তানো যত্নতস্তমুপাচরেত্||২৯||
दूताद्यसाधु दृष्ट्वैवं त्यजेदार्तमतोऽन्यथा| करुणाशुद्धसन्तानो यत्नतस्तमुपाचरेत्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dadhyakShatAdi ma~ggalam etat pathi veSmapraveSe ca SuBam (30-39) · Śloka 39
অথ তদেব দধ্যক্ষতাদ্যাহ দধ্যক্ষতেক্ষুনিষ্পাবপ্রিযঙ্গুমধুসর্পিষাম্| যাবকাঞ্জনভৃঙ্গারঘণ্টাদীপসরোরুহাম্||৩০|| দূর্বার্দ্রমত্স্যমাংসানাং লাজানাং ফলভক্ষযোঃ| রত্নেভপূর্ণকুম্ভানাং কন্যাযাঃ স্যন্দনস্য চ||৩১|| নরস্য বর্ধমানস্য দেবতানাং নৃপস্য চ| শুক্লানাং সুমনোবালচামরাম্বরবাজিনাম্||৩২|| শঙ্খসাধুদ্বিজোষ্ণীষতোরণস্বস্তিকস্য চ| ভূমেঃ সমুদ্ধতাযাশ্চ বহ্নেঃ প্রজ্বলিতস্য চ||৩৩|| মনোজ্ঞস্যান্নপানস্য পূর্ণস্য শকটস্য চ| নৃভির্ধেন্বাঃ সবত্সাযা বডাবায়াঃ স্ত্রিযা অপি||৩৪|| জীবঞ্জীবকসারঙ্গসারসপ্রিযবাদিনাম্| হংসানাং শতপত্রাণাং বদ্ধস্যৈকপশোস্তথা||৩৫|| রুচকাদর্শসিদ্ধার্থরোচনানাং চ দর্শনম্| গন্ধঃ সুসুরভির্বর্ণঃ সুশুক্লো মধুরো রসঃ||৩৬|| গোপতেরনুকূলস্য স্বনস্তদ্বদ্গবামপি| মৃগপক্ষিনরাণাং চ শোভিনাং শোভনা গিরঃ||৩৭|| ছত্রধ্বজপতাকানামুত্ক্ষেপণমভিষ্টুতিঃ| ভেরীমৃদঙ্গশঙ্খানাং শব্দাঃ পুণ্য়াহনিঃস্বনাঃ||৩৮|| বেদাধ্যযনশব্দাশ্চ সুখো বাযুঃ প্রদক্ষিণঃ| পথি বেশ্মপ্রবেশে চ বিদ্যাদারোগ্যলক্ষণম্||৩৯||
अथ तदेव दध्यक्षताद्याह दध्यक्षतेक्षुनिष्पावप्रियङ्गुमधुसर्पिषाम्| यावकाञ्जनभृङ्गारघण्टादीपसरोरुहाम्||३०|| दूर्वार्द्रमत्स्यमांसानां लाजानां फलभक्षयोः| रत्नेभपूर्णकुम्भानां कन्यायाः स्यन्दनस्य च||३१|| नरस्य वर्धमानस्य देवतानां नृपस्य च| शुक्लानां सुमनोवालचामराम्बरवाजिनाम्||३२|| शङ्खसाधुद्विजोष्णीषतोरणस्वस्तिकस्य च| भूमेः समुद्धतायाश्च वह्नेः प्रज्वलितस्य च||३३|| मनोज्ञस्यान्नपानस्य पूर्णस्य शकटस्य च| नृभिर्धेन्वाः सवत्साया वडावाय़ाः स्त्रिया अपि||३४|| जीवञ्जीवकसारङ्गसारसप्रियवादिनाम्| हंसानां शतपत्राणां बद्धस्यैकपशोस्तथा||३५|| रुचकादर्शसिद्धार्थरोचनानां च दर्शनम्| गन्धः सुसुरभिर्वर्णः सुशुक्लो मधुरो रसः||३६|| गोपतेरनुकूलस्य स्वनस्तद्वद्गवामपि| मृगपक्षिनराणां च शोभिनां शोभना गिरः||३७|| छत्रध्वजपताकानामुत्क्षेपणमभिष्टुतिः| भेरीमृदङ्गशङ्खानां शब्दाः पुण्य़ाहनिःस्वनाः||३८|| वेदाध्ययनशब्दाश्च सुखो वायुः प्रदक्षिणः| पथि वेश्मप्रवेशे च विद्यादारोग्यलक्षणम्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana evaM dUtaSakunakathanAnantaraM svapna kathanam (40) · Śloka 40
ইত্যুক্তং দূতশকুনং স্বপ্নানূর্ধ্বং প্রচক্ষতে| |৪০|
इत्युक्तं दूतशकुनं स्वप्नानूर्ध्वं प्रचक्षते| |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvareNa SIGraM mariShyataH svapnaH (40-41) · Śloka 41
| স্বপ্নে মদ্যং সহ প্রেতৈর্যঃ বিপন্ কৃষ্যতে শুনা||৪০|| স মর্ত্যৌ মৃত্যুনা শীঘ্রং জ্বররূপেণ নীযতে| |৪১|
| स्वप्ने मद्यं सह प्रेतैर्यः विपन् कृष्यते शुना||४०|| स मर्त्यौ मृत्युना शीघ्रं ज्वररूपेण नीयते| |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktapittena SIGraM mariShyataH svapnaH (41-42) · Śloka 42
| রক্তমাল্যবপুর্বস্ত্রো যো হসন্ হ্রিযতে স্ত্রিযা||৪১|| সোঽস্রপিত্তেন| |৪২|
| रक्तमाल्यवपुर्वस्त्रो यो हसन् ह्रियते स्त्रिया||४१|| सोऽस्रपित्तेन| |४२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjayakShmaNA SIGraM mariShyataH svapnaH (42) · Śloka 42
মহিষশ্বরাহোষ্ট্রগর্দভৈঃ| যঃ প্রযাতি দিশং যাম্যাং মরণং তস্য যক্ষ্মণা||৪২||
महिषश्वराहोष्ट्रगर्दभैः| यः प्रयाति दिशं याम्यां मरणं तस्य यक्ष्मणा||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gulmenaSIGraM mariShyataH svapnaH (43) · Śloka 43
লতা কণ্টকিনী বংশস্তালো বা হৃদি জাযতে| যস্য তস্যাশু গুল্মেন|৪৩|
लता कण्टकिनी वंशस्तालो वा हृदि जायते| यस्य तस्याशु गुल्मेन|४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuShTena SIGraM mariShyataH svapnaH (43-44) · Śloka 44
| যস্য বহ্নিমনর্চিষম্||৪৩|| জুহ্নতো ঘৃতসিক্তস্য নগ্নস্যোরসি জাযতে| পদ্মং স নশ্যেত্কুষ্ঠেন|৪৪|
| यस्य वह्निमनर्चिषम्||४३|| जुह्नतो घृतसिक्तस्य नग्नस्योरसि जायते| पद्मं स नश्येत्कुष्ठेन|४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prameheNa SIGraM mariShyataH svapnaH (44-45) · Śloka 45
| চণ্ডালৈঃ সহ যঃ পিবেত্||৪৪|| স্নেহং বহুবিধং স্বপ্নে স প্রমেহেণ নশ্যতি| |৪৫|
| चण्डालैः सह यः पिबेत्||४४|| स्नेहं बहुविधं स्वप्ने स प्रमेहेण नश्यति| |४५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdenaSIGraM mariShyataH svapnaH (45) · Śloka 45
| উন্মাদেন জলে মজ্জেদ্যো নৃত্যন্ রাক্ষসৈঃ সহ||৪৫||
| उन्मादेन जले मज्जेद्यो नृत्यन् राक्षसैः सह||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apasmAreNa SIGraM mariShyataH svapnaH (46) · Śloka 46
অপস্মারেণ যো মর্ত্যো নৃত্যন্ প্রেতেন নীযতে| |৪৬|
अपस्मारेण यो मर्त्यो नृत्यन् प्रेतेन नीयते| |४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svapne KarAdiBiryAnaM mRutyukArakam (46-47) · Śloka 47
| যানং খরোষ্ট্রমার্জারকপিশার্দূলসূকরৈঃ||৪৬|| যস্য প্রেতৈঃ শৃগালৈর্বা স মৃত্যোর্বর্ততে মুখে| |৪৭|
| यानं खरोष्ट्रमार्जारकपिशार्दूलसूकरैः||४६|| यस्य प्रेतैः शृगालैर्वा स मृत्योर्वर्तते मुखे| |४७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apUpAdiBakShaNam mRutyukArakam (47-48) · Śloka 48
| অপূপশষ্কুলীর্জগ্ধ্বা বিবুদ্ধস্তদ্বিধং বমন্||৪৭|| ন জীবতি| |৪৮|
| अपूपशष्कुलीर्जग्ध्वा विबुद्धस्तद्विधं वमन्||४७|| न जीवति| |४८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana akShirogakArakaH svapnaH (48) · Śloka 48
অক্ষিরোগায সূর্যন্দুগ্রহণেক্ষণম্| |৪৮|
अक्षिरोगाय सूर्यन्दुग्रहणेक्षणम्| |४८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana drUgvinASakaH svapnaH (48) · Śloka 48
| সূর্যাচন্দ্রমসোঃ পাতদর্শনং দৃগ্বিনাশনম্||৪৮||
| सूर्याचन्द्रमसोः पातदर्शनं दृग्विनाशनम्||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anye~aSuBAH svapnAH (49-58) · Śloka 58
মূর্ধ্নি বংশলতাদীনাং সম্ভবো বযসাং তথা| নিলযো মুণ্ডতা কাকগৃধ্রাদ্যৈঃ পরিবারণম্||৪৯|| তথা প্রেতপিশাচস্ত্রীদ্রবিডান্ধ্রগবাশনৈঃ| সঙ্গো বেত্রলতাবংশতৃণকণ্টকসঙ্কটে||৫০|| শ্বভ্রশ্মশানশযনং পতনং পাংসুভস্মনোঃ| মজ্জনং জলপঙ্কাদৌ শীঘ্রেণ স্রোতসা হৃতিঃ||৫১|| নৃত্ববাদিত্রগীতানি রক্তস্রগ্বস্ত্রধারণম্| বযোঙ্গবৃদ্ধিরভ্যঙ্গো বিবাহঃ শ্মশ্রুকর্ম চ||৫২|| পক্বান্নস্নেহমদ্যাশঃ প্রচ্চর্দনবিরেচনে| হিরণ্যলোহযোর্লাভঃ কলির্বন্ধপরাজযৌ||৫৩|| উপানদ্যুগনাশশ্চ প্রপাতঃ পাদচর্মণোঃ| হর্ষো ভৃশং প্রকুপিতৈঃ পিতৃভিশ্চাবভর্ত্সনম্||৫৪|| প্রদীপগ্রহনক্ষত্রদন্তদৈবতচক্ষুষাম্| পতনং বা বিনাশো বা, ভেদনং পর্বতস্য চ||৫৫|| কাননে রক্তকুসুমে পাপকর্মনিবেশনে| চিতান্ধকারসম্বাধে জনন্যাং চ প্রবেশনম্||৫৬|| পাতঃ প্রাসাদশৈলাদের্মত্স্যেন গ্রসনং তথা| কাষাযিণামসোম্যানাং নগ্নানাং দণ্ডধারিণাং||৫৭|| রক্তাক্ষাণাং চ কৃষ্ণানাং দর্শনং জাতু নেষ্যতে| |৫৮|
मूर्ध्नि वंशलतादीनां सम्भवो वयसां तथा| निलयो मुण्डता काकगृध्राद्यैः परिवारणम्||४९|| तथा प्रेतपिशाचस्त्रीद्रविडान्ध्रगवाशनैः| सङ्गो वेत्रलतावंशतृणकण्टकसङ्कटे||५०|| श्वभ्रश्मशानशयनं पतनं पांसुभस्मनोः| मज्जनं जलपङ्कादौ शीग़्रेण स्रोतसा हृतिः||५१|| नृत्ववादित्रगीतानि रक्तस्रग्वस्त्रधारणम्| वयोङ्गवृद्धिरभ्यङ्गो विवाहः श्मश्रुकर्म च||५२|| पक्वान्नस्नेहमद्याशः प्रच्चर्दनविरेचने| हिरण्यलोहयोर्लाभः कलिर्बन्धपराजयौ||५३|| उपानद्युगनाशश्च प्रपातः पादचर्मणोः| हर्षो भृशं प्रकुपितैः पितृभिश्चावभर्त्सनम्||५४|| प्रदीपग्रहनक्षत्रदन्तदैवतचक्षुषाम्| पतनं वा विनाशो वा, भेदनं पर्वतस्य च||५५|| कानने रक्तकुसुमे पापकर्मनिवेशने| चितान्धकारसम्बाधे जनन्यां च प्रवेशनम्||५६|| पातः प्रासादशैलादेर्मत्स्येन ग्रसनं तथा| काषायिणामसोम्यानां नग्नानां दण्डधारिणां||५७|| रक्ताक्षाणां च कृष्णानां दर्शनं जातु नेष्यते| |५८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svapne kAlaniSA (58-59) · Śloka 59
| কৃষ্ণা পাপাননাচারা দীর্ঘকেশনখস্তনী||৫৮|| বিরাগমাল্যবসনা স্বপ্নে কালনিশা মতা| |৫৯|
| कृष्णा पापाननाचारा दीर्घकेशनखस्तनी||५८|| विरागमाल्यवसना स्वप्ने कालनिशा मता| |५९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svapnasaMprAptiH (59-60) · Śloka 60
| মনোবহানাং পূর্ণত্বাত্স্রোতসাং প্রবলৈর্মলৈঃ||৫৯|| দৃশ্যন্তে দারুণাঃ স্বপ্না রোগী যৈর্যাতি পঞ্চতাম্| অরোগঃ সংশযং প্রাপ্য কশ্চিদেব বিমুচ্যতে||৬০||
| मनोवहानां पूर्णत्वात्स्रोतसां प्रबलैर्मलैः||५९|| दृश्यन्ते दारुणाः स्वप्ना रोगी यैर्याति पञ्चताम्| अरोगः संशयं प्राप्य कश्चिदेव विमुच्यते||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svapnaH saptavidhaH (7) · Śloka 61
দৃষ্টঃ শ্রুতোঽনুভূতশ্চ প্রার্থিতঃ কল্পিতস্তথা| ভাবিকো দোষজশ্চেতি স্বপ্নঃ সপ্তবিধো মতঃ||৬১||
दृष्टः श्रुतोऽनुभूतश्च प्रार्थितः कल्पितस्तथा| भाविको दोषजश्चेति स्वप्नः सप्तविधो मतः||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana niShpalAH svapnAH (62) · Śloka 62
তেষ্বাদ্যা নিষ্ফলাঃ পঞ্হ্চ যথাস্বপ্রকৃতির্দিবা| বিস্মৃতো দীর্ঘহ্রস্বোঽতি|৬২|
तेष्वाद्या निष्फलाः पञ्ह्च यथास्वप्रकृतिर्दिवा| विस्मृतो दीर्घह्रस्वोऽति|६२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cireNAlpaPalAH svapnaH (62-63) · Śloka 63
| পূর্বরাত্রে চিরাত্ফলম্||৬২|| দৃষ্টঃ করোতি তুচ্চং চ| |৬৩|
| पूर्वरात्रे चिरात्फलम्||६२|| दृष्टः करोति तुच्चं च| |६३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tadaharmahatPalAH svapnaH (63) · Śloka 63
গোসর্গে তদহর্মহত্| নিদ্রযা বাঽনুপহতঃ প্রতীপৈর্বচনৈস্তথা||৬৩||
गोसर्गे तदहर्महत्| निद्रया वाऽनुपहतः प्रतीपैर्वचनैस्तथा||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAnAdiBirduHsvapnasyAlpaPalatvam (64) · Śloka 64
এবং শুভং স্বপ্নং প্রত্যুক্ত্বাঽশুভং স্বপ্নং প্রত্যাহ যাতি পাপোঽল্পফলতাং দানহোমজপাদিভিঃ| |৬৪|
एवं शुभं स्वप्नं प्रत्युक्त्वाऽशुभं स्वप्नं प्रत्याह याति पापोऽल्पफलतां दानहोमजपादिभिः| |६४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duHsvapnAnantaraM SuBasvapnadarSane SuBaM Palam (64-65) · Śloka 65
| অকল্যাণমপি স্বপ্নং দৃষ্ট্বা তত্রৈব যঃ পুনঃ||৬৪|| পশ্যেত্সৌম্যং শুভং তস্য শুভমেব ফলং ভবেত্| |৬৫|
| अकल्याणमपि स्वप्नं दृष्ट्वा तत्रैव यः पुनः||६४|| पश्येत्सौम्यं शुभं तस्य शुभमेव फलं भवेत्| |६५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AyurArogyadravyadAH SuBAH svapnAH (65-71) · Śloka 71
| দেবান্ দ্বিজান্ গোবৃষভান্ জীবতঃ সুহৃদো নৃপান্||৬৫|| সাধূন্ যশস্বিনো বহ্নিমিদ্ধং স্বচ্চান্ জলাশযান্| কন্যাঃ কুমারকান্ গৌরান্ শুক্লবস্ত্রান্সুতেজসঃ||৬৬|| নরাশনং দীপ্ততনুং সমন্তাদ্রুধিরোক্ষিতম্| যঃ পশ্যেল্লভতে যো বা চত্রাদর্শবিষামিষম্||৬৭|| শুক্লাঃ সুমনসো বস্ত্রমমেধ্যালেপনং ফলম্| শৈলপ্রাসাদসফলবৃক্ষসিংহনরদ্বিপান্||৬৮|| আরোহেদ্গোশ্বযানং চ, তরেন্নদহদোদধীন্| পূর্বোত্তরেণ গমনমগম্যাগমনং মৃতম্||৬৯|| সম্বাধান্নিঃসৃতির্দেবৈঃ পিতৃভিশ্চাভিনন্দনম্| রোদনং পতিতোত্থানং দ্বিষতাং চাবমর্দনম্||৭০|| যস্য স্যাদাযুরারোগ্যং বিত্তং বহু চ সোঽশ্নুতে| |৭১|
| देवान् द्विजान् गोवृषभान् जीवतः सुहृदो नृपान्||६५|| साधून् यशस्विनो वह्निमिद्धं स्वच्चान् जलाशयान्| कन्याः कुमारकान् गौरान् शुक्लवस्त्रान्सुतेजसः||६६|| नराशनं दीप्ततनुं समन्ताद्रुधिरोक्षितम्| यः पश्येल्लभते यो वा चत्रादर्शविषामिषम्||६७|| शुक्लाः सुमनसो वस्त्रममेध्यालेपनं फलम्| शैलप्रासादसफलवृक्षसिंहनरद्विपान्||६८|| आरोहेद्गोश्वयानं च, तरेन्नदहदोदधीन्| पूर्वोत्तरेण गमनमगम्यागमनं मृतम्||६९|| सम्बाधान्निःसृतिर्देवैः पितृभिश्चाभिनन्दनम्| रोदनं पतितोत्थानं द्विषतां चावमर्दनम्||७०|| यस्य स्यादायुरारोग्यं वित्तं बहु च सोऽश्नुते| |७१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Arogyasya lakShaNam (71-73) · Śloka 73
"আরোগ্যমশ্নুতে" ইত্যুক্তম্| অতস্তদেবারোগ্যং লক্ষযিতুমাহ | মঙ্গলাচারসম্পন্নঃ পরিবারস্তথাঽঽতুরঃ||৭১|| শ্রদ্ধধানোঽনুকূলশ্চ প্রভূতদ্রব্যসঙ্গ্রহঃ| সত্ত্বলক্ষণসংযোগো ভক্তির্বৈদ্যদ্বিজাতিষু||৭২|| চিকিত্সাযামনির্বেদস্তদারোগ্যস্য লক্ষণম্| |৭৩|
"आरोग्यमश्नुते" इत्युक्तम्| अतस्तदेवारोग्यं लक्षयितुमाह | मङ्गलाचारसम्पन्नः परिवारस्तथाऽऽतुरः||७१|| श्रद्धधानोऽनुकूलश्च प्रभूतद्रव्यसङ्ग्रहः| सत्त्वलक्षणसंयोगो भक्तिर्वैद्यद्विजातिषु||७२|| चिकित्सायामनिर्वेदस्तदारोग्यस्य लक्षणम्| |७३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kasmAdidaM SArIrasthAnam (6) · Śloka 6
কস্মাদিদং স্থানং শারীরমুচ্যতে ? ইত্যস্য নিরুক্তিমাহ | ইত্যত্র জন্মমরণং যতঃ সম্যগুদাহৃতম্||৭৩|| শরীরস্য ততঃ স্থানং শারীরমিদমুচ্যতে| ৭৩ ১/২| ইতি শ্রীবৈদ্যপতিসিংহগুপ্তসূনুশ্রীমদ্বাগ্ভটবিরচিতা- যামষ্টাঙ্গহৃদযসংহিতাযাং দ্বিতীযে শারীরস্থানে দূতাদিবিজ্ঞানীযো নাম ষষ্ঠোঽধ্যাযঃ||৬||
कस्मादिदं स्थानं शारीरमुच्यते ? इत्यस्य निरुक्तिमाह | इत्यत्र जन्ममरणं यतः सम्यगुदाहृतम्||७३|| शरीरस्य ततः स्थानं शारीरमिदमुच्यते| ७३ १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां द्वितीये शारीरस्थाने दूतादिविज्ञानीयो नाम षष्ठोऽध्यायः||६||
🔊 Audio coming soon